Najnowsze wyniki ankiety przeprowadzonej przez firmę analityczną Gartner „CMO Spend Survey” uwidoczniły ciekawą zależność, jaką? Chociaż budżety marketingowe spadły pierwszy raz od 5 lat poniżej granicy 11% wysokości przychodów to jednocześnie wydatki na digital rosną, a nastroje są optymistyczne. Marketerzy pozostają dobrej myśli – prawie dwie trzecie (61%) spodziewa się, że ich budżety wzrosną w 2020 r.

Firma analityczna Gartner wydała właśnie swój coroczny raport „CMO Spend Survey” do udziału w którym zaproszono 350 specjalistów z branży marketingu z Europy i Stanów Zjednoczonych. Najważniejsze wnioski? Po pierwsze spadają wydatki na działania marketingowe z 11,2% do 10,5% przychodów firm. Drugim wnioskiem jest rosnący udział wydatków ukierunkowanych na kanały cyfrowe. Mówiąc wprost – digital zaczyna konsumować coraz większą część budżetów marketingowych. Dziś jest to 16%.

• “Przez lata rosły wydatki na tradycyjny marketing, ale niekoniecznie wiązało się to z efektywnością, dopiero cyfrowa transformacja marketingu i postęp technologiczny umożliwił mierzenie skuteczności tych działań. Wiele firm ogranicza się obecnie do działania wyłącznie w sieci, a promocja cyfrowa staje się kluczowym sposobem komunikacji marki z odbiorcami. Wszystko ze względu na możliwości jakie oferuje – precyzyjny pomiar zaangażowania, możliwość personalizacji czy optymalizacja budżetu reklamowego.” – komentuje Piotr Prajsnar, CEO Cloud Technologies, warszawskiej spółki specjalizującej się w Big Data marketingu.

Internetowa forma promowania cieszy się dużą popularnością i zaufaniem. Dowód? Aż ośmiu na dziesięciu (78%) CMO spodziewa się zwiększenia inwestycji w tym zakresie w 2020.

Technologia coraz tańsza?

Jak pokazała dalsza analiza raportu, zmniejszyły się nie tylko ogólne wydatki na to ile firmy przeznaczają na promowanie, ale również wartości, jakie biznes inwestuje w marketing technologiczny – czyli zaawansowane rozwiązania z zakresu IT, wspomagające organizację w realizacji strategii marketingowych. W porównaniu z ubiegłym rokiem procentowy udział spadł o 3 p.p. do poziomu 26% całkowitych wydatków na marketing, co jednak wciąż stanowi dużą wartość.

• “Warto wspomnieć o jeszcze jednej, istotnej statystyce. Blisko co czwarty z szefów działu marketingu ujawnia, że jego zdaniem to brak odpowiedniej strategii, wdrożenia i wykorzystania narzędzi martech jest przyczyną niepowodzenia w pozyskiwaniu nowych klientów, bądź budowania lojalności już posiadanych.” – zauważa Piotr Prajsnar z Cloud Technologies.

Jednocześnie specjaliści z Gartnera odnotowali wzrost w wydatkach na paid media, czyli tradycyjne reklamy, za których ekspozycję marka musi zapłacić. Działania te, wciąż pochłaniają znaczną część budżetu marketingowego i w porównaniu z rokiem poprzednim, zaobserwowano w tej dziedzinie wzrost o 3 p. p. rdr do poziomu 26% ogólnych wydatków.

Analityka i Big Data sposobem na recesję

Analitycy Gartnera w swoim raporcie zwracają uwagę na to, że – “Znaczna większość pracowników ze wszystkich branż przemysłu uważa, że ich organizacje prawdopodobnie dokonają cięć w ciągu następnych 12 miesięcy, a 28% twierdzi, że ich firmy już aktywnie obniżają koszty.”. Ma to prawdopodobny wpływ na redukcję wydatków związanych z marketingiem w organizacjach. W tym przypadku w grę wchodzi obawa przed recesją, która skłania do realizacji polityki zaciskania pasa.

Lekarstwem na mniejsze budżety może okazać się poprawiony ROI (współczynnik zwrotu z podjętej inwestycji), wynikający z wyższej wydajności realizowanych kampanii. Taki efekt można osiągnąć stosując zaawansowaną analitykę marketingową i wielkie zbiory danych. Te podejście zdają się potwierdzać ankietowani marketerzy, których poproszono o to by wskazali kluczowe zagadnienia, jakie chcą zrealizować w ramach budżetu. Na szczycie listy znalazły się następujące działania: badania rynku i informacje o konkurencji i analityka marketingowa (wszystkie trzy – 32%), handel cyfrowy (31%); oraz operacje marketingowe (30%).

Analiza rynku i analityka pojawiają się na liście priorytetów CMO od wielu lat, nie bez powodu – jak podaje Gartner 76% liderów marketingu twierdzi, że wykorzystuje dane i analizy do podejmowania kluczowych decyzji. Gdzie więc należy upatrywać przyczyny tego, że pierwszy raz od 5 lat branża odnotowała słabszy wynik? Czy czynnik ekonomiczny to jedyny powód słabszego rezultatu w 2019?

• “W obliczu zwiększonych wydatków na IT czy badania i rozwój, wielu prezesów oczekuje wymiernych zwrotów z inwestycji w postaci lepszej wydajności z podejmowanych działań promocyjnych. To dlatego analityka danych staje się kluczowym aspektem budowania strategii marketingowych co wymaga zarówno odpowiednich kompetencji członków zespołów, jak również dostępu do narzędzi analitycznych np. DMP.” – tłumaczy Marcin Filipowicz, ekspert agencji Audience Network specjalizującej się w data consultingu oraz realizacji kampanii digital.

To jak CMO wydają swoje budżety to ważny wyznacznik tego, gdzie pokładają największe nadzieje i które zagadnienia będą traktowane priorytetowo w najbliższej przyszłości. Ciągłe zaangażowanie finansowe marketingu w kanały cyfrowe oraz w dane i analitykę jasno pokazuje, że marketerzy zamierzają kontynuować strategię rozwoju i działania opartą o digitalizację i eksploatację najnowocześniejszych rozwiązań ze świata IT – sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe i budowanie modeli predykcyjnych.

Warszawa jest największym rynkiem mieszkaniowym w Polsce, co nie wzbudza absolutnie żadnych wątpliwości. Bez dokładnych informacji nie możemy jednak sprawdzić, czy ubiegłoroczna sprzedaż mieszkań w Warszawie pobiła wcześniejsze rekordy. Doniesienia ze stołecznego rynku mogą sugerować, że historyczny rekord rzeczywiście padł w minionym roku. Po sprawdzeniu informacji opublikowanych niedawno przez Główny Urząd Statystyczny okazuje się jednak, że mieliśmy do czynienia ze stabilizacją sprzedażowych wyników. Bardzo ważna była zmiana struktury dotyczącej sprzedaży mieszkań w Warszawie. Miniony rok przyniósł wyraźny wzrost znaczenia stołecznego rynku wtórnego.

Spadek sprzedaży względem 2017 r. był tylko minimalny …

Warto wspomnieć, że GUS dopiero niedawno opublikował informacje na temat ubiegłorocznej sprzedaży lokali mieszkalnych we wszystkich powiatach oraz miastach na prawach powiatu. Takie dane wydają się bardzo wartościowe pomimo sporego opóźnienia w ich publikacji (względem końca 2018 r.). Trzeba podkreślić, że najnowsze informacje Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące liczby sprzedanych mieszkań, podobnie jak wcześniej opierają się na aktach notarialnych. „To gwarantuje wiarygodność danych o poziomie, jaki osiągnęła sprzedaż mieszkań w Warszawie oraz innych miastach” – wyjaśnia Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Informacje z poniższej tabeli wskazują, że w 2018 r. na terenie Warszawy nowych właścicieli znalazły 23 192 mieszkania (nowe oraz używane). Wbrew oczekiwaniom niektórych analityków, łączna sprzedaż mieszkań w Warszawie okazała się o 0,4% mniejsza od wyniku z 2017 r. Swój sprzedażowy dystans do stolicy zredukowało natomiast wiele innych miast. Jako przykład można wymienić Wrocław (wynik sprzedażowy: 12 425 lokali/+3,2% względem 2017 r.), Kraków (11 585 lokali/+10,3%), Gdańsk (9 682 lokale/+12,9%), Poznań (7 538 lokali/+15,6%) oraz Łódź (7 029/+32,0%). Prawdziwy szał sprzedażowy miał miejsce na terenie Rzeszowa (+136,4%) oraz Zielonej Góry (+59,9%). „Warto podkreślić, że znaczące spadki łącznej liczby sprzedanych „M” (względem 2017 r.) odnotowano tylko w Białymstoku i Olsztynie” – zwraca uwagę Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS

Rynek wtórny skompensował gorsze wyniki deweloperów

Wróćmy do sytuacji stołecznego rynku mieszkaniowego, który w tym momencie interesuje nas najbardziej. Po sprawdzeniu dokładnych danych GUS-u można stwierdzić, że sprzedaż mieszkań w Warszawie z podziałem na stołeczny rynek pierwotny i wtórny zmieniała się następująco:

• 2015 r. – 21 912 lokali mieszkalnych/10 571 nowych mieszkań/11 341 używanych mieszkań
• 2016 r. – 24 731 lokali mieszkalnych/12 632 nowe mieszkania/12 099 używanych mieszkań
• 2017 r. – 23 289 lokali mieszkalnych/9 523 nowe mieszkania/13 766 używanych mieszkań
• 2018 r. – 23 192 lokale mieszkalne/7 618 nowych mieszkań/15 574 używane mieszkania

Jak nietrudno zauważyć, miniony rok przyniósł kolejny spadek sprzedaży notowanej przez stołecznych deweloperów (tym razem o 20%). Liczba nowych mieszkań z Warszawy, które w 2018 r. znalazły swojego właściciela, niestety była aż o 40% mniejsza od rekordu odnotowanego w 2016 r. Ubiegłoroczny wynik sprzedażowy (obliczony dla całego warszawskiego rynku) uratowała tylko sytuacja dotycząca używanych lokali. Sprzedaż używanych mieszkań w Warszawie wzrosła bowiem aż o 13% względem 2017 r. „Ten wzrost potwierdza, że stołeczny rynek wtórny może być bardzo konkurencyjny względem oferty deweloperskiej” – mówi Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Co ciekawe, ilościowy udział rynku wtórnego w łącznej sprzedaży warszawskich „M” zwiększył się z 49% (2016 r.) do 67% (2018 r.). Można wskazać kilka przyczyn tego bardzo ciekawego zjawiska, które mocno wpłynęło na sprzedaż mieszkań w Warszawie. Wydaje się, że wzrost cen nowych lokali mógł skierować większą uwagę warszawiaków na rynek wtórny. Pewne znaczenie miał także finisz programu Mieszkanie dla Młodych, który w stolicy działał tylko na rynku pierwotnym (ze względu na bardzo niskie limity dla rynku wtórnego). „Wydaje się również, że na sprzedaż nowych lokali deweloperskich negatywnie wpłynęła decyzja stołecznych inwestorów o rozbudowie bardziej zyskownego segmentu mieszkań premium” – podsumowuje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Źródło: Leszek Markiewicz, NieruchomosciSzybko.pl

Recykling stał się globalną koniecznością, ponieważ pozwala pozyskiwać cenne zasoby oraz ograniczać odpady. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że można poddawać recyklingowi gazety, szkło, plastikowe butelki czy aluminiowe puszki, ale co z większymi rzeczami takimi jak części samochodowe, metale i surowce?

Jednym z przedmiotów, który dobrze się nadaje do ponownego przetworzenia, są baterie litowe. Mimo to szacuje się, że każdego roku 1,8 mln zużytych baterii nie zostaje poddanych odpowiedzialnemu recyklingowi[1]. Chociaż wskaźnik recyklingu znacznie wzrósł od poziomu 5% obliczonego przez organizację Friends of the Earth w 2010 r., wciąż pozostało jeszcze wiele do zrobienia.

Po raz pierwszy w branży: zrównoważone pozyskiwanie surowców przez Volvo Cars

Firma Volvo Cars od dawna stosuje najwyższe standardy bezpieczeństwa, odpowiedzialnego pozyskiwania surowców oraz zrównoważonego rozwoju. Firma postanowiła zaangażować się w odpowiedzialne działania na obszarze recyklingu akumulatorów oraz innych materiałów samochodowych. Volvo Cars była pierwszą spośród marek samochodowych premium, która zobowiązała się do stosowania hybrydowego lub w pełni elektrycznego układu napędowego we wszystkich swoich modelach, z myślą o napędzaniu rozwoju branży motoryzacyjnej i poprawie jakości powietrza w naszych miastach.

Obecnie — również po raz pierwszy na świecie — wprowadziła system śledzenia oparty na technologii blockchain, służący do śledzenia kobaltu używanego w jej akumulatorach w pojazdach elektrycznych. Proces śledzenia zaczyna się od złomowanych baterii litowych z wyrzuconych telefonów i laptopów, z których odzyskiwane są surowce. Są one następnie śledzone przez cały łańcuch dostaw, aż do producenta baterii CATL, a następnie do Volvo Cars. Baterie pochodzące z recyklingu to jeden z najważniejszych niewykorzystanych jeszcze zasobów. Wkrótce będą one stanowić większą część materiałów zastosowanych w akumulatorach w samochodach, ciężarówkach i autobusach, ponieważ ilości wydobywanego litu i kobaltu są skromne w porównaniu z prognozowanym całkowitym światowym zapotrzebowaniem na te metale. Proces ich pozyskiwania jest skomplikowany, a firmy z całego łańcucha dostaw — od surowców do nowych akumulatorów — są rozproszone po całym świecie.

Circulor i Oracle: Recykling kobaltu z użyciem technologii blockchain

Duże zapotrzebowanie na kobalt wymaga recyklingu baterii, ponieważ ilości nowo wydobywanego kobaltu są niewystarczające. W związku z tym konieczne jest odpowiedzialne wykorzystywanie i ponowne przetwarzanie dotychczasowych zasobów tego metalu. Dostawcy akumulatorów w ramach inicjatywy Volvo Cars w dziedzinie elektryfikacji muszą zapewnić możliwość śledzenia pochodzenia surowców zastosowanych w tych akumulatorach. Firma Volvo Cars poszukiwała rozwiązania, które pomoże jej sprawnie śledzić materiały zastosowane w akumulatorach samochodów elektrycznych, weryfikować możliwość recyklingu tych materiałów oraz zapewniać zgodność z przepisami. Wybrała Circulor — brytyjskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w zastosowaniu technologii blockchain do śledzenia surowców w łańcuchach dostaw.

Circulor opracował platformę wykorzystującą technologię blockchain Oracle do stworzenia łańcucha dowodowego w łańcuchu dostaw. Jest on połączony z algorytmami sztucznej inteligencji, aby wspomagać procesy due diligence i identyfikować anomalie w danych, a dzięki temu pomagać w skutecznym prowadzeniu dochodzeń i zapewnianiu zgodności z przepisami. Platforma została już przetestowana w warunkach rzeczywistych i jest stosowana w odniesieniu do tantalu wydobywanego w Ruandzie (tantal jest jednym z „krwawych minerałów” [ang. conflict minerals] używanych w naszych telefonach i laptopach), a obecnie również w odniesieniu do kobaltu wykorzystywanego w akumulatorach pojazdów elektrycznych Volvo Cars.

Korzyści z wykorzystania technologii Oracle Blockchain do śledzenia łańcucha dostaw

Fabrycznie skonfigurowana platforma blockchain Oracle pozwoliła firmie Circulor skupić się na jej obszarze specjalizacji — czyli na śledzeniu minerałów — zamiast poświęcać dużo czasu i wysiłku na budowę infrastruktury blockchain. Platforma Oracle Blockchain umożliwia łatwą konfigurację bezpiecznego łańcucha bloków już w wersji fabrycznej:

• W pełni zarządzana platforma chmurowa do szybkiego udostępniania sieci blockchain i uproszczonego zarządzania tymi sieciami
• Obejmuje komponenty takie jak: zależności w zakresie infrastruktury, komponenty Hyperledger Fabric, interfejs REST proxy oraz konsola operacyjna
• Łatwe wdrażanie partnerów dzięki wstępnie zintegrowanym, wbudowanym funkcjom weryfikacji tożsamości

Według dyrektora generalnego firmy Circulor Douglasa Johnsona-Poensgena zastosowanie technologii Oracle Blockchain do śledzenia surowców i części samochodowych przynosi wiele korzyści. „Stworzyliśmy warstwę merytoryczną, interfejsy użytkownika i algorytmy do weryfikacji danych, ale nie musieliśmy się martwić o to, czy nasze rozwiązanie będzie rozwiązaniem klasy korporacyjnej, ponieważ Oracle Blockchain zapewnia wydajność, bezpieczeństwo i skalowalność klasy korporacyjnej już w wersji fabrycznej”.

Dzięki śledzeniu i weryfikowaniu łańcucha dostaw przez technologię blockchain zarówno firma Volvo Cars, jak i jej klienci mają pewność, że części samochodowe pochodzą z legalnych źródeł oraz są zgodne z przepisami i pozyskiwane w sposób odpowiedzialny.

