Ponad połowa firm z sektora MŚP ocenia swoją obecną kondycję finansową jako dobrą lub bardzo dobrą – wynika z badania Diners Club Polska. Mimo że wynik jest dla większości pozytywny, od trzech lat systematycznie rośnie liczba przedsiębiorstw w złej sytuacji. Przybywa również tych, które przewidują pogorszenie w przyszłości.

Prawie połowa (49 proc.) firm z sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ocenia swoją aktualną kondycję finansową jako dobrą, natomiast zdaniem tylko 6 proc. jest ona nawet bardzo dobra. W stabilnej sytuacji jest blisko co trzecia firma (32 proc.) – wynika z piątej edycji badania Diners Club Polska „Kondycja finansowa Polskich MŚP”. Negatywnie swoją obecną sytuację ocenia tylko 13 proc. – 8 proc. źle, a 5 proc. bardzo źle.

W porównaniu do roku ubiegłego, koniunktura polskich MŚP jest nieco gorsza. Nieznacznie wzrosła liczba przedsiębiorstw, które oceniają swoją kondycję jako złą lub bardzo złą, z drugiej strony spadła liczba podmiotów w bardzo dobrej sytuacji.

– Kondycja polskich MŚP jest stabilna, ponad połowa jest w dobrej sytuacji. Warto jednak zwrócić uwagę, że na przestrzeni trzech lat bilans jest systematycznie słabszy. Jeszcze w 2017 r., w dobrej lub bardzo dobrej sytuacji było 68 proc. firm. Rok temu już 56 proc., a obecnie 55 proc. Najwyraźniej widać to po malejącej liczbie przedsiębiorstw w bardzo dobrej kondycji. W 2017 r. było ich 13 proc., rok temu już 8 proc., a teraz zaledwie 6 proc. – mówi Monika Masztakowska z Diners Club Polska.

Najgorzej w mikro, najlepiej w średnich

Samoocena kondycji finansowej zależy głównie od wielkości firmy. Najgorzej jest w przedsiębiorstwach mikro, zatrudniających do 9 pracowników. 15 proc. z nich określa swoją kondycję jako złą lub bardzo złą, w przypadku 35 proc. jest ona stabilna (ani dobra, ani zła). 46 proc. ankietowanych uważa swoją sytuacją za dobrą, a tylko 5 proc. za bardzo dobrą.

Na przeciwnym biegunie są firmy średnie, zatrudniające między 50 a 249 pracowników. 75 proc. z nich ocenia swoją sytuację jako dobrą lub bardzo dobrą. Stabilnie jest u 17 proc. ankietowanych, a tylko u 8 proc. jest ona zła lub bardzo zła.

Firmy pesymistycznie patrzą w przyszłość

Jak wynika z badania Diners Club Polska, tylko 21 proc. podmiotów z sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw uważa, że ich sytuacja polepszy się w ciągu najbliższego roku. Natomiast zdaniem 45 proc. ankietowanych pozostanie ona bez zmian. Co ważne, aż 26 proc. firm z sektora MŚP prognozuje, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy ich sytuacja się pogorszy. W porównaniu do 2018 r., pogorszeniu uległy wszystkie wskaźniki. Rok temu słabszej kondycji spodziewało się tylko 11 proc. badanych. 52 proc. prognozowało, że sytuacja ich firm będzie stabilna, a 29 proc. liczyło na poprawę.

– Prognozy na najbliższy rok mogą niepokoić. Co czwarta firma uważa, że jej sytuacja się pogorszy. Jest to najgorszy wynik od pięciu lat. Natomiast w porównaniu do 2017 r. takich firm przybyło aż o 20 pkt. proc. Z drugiej strony ubyło przedsiębiorstw, które liczą na poprawę. Na przełomie trzech lat mamy spadek aż o 15 pkt. proc. – mówi Monika Masztakowska z Diners Club Polska.

