Aż ośmiu na dziesięciu studentów polskich uczelni posiada już doświadczenie zawodowe zdobyte poprzez praktyki, pracę lub własną działalność gospodarczą – wynika z regionalnego badania „Pierwsze kroki na rynku pracy” przeprowadzonego w Polsce, Czechach, Litwie, Łotwie i Słowacji.
Studenci z Europy Środkowej zdają sobie sprawę, że bez doświadczenia zawodowego ich szanse na znalezienie pracy będą niewielkie. Bezrobocie młodych osób w UE jest nadal wysokie – 20,4 proc. To oznacza, że blisko 400 tys. tegorocznych maturzystów czeka ciężka próba, może nawet trudniejsza niż egzamin dojrzałości.
Powszechne przekonanie, że studia wyższe gwarantują przygotowanie do pracy zawodowej w obecnych czasach nie jest już tak oczywiste jak kiedyś. Sami studenci (aż 60 proc.) w badaniu „Pierwsze kroki na rynku pracy” uważają, że uczelnie wyższe w Polsce nie przygotowują ich wystarczająco dobrze do przyszłej pracy. – Studenci bez względu na miejsce zamieszkania chcą posiadać wiedzę i umiejętności, które są niezbędne do osiągnięcia sukcesu zawodowego. Mimo zapału i chęci do pracy młodzi ludzie muszą mieć dostęp do nowoczesnych i innowacyjnych programów nauczania. Co więcej kluczowym staje się również rozwój przedsiębiorczości wśród studentów oraz kadry akademickiej w tym ścisłej współpracy z biznesem – mówi Fiona Harvey, Szef ds. Rozwoju CIMA w Polsce (Chartered Institute of Management Accountants).
– Tempo rozwoju światowej gospodarki oraz coraz większe i bardziej różnorodne wyzwania rynku pracy zawsze będą o krok dalej niż systemy szkolnictwa wyższego, trzeba jednak nieustannie za nimi podążać, próbować przewidzieć pewne tendencje i na bieżąco wprowadzać potrzebne rozwiązania. Wśród priorytetów UE znajduje się m.in. walka z bezrobociem wśród młodzieży oraz poprawa systemów edukacji państw członkowskich. Obecnie w krajach UE odsetek osób w wieku 30-34 lat posiadających wykształcenie wyższe wynosi 32,3 proc. Zgodnie z celem wyznaczonym w unijnej strategii do 2020 r. powinien on wynosić co najmniej 40 proc., to o 2,6 mln absolwentów więcej – dodaje Fiona Harvey.
Absolwent w oczach pracodawców
Z badania „Uczelnia Przyjazna Pracodawcom 2010 r.” PKPP Lewiatan wynika, że pracodawcy słabo oceniają kompetencje, jakie posiadają absolwenci. Większość pracodawców (ponad 80 proc.) najbardziej ceni wiedzę i umiejętności absolwenta oraz jego doświadczenie (60 proc.). Liczą się również umiejętność pracy w zespole, terminowość oraz dyscyplina. Najsłabiej ocenione zostały m.in. zdolność łączenia teorii z praktyką, organizacja pracy, kontakt z klientem, rozwiązywanie problemów, a także znajomość języków obcych i kreatywność. – W polskim systemie szkolnictwa rzeczywiście większy nacisk kładzie się na wiedzę teoretyczną niż praktyczną, a młodzi ludzie dość późno rozpoczynają pracę. W efekcie pojawia się istotna dysproporcja pomiędzy wiedzą teoretyczną a praktyczną absolwenta. Dlatego tak ważny jest udział w praktykach i stażach już na etapie studiów. Nie zapominajmy jednak, że pewnych umiejętności i swoistego „obycia zawodowego” można nabyć także poprzez udział w kołach naukowych, warsztatach lub konkursach, pracę w organizacjach studenckich lub rozmaitych fundacjach. Poprzez wspólną pracę nad różnego rodzaju projektami lub inicjatywami można wiele się nauczyć, np. pracy w grupie, zarządzania czasem, komunikatywności czy umiejętności radzenia sobie ze stresem. Tym samym, oprócz wpisania danej umiejętności w CV, absolwent będzie się mógł nią wykazać w pracy – wyjaśnia Fiona Harvey.
Uwaga bo wyjadą
Polscy studenci są gotowi do rozpoczęcia swojej kariery zawodowej w innym kraju. Jak pokazuje badanie „Pierwsze kroki na rynku pracy”, prawie 60 proc. z nich jest skłonna do przeprowadzki za granicę w przypadku ciekawej oferty pracy. – Wysokie bezrobocie wśród absolwentów i wysoka konkurencja na rynku pracy może skłonić polskich absolwentów do szukania pracy za granicą, szczególnie tych, którzy znają język niemiecki – przewiduje Fiona Harvey. – Taki wyjazd można potraktować jako swego rodzaju doświadczenie poprzez poznanie innej kultury, języka oraz podróże. Warto więc możliwie wcześnie zainteresować się programami wymiany studenckiej i zdobywać takie doświadczenia już na etapie studiów. Osoby, które nie są zdecydowane, w jakim kierunku zawodowym będą podążać, mogą zrobić sobie roczną przerwę tzw. gap year. To bardzo powszechne zjawisko w krajach anglosaskich. Świeżo upieczeni absolwenci decydują się na oderwanie od codziennych spraw i wyruszają w podróż po świecie – mówi Harvey.