„Choć wiele osób nadal uważa, że blockchain to tylko buzzword, Volvo Cars wraz z Oracle udowadniają, że ta opinia to przebrzmiała historia” – komentuje Maciej Tomkiewicz, Senior Sales z Oracle Polska. „Jako liderzy innowacji w swoich branżach, nie oglądając się na fale bezpodstawnej krytyki obie firmy pokazują, jak w praktyce należy traktować blockchain, implementując go do swoich rozwiązań. Wszystko jest przemyślane i uszyte na miarę, nie ma tutaj nadmiarowych coinów, ICO czy Proof of Work niepotrzebnie zużywających energię. Właściwe klocki do właściwej układanki, o takich implementacjach chcemy słyszeć częściej”.

Mary Hall, dyrektor działu Oracle Blockchain Product Marketing

[1] Źródło: Johnson Controls Power Solutions via MyBatteryRecyling.com

Opracowanie artykułu: Maciej Tomkiewicz, Oracle Polska

Rozmowy handlowe na linii USA – Chiny zostały wznowione zgodnie ze wcześniejszymi zapowiedziami w czwartek (10.10.2019). W ocenie Donalda Trumpa pierwszy dzień negocjacji przebiegł pomyślnie, co przyczyniło się do poprawy sentymentu na rynkach.

Według wyników sondażu late poll oraz wstępnych danych PKW, zwycięzcą wyborów parlamentarnych w Polsce zostało rządzące dotychczas ugrupowanie Prawo i Sprawiedliwość – Zjednoczona Prawica, które według tych wyników uzyskało około 44% głosów, co prawdopodobnie zapewnia samodzielną większość w Sejmie. Rezultat ten nie stanowi dla inwestorów większego zaskoczenia, gdyż sondaże od dłuższego czasu wskazywały na wysokie prawdopodobieństwo właśnie takiego scenariuszu.

Na koniec ubiegłego tygodnia GPW w Warszawie zanotowała wzrost. Indeks szerokiego rynku WIG zyskał na wartości 1,63%. Notowania największych spółek (tworzących indeks WIG20) zyskały 1,83%. Z kolei indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień z nieco skromniejszym wzrostem: o 0,38% dla sWIG80 oraz o 0,87% dla mWIG40. Nadchodzący tydzień będzie bogaty w dane makroekonomiczne zarówno w Polsce, jak i w USA. W środę (16.10.2019) poznamy dane o sprzedaży detalicznej w USA. Z kolei w czwartek (17.10.2019) nadejdą dane o produkcji przemysłowej, liczbie wydanych pozwoleń na budowę domów oraz dane o złożonych wnioskach o zasiłek dla bezrobotnych. W piątek (18.10.2019) poznamy wartość indeksu wskaźników wyprzedzających Conference Board.

Interesujące dane będą również napływały z Polski. We wtorek (15.10.2019) poznamy finalny odczyt wrześniowej inflacji CPI. W środę (16.10.2019) zostaną upublicznione dane o inflacji bazowej, cen administrowanych oraz cen żywności i energii. W czwartek (17.10.2019) oczekuje się odczytu danych o zatrudnieniu oraz wynagrodzeniach. Natomiast w piątek (18.10.2019) poznamy dane dotyczące produkcji przemysłowej.

Departament Zarządzania i Analiz
SUPERFUND TFI S.A.

• 77 proc. młodych ludzi skrytykowało firmy za koncentrowanie się na własnych potrzebach (zwłaszcza finansowych), a nie na społeczeństwie.
• Współczesny konsument potrzebuje szybkich usług, sprawnej obsługi, ale oczekują też wysokiego poziomu ‘customer experience’.
• 42 proc. millenialsów pogłębiło relacje z firmami, ponieważ postrzegają ich produkty lub usługi jako mające pozytywny wpływ na społeczeństwo i/lub środowisko.

“Klient w centrum uwagi” czy “orientacja na klienta” to częste hasła wygłaszane przy okazji prezentacji celów większości firmy. Niestety, badania na przestrzeni lat pokazywały, że uwaga przedsiębiorców najczęściej skupiona była na aspektach wewnętrznych firmy, optymalizacji kosztów i maksymalizacji zysków pozostawiając obsługę klienta na drugim planie. To jeden z powodów, który doprowadził do dynamicznego wzrostu upadłości wśród firm handlowych, które nie dostosowały się do wymagań współczesnych konsumentów. W konsekwencji aż 33 proc. wszystkich upadłości w pierwszej połowie 2019 roku stanowiły bankructwa firm z tego sektora.^[1]

Millenialsi i pokolenie Z są wymagający i nie boją się dyktować swoich warunków i stylu wymagających zmiany relacji między klientem a firmą. Tegoroczne badanie wśród młodych ludzi pokazało, że nie postrzegają przedsiębiorców w pozytywny sposób. Według 77 proc. respondentów firmy za bardzo koncentrują się na własnych celach, a nie na potrzebach społeczeństwa. Co więcej ich zdaniem nie mają one innych ambicji poza zarabianiem pieniędzy (64 proc.)^[2]. Wśród celów stawianych przedsiębiorcom przez młodych ludzi pojawiły się: oferowanie produktów i usług wysokiej jakości (36 proc), tworzenie miejsc pracy (35 proc.), podniesienie stopy życia pracowników (33 proc.) oraz zaangażowanie społeczne (np. w edukację, zmniejszanie nierówności społecznych i inicjatywy na rzecz różnorodności – 32 proc.)^[3].

Nowe pokolenie wprowadza nowe wymagania i przedsiębiorcy chcący rozwijać się na rynku muszą dobrze poznać swojego, już nie przyszłego, ale obecnego klienta. Badania na pokoleniu Z i millenialsach pokazała, że obie grupy stanowią dużą siłę nabywczą, ponieważ wcześnie rozpoczynają karierę zawodową oraz dużo wydają. Prawie 40 proc. badanych wydaje więcej niż 200 zł miesięcznie na modę^[4].

Liczy się czas

Najnowsze badania nad czasem Polaków pokazały, że 12 proc. traci czas na drogę do/z pracy oraz 33 proc. na stanie w korkach^[5]. Średnia podróż do miejsca zatrudnienia zajmuje 41 min^[6], w skali miesiąca a nawet roku to ogromne marnotrawstwo zasobów. Współczesny konsument potrzebuje szybkich usług, sprawnej obsługi, ale oczekują też wysokiego poziomu  ‘customer experience’.

Przyspieszenie czasu obsługi nie jest bardzo skomplikowanym zadaniem, z pomocą przychodzą nowoczesne technologie. Ministerstwo Finansów przygotowuje projekt umożliwiający instalację aplikacji na smartfonie zastępującą stacjonarną kasę fiskalną, z kolei Fundacja Polska Bezgotówkowa oferuje wyposażenie punktów handlowych, gastronomicznych i usługowych w bezpłatne terminale płatnicze.

– W ramach współpracy z fundacją Polska Bezgotówkowa dostarczyliśmy najwięcej terminali do polskich przedsiębiorców. Bardzo dużą popularnością cieszą się terminale przenośne, komunikujące się w sieci komórkowej 3G, które wykazują się wysoką jakością użytkowania, bowiem przeciętna transakcja może być nawet do 5 sekund szybsza w porównaniu do technologii 2G, a w skali miesiąca jest to już realna oszczędność czasu – komentuje Piotr Waś, dyrektor zarządzający na Europę Wschodnią w Ingenico Group.

Badania wśród millenialsów i pokolenia Z pokazują, że lubią odwiedzać sklepy jako sposób spędzenia wolnego czasu (odpowiednio 60 i 67 proc. respondentów). Niestety bezpośrednia obsługa klienta już nie wystarczy ponieważ młodzi ludzie w większości unikają rozmów ze sprzedawcami – o wiele pewniej czują się w kontaktach poprzez media społecznościowe. Wyniki pokazują, że szukają w nich najczęściej promocji, informacji o trendach i konkretnych produktach^[7].

Liczę się “ja”

O młodych pokoleniach istnieje już wiele skrajnie różnych opinii: są bardzo pozytywni, ale nieodpowiedzialni, z dużymi oczekiwaniami i lekko zadufani. Najczęściej jednak podkreślany jest ich egoizm i skupienie na sobie, co z kolei wpłynęło na pogłębienie trendu personalizacji produktów i usług. Dotychczasowe założenie dostosowywania towarów pod hasłem “my jako grupa społeczna” zmienia się w hiper-personalizację, tzn. liczę się tylko “ja, jednostka”. Eksperci przewidują, że w najbliższej przyszłości również proces zakupowy będzie opierać się na spersonalizowanych doświadczeniach, wzmacnianych przez autentyczną komunikację, zaś sama transakcja będzie odbywać się w tle.

Same produkty już niedługo nie będą postrzegane w większości przez pryzmat swojej funkcji użytkowej – mają stać się urzeczywistnieniem wartości bliskich klientowi. Ważniejsze dla konsumentów stanie się poszanowanie zasad etycznej produkcji oraz wcześniej wspomniana zdolność oferowania indywidualnie dopasowanych idei, a także realizacja szybkiej dostawy.

Liczy się społeczeństwo i autentyczność

Millenialsi i Zetki mimo dużego skupienia na swoich potrzebach i aspiracjach otwarcie manifestują swoje wartości i to, ze chcą uczynić ten świat lepszym miejscem. Te grupy są w stanie więcej zapłacić za produkty firm wspierających lokalne społeczności i inicjatywy, jak również produktu wytworzonego zgodnie z ideą sprawiedliwego handlu (ang. fair trade)^[8]. Co więcej, jedną z najpopularniejszych ambicji wśród młodych ludzi jest wywarcie pozytywnego wpływu na społeczności – ok. 46% wskazań^[9].

Dla firm chcących dotrzeć do młodych pokoleń podstawowym słowem-kluczem jest „autentyczność”. Oprócz np. kodeksów postępowań wolą realne działania, chcą usłyszeć autentyczne historie z życia, bez kurtyny. Millenialsi nie ufają obrazom. Te mogą być ‘sfotoszopowane’, mogą zawierać zniekształcające filtry, a młodzi ludzie są podejrzliwi i nie ufają sprzedawcom, którzy korzystają ze skryptów. Sprawdzają i szukają informacji na forach, w aplikacjach lub wśród przyjaciół i influencerów. Chcą autentycznych doznań i wiarygodnych informacji.

Młodsze pokolenia rozmawiają poprzez swoje portfele w sposób, który wydaje się być innym, niż robiły to poprzednie pokolenia. Wszechobecna reklama, zła obsługa i tracące na jakości towary frustrują. Jednak pokolenie millenialsów i generacji Z ma naturalną skłonność nawiązywania i utrzymywania relacji z firmami z bardzo osobistych powodów, często związanych z pozytywnym lub negatywnym wpływem firmy na społeczeństwo.

Aby dotrzeć do młodych ludzi przedsiębiorcy powinni zrozumieć, że za decyzjami zakupowymi młodych ludzi nie stoją tylko cechy fizyczne produktu lub marketing. Najnowsze raporty pokazują, że 42 proc. millenialsów stwierdziło, że pogłębiło relacje z firmami, ponieważ postrzegają ich produkty lub usługi jako mające pozytywny wpływ na społeczeństwo i/lub środowisko. Ponadto 37 proc. stwierdziło, że odeszli od przedsiębiorstw z powodu nieetycznego zachowania firmy.^[10]

^[1] CEIDG Monitor Sądowy i Gospodarczy

^[2] Ibidem.

^[3] Ibidem.

^[4] Accenture, Jak Kupuje Generacja Z?, Raport 2019

^[5] Raport Lorus, Czas ma znaczenia, Zymetria, sierpień 2019

^[6] Dojazdy Polaków do pracy, Commute Survey, PageGroup 2016

^[7] Accenture, Jak Kupuje Generacja Z?, Raport 2019

^[8] Ibidem.

^[9] The Deloitte Global Millennial Survey 2019

^[10] The Deloitte Global Millennial Survey 2019

Boisz się o swoje auto? Jeśli parkujesz w miejscach publicznych i ogólnodostępnych parkingach, nic dziwnego, że martwisz się, czy ktoś nie uszkodzi lakieru, elementów blacharskich, lusterek, szyb lub kół. Chociaż kradzieże są obecnie rzadkością, nie można tego powiedzieć o uszkodzeniach mechanicznych spowodowanych nieuwagą innych. Czasem wystarczy zbyt szybko otworzyć drzwi, by okazało się, że na drugim samochodzie pojawiło się zarówno zarysowanie, jak i wgniecenie.

Jadąc na wakacje, najprawdopodobniej chcesz odpocząć fizycznie i psychicznie. Nie możesz więc przejmować się obowiązkami służbowymi i samochodem. Jak zabezpieczyć pojazd na ten okres? Korzystając z Parkos. Dzięki ofercie portalu nie tylko zarezerwujesz wcześniej miejsca parkingowe, ale także będziesz mieć pewność, że auto jest w dobrych rękach i sprawdzonym miejscu.

Ochrona obiektu

Informacje na temat zabezpieczeń oferowanych przez konkretnych dostawców znajdziesz m.in. w karcie usługodawcy na stronie Parkos. Każdy obiekt jest ogrodzony, lecz dodatkowo dysponuje całodobową ochroną pracowników lub monitoringiem. Oczywiście najbardziej profesjonalni dostawcy zagwarantują Ci zarówno jedno, jak i drugie rozwiązanie. Nie musisz więc obawiać się, że ktokolwiek niepowołany będzie miał dostęp do Twojego samochodu.

Warto zaznaczyć, że Parkos nie dysponuje własnymi obiektami. Jest on jedynie pośrednikiem między klientem i dostawcą, lecz sama firma poddaje posesje i usługi regularnej weryfikacji. Dzięki temu wiadomo, że oferta zgodna jest z informacjami znajdującymi się na stronie. W razie jakichkolwiek uniedogodnień lub nieprzyjemnych sytuacji Parkos zawsze stara się rozwiązać polubownie problem i pomóc w znalezieniu najlepszych propozycji. Można więc uznać, że korzystanie z takich usług jest bezpieczne i satysfakcjonujące.

Transfer na lotnisko i usługa parkingowa – depozyt kluczy

Wybierając transfer na lotnisko, możesz zabrać ze sobą kluczę do auta. Jeśli jednak decydujesz się na skorzystanie z opcji usługi parkingowej, siłą rzeczy musisz przekazać je pracownikowi parkingu, gdyż dzięki temu będzie on w stanie odstawić pojazd na zarezerwowane miejsce.

Gdzie i w jaki sposób przechowywane są klucze do samochodu? Kto ma do nich dostęp? Są to najczęściej pojawiające się pytania wśród klientów portalu Parkos. Otóż zaraz po zaparkowaniu auta na określonym miejscu lub po przekazaniu ich specjaliście, są one deponowane w bezpiecznym sejfie. Oczywiście sam fakt skorzystania z takiego wariantu jest wyszczególniony, dlatego w razie jakichkolwiek nieścisłości, od razu wiadomo kto i kiedy miał dostęp do pojazdu.

Jak znaleźć odpowiedni parking? Lotnisko Okęcie jest jednym z największych i najpopularniejszych portów lotniskowych w Polsce. W okolicy usytuowane są zazwyczaj bardzo popularne i nowoczesne obiekty handlowo-usługowe, dlatego nie należy obawiać się problemów związanych ze znalezieniem satysfakcjonujących usługodawców. Gdy wykorzystujesz do pomocy zaawansowane technologicznie systemy rezerwacji, zadanie staje się jeszcze prostsze, ponieważ wszystkie renomowane firmy i obiekty masz szczegółowo wyselekcjonowane. Jak widać, wybierając parking lotnisko Okęcie z Parkos, nie musisz się martwić o swoje zadowolenie.

Ostatnie dni przyniosły umocnienie polskiego złotego oraz pozostałych walut rynków wschodzących. Jakie czynniki w najbliższym czasie mogą mieć wpływ na zachowanie rynku walutowego?

Przez ostatni tydzień z perspektywy rynków finansowych publikacje makroekonomiczne musiały ustąpić pierwszeństwa wydarzeniem politycznym. Na dwóch kluczowych frontach pojawiły się bowiem oznaki optymizmu: miniony tydzień przyniósł poprawę nastrojów w kontekście negocjacji dotyczących Brexitu oraz w kontekście konfliktu handlowego na linii USA-Chiny. Lepsze nastroje doprowadziły do umocnienia aktywów postrzeganych za ryzykowne. Na rynku walutowym manifestowało się to w postaci aprecjacji funta brytyjskiego oraz walut rynków wschodzących. W przypadku grona walut emerging markets negatywnie odznaczała się jednak lira turecka. Waluta Turcji doświadczyła wyprzedaży w reakcji na turecką ofensywę w Syrii.

W tym tygodniu dla rynków kluczowym będzie to, jak rozwinie się sytuacja w kontekście Brexitu. W czwartek i piątek odbędzie się szczyt Rady Europejskiej, podczas którego mogłoby dojść do akceptacji porozumienia z Wielką Brytanią przed 31 października, czyli obecnym terminem Brexitu. Niemniej, w kontekście wyjścia Wielkiej Brytanii z UE spodziewamy się, że nie obędzie się bez przedłużenia terminu Brexitu, a także przeprowadzenia nowych wyborów parlamentarnych.