Mikro najbardziej pesymistyczne

Najczęściej negatywnie w przyszłość patrzą firmy mikro (zatrudniające do 9 pracowników). Jak wynika z badania Diners Club Polska, 29 proc. z nich przewiduje pogorszenie kondycji finansowej, natomiast na polepszenie liczy 18 proc. Odwrotnie oceniają najbliższy rok firmy średnie (między 50-249 pracowników). 13 proc. spodziewa się gorszej koniunktury, 54 proc. stabilnej, a 21 proc. liczy na poprawę.

– Gorsze przewidywania mogą wynikać z wielu czynników. Zatory płatnicze, trudności z pozyskaniem pracowników, niepewna sytuacja prawna, m.in. dotycząca płacy minimalnej. To wszystko może wpływać niepokojąco na firmy z sektora MŚP, zwłaszcza na te najmniejsze – mówi Monika Masztakowska z Diners Club Polska. – Ważne jest to, że firmy mają świadomość nowych wyzwań, bo to pokazuje, że będą się do takiej sytuacji przygotowywać – dodaje.

Nota metodologiczna:

Badanie zostało zrealizowane przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRIS) w październiku 2019 r. na podstawie wywiadów z 500. właścicielami mikro, małych i średnich przedsiębiorstw z całej Polski. Wykorzystano metodę telefonicznych standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI). Błąd oszacowania = 4 proc., poziom ufności 0,95.

Rynki wypełniają się optymizmem wokół procesu brexitu i rozmów handlowych USA-Chiny, dodatkowo zachęcone perspektywą obniżki stóp procentowych Fed za tydzień. Apetyt na ryzyko rozwija się jednak powoli, czekając na mocniejszy impuls. Głosowania w Westminsterze są pierwsze w kolejności.

Poniedziałek nie przyniósł wiele nowego w temacie brexitu. Spiker Izby Gmin John Bercow zgodnie z przewidywaniami nie zezwolił na ponowne głosowanie nad projektem porozumieniem brexitu. Parlament zapoznał się jedynie z ustawą wdrażającą brexit (Withdrawal Agreement Bill, WAB), nad którą dziś po południu rozpocznie obrady. Po 20:00 polskiego czasu powinno odbyć się głosowanie za akceptacją ogólnych założeń ustawy, po czym ma się odbyć drugie głosowanie nad harmonogramem prac nad WAB. Doniesienia medialne sugerują, że premier Boris Johnson zebrał wystarczającą liczbę głosów za ustawą, ale sprzeciw budzi tempo prac: rząd chce w trzy dni zamknąć debatę nad ustawą liczącą 110 stron i 125 stron noty wyjaśniającej. To tworzy wygodną furtkę dla przeciwników politycznych Johnsona, by doprowadzić do niewypełnienia przez niego obietnicy przeprowadzenia brexitu do 31 października, a jednocześnie nie wyjść na przeciwników porozumienia zawartego z UE. Mimo to dalej perspektywy pozostają pomyślne, gdyż bezumowny brexit za 9 dni został wykluczony, a pytaniem otwartym pozostaje tylko, czy do rozstania z UE przyjdzie na koniec października, kilka dni później, czy dopiero w styczniu? Funt pozostaje blisko szczytów, co sugeruje, że rynek z optymizmem patrzy na rozwój wydarzeń w Westminsterze, ale inwestorzy rozważnie czekają na konfirmację dla rozkręcenia silniejszego ruchu.

