Zmiany na rynku pracy i edukacji przyspieszają coraz bardziej. 25 lat temu internet był nowinką technologiczną, 10 lat temu świat zaczęły zmieniać media społecznościowe. Dzisiaj kolejną „rewolucją” jest postępująca automatyzacja, która stanie się naturalną częścią pracy w wielu zawodach, a jednym z największych beneficjentów technologii opartej na komputeryzacji będą finansiści. Ci finansiści, którzy zdobędą wykształcenie odpowiadające na potrzeby nowego rynku pracy. Symboliczną datą może być rok 2020.
– Osoby biegłe w zarządzaniu finansami zawsze były cenione na rynku. Jednak nigdy w historii ich przygotowanie do pełnienia zawodów związanych z rachunkowością nie było tak dużym wyzwaniem zarówno dla samych uczelni, jak i dla studentów. Dzisiaj od finansistów oczekuje się, by byli bardziej managerami i doradcami niż tylko księgowymi. Co więcej, Polskę możemy przyrównać dziś do krajów anglosaskich, gdzie zawody związane z rachunkowością zyskują pozycję zawodu zaufania publicznego. To wymaga na wszystkich – stowarzyszeniach profesjonalistów, uczelniach oraz oczywiście samych specjalistach – przywiązywania większej uwagi do jakości kształcenia i etyki zawodowej – zwraca uwagę Jakub Bejnarowicz, szef CIMA w Europie Środkowo-Wschodniej.
Podobne wnioski płyną z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Sprawozdawczość i Rewizja Finansowa – wyzwania i szanse nauki i dydaktyki rachunkowości”, która odbyła się pod koniec września na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Jej uczestnicy wskazywali także, że aby sprostać nowym wymaganiom polskie uczelnie dostosowują się do światowych standardów między innymi dzięki współpracy z międzynarodowymi organizacjami branżowymi jak np. Chartered Institute of Management Accountants.
IV rewolucja przemysłowa i nowe kompetencje managerów
IV rewolucja przemysłowa już dzisiaj ma ogromny wpływ na rynek pracy. Przygotowany przez World Economic Forum raport „The Future of Jobs” wskazuje, jak na przestrzeni zaledwie 5 lat zmieni się profil najbardziej pożądanych kompetencji pracowników.
– Już w 2020 znacznie wzrośnie rola np. inteligencji emocjonalnej czy elastyczności poznawczej pracowników. To umiejętności typowo miękkie i – na co warto zwrócić uwagę – typowo ludzkie, raczej poza dostępnością sztucznej inteligencji, przynajmniej jak na razie. To pokazuje, w jakim kierunku powinni rozwijać się managerowie w różnych zawodach, w tym także finansiści – podkreśla Jakub Bejnarowicz.
Top 10 kompetencji na rynku pracy według World Economic Forum
Na czerwono zostały zaznaczone kompetencje, które do 2020 przestaną być kluczowymi na rynku pracy. Na zielono zostały zaznaczone kompetencje, które w 2020 roku będą jednymi z kluczowych i które w 2015 roku nie były uznawane za najważniejsze.
| 2015 | 2020 |
| 1. Umiejętność kompleksowego rozwiązywania problemów | 1. Umiejętność kompleksowego rozwiązywania problemów |
| 2. Umiejętność koordynacji pracy z innymi | 2. Krytyczne myślenie |
| 3. Zarządzanie ludźmi | 3. Kreatywność |
| 4. Krytyczne myślenie | 4. Zarządzanie ludźmi |
| 5. Negocjacje | 5. Umiejętność koordynacji pracy z innymi |
| 6. Kontrola jakości | 6. Inteligencja emocjonalna |
| 7. Orientacja usługowa | 7. Umiejętność oceny i podejmowania decyzji |
| 8. Umiejętność oceny i podejmowania decyzji | 8. Orientacja usługowa |
| 9. Aktywne słuchanie | 9. Negocjacje |
| 10. Kreatywność | 10. Elastyczność poznawcza |
Wyjście poza dotychczasowe ramy kompetencyjne i wejście w rolę managera w przypadku finansistów nabiera jeszcze większego znaczenia, gdy spojrzymy na rosnącą rolę sprawozdawczości przedsiębiorstw, na co także zwracali uwagę uczestnicy krakowskiej konferencji. Z jednej strony informacje finansowe podawane w sprawozdaniach finansowych są jednym z kluczowych źródeł wykorzystywanych do podejmowania decyzji na rynkach kapitałowych. Z drugiej, nowym wyzwaniem jest wejście w życie znowelizowanej ustawy o rachunkowości, która nakłada na niektóre jednostki dodatkowo obowiązki i zasady raportowania danych niefinansowych zgodnie z postanowieniami unijnej dyrektywy 2014/95/UE z 22.10.2014 r. Te dodatkowe sprawozdania będą w wielu przypadkach podlegały właśnie pracownikom działów finansowych.
Aby sprostać coraz bardziej złożonym wyzwaniom zawodowym, finansiści muszą sięgnąć po nowe technologie. Jak pokazuje raport CIMA „Agile Finance Revealed” aż 83% finansistów uważa automatyzację i robotyzację za pozytywne zjawiska, które przyspieszą ich pracę i zwiększą efektywność. Z kolei 51% finansistów jest skłonnych do wprowadzania pełnego zarządzania wydajnością w oparciu o tzw. rozwiązania w chmurze, z kolej 44% gotowych jest wykorzystywać technologie przyszłości takie jak np. robotyzacja.
– Wiodące polskie uczelnie ekonomiczne, jak Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Akademia Leona Koźmińskiego, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu czy Katowicach oferują zaawansowane programy profesjonalnego kształcenia, uwzględniające zmiany technologiczne, jakie następują w zawodach. To pozwala pozytywnie patrzeć na przyszłość polskiego rynku, szczególnie w obliczu rosnącego popytu na specjalistów w sektorze nowoczesnych usług dla biznesu, w którym Polska jest regionalnym liderem. Wybór kariery w finansach staje się więc coraz ciekawszym wyzwaniem, daje też coraz więcej możliwości – podsumowuje Jakub Bejnarowicz.