PLN

Polski złoty jako jedna z walut rynków wschodzących zyskał na poprawie sentymentu i zakończył miniony tydzień na plusie. Informacje dotyczące Polski nie miały większego znaczenia. Ani piątkowa rewizja ratingu kraju ze strony agencji S&P (agencja Moody’s nie dokonała rewizji) ani wybory parlamentarne (zgodnie z naszymi oczekiwaniami) w istotny sposób nie przełożyły się na zachowanie polskiej waluty. Najbliższe dni przyniosą dość dużo danych z Polski. Złoty najpewniej nadal będzie jednak reagował przede wszystkim na zmiany nastrojów na rynku.

GBP

Informacja o prawdopodobnym przełomie w negocjacjach związanych z Brexitem pod koniec ubiegłego tygodnia przyniosła na rynek walutowy sporą dawkę optymizmu, w wyniku czego inwestorzy zaczęli zamykać krótkie pozycje na funcie. W obliczu informacji politycznych, dość mieszane dane ekonomiczne (słaba sprzedaż detaliczna przy jednocześnie lepszej niż oczekiwano miesięcznej dynamice PKB) dla Wielkiej Brytanii zostały w znacznym stopniu zignorowane.

Przez weekend źródła z Unii Europejskiej próbowały studzić oczekiwania rynków; mimo to wyceny prawdopodobieństwa Brexitu bez umowy u bukmacherów spadły do okolic 12%. Nadal uważamy, że konieczne będzie przedłużenie terminu Brexitu oraz przeprowadzenie wyborów parlamentarnych, aczkolwiek sądzimy również, że samo ograniczenie ryzyka „no dealu” uzasadnia dalsze umocnienie funta, w konsekwencji czego kurs GBPUSD może zbliżyć się do poziomu 1,28.

EUR

W ubiegłym tygodniu odczyty danych makro z Francji oraz Niemiec nie miały zauważalnego wpływu na wspólną europejską walutę. Optymizm, który został wywołany przez pozorny przełom w negocjacjach między Stanami Zjednoczonymi a Chinami okazał się dość korzystny dla euro, które zdołało się nieco umocnić w parze z dolarem amerykańskim.

Poza dzisiejszymi danymi o produkcji przemysłowej w strefie euro, które pokazały lekki wzrost we wrześniu w relacji do poprzedniego miesiąca, w tym tygodniu czeka nas kilka przemówień reprezentantów Europejskiego Banku Centralnego. Wypowiedzi członków banku centralnego strefy euro mogą rzucić jeszcze więcej światła na podziały między decydentami dotyczące ostatniej rundy luzowania polityki monetarnej EBC.

USD

Mieszane dane ekonomiczne z ubiegłego tygodnia okazały się mieć niewielkie znaczenie w kontekście zachowania dolara amerykańskiego. Inflacja CPI we wrześniu była wprawdzie nieco słabsza niż oczekiwał konsensus, aczkolwiek pozytywnie zaskoczyły dane dotyczące nastrojów konsumentów. Z kolei „minutki” z ostatniego spotkania FOMC nie obfitowały w nowe informacje.

Wygląda na to, że w obliczu rozluźnienia napięć na linii USA-Chiny, dolar amerykański powinien znaleźć spokój, przynajmniej do najbliższego spotkania Rezerwy Federalnej, które odbędzie się 30 października.

Autor: Enrique Diaz-Alvarez, Ebury Polska

13 października 2019 roku weszły w życie przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy (Ustawa AML), na podstawie których zaczął działać Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych.

Obok dotychczasowych obowiązków ciążących na instytucjach obowiązanych (w tym np. spółek świadczących usługi prowadzenia ksiąg dla innych spółek z grupy – o czym poniżej), wprowadzony zostaje nowy obowiązek w postaci konieczności zidentyfikowania oraz zgłoszenia do nowo utworzonego Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, danych dotyczących beneficjenta rzeczywistego każdej spółki.

Beneficjentem rzeczywistym jest osoba fizyczna sprawująca bezpośrednio lub pośrednio (tj. przez spółki dominujące) kontrolę nad spółką w Polsce. Począwszy od 13 października każda spółka handlowa (poza notowanymi na giełdzie i spółkami partnerskimi) będzie miała 6 miesięcy na ustalenie i przekazanie informacji o swoich beneficjentach rzeczywistych.

Informacja o beneficjencie rzeczywistym musi zawierać:

• imię i nazwisko,
• obywatelstwo,
• państwo zamieszkania,
• numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
• informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Te same dane trzeba będzie również podać o wszystkich członkach organów lub o wspólnikach upoważnionych do reprezentowania spółki.

Każda spółka powinna zatem ustalić kto jest jej beneficjentem rzeczywistym, zebrać dowody potwierdzające to ustalenie oraz dokonać elektronicznego zgłoszenia, najpóźniej do 13 kwietnia 2020. Powinna zaplanować też sposób aktualizacji tych danych bo każda zmiana w tym zakresie powinna być zgłaszana do Rejestru w ciągu 7 dni.

Do dokonania zgłoszenia zobowiązana będzie osoba uprawniona do reprezentowania spółki, która składać je będzie wraz z oświadczeniem o prawdziwości zgłaszanych danych (pod rygorem odpowiedzialności karnej). Osoba dokonująca zgłoszenia ponosić będzie również odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem w ustawowym terminie danych. Sama spółka za niezgłoszenie danych lub zgłoszenie nieprawdziwych danych może zostać ukarana karą finansową do 1.000.000 zł.

Przypominamy również, że Ustawa AML nakłada szereg innych obowiązków na tzw. instytucje zobowiązane. Instytucjami tymi nie są jedynie banki, fundusze inwestycyjne czy pośrednicy ubezpieczeniowi ale również m.in. spółki świadczące usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych (dotyczy to także sytuacji, gdy usługi księgowe są świadczone jedynie dla innych spółek z grupy kapitałowej lub gdy usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest tylko jednym z licznych obszarów działalności spółki) albo spółki świadczące usługi polegające na zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego.

Ustawa AML nakłada na ww. spółki wiele obowiązków obejmujących między innymi:

1. opracowanie i wdrożenie wewnętrznej procedury przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
2. sporządzenie procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów Ustawy AML;
3. przeprowadzenie i udokumentowanie oceny ryzyka związanej z praniem pieniędzy odnoszącej się do działalności instytucji obowiązanej;
4. stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego w zakresie i z intensywnością uwzględniającymi rozpoznane ryzyko prania pieniędzy;
5. archiwizacja dokumentów i informacji uzyskanych w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego;
6. współpraca z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej (GIIF), w tym zawiadamiania GIIF o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;
7. wyznaczenie osób odpowiedzialnych za wykonywanie obowiązków na gruncie Ustawy AML;
8. zapewnienie pracownikom szkoleń z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Nieprzestrzeganie obowiązków określonych w ustawie może wiązać się z wysokimi karami zarówno dla spółki (np. kara pieniężna w wysokości nawet 1.000.000 Euro czy nakaz zaprzestania określonych czynności), jak również dla osób zarządzających odpowiedzialnych za przestrzeganie ustawy (np. zakaz pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym czy kary pieniężne w wysokości nawet 1.000.000 PLN).

Autor/Źródło: Deloitte Legal

• Aukcje URE ustabilizowały zysk z instalacji OZE.
• Rynek ponownie nabiera rozpędu i budzi zainteresowanie inwestorów.
• Na czoło sektora wysunęła się fotowoltaika, która spotyka się z mniejszą liczbą barier niż energetyka wiatrowa.

Nowe przepisy, które weszły w życie w ostatnich latach, całkowicie zmieniły obraz energetyki odnawialnej w Polsce. Największy wpływ na jego kształt miało wprowadzenie systemu aukcyjnego sprzedaży zielonej energii. Przyczynił się on przede wszystkim do ustabilizowania zysku osiąganego przez jej wytwórców.

– Zastąpienie obrotu certyfikatami pochodzenia coroczną aukcją ułatwiło inwestorom uzyskanie stabilnego przychodu z instalacji, na zapewnionym z góry poziomie.. Wcześniej był on zależny od wielu warunków rynkowych jak podaż świadectw, ceny energii czy udział OZE w rynku wytwarzania energii. Obecnie głównym czynnikiem wpływającym na zysk z instalacji jest wygrana aukcja i zaproponowana w niej cena. Dzięki temu można w bezpieczny sposób obliczyć czas zwrotu inwestycji. Sprawiło to, że branża OZE, a zwłaszcza sektor fotowoltaiki ponownie nabiera rozpędu. Przedstawiciele rynku finansowego zaczęli więc ponownie rozważać lokowanie kapitału w zielonych instalacjach – zauważa Małgorzata Gil, Dyrektor Działu Projektów w PCWO Energy S.A.

O rosnącej dynamice sektora PV świadczą m.in. dane gromadzone przez Międzynarodową Agencję Energetyki Odnawialnej. Od 2016 r., kiedy wprowadzono system aukcyjny, łączna moc funkcjonujących w Polsce instalacji fotowoltaicznych wzrosła 2,6 krotnie. Zwiększa się też roczny jej przyrost. W 2017 r. uruchomione instalacje powiększyły pulę dostępnej mocy o 100 MW, a inwestycje zrealizowane w 2018 r. dołożyły kolejne 200 MW. Z kolei łączna moc generowana przez turbiny wiatrowe wzrosła od 2016 r. tylko o 28 MW[1].

W jaki sposób aukcje ustabilizowały rynek?

Należy zauważyć, że w poprzednim systemie przedsiębiorstwa energetyczne mogły zamiast nabywania certyfikatów, wnosić opłatę zastępczą, której cena została określona na bardzo niskim poziomie. Doprowadziło to do nadpodaży certyfikatów i załamania ich cen. Inwestorzy i właściciele instalacji nie mieli żadnej gwarancji zysku ani zwrotu kapitału włożonego w budowę. Zwłaszcza że wartość certyfikatów mogła zmienić się w ciągu kilku miesięcy o kilkaset procent. W skrajnych sytuacjach groziło to bankructwem inwestora, ponieważ w przypadku ukończonej inwestycji nie ma praktycznie żadnej możliwości redukcji kosztów produkcji. Odczuł to również sektor finansowy – rosło ryzyko niewypłacalności podmiotów, które zaciągnęły kredyty na budowę. System aukcyjny wprowadza zatem zasadnicze zmiany w funkcjonowaniu rynku i stabilizuje sytuację wytwórców.

– W ramach ogłaszanych co roku aukcji sprzedawana jest wyłącznie z góry określona ilość energii, nie mamy zatem zjawiska nadpodaży. Co więcej, zwycięzcy aukcji mają gwarancję utrzymania ceny na takim samym poziomie przez 15 lat, z uwzględnieniem wskaźnika inflacji – wskazuje Małgorzata Gil z PCWO Energy S.A.

3 główne zalety aukcji URE:

1. Stabilizacja cen
2. Długofalowa gwarancja przychodu
3. Brak nadpodaży

Za inwestowaniem w fotowoltaikę przemawiają łagodniejsze przepisy

Inną istotną zmianą wpływającą na energetykę odnawialną w Polsce jest też zaostrzenie w ostatnich latach regulacji dotyczących farm wiatrowych. Na prawie całkowity zanik nowych inwestycji w sektorze turbin wiatrowych wpłynęła przede wszystkim regulacja stanowiąca, że odległość wiatraka od najbliższych zabudowań nie może być mniejsza niż 10-krotność jego wysokości. Przez to liczba miejsc, gdzie można je postawić drastycznie spadła. Ponadto zmieniły się przepisy podatkowe dotyczące wiatraków. Do tej pory podatek od nieruchomości płacono wyłącznie od fundamentu i wieży, a teraz objęte nim są również elementy konstrukcyjne turbiny, m.in. łopaty. To drastycznie zwiększa koszt wytworzenia energii. Biorąc jeszcze pod uwagę fakt, że energia wytworzona z wiatru jest niżej wyceniana w aukcjach URE od energii ze słońca, to inwestycja w turbiny przestaje być atrakcyjnym rozwiązaniem. W efekcie główną osią rozwoju rynku stały się instalacje fotowoltaiczne.

– Instalacje PV nie spotykają się z podobnymi obostrzeniami. Z racji na charakter konstrukcji nie wymagają też wielu pozwoleń budowlanych. Ponadto, można je stawiać w miejscach nieprzeznaczonych pod inną zabudowę, np. na terenach rekultywowanych. To wszystko wpływa pozytywnie na ostateczny koszt realizacji i utrzymania inwestycji oraz czas zwrotu kapitału – dodaje Małgorzata Gil z PCWO Energy S.A.

Na atrakcyjność i opłacalność inwestycji fotowoltaicznych wpłynie też zapewne ujednolicenie stawki VAT. Do tej pory tylko instalacje przydomowe na dachu objęte były 8% stawką, a od prądu wytworzonego w pozostałych płacono 23% VAT. Teraz będzie ona wynosiła 8%, niezależnie od miejsca montażu.

Źródło: PCWO Energy S.A.

[1]   IRENA (2019), Renewable Energy Statistics 2019, The International Renewable Energy Agency, Abu Dhabi.

Wyższe stopy zwrotu i mniejsza konkurencja ze strony podmiotów krajowych, w porównaniu z głównymi rynkami europejskimi, skłoniły azjatyckich inwestorów do zainwestowania 9,5% całego kapitału w regionie CEE w 2019 r.

Z najnowszego raportu opublikowanego przez Skanska, Colliers International oraz międzynarodową kancelarię prawną Dentons wynika, że wartość kapitału azjatyckiego (pochodzącego z Singapuru, Filipin, Chin, Korei Południowej i Malezji) zainwestowanego bezpośrednio w Europie Środkowo-Wschodniej od 2013 r. osiągnęła poziom 7,7 mld euro, w porównaniu z 8,6 mld euro zainwestowanego w Niemczech. W raporcie inwestycyjnym pod tytułem “Thriving Metropolitan Cities” przeanalizowano sytuację miast z regionu CEE oraz podkreślono ich rosnące znaczenie w gospodarce światowej oraz potencjał inwestycyjny dla zagranicznych inwestorów. Raport zawiera również opinie inwestorów azjatyckich na temat znaczenia Europy Środkowo-Wschodniej w ich strategiach inwestycyjnych.

Adrian Karczewicz, dyrektor ds. transakcji w spółce biurowej Skanska w Europie Środkowo-Wschodniej: – Jako największy deweloper przestrzeni biurowej w Europie przyglądamy się napływowi inwestorów azjatyckich z wielkim zainteresowaniem. Poszukują oni obiektów komercyjnych objętych długoterminowym wynajmem z najemcami o silnej pozycji rynkowej. Takie okazje inwestycyjne dostępne są w Europie Zachodniej, ale region CEE nie pozostaje w tyle. Istotne jest to, że nasz region proponuje produkt tej samej jakości, jednak przy  bardziej atrakcyjnych stopach zwrotu – a tego właśnie szukają inwestorzy. Jeżeli tylko mogą liczyć na wysoki zwrot z inwestycji, nie ma dla nich znaczenia, czy lokują kapitał w Paryżu, czy w Budapeszcie – kraj to kwestia drugorzędna. Z naszego doświadczenia we współpracy z azjatyckimi inwestorami wynika, że albo inwestują oni bezpośrednio w Europie, albo – jak inwestorzy koreańscy – na rynkach europejskich za pośrednictwem koreańskich firm zarządzających aktywami lub lokalnych podmiotów, takich jak CBRE GI, która była stroną naszej transakcji w Pradze. Warto podkreślić, że choć inwestorzy z Azji mogą obrać różne podejścia inwestycyjne, to wszyscy raczej przyjmują strategie dotyczące konkretnych miast, a nie krajów w naszym regionie. 

Europa Środkowo-Wschodnia jest jednym z kluczowych rynków inwestycyjnych w sektorze nieruchomości w Europie. Polska może poszczycić się ponad 50% udziałem w rynku, największą różnorodnością produktów oraz płynnością, którą zawdzięcza inwestorom pochodzącym z różnych krajów. Coraz lepsze wyniki w regionie są rezultatem połączenia stabilnej sytuacji politycznej, dynamicznego rozwoju gospodarczego i dojrzałego rynku najmu, a także wciąż atrakcyjnych cen w porównaniu z Europą Zachodnią.

Luke Dawson, dyrektor zarządzający i kierownik ds. rynków kapitałowych w Europie Środkowo-Wschodniej w Colliers International, dodaje: – W regionie obserwujemy bezprecedensowy napływ kapitału zagranicznego z wielu źródeł – od RPA po Azję. Inwestorzy z rynków azjatyckich już dokonali zakupów w Polsce, Czechach, na Słowacji i na Węgrzech, a w kręgu ich zainteresowań pozostają potencjalnie także inne rynki. Zorientowani na długoterminowy zysk, stali się oni ważnymi konkurentami dla funduszy zlokalizowanych w Niemczech, które od lat dominowały w regionie.

Najważniejsze wnioski płynące z raportu:

Wyraźna aktywność inwestorów z Korei Południowej

Inwestorzy z Korei Południowej, głównie przy wsparciu koreańskich funduszy emerytalnych, chętnie wykorzystują możliwości pojawiające się w regionie CEE. Dwa najważniejsze czynniki leżące u podstaw tego trendu to korzystne kursy wymiany walut np. w porównaniu do wyższych kosztów hedgingu w USA oraz możliwość uzyskania wyższych stóp zwrotu. Większy zwrot z inwestycji można uzyskać jedynie godząc się na (pozornie) wyższe ryzyko w regionie CEE, zamiast inwestować na rynkach, na których trudno już o wysoki zwrot, takich jak Niemcy. Oczywiście, jak każdy inwestor, oni również poszukują wzrostu czynszów.