Optymizm wokół sprawy brexitu pomaga w generalnej poprawie sentymentu na rynkach. Pomocne jest też to, że w temacie rozmów handlowych USA-Chiny nie docierają niepokojące sygnały. Tydzień zaczęliśmy od (rzekomo) krzepiących słów premiera Chin Liu He, który powtórzył za innymi, że strony poczyniły wyraźne postępy. Rynek dobrze przyjął też słowa doradcy ekonomicznego prezydenta Trumpa Larry’ego Kudlowa, który zasugerował, że jeśli rozmowy pierwszej fazy z Chinami pójdą dalej dobrze, cła zaplanowane na implementację w połowie grudnia mogą zostać anulowane. Nie uszczegółowił jednak, jakie warunki muszą zostać spełnione. Sam Trump powiedział wczoraj, że „Chiny rozpoczęły kupowanie”, ale on chce, by kupowały więcej. Dodał, że ma nadzieje na podpisanie umowy podczas szczytu w Chile w połowie listopada. Ogólnie nie dowiedzieliśmy się niczego nowego, ale rynek najwyraźniej przyjął postawę, że brak złych informacji to wystarczająco dobra informacja. Na rynku walutowym przede wszystkim AUD i NZD korzystają na lepszym klimacie wokół relacji USA i Chin, ale pozostawałbym czujny. Niewiele trzeba, by (ponownie) doszło do zwrotu i eskalacji sporu. Inaczej nie byłoby takich komentarzy, jak dzisiejszy sekretarza handlu USA Wilbura Rossa, zdaniem którego „umowa z Chinami nie musi być w listopadzie, musi być właściwa”. Zbagatelizował także znaczenie niedawnej umowy „fazy 1”, stwierdzając, że fazy 2 i 3 umowy z Chinami będą zawierać kluczowe kwestie. Ale na razie inwestorzy chcą widzieć szklankę do połowy pełną.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

W I połowie 2019 roku wydano ponad 35 tys. zezwoleń na pracę dla obywateli krajów azjatyckich. To o 42% więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej – wynika z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W pierwszych sześciu miesiącach roku, najwięcej zezwoleń trafiło w ręce Nepalczyków (6,3 tys.), następnie Hindusów (4,3 tys.) oraz Banglijczyków (4,1 tys.). W sumie o pozwolenie na pracę w Polsce starali się obywatele aż 39 krajów azjatyckich. Eksperci Personnel Service wskazują, że w kolejnych miesiącach pracodawcy częściej będą sięgać po kadrę z Azji, ze względu na trudności z rekrutacją pracowników z Ukrainy. Skala ich napływu będzie jednak dużo mniejsza.  

W I półroczu 2019 roku wydano ponad 162 tys. zezwoleń na pracę dla obywateli Ukrainy, o aż 47% więcej niż rok wcześniej. Zdecydowanie mniej, bo zaledwie 35 tys. zezwoleń trafiło w ręce obywateli krajów azjatyckich. Skala jest zdecydowanie mniejsza, ale wzrosty równie silne. W porównaniu do I półrocza 2018 roku, w tym roku firmy w Polsce zatrudniły aż o 42% więcej pracowników z Azji. Tendencja wzrostowa będzie się utrzymywać.

– Już teraz rekrutacja ukraińskich pracowników staje się coraz trudniejsza. Inne kraje europejskie, jak Niemcy czy Czechy, kuszą Ukraińców lepszymi pensjami. A te są bardzo istotne, zwłaszcza jeżeli weźmiemy pod uwagę krótkotrwały i powtarzalny charakter imigracji zarobkowej z Ukrainy. Naszym wschodnim sąsiadom zależy na jak najwyższym zarobku w krótkim czasie, a o ten łatwiej w Niemczech niż w Polsce. Oczywiście nadal mamy pewne przewagi wobec innych państw, takie jak bliskość geograficzna i językowa, ale nie zmienia to faktu, że rosnąca liczba firm będzie sięgała coraz dalej na Wschód, żeby uzupełnić luki kadrowe. Kraje azjatyckie staną się atrakcyjnym źródłem pracowników – mówi Krzysztof Inglot, Prezes Personnel Service.

Kogo firmy wybierają najchętniej?

