Przekształcenia spółek od 1 stycznia 2018 r., tylko ze względów ekonomicznych

0

Od 1 stycznia 2018 r. przeprowadzenie transakcji łączenia i dzielenia spółek wymaga uzasadnienia ekonomicznego. Jeśli zaś urząd skarbowy uzna, że głównym celem transakcji połączenia lub podzielenia spółki jest osiągnięcie korzyści podatkowej, to może zażądać podatku od spółki przejmującej inną spółkę, a także od jej wspólników. Wprowadzona z początkiem 2018 r. nowelizacja ustawy PIT oraz ustawy CIT zakłada bowiem opodatkowanie wartości całego otrzymanego przez spółkę przejmującą i wydzielanego ze spółki dzielonej majątku oraz opodatkowanie wspólników.

Stan sprzed 1 stycznia 2018 r.

Przed nowelizacją ustawa PIT umożliwiała zwolnienie z podatku dochodowego wniesienia aportu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 21 ust. 1 pkt 109 ustawy). Z kolei ustawa CIT nie przewidywała opodatkowania takich aportów – art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy CIT definiował bowiem jako przychód wartość wkładu niepieniężnego w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Oznaczało to, że aport przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie stanowił przychodu opodatkowanego podatkiem od osób prawnych. Jednakże sama interpretacja pojęcia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa była uznaniowa, a zatem posługiwanie się tymi pojęciami przez urzędy skarbowe umożliwiało im kwestionowanie przedmiotu aportów oraz wskazywanie skutków podatkowych w związku z wniesieniem aportu.

Stan po 1 stycznia 2018 r.

Od 1 stycznia 2018 r. sytuacja związana z opodatkowaniem transakcji łączenia i dzielenia spółek diametralnie się zmieniła. Przede wszystkim z tego powodu, iż spółka przeprowadzająca przekształcenie oraz jej wspólnicy ryzykują, że zapłacą podatek dochodowy od całej wartości rynkowej przejmowanego majątku. Oczywiście w sytuacji, gdy urząd skarbowy uzna, że głównym celem transakcji było uzyskanie korzyści podatkowej, a więc że nie była ona przeprowadzona z przyczyn uzasadnionych ekonomicznie.

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 24 ust. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „zwolnienie z opodatkowania aportu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie jest stosowane, jeżeli celem wniesienia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania”. Z kolei znowelizowany art. 24 ust. 20 tej ustawy wprowadził domniemanie, że głównym lub jednym z głównych celów aportu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, jeżeli czynność ta nie zostanie przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych (klauzula uzasadnienia ekonomicznego transakcji). Taki sam wymóg na gruncie CIT został wprowadzony w zmienianym art. 12 ust. 12 i ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Czytaj również:  Gdy czarne jest czarne, a czasem białe, czyli dzień z życia polskiego podatnika

Reasumując, urząd skarbowy może zażądać zapłaty podatku aż trzykrotnie: od spółki przy przejęciu innej spółki i przy jej późniejszej sprzedaży oraz od wspólników spółki.

Ponadto z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy CIT usunięto fragment „w przypadku wniesienia do spółki albo do spółdzielni wkładu niepieniężnego w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część”. Oznacza to, że wniesienie każdego typu wkładu do spółki kapitałowej, także wkładu pieniężnego, skutkuje opodatkowaniem po stronie wnoszącego wkład.