W przeciwieństwie do kapitału pochodzącego z Hongkongu, który lokowany jest prawie wyłącznie w biurowce w centrum Londynu, inwestorzy południowokoreańscy pokazują, że gotowi są inwestować w szerszy wachlarz nieruchomości. Dla przykładu, w 2019 r. zainwestowali oni 670 mln euro w Wiedniu, 544 mln euro w biurowce w Pradze i blisko 400 mln euro w obiekty biurowe oraz przemysłowe w Polsce. Spółka Real Capital Analytics odnotowała także pierwsze bezpośrednie inwestycje graczy z Korei Południowej na Słowacji i na Węgrzech.

Hyon Suk Jan, dyrektor zarządzający JR AMC w Korei, mówi: – Stopy zwrotu w Europie Zachodniej biją historyczne rekordy, a region CEE staje się bardzo atrakcyjnym zamiennikiem, jako rynek, na którym można wciąż liczyć na duży zwrot z inwestycji, a przy tym nie trzeba iść na kompromis jeżeli chodzi o jakość obiektów oraz profil ryzyka makroekonomicznego. Jednocześnie największe miasta Europy Środkowo-Wschodniej, takie jak Warszawa, Budapeszt czy Praga, szybko się rozwijają, stając się poważną konkurencją dla miast Europy Zachodniej o uznanej pozycji. Nasza strategia inwestycyjna dla regionu CEE w perspektywie krótkoterminowej polega na nabyciu większej liczby wysokiej jakości obiektów biurowych na poszczególnych, dobrze ugruntowanych rynkach lokalnych.

Chińska inicjatywa „Pas i szlak”

Chińska inicjatywa „Pas i szlak” miała niezaprzeczalnie korzystny wpływ na region CEE, w którym chińscy inwestorzy instytucjonalni uważnie przyglądają się najlepszym możliwościom inwestycyjnym. Te same czynniki gospodarcze, które kierowały inwestorami z Korei Południowej oraz innych państw azjatyckich, motywują także graczy chińskich, choć w przypadku tych ostatnich mamy też do czynienia z innym wydźwiękiem politycznym.

Jest to zarazem pozytywne, jak i negatywne zjawisko, co obrazują najnowsze tendencje dotyczące chińskich inwestycji w regionie CEE. Chińscy inwestorzy przyjmują postawę wyczekującą, obserwując, jak wojna handlowa ze Stanami Zjednoczonymi zaczyna odciskać piętno na najwyższych szczeblach chińskiej administracji państwowej.

Japońscy inwestorzy instytucjonalni wciąż czekają

W przeciwieństwie do kapitału południowokoreańskiego, chińskiego i singapurskiego, lokowanego w regionie CEE oraz w całej Europie, instytucje japońskie niechętnie decydują się na inwestycje zagraniczne. Może się to w przyszłości zmienić, ale analitycy spodziewają się raczej, że Japończycy będą grać zachowawczo i koncentrować się na inwestycjach pośrednich, a ich zasadniczym celem będą główne amerykańskie otwarte fundusze inwestycyjne.

Inwestorzy azjatyccy na rynku nieruchomości w regionie CEE, w mln euro (1. połowa 2019 r.):

Struktura inwestycji azjatyckich

Inwestycje azjatyckie wkraczają do regionu CEE głównie przez struktury luksemburskie i holenderskie. Motywuje ich zaufanie do przetartych wcześniej szlaków w połączeniu z wydajnym systemem podatkowym. Jak ta sytuacja zmieni się w przyszłości? Struktury holdingowe z Unii Europejskiej oferują korzyści biznesowe, ale także umożliwiają skuteczną repatriację zysków w formie dywidendy lub odsetek. Zgodnie z unijnymi dyrektywami podatkowymi dywidendy, odsetki oraz opłaty licencyjne wypłacane firmom z UE mogą w pewnych okolicznościach zostać objęte ulgami podatkowymi.

W ostatnim czasie można było zaobserwować większe zainteresowanie bardziej bezpośrednimi strukturami inwestycyjnymi, poprzez które inwestorzy azjatyccy nabywali udziały w spółkach działających na rynku nieruchomości bezpośrednio z Azji. Struktury takie również mogą być dość wydajne, choć jest to uzależnione od inwestora oraz odpowiedniego planowania.

David Dixon, partner w kancelarii Dentons w Warszawie specjalizujący się w międzynarodowych transakcjach na rynku nieruchomości stwierdza: – W zeszłym roku inwestorzy z Azji wyraźnie zaznaczyli swoją obecność na rynku Europy Środkowo-Wschodniej. Dotyczy to szczególnie kapitału południowokoreańskiego. Również silnie reprezentowany jest kapitał singapurski, a Chińczycy, choć musieli nieco ograniczyć swoją aktywność w następstwie wojny handlowej z USA, wciąż zmierzają do realizacji swojej polityki „Pas i szlak”, która zapowiada się obiecująco z punktu widzenia przyszłych inwestycji. Korzystny kurs wymiany walut oraz wyższe stopy zwrotu w regionie CEE, w połączeniu z dostępnością obiektów biurowych najwyższej klasy, a także z rozwojem logistycznym, powinny w najbliższych miesiącach w dalszym ciągu motywować azjatyckich inwestorów do lokowania kapitału w regionie.

Maciej Kamiński od października kieruje pracą zespołu zarządców budynków z portfela Globalworth. Dodatkowo objął on również funkcję członka zarządu w spółce GPRE Property Management Sp. z o.o. i będzie odpowiedzialny za dalsze wdrażanie strategii związanej z zarządzaniem właścicielskim w polskim portfolio nieruchomości Globalworth.

Model zarządzania właścicielskiego pozwala nam być bliżej firm, które działają w naszych budynkach, a bezpośredni kontakt z najemcami to fundament filozofii Globalworth. Długofalowe zarządzanie tak dużym portfelem nieruchomości wymaga jednak odpowiednio dobranej strategii, właściwego doboru narzędzi oraz przemyślanych działań marketingowych. Siłą Globalworth jest zespół świetnych specjalistów z dużym doświadczeniem obszarze property management, co pozwoli nam sprostać potrzebom nawet najbardziej wymagających najemców. – Maciej Kamiński, Dyrektor ds. Zarządzania Nieruchomościami w Globalworth Poland

Aktualnie Globalworth przejął w zarządzanie właścicielskie prawie 80% swojego polskiego portfolio, w tym Lumen i Skylight, Spektrum Tower i Halę Koszyki w Warszawie, West Gate, West Link, Retro Office House i Renomę we Wrocławiu, a także Tryton Business House w Gdańsku.

Od momentu wejścia na polski rynek sukcesywnie przejmujemy w zarządzanie właścicielskie swoje nieruchomości, co jest jednym ze strategicznych celów biznesowych firmy. Dziś obejmuje ono większość naszego portfela, dlatego odpowiednia strategia zarządcza i podejmowanie działań dopasowanych do potrzeb danego obiektu i jego użytkowników są dla nas niezwykle ważne. Wierzę, że sukcesy i bogate doświadczenie Macieja pozwolą nam budować długofalowe i silne relacje z naszymi najemcami. – Dimitris Raptis, Zastępca Dyrektora Generalnego oraz Dyrektor ds. Inwestycji w Globalworth, Dyrektor Generalny Globalworth Poland

Maciej Kamiński od ponad 15 lat związany jest zawodowo z zarządzaniem budynkami komercyjnymi. W latach 2003 – 2014 pełnił funkcję Facility oraz Property Managera obiektów biurowych. W 2014 roku objął funkcję szefa 20-osobowego zespołu zarządzającego łączną powierzchnią ponad 350 000 mkw. (Kraków, Wrocław, Warszawa). Od 2017 roku sprawował funkcję wiceprezesa Buma Service sp. z o.o. i był odpowiedzialny za bieżące funkcjonowanie spółki.

Od 1 stycznia 2018 r. podatnicy nie mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodu wszystkich wskazanych w ustawie o CIT kosztów poniesionych na rzecz podmiotów powiązanych. Muszą poddać je limitowaniu do kwoty 3 mln zł w roku podatkowym. W rozstrzygniętym 10 lipca 2019 r. przed WSA w Krakowie sporze z fiskusem wygrał przedsiębiorca, któremu sąd przyznał rację, że przy ustalaniu podlegających limitowaniu kosztów nie uwzględnia się kosztów poniesionych w związku z prowadzeniem działalności w specjalnej strefie ekonomicznej (sygn. akt I SA/Kr 577/19).

Zgodnie z art. 15e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 1992 nr 21, poz. 86, ze zm.) podatnicy są zobowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów koszty m.in. usług doradczych, reklamowych, licencyjnych poniesionych bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotów powiązanych. Ustęp 12 tego artykułu stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się do nadwyżki wartości kosztów przekraczającej w roku podatkowym łącznie kwotę 3 000 000 zł.

Działalność spółki w specjalnej strefie ekonomicznej i poza nią

Polska spółka posiadająca na terytorium RP trzy zakłady produkcyjne prowadziła za ich pośrednictwem swoją działalność. Dwa z nich znajdują się na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (dalej: SSE). Spółka korzysta z usług świadczonych przez podmioty powiązane, z których część służy wsparciu działalności konkretnego zakładu położonego na terenie SSE, stąd potrafi dokonać alokacji kosztów tych usług na działalność prowadzoną w SSE i poza nią. Działalność w SSE jest zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych.

Spółka wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o potwierdzenie, czy obliczając nadwyżkę kosztów, o której mowa w art. 15e ust. 12 ustawy o CIT, nie będzie w tych obliczeniach ujmować kosztów alokowanych do działalności zwolnionej z CIT.

Limitowanie kosztów alokowanych wyłącznie do działalności opodatkowanej

Wnioskodawczyni była przekonana, że na mocy zawartego w art. 15e ust. 4 odniesienia koszty te są wyłączone z ww. kalkulacji. Stanowi on bowiem, że do przychodów i kosztów, o których mowa w art. 15e ust. 1 stosuje się odpowiednio art. 7 ust. 3 tej samej ustawy, zgodnie z którym przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania CIT nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku oraz kosztów uzyskania przychodu, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu CIT albo są wolne od podatku. Następnie spółka wskazała na treść art. 17 ust. 1 pkt 34: „Wolne od podatku są dochody, z zastrzeżeniem ust. 4–6d, uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej…” (Dz.U. 1992 nr 21, poz. 86, ze zm.).

Spółka stała więc na stanowisku, że wykładni przepisów art. 15e ust. 1 i 12 należy dokonywać przez pryzmat art. 7 ust. 3, czyli że przy ustalaniu kwoty nadwyżki kosztów ponad limit nie wlicza się kosztów alokowanych do działalności zwolnionej z opodatkowania, prowadzonej w SSE, a jedynie alokowanych do działalności opodatkowanej, prowadzonej poza SSE.

Inne rozumienie organu

Dyrektor KIS uznał taką interpretację przepisów za nieprawidłową. Jak poinformował, w jego ocenie z treści przepisów art. 15e ust. 4, jak i art. 15e ust. 2, zawierających odesłanie do art. 7 ust. 3, nie wynika, by koszty wymienione w art. 15e nie podlegały ograniczeniom w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność w SSE.

„Podatnicy prowadzący działalność w specjalnych strefach ekonomicznych ustalają przychody i koszty uzyskania przychodów na takich samych zasadach jak inne podmioty. Dopiero uzyskany przez nich dochód, jeśli zostaną spełnione określone warunki, może podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Aby dochód ten wyliczyć, konieczne jest ustalenie kosztów uzyskania przychodów z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 15e updop” (interpretacja indywidualna z 1 marca 2019 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.655.2018.2.AM).

Można założyć, że ustawodawcy tworzącemu przepisy przyświeca jakiś cel

Rozpoznający wniesioną przez spółkę na interpretację organu skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stanął po jej stronie, uznając, że to organ dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o CIT. Zarówno proste rozumienie językowe, jak i wskazana przez ustawodawcę w uzasadnieniu wprowadzenia przepisu art. 15e argumentacja uzasadniają celowość wyłączenia z limitowania kosztów związanych z działalnością prowadzoną w ramach SSE. Zatem przy ustalaniu kwoty kosztów limitowanych można brać pod uwagę jedynie te, poniesione przez spółkę w związku z prowadzeniem działalności poza SSE.

„…w odniesieniu do kosztów uzyskania przychodów alokowanych do przychodów z działalności na terenie SSE, z których dochód jest zwolniony z podatku CIT, nie znajdzie zastosowanie regulacja zawarta w art. 15e ust. 1 updop, wszak ustalając koszty podlegające limitowaniu, należy odpowiednio stosować art. 7 ust. 3 updop. (…) Dokonując wykładni przez pryzmat zasady racjonalności ustawodawcy, należy uznać, że skoro ten w treści art. 15e ust. 4 updop nakazuje odpowiednie stosowanie art. 7 ust. 3 updop, to uczynił to w konkretnym celu; w przeciwnym razie odesłanie do odpowiedniego stosowania tego przepisu byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu” (sygn. akt I SA/Kr 577/19).

Ochrona majątku przed ignorancją organów

W uzasadnieniu swojego wyroku WSA dodał: „Zgodzić zatem wypada się ze skarżącą, że zarówno wykładnia słownikowa, jak i celowościowa prowadzi do wniosku, że stanowisko w tym zakresie przedstawione w interpretacji jest błędne” (sygn. akt I SA/Kr 577/19). Organy podatkowe nie rozumieją własnych przepisów, czyli przepisów prawa podatkowego, na podstawie których działają. Nie rozumieją ustawodawcy, który przepisy te ustanawia. Mało tego, nie potrafią nawet rozkodować ich sensu na podstawie słownikowego, językowego znaczenia. Dobrze więc, w obliczu tej ignorancji, że przedsiębiorcy mogą posiłkować się wsparciem prawników, zwłaszcza doradców podatkowych, którzy pomogą im ustrzec majątek firmy przed negatywnymi skutkami takiej niewiedzy organów.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Nemty – taką nazwę nosi nowe, szybko rozprzestrzeniające się złośliwe oprogramowanie typu ransomware, które szyfruje pliki na urządzeniu ofiary ataku i następnie żąda okupu za ich przywrócenie. Może być ono dostępne także w modelu usługowym (Ransomware-as-a-Service), a prawdopodobnie stoją za nim cyberprzestępcy pochodzący z Rosji.

Pierwsza próbka Nemty, którą przeanalizowali analitycy z laboratorium FortiGuard firmy Fortinet, pochodziła z linku udostępnionego na Twitterze na koncie @BotySrt. Wcześniej pojawiały się tam linki do skryptów umieszczonych w serwisie Pastebin, zawierających złośliwy kod z rodzin Sodinokibi i Buran. Tym razem jednak link prowadził do skryptu Powershell, który uruchamiał osadzony malware z użyciem metody Reflective PE Injection. Materiał pobrany przez specjalistów Fortinet spod linku oznaczonego jako Sodinokibi nie zawierał jednak oczekiwanego, znanego już ransomware’u, lecz prowadził do nowego rodzaju kodu, zidentyfikowanego później jako Nemty.

Chociaż analitycy Fortinet znaleźli kilka nieprawidłowości w kodzie Nemty, to wskazują, że w obecnej postaci może ono być niebezpieczne, ponieważ potrafi zaszyfrować pliki w systemie ofiary.

– Co ciekawe, podczas analizy tego złośliwego kodu odnaleziono pewne elementy używane także przez ransomware GandCrab, który jeszcze niedawno był jednym z najniebezpieczniejszych programów tego typu – mówi Robert Dąbrowski, szef zespołu inżynierów Fortinet w Polsce. – W dodatku Nemty jest dystrybuowane tą samą metodą co Sodinokibi, które również ma wiele podobieństw do GandCraba. Trudno jednak orzec, czy istnieje jakakolwiek rzeczywista relacja między nimi.

Jak działa Nemty?

Strona płatności okupu jest hostowana w sieci TOR, co jest standardową praktyką stosowaną w celu zachowania anonimowości w przypadku oprogramowania wyłudzającego okup. Aby przejść do strony głównej płatności, ofiara musiała przesłać zaszyfrowany plik konfiguracyjny oraz zaszyfrowany plik do testu deszyfrowania. W momencie powstania tego artykułu cyberprzestępcy żądali równowartości tysiąca dolarów w Bitcoinach w zamian za odzyskanie plików.

Nota okupu

Strona płatności dostępna jest w języku angielskim i rosyjskim, co – jak wskazują analitycy Fortinet – może być nietypowe i mylące. Biorąc pod uwagę osadzone w kodzie oprogramowania oświadczenie w języku rosyjskim, łatwo założyć, że twórcy Nemty pochodzą z Rosji. Zazwyczaj cyberprzestępcy z tego kraju unikają ataków na swoich rodaków, aby nie przyciągać uwagi władz.

Zdaniem ekspertów Fortinet Nemty może być kolejnym przykładem dystrybucji złośliwego oprogramowania w modelu usługowym (RaaS – Ransomware-as-a-Service). Oznacza to, że będzie ono wkrótce dystrybuowane za pomocą innych narzędzi.