Polska jest chętnie wybieranym krajem emigracji zarobkowej wśród obywateli Nepalu – zezwolenie na pracę w I półroczu 2019 roku otrzymało aż 6,3 tys. Nepalczyków. Na drugim miejscu byli Hindusi, którzy otrzymali 4,3 tys. zezwoleń, a na trzecim Banglijczycy – 4,1 tys. zezwoleń. Poza podium znaleźli się Gruzini, dla których wydano prawie 3,3 tys. zezwoleń. Następnie Filipińczycy (2,8) oraz Uzbecy (2,6 tys.).

Najmniej liczną reprezentację miały Bahrajn, Arabia Saudyjska i Laos – o pozwolenie na pracę w Polsce starało się odpowiednio 1, 1 i 2 obywateli tych państw.

Bariera kulturowa większa niż w przypadki Ukraińców

Azja jest bardzo rozległym kontynentem, zalicza się do niej zarówno kraje bliskowschodnie, jak i wyspiarską Japonię. To prawdziwy tygiel kulturowy, językowy i religijny, ale mocno odmienny od europejskich społeczeństw. Pracodawcy będą musieli zmierzyć się z barierami wynikającymi z tych różnic oraz procesem adaptacji azjatyckich pracowników do polskich warunków pracy.

– Dużo łatwiej jest przyciągnąć i zatrzymać osobę z kraju, który jest kulturowo i językowo pokrewny, a takim jest właśnie Ukraina. Samo sprowadzenie pracownika z państw azjatyckich wiąże się z większymi kosztami. Dochodzą również wydatki związane m.in. z kursem językowym. Biorąc jednak pod uwagę, że o Ukraińców jest teraz trudniej, pracodawcy coraz częściej będą skłonni ponosić ten wyższy koszt ściągnięcia siły roboczej z Azji. Tę tendencję widzimy wyraźnie w naszej firmie, ściągamy pracowników m.in. z Nepalu czy Indonezji – podkreśla Krzysztof Inglot, Prezes Personnel Service. 

Podczas gali konkursu „Raporty społeczne” na Giełdzie Papierów Wartościowych ogłoszone zostały wyniki pierwszego ratingu liderów zarządzania różnorodnością i promowania włączającej kultury organizacyjnej opracowanego przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, koordynatora Karty Różnorodności w Polsce oraz Deloitte. W składzie pierwszej edycji liderów zarządzania różnorodnością znalazły się BNP Paribas Polska, Citi w Polsce, DNB Bank Polska, ING Bank Śląski oraz NatWest Poland. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Deloitte oraz Billie Jean King Leadership Initiative (BJKLI) 80 proc. pracowników wskazuje działania związane z włączeniem pracowników jako istotny czynnik wyboru pracodawcy.

Pracownicy coraz częściej oczekują od pracodawców nie tylko podejmowania działań i programów z zakresu różnorodności i włączającego środowiska pracy, ale przede wszystkim uczynienia z nich podstawowego aspektu funkcjonowania organizacji i włączenia do codziennych praktyk oraz doświadczeń pracowników. Diversity&Inclusion Rating to nowa inicjatywa Forum Odpowiedzialnego Biznesu, która powstała przy współpracy ekspertów Deloitte. Skupia podmioty czerpiące siłę z różnych wymiarów różnorodności, pozwala na ocenę poziomu dojrzał ości firmy w zarządzaniu różnorodnością oraz włączającą kulturą organizacyjną, jest także podsumowaniem działań w tym obszarze.