Czy deweloperzy zauważają wpływ programu Mieszkanie Plus lub Funduszu Mieszkań na Wynajem na rynek w lokalizacjach, w których realizują inwestycje? Czy rządowe propozycje rzutują na decyzje nabywców mieszkań? Czy stanowią konkurencję dla rynku wynajmu komercyjnego i wpływają na wybory osób kupujących w celach inwestycyjnych? Sondę przeprowadził serwis nieruchomości Dompress.pl

Mirosław Kujawski, członek zarządu Develia S.A.

Wpływ rządowych programów Mieszkanie Plus czy Fundusz Mieszkań na Wynajem na rynek jest znikomy, a wręcz żaden. Przynajmniej w zakresie poprawy warunków lokalowych. Jak dotąd w ramach programu Mieszkanie Plus powstało niespełna 1000 mieszkań, kolejne 700 jest w budowie. Dla porównania w ubiegłym roku, tylko w 6 największych miastach Polski sprzedanych zostało 63 tys. mieszkań i nie był to najwyższy wynik w historii rynku pierwotnego. Pojawił się natomiast inny, negatywny efekt. Spora część gruntów należących do Skarbu Państwa została „zamrożona” i nie trafiła na rynek.

Podobnie sytuacja ma się w przypadku Funduszu Mieszkań na Wynajem, który dysponuje około 2 tys. mieszkań, a którego oferta, wbrew pierwotnym założeniom, nie trafiła na rynek w niższych cenach od komercyjnych. W przypadku tego programu, pojawił się jednak korzystny efekt, ponieważ przetarł szlaki inwestorom instytucjonalnym, inwestującym w mieszkania, jak w obiekty biurowe.

Potrzeby mieszkaniowe w Polsce są ogromne i trzeba dekady, aby wyrównać wskaźniki w Polsce ze średnimi UE. Jest to wyzwanie dla całej branży. Jeden podmiot, choćby z uwagi na ograniczenia organizacyjne, nie jest w stanie w istotny sposób wpłynąć na poprawę warunków mieszkaniowych w naszym kraju.

Małgorzata Ostrowska, członek zarządu i dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

Programy Mieszkanie Plus i Fundusz Mieszkań na Wynajem nie wpłyną na spadek zainteresowania naszą ofertą, bo są skierowane do innej grupy klientów, tj. osób, których nie stać na zakup własnego lokalu. Nasi klienci to osoby z gotówką lub zdolnością kredytową, z określonymi wymaganiami i preferencjami. Zwracają uwagę na lokalizację, standard wykończenia mieszkania, jak też całej inwestycji. Przywiązują wagę do jakości materiałów i ważna jest dla nich infrastruktura osiedla. Zakup mieszkania w inwestycji premium, jak Bliska Wola, niezależnie, czy na własne potrzeby, czy na wynajem jest inwestycją w przyszłość, bo wartość nieruchomości w dłuższej perspektywie będzie rosła. Natomiast w programie Mieszkanie Plus z założenia inwestycje premium nie mogą się pojawić.

Zbigniew Juroszek, prezes Atal

Program Mieszkanie Plus został stworzony z myślą o innym segmencie rynku mieszkaniowego. Nie stanowi zatem konkurencji dla działalności deweloperów. Jego beneficjenci nie są bowiem zainteresowani nabywaniem mieszkań na własność. Ponadto mieszkania w rządowych systemie Mieszkanie Plus mają powstawać przede wszystkim w mniejszych miejscowościach, tymczasem nasza działalność skupia się wokół największych aglomeracji w kraju. Z naszych obserwacji wynika również, że Fundusz Mieszkań na Wynajem pozostaje bez wpływu na działalność spółki. Dostępnych w programie lokali na wynajem komercyjny jest relatywnie niewiele, a ich cena nie odbiega od rynkowej, trudno zatem doszukiwać się przełożenia na decyzje podejmowane przez nabywców zainteresowanych zakupem inwestycyjnym.

Aleksandra Goller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu w spółce mieszkaniowej Skanska

Wspomniane programy rządowe skierowane są do innego segmentu rynku i zaspokajają odmienne potrzeby klientów. W związku z tym nie rzutują na naszą działalność. Nie odczuwamy słabszego zainteresowania naszą ofertą mieszkaniową, ani ze strony nabywców prywatnych, ani inwestycyjnych.

Zuzanna Należyta, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic

Nie zauważamy praktycznie żadnego wpływu rządowych programów na rynek deweloperskich inwestycji mieszkaniowych. Jest to spowodowane przede wszystkim niewielką ilością mieszkań oferowanych w tych programach oraz znacznie gorszą lokalizacją takich inwestycji.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest

Nie zaobserwowaliśmy wpływu programu Mieszkanie Plus i Funduszu Mieszkań na Wynajem na rynek w lokalizacjach, w którym realizujemy nasze inwestycje. Nie rzutuje to także na inne aspekty, w tym decyzje zakupowe klientów w obecnej sytuacji rynkowej. Popyt na mieszkania wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie, co przekłada się na dobre wyniki sprzedażowe.

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

Nie zauważyliśmy wpływu programu Mieszkanie Plus na decyzje zakupowe klientów. Propozycje rządowe skierowane są do wybranej grupy osób, spełniających odpowiednie wymagania. Jednocześnie takie inwestycje realizowane są w określonych lokalizacjach. Kupujący chcą mieć natomiast możliwość wyboru, jaką zapewniają deweloperzy ze swoją szeroką ofertą we wszystkich częściach miast. Oczywiście wszelkie rządowe programy dofinansowania zakupu mieszkań jak najbardziej są wskazane i stymulują popyt. Potrzeby lokalowe w naszym kraju są nadal duże, a wzrost wynagrodzeń, spadek bezrobocia, czy utrzymujące się niskie oprocentowanie kredytów pomagają w realizacji zakupu nowego mieszkania przez osoby znajdujące się w różnych sytuacjach materialnych.

Wojciech Duda, wiceprezes Duda Development

Niemała część naszych klientów to inwestorzy, kupujący kolejne mieszkania z przeznaczeniem na wynajem. To grupa, która podlega wpływom rządowych programów w znacznie mniejszym stopniu niż osoby kupujące swoje pierwsze mieszkania, ponieważ w zasadzie ich nie dotyczą. W programie Mieszkanie Plus nie widzimy bezpośredniej konkurencji dla naszej oferty skierowanej do inwestorów, ze względu na to, że mieszkania budowane w ramach tej inicjatywy niemal bez wyjątku zlokalizowane są na obrzeżach miast, podczas gdy nasze inwestycje, jak Fyrtel Wilda w Poznaniu albo Diasfera Łódzka, usytuowane są w ścisłym centrum albo jego pobliżu. To propozycje adresowane do zupełnie innych grup odbiorców.

Andrzej Gutowski, wiceprezes Ronson Development, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu

Właściwie żadna z inwestycji powstających w ramach programu Mieszkanie Plus lub będących w portfelu Funduszu Mieszkań na Wynajem nie znajduje się w sąsiedztwie projektów realizowanych przez Ronson Development. Dlatego nie odczuwamy istotnego wpływu któregokolwiek z tych programów na sytuację w tych lokalizacjach. Biorąc pod uwagę, że kolejne zapowiedziane inwestycje, które mają powstawać w ramach programu Mieszkanie Plus, również nie pokrywają się z naszymi lokalizacjami, nie spodziewamy się, aby miał on jakikolwiek większy wpływ na naszą działalności także w najbliższej przyszłości.

Autor: Dompress.pl

Znaczna część przedsiębiorstw zarządzana jest wciąż w tradycyjny sposób – w zamkniętym gronie dyrektorów najwyższego szczebla tworzone są wizjonerskie plany, narzucane następnie całej organizacji. Bardzo często jednak nie przynoszą one zamierzonych efektów lub wręcz generują dodatkowe kryzysy. – Każdą firmę tworzą powiązane ze sobą procesy oraz pracownicy, od których efektywności i umiejętności zależy rozwój danej organizacji. Dlatego zamiast archaicznego podejścia (szalenie ambitne plany, a następnie próby wcielenia ich w życie), w Strategii Lean rekomendujemy ocenę potencjału serca każdej firmy – tzw. Gemby, czyli miejsca gdzie wykonywana jest praca, dodawana wartość dla klienta. Dopiero na tej podstawie możliwe jest zaplanowanie dalszego rozwoju przedsiębiorstwa przy pełnym zaangażowaniu wszystkich jego pracowników – przekonuje Michael Balle*. Światowej sławy ekspert z zarządzania współpracujący z największymi, globalnymi markami będzie gościem specjalnym konferencji „Bliżej doskonałości”, organizowanej 17 października w Warszawie. 

Strategia Lean, innowacyjna wówczas metoda zarządzania, zastosowana została po raz pierwszy po II wojnie światowej w niewielkiej, japońskiej firmie Toyota. Konsekwentna realizacja Strategii Lean rozwinęła ją w globalny koncern motoryzacyjny. Obecnie, w przededniu trzeciej dekady XXI wieku, z narzędzi leanowych korzystają przedsiębiorstwa różnej wielkości na całym świecie, zaś rozwiązania sprawdzające się w produkcji z powodzeniem znajdują zastosowanie w innych sektorach – usługach, logistyce, transporcie, opiece medycznej.

Sukces tkwi w uczeniu się

Strategia Lean doczekała się szeregu publikacji naukowych, opisujących konkretne metody minimalizacji marnotrawstwa i zwiększania efektywności przedsiębiorstw przy jednoczesnym zaangażowaniu pracowników wszystkich szczebli i umożliwieniu im ciągłego doskonalenia swoich umiejętności. Autorem najbardziej znanych tytułów – „Kopalnia złota” i „Dyrektor firmy jako Lean Manager”, jest Michael Balle, założyciel Institut Lean France, konsultant globalnych matek takich jak: Renault, Faurecia, Alstom, BNP Paribas, doradca dyrektorów generalnych największych międzynarodowych przedsiębiorstw.17 października w Warszawie, na konferencji „Bliżej doskonałości”, odbędzie się premiera jego najnowszej książki – „Strategia Lean”. Przy tej okazji wygłosi on również prelekcję pt.: „Kultura uczenia się sposobem na budowanie przewagi konkurencyjnej”.

A uczyć się, jak przekonuje Michael Balle, powinniśmy nieustannie – niezależnie od zajmowanego stanowiska. – Podstawą Strategii Lean jest umożliwienie każdemu członkowi zespołu doskonalenia swych talentów i umiejętności, chociażby poprzez kursy czy szkolenia, jak i angażowanie go we wszystkie etapy wdrażanych zmian. Wyzwala to kreatywność i umożliwia silniejszą identyfikację z daną organizacją – a jest to istotne w kontekście wysokiego poziomu rotacji kadr. To wszystko bezpośrednio wpływa na efektywność całego przedsiębiorstwa, pomaga szybciej i sprawniej rozwiązywać problemy. Ma to rzecz jasna przełożenie na wyniki finansowe przedsiębiorstwa. Firmy sprawnie operujące narzędziami leanowymi notują roczny wzrost swej efektywności na poziomie nawet 20% – ale nie kosztem pracowników, lecz dzięki zaangażowaniu ich w ciągłe ulepszanie procesów – mówi Michael Balle.

Zaangażowanie się opłaca

Już ponad połowa polskich firm ma kłopoty z wakatami. W przypadku dużych przedsiębiorstw (ponad 250 osób) problemy rekrutacyjne zgłasza 60% podmiotów. Według raportu Work Service, najtrudniej o pracowników niższego i średniego szczebla (odpowiednio 25 i 15 procent) oraz pracowników fizycznych. Szczególnie dotkliwe jest to na budowach, a zaraz potem w warsztatach, montowniach i fabrykach. Ale znalezienie i zatrudnienie odpowiednich fachowców to jedynie połowa sukcesu. Trzeba jeszcze obudzić w nich entuzjazm. Optymizmem nie napawa raport Instytutu Gallupa: tylko 30% zatrudnionych rzeczywiście wykazuje zaangażowanie. Na domiar złego – 20% pracowników wyróżnia czynny brak zaangażowania – sabotują projekty, obniżają morale koleżanek i kolegów oraz wprowadzają w swoim zawodowym otoczeniu chaos. – Taki stan rzeczy generuje olbrzymie straty finansowe dla pracodawców, obniża produktywność i stale podnosi poziom marnotrawstwa, rozumianego jako wszystkie zbędne czynności które nie przynoszą organizacji konkretnej wartości. Gdy rozpoczynamy współpracę z nowym klientem i badamy, jaką część godzin pracy zatrudnieni poświęcają na niepotrzebne działania – każdy wynik poniżej 15% jest świetnym punktem wyjściowym – zapewnia Tomasz Bereźnicki, prezes DPC Polska, najbardziej doświadczonej firmy wdrożeniowej na polskim rynku i organizatora konferencji „Bliżej doskonałości”. Działania w ramach Strategii Lean m.in. ocena potencjału danej firmy, stałe mierzenie osiąganych wyników w celu szybkiego identyfikowania problemów, warsztaty strategiczne, treningi dla menadżerów i kadry zarządzającej, cotygodniowe spotkania ze wszystkimi pracownikami, budowa nowej kultury organizacji – to wszystko ma przede wszystkim służyć minimalizacji poziomu marnotrawstwa. Dzięki temu sprawniej funkcjonująca firma zaczyna szybko osiągać coraz lepsze wyniki, skutkujące umocnieniem pozycji na rynku, możliwością inwestowania w jakość i bezpieczeństwo pracy, pozyskiwaniem nowych partnerów oraz klientów. – Lean jest metodą „pojednawczą”. Pozwala pogodzić firmę z klientami, kierownictwo z pracownikami, odbiorców z dostawcami. Korzyścią, poza satysfakcją z wyników, jest również większe zaangażowanie pracowników, którzy uzyskując podmiotowość dzięki opartej na zaufaniu kierownictwa autonomii, czują się współodpowiedzialni za osiągane efekty. Firma staje się bardziej rentowna, ponieważ pozyskuje więcej klientów przy jednoczesnym obniżeniu kosztów całkowitych i eliminacji marnotrawstwa. Jest to strategia rozwoju, która sprawia, że każdy, od członka zarządu po pracownika operacyjnego, czuje się wygranym – dodaje Michael Balle.

Kluczowa rola Gemby

W ocenie autora „Strategii Lean”, istotnym problemem w funkcjonowaniu przedsiębiorstw jest również niewłaściwa postawa ich decydentów, często posługujących się sztampowymi i nieco archaicznymi technikami zarządzania. Dotyczy to przede wszystkim nawyku podejmowania kluczowych decyzji w zamkniętym gronie członków zarządu bądź dyrektorów najwyższego szczebla w oderwaniu od realiów organizacji: efektywności procesów wewnętrznych, zaangażowania pracowników, rzeczywistego potencjału firmy. – Często pracodawcy koncentrują się na tworzeniu wizjonerskich planów, których realizacja okazuje się z różnych powodów (technicznych, materialnych, kadrowych) niemożliwa. Strategia Lean z kolei podpowiada, że prawdziwym sercem każdego przedsiębiorstwa jest tzw. Gemba – miejsce wykonywania rzeczywistej pracy przynoszącej konkretną wartość dla klienta. W produkcji to hala produkcyjna, w usługach – punkt ich świadczenia. To właśnie ono powinno kształtować ramy w jakich funkcjonuje i rozwija się dana organizacja. Dlatego zamiast tradycyjnego podejścia (szalenie ambitne plany, a następnie próby wcielenia ich w życie), Strategia Lean rekomenduje trafną identyfikację możliwości i potencjału Gemby i na tej bazie planowanie dalszego rozwoju przedsiębiorstwa – tłumaczy Michael Balle.

Ekspert zaznacza, że nie można odnieść sukcesu, jeśli pracodawcy nie są naprawdę gotowi na zmiany, których wymagają od swoich podwładnych i współpracowników. – Większość niepowodzeń w zakresie wdrażania Strategii Lean związana jest z błędną postawą menedżerów wyższego szczebla. Traktują oni Lean jak każdy inny program: wynająć firmę konsultingową, znaleźć luki w wydajności, zorganizować warsztaty i szkolenia wprowadzające, odnaleźć oszczędności – a następnie powrócić do poprzednich, złych nawyków. Jest to dobrze udokumentowana prawidłowość skutkująca ostatecznym niepowodzeniem. W Strategii Lean nie ma miejsca na półśrodki – aby uzyskać długofalowe korzyści, musimy raz na zawsze zmienić filozofię prowadzenia i funkcjonowania przedsiębiorstwa – przekonuje Michael Balle.

* Michael Balle – światowej sławy ekspert w dziedzinie transformacji Lean, założyciel Institut Lean France, konsultant globalnych matek takich jak: Renault, Faurecia, Alstom, BNP Paribas, doradca dyrektorów generalnych największych międzynarodowych przedsiębiorstw i współautor bestsellerowych powieści biznesowych poświęconych transformacjom Lean – „Kopalnia złota” i „Dyrektor firmy jako Lean Manager”. 17 października w Warszawie na konferencji „Bliżej doskonałości” promować będzie swoją najnowszą książkę – „Strategia Lean”.

W ciągu ostatnich lat kilkukrotnie zwiększyła się liczba pozwoleń na pracę i pobyt wydawanych obcokrajowcom w Polsce. Najczęściej zezwolenia wydawane są obywatelom Ukrainy, którzy stanowią 73 – 76% legalnie zatrudnionych obcokrajowców. Według danych z początku 2019 r. ubezpieczonych w ZUS było ponad 420 tys. osób[1]. Na każdym kroku widoczne są udogodnienia dla przyjezdnych, m.in. banki oferują obsługę klienta w języku ukraińskim. Jak z napływem naszych wschodnich sąsiadów radzą sobie uczelnie wyższe?

Studentów z Ukrainy stale przybywa. Pod koniec ubiegłego roku było ich ponad 39,2 tys. Według najnowszych danych stanowią ponad połowę wszystkich obcokrajowców[2]. Najbardziej atrakcyjnym aspektem są dla nich koszty życia, znacznie niższe niż w krajach Europy Zachodniej. Jest to o tyle istotne, że duża część z nich zmuszona jest pracować na własne utrzymanie. Obcokrajowcy cenią sobie także perspektywę znalezienia pracy i wysoki poziom nauczania.

Kogo kształcą polskie uczelnie?

– W Bydgoskiej Szkole Wyższej naukę rozpoczęli studenci pochodzący zza granicy, są to głównie osoby narodowości ukraińskiej – mówi dr Justyna Ozóg, Kierownik Działu Dydaktyki Bydgoskiej Szkoły Wyższej – Szczególnym zainteresowaniem wśród obcokrajowców cieszą się takie kierunki jak pielęgniarstwo, kosmetologia, czy zarządzanie i inżynieria produkcji. W tym zakresie przeważa jednak wybór kierunków medycznych.

Otwierając się na wschodnią granicę, Polska może zapewnić sobie napływ odpowiednio wykształconych specjalistów, ponieważ duża część ze studiujących w Polsce obywateli Ukrainy deklaruje chęć pozostania w naszym kraju i podjęcia pracy po ukończeniu edukacji[3].

Uczelnie wspierają cudzoziemców

W związku z dużym zainteresowaniem ze strony zagranicznych studentów, polskie uczelnie coraz częściej oferują różne formy wsparcia dla przyjezdnych.

– Szkoły wyższe mogą pomóc obcokrajowcom rozpoczynającym kształcenie w adaptacji po przyjeździe ułatwiając znalezienie zakwaterowania, organizując w formie zwiedzania możliwość poznania miasta – komentuje dr Justyna Ozóg, Kierownik Działu Dydaktyki Bydgoskiej Szkoły Wyższej.

Wielu przyjezdnych musi zmierzyć się z używaniem na co dzień innego języka niż ojczysty.

– Istotne dla obcokrajowców, zwłaszcza narodowości ukraińskiej jest umożliwienie im odbycia kursu językowego, który ułatwia studiowanie i pozwala na szybsze zaklimatyzowanie w Polsce – kontynuuje specjalistka.

Koszt takiego kursu zależy od szkoły wyższej oraz od programu zajęć. Za naukę samego języka trzeba zapłacić około 3000 zł za semestr, ale cena pełnego rocznego kursu przygotowawczego to już 2000 euro. Wielu młodych ludzi nie może sobie pozwolić na taki wydatek.

Nie tylko uczelnie, ale też dostawcy oprogramowania dla szkół wyższych i autorzy stron internetowych stają przed wyzwaniem językowym.

– Podobnie jak banki, kina i inni dostawcy usług, staramy się iść z duchem czasu i wyszliśmy z inicjatywą wprowadzenia dodatkowych wersji językowych – mówi Grzegorz Kaliński, Prezes Kalasoft Sp. z o.o. – Duża część obcokrajowców, szczególnie ze wschodu, nie porozumiewa się aż tak dobrze w języku polskim czy angielskim, dlatego dostosowaliśmy system eHMS, który dostępny jest nie tylko po polsku i angielsku, ale również po rosyjsku i ukraińsku. W zasadzie rozwiązuje to problem komunikacji studentów ze wschodu z administracją uczelni.

Uniwersytet Polsko-Ukraiński

W obecnej sytuacji być może zostanie przywrócony pomysł utworzenia Uniwersytetu Polsko-Ukraińskiego, o którym pierwsze wzmianki pojawiały się już po roku 2000. Pierwotnie współpracować miały UMCS, KUL, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, dwa uniwersytety z Kijowa i jeden ze Lwowa.

Obecnie, do potrzeb studentów zza wschodniej granicy dostosowały się: Katolicki Uniwersytet Lubelski, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Bydgoska Szkoła Wyższa i Wyższa Szkoła Zdrowia i Urody w Poznaniu.

[1] https://polskieradio24.pl/42/275/Artykul/2261512,Rynek-pracy-po-raz-pierwszy-spadla-liczba-ubezpieczonych-w-ZUS-pracownikow-z-Ukrainy

[2] https://www.forbes.pl/wiadomosci/studenci-wola-zagranice-na-uczelniach-ue-studiuje-coraz-wiecej-obcokrajowcow/9256lt0

 [3] http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C31145%2Craport-przybywa-studentow-z-ukrainy.html

Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) ceny produktów i usług w lipcu 2019 r. były o 2,9 proc. wyższe niż rok wcześniej, a ceny samej żywności skoczyły o 7,3 proc.  Jest gorzej niż w 2018 roku – wtedy, w stosunku do 2017 żywność zdrożała o 2,7 proc. Rosną nie tylko ceny produktów, ale również usług. W górę poszły m.in. koszty wywozu śmieci, usługi transportowe, leczenie w prywatnych klinikach, czy ceny wycieczek. Tymczasem wg ZUS przeciętne miesięczne świadczenie emerytalno-rentowe w pierwszym półroczu 2019 roku wynosiło 2236,84 zł brutto. Jak polscy emeryci, którzy dysponują jednymi z najniższych emerytur w Europie, radzą sobie ze wzrostem cen?

Aby uświadomić sobie skalę zjawiska, trzeba sięgnąć po konkretne przykłady. Według badań portalu dlahandlu.pl za kilogram schabu w lipcu 2019 r. płaciliśmy o 17 proc. więcej niż rok wcześniej. Ziemniaki kosztują dwa razy więcej niż przed rokiem, a biała kapusta podrożała pięciokrotnie. Podskoczyła nawet cena cebuli – kupujemy ją za cenę trzykrotnie wyższą niż rok temu. Nie inaczej jest w przypadku owoców sezonowych – malin, czereśni, czy wiśni. Pieczywo podrożało prawie o 10 proc. Nie tylko żywność drożeje. W górę poszły również ceny usług i to o wiele szybciej, niż wynosi ogólny wskaźnik inflacji (tj. 2,9 proc.). Z danych GUS wynika, że wywóz śmieci jest przeciętne o 27 proc. droższy niż rok temu. Zagraniczne wycieczki zdrożały o 10 proc., usługi transportowe o 6 proc. Za wizytę u fryzjera zapłacimy o 5 proc. więcej niż w 2018 r. Podobnie z wizytami u prywatnych lekarzy – musimy za nie zapłacić ok. 6 proc. więcej, niż gdybyśmy odwiedzili ich gabinety w roku ubiegłym. Jedną z grup społecznych, która najbardziej odczuwa wzrost cen są emeryci.

– Z najświeższych badań, które we wrześniu tego roku przeprowadziła firma Inquiry Market Research wynika, że w obliczu rosnących cen Polacy najczęściej skupiają się wyszukiwaniu tańszych okazji (tak odpowiedziało 50 proc. respondentów) oraz tańszych sklepów (52 proc.). Aż 42 proc. ankietowanych przyznało, że zrezygnowało z niektórych usług, 37 proc. odmawia sobie luksusów, a 34 proc. – niektórych przyjemności. Jedynie 9 proc. szczęśliwców twierdzi, że wzrost cen nie wpłynął na zmianę nawyków zakupowych – mówi Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

– Niestety, odnosząc powyższe wnioski do życia seniorów, można wysnuć przypuszczenie, że całe życie emeryckie składa się z „odmawiania sobie czegoś” i szukania tańszych alternatyw. Często jest to życie na granicy ubóstwa – dodaje Robert Majkowski. s

Jak dotrwać do pierwszego?

Polacy, którzy przekroczyli 60. rok życia, stanowią już ponad 25 proc. społeczeństwa, a w roku 2021 ich liczba przekroczy 10 milionów obywateli Polski. Z danych ZUS wynika, że przeciętne miesięczne świadczenie emerytalno-rentowe w pierwszym półroczu 2019 r. wyniosło 2236,84 zł brutto. GUS podaje również, że największy odsetek miesięcznych zarobków emeryci przeznaczają na zakup jedzenia – 26,7 proc. Niewiele mniej na opłacenie kosztów związanych z użytkowaniem mieszkania, jak np. czynsz czy rachunki za prąd – 22,8 proc. Na kolejnym  miejscu znalazły się wydatki związane z ochroną zdrowia, czyli zakupy leków i wizyty u lekarzy. – Powyższe wnioski są spójne z wynikami naszych badań. Większość seniorów przeznacza swoje środki na opłaty mieszkaniowe, abonament telefoniczny, internet, leczenie i leki. Na bieżące wydatki zostaje im niewielka część emerytury, nie mówiąc o nagłych, niespodziewanych wydatkach lub przyjemnościach – mówi Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

Instytut Badawczy ABR SESTA na zlecenie „Gazety Wyborczej” i serwisu agencyjnego MondayNews obliczył natomiast, że senior za pojedyncze zakupy w dyskoncie płaci o 5 proc. więcej niż dwa lata temu, a – zdaniem ekonomistów – ceny na początku przyszłego roku skoczą w górę jeszcze bardziej. Na większy wzrost cen mogą wpłynąć plany rządu: m.in. skokowa podwyżka płacy minimalnej, zniesienie limitu 30-krotności składek, czy podatek handlowy.

Emeryci mają długi

Z badania „Dlaczego Polacy się zadłużają” przeprowadzonego na zlecenie Krajowego Rejestru Długów przez IMAS International wynika, że w ciągu ostatnich sześciu lat zadłużenie polskich seniorów wzrosło pięciokrotnie. W 2013 r. wynosiło ono 1,1 mld zł, a na początku 2019 r. skoczyło do 5,6 mld zł. Co ważne, emeryci zadłużali się znacznie częściej, niż osoby pracujące. Aż 41 proc. emerytów przyznało, że brało pożyczkę wiele razy. Wśród osób pracujących odsetek ten wynosił 35 proc. Z danych KDR wynika również, że częściej w tym przedziale wiekowym zadłużają się kobiety (59 proc.), niż mężczyźni (41 proc).

– To przygnębiające, bo emerytura, która miała być dla nich wytchnieniem po latach pracy generuje kolejne problemy. To właśnie dlatego warto skupiać się na tym, by na emeryturze mieć kilka źródeł finansowania, nie tylko świadczenia od państwa, które są niskie. Rozwiązań jest dużo. Można podjąć pracę, wynajmować pokój w mieszkaniu lub domu lub zdecydować się na rentę dożywotnią wypłacaną co miesiąc aż do śmierci – podsumowuje Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

Twórcy oprogramowania, w tym nawet duże software house’y chętnie i często korzystają z programów dostępnych na otwartych licencjach. Często jednak nie wiedzą, na co tak naprawdę dana otwarta licencja zezwala. Tymczasem niewłaściwe wykorzystanie kodu Open Source, z naruszeniem zasad jego licencjonowania, może być bardzo kosztowne. Nie chodzi tu wyłącznie o odpowiedzialność względem autorów otwartego kodu: na polskim rynku znacznie częściej jest to odpowiedzialność wobec zamawiającego, mogąca skutkować nawet odmową zapłaty wynagrodzenia.

Nie wszystkie otwarte licencje są bezpieczne

Mimo że popularne licencje takie jak MIT (licencja X11) czy Apache 2.0 są raczej liberalne i ich użycie w ramach wytwarzanego komercyjnego oprogramowania nie wiąże się z istotnymi uciążliwościami, użycie choćby fragmentu kodu opartego np. na licencji GNU AGPL powoduje konieczność ujawnienia całego kodu źródłowego wytworzonego oprogramowania. W praktyce więc licencja AGPL z tego powodu niemal nie nadaje się do zastosowań biznesowych.

Software house często nie wie, z czego korzysta deweloper

W wielu software house’ach czy agencjach interaktywnych poszczególni deweloperzy bądź zespoły projektowe mają wolną rękę w doborze rozwiązań technologicznych, w tym wykorzystaniu np. gotowych bibliotek. Programiści często ulegają pokusie, aby wykorzystać już funkcjonujące rozwiązania, które znajdą np. na GitHubie. O ile w niektórych przypadkach faktycznie nie ma potrzeby wyważania otwartych drzwi i wykorzystanie kodu Open Source ma racjonalne uzasadnienie, o tyle zawsze powinno być zgodne z wewnętrzną polityką firmy w tym zakresie, a ta zaś powinna być spójna z zawieranymi umowami. Project Manager czy Zarząd zawsze powinni mieć wiedzę o tym, że deweloper korzysta z kodu na licencji np. X11 i zadbać o odzwierciedlenie tego w ustaleniach z zamawiającymi.

Korzystanie w projektach komercyjnych z bibliotek dostarczanych w oparciu o tzw. licencje Open Source często pozostaje w sprzeczności z treścią umów, jakie dostawcy IT zawierają ze swoimi klientami. Umowy te niejednokrotnie wymagają choćby, aby twórca dysponował całością praw autorskich majątkowych do wytwarzanego oprogramowania, a tego warunku nie da się spełnić w przypadku korzystania z rozwiązań Open Source. Z drugiej strony korzystanie choćby z frameworków takich jak Struts czy Laravel jest bardzo powszechne. Wykorzystanie Open Source w IT to przecież nie tylko poszczególne biblioteki, ale także gotowe frameworki, które mocno przyspieszają pracę i zmniejszają finalne koszty produktu.

– Ważne jest, aby software house zadbał o właściwe uregulowanie otwartych licencji (w tym kwestii korzystania z frameworków) w swoich umowach zarówno z zamawiającymi, ale też z kontraktorami – mówi Tomasz Klecor, partner w kancelarii Legal Geek, specjalizującej się w obsłudze IT.

Co grozi za niedozwolone użycie oprogramowania Open Source?

Nieprawidłowe wykorzystanie oprogramowania Open Source może rodzić wiele konsekwencji. Będą to zarówno skutki wynikające bezpośrednio z przepisów prawa (w skrajnych przypadkach mogą to być teoretycznie nawet sankcje karne), jak i występująca częściej konieczność zapłaty odszkodowania. Mogą to być również konsekwencje umowne – wynikające z umowy z podmiotem, dla którego tworzymy oprogramowanie. W zależności od umowy może on domagać się np. zapłaty kary umownej czy zmniejszenia ceny.

– W praktyce bolesne i realne będą konsekwencje względem zamawiających oprogramowanie od software house’u, który nieprawidłowo użył kodu Open Source. Znamy bowiem sytuacje, w których przy okazji audytu oprogramowania (w związku z pozyskaniem inwestora) zamawiający odkrył, że w jego oprogramowaniu wykorzystano kod na licencji Open Source i doszło do jej naruszenia. Koszty usunięcia wady oprogramowania, które software house poniósł w następstwie roszczeń zamawiającego, niemal dorównały otrzymanemu wcześniej wynagrodzeniu. Co istotne, zarząd wykonawcy nie miał świadomości złego użycia kodu, a decyzja o wykorzystaniu konkretnego rozwiązania była samodzielną inicjatywą programisty – wyjaśnia prawnik z kancelarii Legal Geek.

Bioodpady stanowią 40 proc. odpadów komunalnych. Recyklingowi zostaje poddanych zaledwie 30 proc. tej masy. Największy problem ze zbiórką frakcji bio mają duże miasta, w których jest ona zanieczyszczana przez inne nieprawidłowo segregowane odpady. Przed przypadającym w najbliższą środę Światowym Dniem Żywności eksperci firmy doradczej Deloitte przypominają, że ograniczenie marnowania żywności może być pierwszym krokiem jednostek samorządu terytorialnego na drodze do gospodarki o obiegu zamkniętym oraz strategii zero waste.

W skali globalnej, corocznie ponad 30 proc. wyprodukowanej żywności jest marnowane. Stanowi to masę równą 1,3 mld ton. Według wyliczeń agendy Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), koszty ekonomiczne związane z marnowaniem żywności w Europie szacowane są na 1 bln dolarów rocznie, koszty środowiskowe na 700 mld dolarów, a społeczne na 900 mld. Tak wysokie kwoty wynikają z tego, że kiedy wyrzucamy ziemniaki, w koszu lądują nie tylko warzywa i 2 zł, które straciliśmy na ich zakupie. Wyrzucamy jednocześnie całą wodę zużytą do uprawy każdego ziemniaka. Marnujemy energię i paliwo potrzebne do ich zasiewu, pielęgnacji, zbioru, transportu i magazynowania. Finalnie generujemy więc odpady, które zalegają na składowiskach, gdzie emitują szkodliwe gazy cieplarniane.

Na poziomie globalnym czy europejskim ten problem jest coraz bardziej widoczny i zauważany. Niestety niewiele uwagi poświęca się mu na poziomie lokalnym, gdzie marnuje się najwięcej. To gospodarstwa domowe odpowiadają za 53 proc. odpadów żywnościowych. Szacuje się, że przeciętny Polak generuje rocznie 54 kg odpadów spożywczych1 – mówi Dominika Paca, ekspert w zespole analiz ekonomicznych i zrównoważonego rozwoju, Deloitte.