Ostre kryteria

Kwestionariusz, który wypełniały spółki składał się z 4 części: podstawy zarządzania, programy

i działania, budowanie zaangażowania oraz wskaźniki rezultatów. – Już tegoroczna edycja badania Deloitte „Global Human Capital Trends 2019”dowiodła, że rośnie znaczenie firmy odpowiedzialnej 4.0, dla której obok zysków i korzyści ważne są interesy pracowników, klientów i otoczenia społecznego, w którym działa. Uczestnicy ratingu przedstawili dojrzałe strategiczne podejście do zarządzania różnorodnością i ciekawe projekty nakierowane na budowanie inkluzywnej kultury organizacyjnej. Potwierdza to, że z jednej strony organizacje coraz poważniej podchodzą do tematu diversity, a z drugiej, że rynek pracownika stawia warunki i ustala reguły konkurencyjności. Z badań Deloitte i BJKLI wynika bowiem, że 39 proc. pracowników zrezygnowałoby z pracy na rzecz pracodawcy bardziej inkluzywnego, włączającego wszystkich pracowników w życie firmy – mówi Irena Pichola, Partner, Lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju w Deloitte w Polsce i Europie Środkowej.

W pierwszej części uczestnicy ratingu musieli opisać swoją strategię zarządzania różnorodnością i przedstawić sposoby zarządzania ryzykami w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji i poszanowania praw człowieka. Część druga dotyczyła praktyk promujących równość szans pracowników m.in. w systemie wynagrodzeń i motywacyjnym, edukację z zakresu różnorodności i równego traktowania w miejscu pracy, a także inicjatywy zwiększające dostępność organizacji dla wszystkich pracowników oraz budowania relacji i inkluzywnej kultury organizacyjnej. Część dotycząca budowania zaangażowania skupiona była na zaangażowaniu zarządu i kadry kierowniczej we wspieranie różnorodności, narzędziach komunikacji wewnętrznej i dialogu z pracownikami, a także zaangażowaniu firmy w inicjatywy zewnętrzne na rzecz różnorodności.

Najlepsza piątka

Do pierwszej edycji ratingu zaklasyfikowało się 5 firm, które wykazały się najwyższym poziomem zarządzania różnorodnością: BNP Paribas Polska, Citi w Polsce, DNB Bank Polska, ING Bank Śląski oraz NatWest Poland.

– Wszystkie te podmioty przyjęły formalne i strategiczne podejście do równego traktowania, zarządzania różnorodnością w miejscu pracy i budowania włączającej kultury organizacyjnej, a dodatkowo większość powiązała je ze strategią biznesową. Godny odnotowania jest też fakt, że większość tych organizacji powołała w swoich strukturach osobę odpowiadającą za obszar zarządzania różnorodnością i budowania włączającej kultury organizacyjnej – mówi Marzena Strzelczak, dyrektorka generalna, członkini Zarządu Forum Odpowiedzialnego Biznesu.

Każda z powyższych firm przyjęła formalne zasady różnorodności i braku dyskryminacji, które stosuje w procesie rekrutacji. Większość podmiotów opracowała i wdrożyła politykę lub regulamin w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, ochrony przed mobbingiem lub molestowaniem. We wszystkich firmach wdrożony został także system whistleblowing, umożliwiający pracownikom anonimowe poinformowanie o nieprawidłowościach. Większość spółek przed podjęciem współpracy z podmiotem zewnętrznym (np. dostawcą) przeprowadza ocenę pod kątem ryzyka współpracy m.in. w zakresie zarządzania różnorodnością.

Pracownik świadomy swoich potrzeb

Biorąc pod uwagę wyzwania związane z demografią Polski i znaczny wzrost populacji osób w wieku dojrzałym, niezwykle istotne jest zapewnienie przez pracodawcę dobrej współpracy międzypokoleniowej. Działania takie podejmowane są również przez podmioty z ratingu, czego przykładem może być przeprowadzenie działań edukacyjnych wokół raportu IQS „Dwa pokolenia – dwa światy” dla pracowników BNP Paribas Bank Polska. NatWest Polska szczególną uwagę poświęcił z kolei powracającym do pracy po długiej nieobecności, takiej jak urlop macierzyński – program Keep in Touch ma na celu zapewnić możliwość utrzymania kontaktu z pracodawcą i odnalezienie się w nowej sytuacji.