Łącznie z ulegającymi biodegradacji odpadami ogrodowymi, potencjał bioodpadów w odpadach komunalnych to około 4,8 mln ton, co w przybliżeniu stanowi 40 proc. całości2 . Wykorzystany potencjał frakcji bio to jedynie około 30 proc. tej masy3.

Pierwszy krok do zero waste

Ze względu na swój charakter odpady biodegradowalne stanowią najbardziej problematyczną frakcję odpadów. Ich zbiórka i zagospodarowanie generują ogromne koszty, które pośrednio ponoszone są przez jednostki samorządu terytorialnego, a finalnie przez mieszkańców gmin.

Nowelizacja ustawy o czystości i porządku w gminach, która weszła w życie 6 września br., wprowadziła możliwość obniżenia stawek za odbiór odpadów dla gospodarstw domowych, które nie oddają bioodpadów, a prowadzą przydomowe kompostowniki. Zgodnie z artykułem 4 ww. ustawy rada gminy może określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów na terenie zabudowy jednorodzinnej oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, z całości lub z części opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Pomimo, że obniżki, które wynikają z realizacji obowiązku zagospodarowania bioodpadów we własnym zakresie mogą być nieznaczne, mają potencjał być pierwszym krokiem na drodze do obniżania masy generowanych w gminach odpadów. Do ustalenia obniżki, która będzie realną zachętą dla mieszkańców potrzebna będzie analiza morfologii odpadów oraz kosztów, które ponosi gmina. Nieoceniona też jest edukacja mieszkańców, zarówno w zakresie kompostowania, jak i jego wpływu na poprawę stanu środowiska naturalnego – mówi Julia Patorska, Dyrektor w zespole analiz ekonomicznych i zrównoważonego rozwoju, Deloitte.

Niektóre, bardziej świadome gminy decydują się na dodatkowe działania, jak na przykład nieodpłatne przekazanie mieszkańcom kompostowników. Takie rozwiązanie zastosowano m.in. w Izabelinie czy Radzyniu Podlaskim.

Duże miasta, duży problem

Problemem jest zbiórka frakcji bio w dużych miastach, które ustawa omija, a w których nieprawidłowo segregowane odpady bio zanieczyszczają inne frakcje. W tym wypadku niezwykle istotne będzie podjęcie wielopłaszczyznowych działań, których ramą mogą być polityka w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym czy strategia zero waste. Tego typu działania już są podejmowane. Londyn, Glasgow, Amsterdam, Paryż czy Berlin dostrzegły potencjał gospodarki o obiegu zamkniętym i wdrażają strategie w tym zakresie. Bardziej odważne miasta, takie jak np. Capannori, Lublana czy Vancouver zdecydowały się na wprowadzenie wizjonerskiej i pragmatycznej strategii zero waste służącej eliminowaniu powstawania odpadów. Efektem podejmowanych działań są zmiany kulturowe, wzrost zaangażowania społeczeństwa, a także inwestycje infrastrukturalne.

Wdrażanie innowacyjnych sposobów gospodarowania odpadami, ukierunkowanych na znaczne, ale stopniowe ograniczenie wielkości poszczególnych strumieni odpadów jest możliwe. Trzeba jednak zauważyć, że realizacja takich strategii gospodarowania odpadami wymaga zasadniczej zmiany dotychczasowego podejścia w wielu fundamentalnych sprawach. Poprzez właściwie zaplanowaną i wdrożoną strategię możliwe będzie osiągnięcie wielowymiarowych korzyści – ekonomicznych, środowiskowych i społecznych – dodaje Dominika Paca.

1 BIOIS, European Commission (DG ENV). Preparatory Study on Food Waste Across EU 27, 2010
2 Krajowy Plan Gospodarki Odpadami, 2022
3 GUS, Ochrona środowiska 2018 roku

Zarząd Pragma Faktoring SA poinformował dziś o wynikach spółki za 3 kwartał 2019 r. Całkowite obroty wzrosły o 14%, ale najbardziej dynamiczny skok odnotowała fintechowa linia spółki PragmaGO®.

PragmaGO® jako linia biznesowa Pragma Faktoring została wyodrębniona we wrześniu 2017 r. i od tamtej pory stanowi główny napęd rozwoju spółki. Obroty wygenerowane przez obszar PragmaGO® wyniosły w 3. kwartale 98.787 tys. zł, podczas gdy rok wcześniej wynosiły 59.900 tys. zł. PragmaGO® urosła więc rok do roku o 65%, a w porównaniu do poprzedniego – drugiego kwartału br. o 14%. Również sam portfel należności PragmaGO® wzrósł r/r o 62% do 51.688 tys. zł. Dzięki onlinowym procesom sprzedaży i obsługi fintech udzielił w trzecim kwartale finansowania ponad 900 klientom, czyli dwukrotnie więcej niż w 2018. Od początku roku z usług Pragmy skorzystało 1240 klientów.

Pragma Faktoring SA rozwija produkty i procesy obsługi klientów online od ponad 3 lat wprowadzając na rynek kolejne produkty, w tym: finansowanie faktur, elastyczne abonamenty faktoringowe oraz limity zakupowe w segmencie B2B. Spółka zmierza do dywersyfikacji portfela i zwiększenia jego rentowności oraz wzrostu skali, a nowoczesne produkty dla MSP są narzędziem realizacji tych celów.

„Po satysfakcjonującej sprzedaży udziałów w LeaseLink zyskaliśmy kolejne środki na rozwój technologii wykorzystywanych w PragmaGO®. Naszym celem jest zwielokrotnienie skali działania i portfela przy rozproszonym ryzyku wspieranym autorskimi algorytmami i atrakcyjnymi z punktu widzenia klienta user experience i cen produktami dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Dzięki temu klienci związują się z nami na dłużej” – komentuje Prezes Zarządu, Tomasz Boduszek.

Na początku roku Pragma Faktoring SA informowała o sprzedaży 71,5 % udziałów w spółce w LeaseLink Sp. z o.o., pierwszego fintechowego leasingodawcy na polskim rynku, na rzecz  MLeasing Sp. z o.o.  (grupa mBank).

Rynek musi przetrawić znaczenie porozumienia handlowego pomiędzy USA a Chinami. Naszym zdaniem rozmowa jest fasadowa i nie rozwiązuje zasadniczym problemów i nie pomoże zejść globalnej gospodarce ze ścieżki spowolnienia. Weekendowe doniesienia są też mniej korzystne dla funta niż informacje z czwartku i piątku. Światełko w tunelu, które nagle się pojawiło nie zgasło, ale wydaje się bardziej odległe, co stwarza ryzyko wymazania wystrzału funta.

Efekt 13. rundy negocjacji handlowych pomiędzy USA a Chinami jest konstruktywny jedynie w tym sensie, że obie strony w końcu, po półtorarocznym zaostrzającym się i łagodzonym konflikcie, były w stanie odnaleźć jakiekolwiek porozumienie. Chociażby było one fasadowe i niepełne to odsuwa ono nieco ryzyko ponownej, gwałtownej eskalacji wojen handlowych.

Chiny gwarantują zakupy amerykańskich płodów rolnych, zwiększają dostęp do swojego rynku, zobowiązują się do poszanowania własności intelektualnej oraz deklarują, że nie będą celowo osłabiać CNY. W zamian USA nie podniosą 15 października ceł na towary o wartości 250 mld USD. Wszystkie obecnie obowiązujące taryfy pozostają w życiu. Umowa dotyczy najmniej kontrowersyjnych kwestii dzielących oba mocarstwa. Nietrudno jest wyobrazić sobie sytuację, w której strony nie będą w stanie uczynić postępu na innych płaszczyznach a napięcia będą się nasilać. Strona chińska już teraz studzi nastroje i sugeruje, że przesadny optymizm dotyczący kolejnej fazy negocjacji jest nieuzasadniony.

Efekt waszyngtońskich spotkań na najwyższym szczycie zmniejsza strach przed nasilaniem się handlowego sporu, ale jest jedynie pierwszym krokiem do kompleksowej umowy handlowej. Jednocześnie nie będzie on prawdopodobnie wystarczający by poprawić sytuację hamującej globalnej gospodarki. Małym zimnym prysznicem przypominjącym o wpływie wojen handlowych są dane o chińskim handlu zagranicznym za wrzesień, które rozczarowały na poziomie importu i eksportu. Widzimy wysokie prawdopodobieństwo, że ubiegłotygodniowa euforia nie zostanie utrzymana, co oznaczać będzie schłodzenie nastrojów na giełdach, osłabienie AUD i NZD oraz umocnienie jena. EUR/USD trzyma się na razie nad 1,10, ale testem wiary we wspólną walutę będą napływające dane: dzisiejsza produkcja przemysłowa i jutrzejszy odczyt ZEW. Zakładamy rwaną, chimeryczną aprecjację euro i dojście kursu w okolice 1,13 na koniec roku.

Należy także pamiętać, że w ostatnich dniach trwała 13. runda negocjacji handlowych pomiędzy USA a Chinami i pojawiło się światełko w tunelu jeśli chodzi o możliwość porozumienie ws. brexitu. Przy zgodnym z oczekiwaniami wyniku wyborów to czynniki o globalnym, zewnętrznym charakterze będą wyznaczać siłę złotego. EUR/PLN na fali poprawy nastrojów (silny wzrost indeksów giełdowych, umocnienie walut ryzykownych) zbliżył się do 4,30. Nie widzimy znacznego pola do dalszych spadków kursu – w naszej ocenie obecne pułapy korespondują ze średnioterminową wartością godziwą.

Dla porządku w oczekiwaniu na oficjalne wyniki dodajmy, że gdyby PiS miał możliwość odrzucania prezydenckiego weta, to interpretacja takiego wyniku przez inwestorów byłaby bardzo podobna. Dopiero uzyskanie większości konstytucyjnej mogłoby tworzyć przejściową presję na złotego, ponieważ groziłoby potencjalną intensyfikacją napięć w relacjach z Brukselą. Podobnie: konieczność szukania koalicjanta – z punktu widzenia krajowej waluty i aktywów – byłoby mniej korzystne ze względu na większą niepewność polityczną. W zakresie kursu w polityce gospodarczej, społecznej i budżetowej różnica byłaby jednak niewielka.

W całym tygodniu pierwszoplanowym odczytem będzie dynamika PKB Chin, która została wypracowana w III kwartale. Publikacja będzie miała miejsce w piątek. Dotychczas dane o wzrośnie nie straszyły jego drastycznym spowolnieniem. Spodziewane jest wyhamowanie dynamiki PKB z 6,2 do 6,1 proc. rok do roku. Słabość jest niezaprzeczalna i lepiej obrazowana przez szereg innych wskaźników. Spodziewamy się prób intensyfikacji wysiłków na rzecz poprawy koniunktury w Państwie Środka, ale po dokonanych w tym roku cięciach podatków i luzowaniu monetarnym przy inflacji u celu pewnie nie padnie na środki kompleksowe. W takim układzie presja na dalsze wzrosty USD/CNY będzie zachowana a to woda na młyn ponownej eskalacji konfliktu handlowego.

W przypadku Wielkiej Brytanii i funta na świeczniku pozostanie brexit a nawet tak istotne dane jak informacje z rynku pracy (wtorek), wskaźniki inflacyjne (środa), czy sprzedaż detaliczna (czwartek) pozostaną na drugim planie. Warto natomiast zwrócić uwagę na wystąpienia władz monetarnych, ponieważ ryzyko cięć stóp zostało wymazane z rynkowej wyceny podczas ostatniego wystrzału kursu. EUR/USD wzrósł ponad 1,10 i teraz stanie w obliczu kolejnych, potencjalnie fatalnych danych. Dotyczy to przede wszystkim produkcji przemysłowej, ale rynek zwróci uwagę w pierwszym rzędzie na publikację ZEW. Bez ugruntowanej wiary, że europejska gospodarka najgorsze ma za sobą, wspólna waluta będzie mieć problem ze zbudowaniem trwałego trendu. Naszym scenariuszem bazowym jest rwana, szarpana aprecjacja i wzrost kursu do 1,13 w IV kwartale. W USA na świeczniku znajdą się ostatni wystąpienia członków Fed przed okresem ciszy medialnej oraz dane o sprzedaży detalicznej (środa) i produkcji przemysłowej (czwartek). W tym drugim przypadku dane będą pod silnym negatywnym wpływem strajku w General Motors. Po fatalnych odczytach wskaźników ISM za wrzesień, warto też śledzić pierwsze odczyty barometrów koniunktury za październik. Oczywiście będą to NY Empire State (wtorek) oraz Philly Fed (czwartek). Pierwszy z tych odczytów tradycyjnie przypada na poniedziałek, ale został przesunięty ze względu na Dzień Kolumba.

Sporządził:
Bartosz Sawicki
DM TMS Brokers S.A.

W niedzielę odbyły się wybory parlamentarne. Nie jest to jednak koniec kampanijnych starań partii z różnych stron politycznego spektrum. Możemy spodziewać się trwającej kampanii politycznej, przygotowującej grunt pod przyszłoroczne wybory prezydenckie. Ta bowiem partia, która zdobędzie większość parlamentarną, będzie chciała postarać się również o swojego prezydenta. Jednolitość tych dwóch instancji rządzących bardzo ułatwia wprowadzanie reform i nowych ustaw, zaś opozycyjny prezydent będzie na rękę parlamentarnej mniejszości. Możemy się więc spodziewać wzmożonej pracy kampanijnej, niezależnie od wyniku wyborów. Jednak to, co będzie dziać się w sejmie, bardzo zależy od programu wygranej partii.

– W przypadku swojej wygranej, Prawo i Sprawiedliwość będzie z pewnością kontynuowało politykę społeczną – powiedział serwisowi eNewsroom Marcin Roszkowski, prezes Instytutu Jagiellońskiego. – W przeciwieństwie do opozycji, którą po wygranych wyborach czeka trudna praca w stworzeniu działającej koalicji, PiS najpewniej od razu weźmie się do wprowadzania kolejnych reform. Spodziewamy się nowych rozwiązań dla przedsiębiorców i kolejnych projektów społecznych. Mamy również nadzieję, że obok reform energetycznych i cybernetycznych, pojawi się projekt reformy systemu podatkowego – przewiduje Roszkowski.

Akcyza i opłata przejściowa wkrótce będą niższe, co przyniesie Polakom oszczędności. Jednak eksperci zwracają uwagę na wzrost kursów na Towarowej Giełdzie Energii. Wiele wskazuje na to, że prąd podrożeje, pomimo ww. działań. Z kolei resort energii stwierdza, że dopiero pod koniec grudnia przyjdzie czas na wiarygodne prognozy. Dodaje też, że niedawne zamrożenie stawek dotyczyło ponad 17 milionów nabywców i trzeba było znaleźć na to wiele miliardów złotych. Obecnie trwa identyfikowane potencjalnych rozwiązań możliwych do zastosowania w przyszłym roku. Wtedy również okaże się, czy ceny spadną lub pójdą w górę.

W dół czy w górę?

W 2020 roku pozostanie obniżona akcyza z 20 zł/MWh na 5 zł/MWh oraz opłata przejściowa o 95%, o czym informuje Ministerstwo Energii. Już same te dwie zmiany powodują, że w kieszeniach odbiorców w przyszłym roku zostanie ponad 4 mld zł.

– Rząd nakładał bardzo dużo rozmaitych opłat na energię elektryczną. To, czy ceny dla konsumenta zostaną obniżone lub utrzymane na obecnym poziomie, zależy od sytuacji w budżecie państwa. Jeżeli będzie ona dobra, np. dzięki dużej ściągalności VAT-u, to rządzący mogą sobie pozwolić na zmniejszenie różnych opłat, które są parapodatkami – mówi prof. Krystyna Bobińska, ekspert Instytutu Sobieskiego w dziedzinie gospodarki, transportu i energetyki.

Z kolei dr Aleksandra Gawlikowska-Fyk, która kieruje projektem Elektroenergetyka w Forum Energii, zwraca uwagę na sytuację na Towarowej Giełdzie Energii. Na początku października megawatogodzina kosztuje ok. 230 zł. To o kilkadziesiąt złotych więcej w porównaniu z czerwcem 2018 roku, kiedy ceny zostały zamrożone. Natomiast w kontraktach na przyszły rok ceny hurtowe kształtują się na poziomie powyżej 260 zł. Jak podkreśla ekspertka, zastopowanie cen nie oznacza, że realnie uda się odwrócić tendencje wzrostowe.

– Nie widzę trwałego sposobu ograniczenia cen energii. Proces odwlekania podwyżek odbije się dużą czkawką, jak nie za rok, to za 2 lata. Kiedyś to będzie musiało odreagować. Dziś jeszcze trudno mówić o konkretnych liczbach i procentach, bo zbyt wiele różnych czynników o tym decyduje. Bardziej mam na myśli pokazanie nieuniknionej tendencji – przekonuje Szymon Liszka, prezes zarządu Fundacji na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii.

Jak zaznacza dr Gawlikowska-Fyk, wiele wskazuje na to, że ceny energii elektrycznej będą wzrastać. Na ich wysokość wpływają coraz droższe surowce, zwłaszcza węgiel, a także rosnące koszty uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Natomiast prof. Bobińska podkreśla, że inne są stawki dla producentów, a inne – dla konsumentów. Dla tych ostatnich pozostają ustalane przez Urząd Regulacji i Energii i mogą wzrosnąć niewiele.

– Największa kontraktacja energii elektrycznej na giełdzie na rok 2020 nastąpi w czwartym kwartale br. Pod koniec tego okresu będzie można wiarygodnie prognozować ewentualne wzrosty cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych – informuje Ministerstwo Energii.

Pod napięciem

Kilka miesięcy temu została podpisana nowela zamrażającą ceny prądu przez cały 2019 rok. To rozwiązanie m.in. dla  gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i małych firm, szpitali, jednostek sektora finansów publicznych, w tym samorządów. Jak wskazuje resort, zatrzymanie wzrostów cen było bardzo dużym przedsięwzięciem legislacyjnym, które dotyczyło 17,5 mln odbiorców. I dodaje, że na jego realizację dodatkowo należało znaleźć kwoty liczone w miliardach złotych. W 2019 r. rekompensaty finansowane są ze sprzedaży wcześniej niewykorzystanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla.

– Utrzymywanie poziomu cen w jakimś stopniu polega również na zamknięciu rynku krajowego. Dookoła prąd jest tańszy, a my go utrzymujemy na trochę wyższym poziomie, tylko dlatego, że mamy ograniczenia w stosunku do rynku europejskiego. Jeżeli otworzymy się na niego, a presja z zewnątrz jest duża, to takie działanie może wywołać impuls obniżający ceny. Jednak rząd deklaruje potrzebę wzrostu bezpieczeństwa poprzez zapewnienie trwałości dostaw z własnych źródeł – komentuje prezes Fundacji na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii.

Obecnie w Ministerstwie Energii trwa identyfikowanie potencjalnych rozwiązań możliwych do zastosowania na rynku w 2020 roku. Uwzględniają one kwestię rozwoju gospodarki, oczekiwań i uwarunkowań społecznych oraz obowiązujących regulacji w UE. Konkluzje z przeprowadzanych analiz będą możliwe do sformułowania po spełnieniu dwóch warunków. Pierwszy to zakończenie kontraktacji na rynku energii głównej części wolumenu na przyszły rok. Drugim jest rozpoczęcie przez prezesa URE procesu zatwierdzania taryf dla gospodarstw domowych na przyszły rok.

– Żeby ocenić wpływ na ceny dla gospodarstw domowych, czy też zgodność z prawem unijnym, musimy poczekać na konkretne propozycje – przyznaje dr Gawlikowska-Fyk.

Z kolei ekspert z Instytutu Sobieskiego zwraca uwagę na specyfikę rynku. Wszystkie przedsiębiorstwa produkujące energię elektryczną mają tego samego właściciela, tj. państwo. W pewnym sensie mamy do czynienia z monopolem. Prof. Bobińska dodaje, że jakakolwiek konkurencja praktycznie nie istnieje. A jeżeli wzrasta wydajność pracy w tym sektorze, to firmy odprowadzają większe podatki do budżetu.

– Patrząc na doświadczenia z transformacji energetyki, to największym obciążeniem dla przemysłu i dla indywidualnych konsumentów było urealnianie cen. Ten proces był bardzo boleśnie przeprowadzony przez gospodarkę. Teraz ponownie wchodzimy na ścieżkę sztucznego utrzymywania poziomu tych wartości. Przy podejmowaniu takich działań, wiele zależy od wydolności budżetu i od ogólnej sytuacji ekonomicznej. Jeśli pojawi się jakiś kryzys, to zdolność do utrzymywania niskich cen będzie mniejsza – podsumowuje prezes Liszka.

Cyberprzestępczość niestety to nadal dochodowy biznes. Z badań przeprowadzonych przez Bromium wynika, że oprogramowanie typu ransomware generuje przestępcom nielegalne zyski w wysokości 1 miliarda dolarów rocznie. To potężne kwota, która nie obejmuje dodatkowych, często bardzo wysokich kosztów po stronie poszkodowanych firm i osób. Wpływy z cyberprzestępczości są dziś wyższe, niż te uzyskiwane z handlu narkotykami. Nic dziwnego zatem, że ransomware nazywane jest już oficjalnie nowym modelem biznesowym hakerów. Warto o tym przypomnieć podczas Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa, który obchodzimy w październiku.

– Nie istnieje złoty środek, jeśli chodzi o zapewnienie ochrony przed cyberzagrożeniami takimi jak ransomware. Niestety w ostatnich latach przedsiębiorstwa przekonały się o tym z całą mocą. Cyberprzestępcy znakomicie wykorzystują luki zabezpieczeń korporacyjnych systemów informatycznych. Podobnie jak wystarczy jedna dziura, by zatopić statek, tak jeden słaby punkt zabezpieczeń może narazić przedsiębiorstwo na fatalne w skutkach cyberataki – komentuje Andrzej Niziołek, Dyrektor Regionalny w Veeam, firmie zajmującej się zawansowanymi rozwiązaniami z zakresu bezpieczeństwa i backupu.

Skutki ataków bywają często bardzo poważne. Z badań przeprowadzonych przez Malwarebytes wynika, że aż 22 proc. firm z sektora małych przedsiębiorstw było zmuszonych zakończyć swoją działalność natychmiast po ich zaatakowaniu. Pomimo, że wiele działów IT wdraża nierzadko zaawansowane systemy zabezpiecze , to właśnie przedsiębiorstwa są najczęstszym celem hakerów. Według Symantec zaledwie 19 proc. ataków dotyczy osób prywatnych, a aż 81 proc. z nich skierowanych jest przeciwko firmom i organizacjom publicznym.

– Oprogramowanie ransomware może wyrządzić przedsiębiorstwu bardzo poważne szkody. Firmy, które uważają, że nie mają innego wyboru, jak tylko zapłacić cyberprzestępcom, by odblokować swoje dane, nie tylko ryzykują swoje pieniądze, ponieważ nie ma żadnej gwarancji, że dane zostaną zwrócone, lecz także narażają na szwank swoją reputację dając do zrozumienia innym hakerom, że są łatwym celem– komentuje Andrzej Niziołek z Veeam.

Niestety, wciąż wiele firm decyduje się zapłacić okup. Stosują tutaj kalkulację, że zapłacenie za odblokowanie systemu i dostęp do danych będzie tańsze, niż straty, które powstaną w wyniku paraliżu działania firmy. Jak łatwo się domyślić, nie dysponują one najczęściej bezpiecznymi kopiami zapasowymi danych, które mogą w łatwy, szybki i zautomatyzowany przywrócić. Nawet jeśli kopia zapasowa została utworzona w chmurze, to nie oznacza, że jest tam bezpieczna. Ochrona danych w organizacjach jest wielowymiarowe i wymaga dywersyfikacji działań.

– Lepiej zapobiegać niż leczyć. Kopie zapasowe tworzone offline i poza środowiskiem lokalnym nie tylko łagodzą skutki ataków ransomware, lecz także, w połączeniu z odpowiednim pakietem zabezpieczeń i szkoleniem pracowników, mogą zapobiec wystąpieniu problemu. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo i kopie zapasowe danych, rozdźwięk pomiędzy tym, co być powinno, a tym, co jest naprawdę, jest ogromny. Istnieje wiele różnych sposobów zewnętrznego tworzenia kopii zapasowej, od dysków systemowych i wymiennych dysków twardych po urządzenia taśmowe działające offline i kopie zapasowe w chmurze. Niezależnie od tego, którą opcję wybierze dane przedsiębiorstwo, repozytorium kopii zapasowych musi być chronione przed atakiem – dodaje Andrzej Niziołek z Veeam.

Pocieszeniem jest fakt, że liczba zaawansowanych rozwiązań do zabezpieczania danych stale rośnie, a rozsądne zarządzanie kopiami zapasowymi pozwala przedsiębiorcom działać płynnie, nawet w sytuacji poważnego ataku cyberprzestępców. Najlepsze rozwiązania tego typu samodzielnie, na bieżąco wykonują kopie zapasowe oraz automatycznie przywracają utracone dane w zaledwie kilka minut.  Podczas Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa warto przypomnieć sobie metodach tworzenia backupu i zadać sobie pytanie, czy oferuje wystarczający poziom bezpieczeństwa. Utrata zdjęć z wakacji, narodzin dziecka czy pracy magisterskiej jest bolesna i przykra, jednak utrata danych firmowych może mieć daleko głębsze konsekwencje, a skutki mogą sięgać milionów złotych.

W zeszłym roku Amazon pochwalił się obrotami rzędu 277 mld dolarów brutto. eBay to „tylko” 89,83 mld dolarów. Skoro popełniono już błędy, wyciągnięto wnioski, wydano bajońskie sumy na rozwój, to warto z tych doświadczeń skorzystać. W czym należy naśladować amerykańskiego króla sprzedaży internetowej, doradza Sascha Stockem, założyciel i prezes firmy Nethansa, która zajmuje się wprowadzaniem polskich przedsiębiorstw na Amazona oraz kompleksowym wsparciem sprzedaży.

„Naśladownictwo to najszczersza forma pochlebstwa” – pisze Jeaniene Frost w książce W pół drogi do grobu. Postawmy sprawę jasno: jedną nogą w grobie są sklepy internetowe, które spoczęły na laurach i nie robią już nic poza odcinaniem kuponów. Bez nieustannego rozwoju utrzymanie się na rynku na dłuższą metę graniczy z cudem. Jeśli Twój e-commerce zaczyna przypominać zombie, to jego czas jest już policzony. Na szczęście, żeby go uratować, nie musisz wymyślać koła na nowo. Wystarczy podpatrzeć, jak rozwijają się najlepsi. W tym gronie prym nieprzerwanie wiedzie Amazon.

Firma Jeffa Bezosa najwięcej zawdzięcza kompleksowemu podejściu do sprzedaży. Klient może czuć się zaopiekowany od momentu pojawienia się potrzeby zakupu do odebrania zakupionego produktu, sprawdzenia go, a nawet zwrotu czy reklamacji. Amazon ułatwia kupującemu przejście przez każdy etap tego procesu. Jest prosto, szybko, bezpiecznie. Tych procedur i tego typu myślenia – maksymalnie skupionego na zadowoleniu – z pewnością mogą nauczyć się sklepy internetowe w Polsce. U nas pod tym względem nie jest źle, ale zawsze może być lepiej. Fakt, że Amazon nie posiada jeszcze platformy dedykowanej polskiemu rynkowi, może być zaletą. Rodzime e-sklepy mają czas, aby przygotować się na ekspansję hegemona sprzedaży internetowej, wprowadzając rozwiązania, które pomogą im zachować konkurencyjność.

Każdy klient jest ważny

Amazon nie tylko pracuje nad dotarciem do nowych klientów poprzez przemyślaną strategię marketingową, lecz również robi wszystko, aby zatrzymać bieżących użytkowników. Amazon stawia na lojalność. Zatrzymuje klientów na dłużej, nie pozwala im odejść, a dokładniej – sprawia, że nie chcą. Klient ma dostać to, czego potrzebuje. Stąd ciągłe prace nad poszerzaniem asortymentu, systemem podpowiedzi i funkcjonowaniem samej wyszukiwarki. Jeśli użytkownik poczuje się zmęczony poszukiwaniami, wprowadzony w błąd lub zdezorientowany, to już raczej nie wróci. Dlatego Amazon stawia na przejrzystość i szybkość użytkowania serwisu. Strona nie jest „przesadzona”. Korzystanie z niej ma być po prostu szybkie i intuicyjne. I to jest najważniejsze. Na Amazonie nie znajdziemy zbędnych ozdobników i innych elementów, które mogłyby przeszkadzać, zwodzić lub powodować, że użytkowanie platformy byłoby trudniejsze czy zajmowało więcej czasu. Kupujący ma wykonać tylko tyle pracy, ile potrzeba – nie więcej. A najlepiej mniej. Odpowiedni design jest tu na wagę złota. Potwierdza to badanie McKinsey Design Index, z którego wynika, że firmy, które do perfekcji opanowały projektowanie swoich usług i produktów, cieszą się średnio o 32 proc. szybszym wzrostem przychodów niż konkurencja.

Projektowanie takiego serwisu jak Amazon wymaga wyjątkowej wrażliwości na potrzeby użytkownika końcowego. Trzeba wejść w jego buty i spróbować zrozumieć, dlaczego np. nie finalizuje rozpoczętych zakupów. Z badania przeprowadzonego przez Izbę Gospodarki Elektronicznej na grupie 1130 polskich internautów wynika, że co trzeci Polak przerywa swoje zakupy w Internecie. Za granicą nie jest lepiej. Z raportu SaleCycle wynika, że na świecie porzucanych jest aż 75,6% koszyków zakupów. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy są koszty wysyłki. Amazon doskonale to rozumie i dokłada wszelkich starań, żeby były one jak najniższe. Podobnie jest z trudnym lub drogim procesem zwrotu i reklamacji. Tu Amazon jest dla swoich partnerów – sprzedawców – bezlitosny. Najmniejsze złamanie regulaminu w tym obszarze może skutkować zawieszeniem konta. Ten rygor jest kolejnym przejawem konsekwentnej klientocentryczności. Konsument na Amazonie może czuć się bezpiecznie jak u siebie w domu i to działa na niego jak magnes.

Bezpieczeństwo sprzedaży jest w Amazonie najważniejsze. Ten aspekt jest istotny zwłaszcza w sklepie, który sprzedaje produkty używane – w tym przypadku kupujący boją się zakupu najbardziej. Dlatego trzeba zminimalizować możliwość zwrotów, doskonale opisać produkt i jego ewentualne wady lub zużycie, aby dać klientowi poczucie, że nie kupuje kota w worku.

Nie znajdziesz tu kota w worku

W internetowym sklepie Jeffa Bezosa panuje jedna prosta zasada: produkt musi być świetnie opisany, aby kupujący miał jak najmniej wątpliwości. Na Amazonie internauta znajdzie wszystkie informacje o produkcie, nawet najdrobniejsze szczegóły. Tu także warto wspomnieć o nowościach ze świata sztucznej inteligencji, czyli np. o Amazon Echo Look, Alexie w roli stylistki i narzędziu Style Check. Są one nie tylko skarbnicą wiedzy o poszczególnych elementach asortymentu, lecz również dopasowują je do klienta i podpowiadają, co powinien kupić. Znów – łatwo, szybko i przyjemnie. Lepiej dopasowany produkt to również mniej zwrotów i związanych z tym kosztów.

Informacje o produkcie nie kończą się na tych przygotowanych przez producentów czy resellerów. Należą do nich również opinie konsumentów. Amazon umożliwia pozostawienie opinii w różnych formatach – także przez dodanie zdjęć czy video. Z badania przeprowadzonego w Stanach Zjednoczonych wynika, że ponad 60 proc. konsumentów chciałoby poznać opinię o produkcie w formie video, a tylko 15 proc. w postaci tekstowej.

Siła podpowiedzi

Warto zastosować na swojej stronie system publikacji rankingów bestsellerów – wyniki sprzedaży ogólnej lub różnych działów. Takie rankingi w Amazonie są aktualizowane co godzinę, ale myślę, że ranking raz na dzień lub – w przypadku mniejszych sklepów – raz na tydzień i tak będzie dużą zaletą. Klienci czują się poinformowani, sprzedawcy czują się docenieni, a sprzedaż wzrasta, ponieważ ludzie chcą być na bieżąco i, jak dowodzą badania socjologiczne, chętnie wzorują się na innych.

Podobnie jak rankingi bestsellerów działają podpowiedzi. Wiele sklepów internetowych stosuje tę funkcję – są to podpowiedzi typu: „ktoś inny do zakupionego produktu dokupił także…” – i tu link do kolejnej pozycji ze sklepowego asortymentu.

Taki zabieg zwalnia nas od myślenia, skracając czas spędzony na poszukiwaniu produktów. W przypadku zakupów online to duży plus. Sklepy internetowe powinny zrozumieć, że łatwość, szybkość, społeczne potwierdzenie odpowiedniego zakupu (kupujemy to, co wybrali inni) to podstawa funkcjonowania dobrego biznesu.

Warto uczyć się od Amazona. Wiele lat doświadczeń, setki milionów klientów, wiele analiz – to są rzeczy, o których większość sklepów może tylko pomarzyć. Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba wyważać otwartych drzwi. Wystarczy wziąć pod lupę działania Amazona i wyciągnąć wnioski. Warto rozważyć również wejście za jego pośrednictwem na zagraniczne rynki. Taki krok, podobnie jak nauka na błędach i sukcesach firmy Jeffa Bezosa, może przynieść spore zyski.

O autorze

Sascha Stockem to założyciel i CEO firmy Nethansa (dawniej Webbiz), świadczącej usługi zwiększające sprzedaż na Amazonie. Ma ponad sześć lat doświadczenia w profesjonalnej sprzedaży na Amazonie. Wraz ze swoim zespołem w sumie wygenerował ponad 100 mln zł obrotu w sprzedaży na tej platformie. Przedsiębiorca, ekspert branży e-commerce, pomysłodawca systemu Clipperon, stworzonego na własne potrzeby. Wcześniej przez blisko osiem lat rozwijał własną sieć detaliczną. Ma także dużą praktykę w handlu hurtowym z takimi sieciami, jak: TK Maxx, ObiI, Kik, Tedi, Orlen, Jawoll & Woolworth. Obecnie wprowadza polskie firmy na nowe, perspektywiczne rynki. Prelegent na wielu europejskich konferencjach, ekspert branżowy.