DNB Bank Polska S.A. włączył pracowników wszystkich szczebli w tworzenie przyszłości banku, zapraszając ich do Projektu 4 THE FUTURE, w którym każdy miał możliwość opracowania i wdrożenia strategicznych koncepcji rozwoju organizacji.

Innymi ciekawymi programami, którymi zdecydowały się podzielić podmioty z ratingu jest np. Program Onkologiczny oferowany pracownikom ING Banku Śląskiego i jego spółek – ING jako pracodawca służy wsparciem w sposób szczególny, tak aby pracownicy czuli się zaakceptowani, bez względu na ich problemy zdrowotne i nie byli sami w obliczu choroby. Z kolei Biznes w kobiecych rękach to program finansowany przez Citi Foundation, angażujący wolontariuszy Citi w Polsce, realizowany we współpracy z Fundacją Przedsiębiorczości Kobiet. Kompleksowy program akceleracyjny, adresowany jest do kobiet z pomysłem na biznes i z planem założenia swojej firmy w trakcie trwania programu. W ramach programu powstało 169 firm.

– Powyższe przykłady pozytywnie wpływają na samopoczucie i doświadczenia pracownika. To wszystko sprawia, że każdy zatrudniony może być sobą i rozwijać się bez konieczności ukrywania własnej tożsamości. Wśród firm z ratingu potwierdzeniem dobrego samopoczucia w ramach organizacji jest m.in. średni staż pracy, który za 2018 r. wynosił na stanowiskach niższego szczebla ponad 7 lat, na stanowiskach managerskich blisko 11 lat, a na stanowiskach zarządczych 13 lat – mówi Rafał Rudzki, Dyrektor w zespole ds. zrównoważonego rozwoju w Deloitte w Polsce i Europie Środkowej.

Jak zauważają eksperci Deloitte wciąż istnieje luka pomiędzy oczekiwaniami pracowników, a tym co oferują pracodawcy. Coraz więcej organizacji próbuje przeobrazić się we włączające miejsce pracy poprzez specjalne programy i szkolenia. Od 2014 do 2017 roku odsetek przedstawicieli kadr zarządzających, dla których kreowanie włączającej kultury organizacyjnej było jednym z priorytetów wzrósł o 32 proc. – Warto zwrócić uwagę na fakt, że w ratingu wyróżniły się najbardziej instytucje z branży finansowej i usług profesjonalnych – dodaje Irena Pichola.

O ratingu

Pytania w ramach kwestionariusza zostały przygotowane z uwzględnieniem uznanych międzynarodowych standardów  i  wytycznych, w tym m.in.: Sustainable Development Goals (SDG), ISO 26000 (w zakresie wybranych obszarów społecznej odpowiedzialności m.in. praw człowieka oraz praktyk z zakresu pracy), GRI Standards (w zakresie różnorodności i równości szans), wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych (w zakresie zaleceń dotyczących zatrudnienia i stosunków pracowniczych).

Po uzupełnieniu ankiety, spółki poddane zostały niezależnej, zewnętrznej weryfikacji Deloitte w celu potwierdzenia prawdziwości danych zawartych w kwestionariuszu.

Pierwsza jednostka projektu WindFloat Atlantic – największa do tej pory morska turbina wiatrowa zainstalowana na pływającej platformie, wyruszyła do miejsca docelowego przy portugalskim wybrzeżu Viana do Castelo, gdzie odbędzie się oddanie do eksploatacji pływającej farmy wiatrowej.

Realizacja tego projektu przyczyni się do przyspieszenia komercyjnego wdrożenia innowacyjnej technologii WindFloat®, która umożliwia wykorzystanie bogatych zasobów wiatrowych na dotychczas niedostępnych obszarach wód średnio-głębokich i głębokich. Projekt WindFloat Atlantic to również istotny krok milowy w rozwoju branży, gdyż dzięki niemu powstanie pierwsza półzanurzalna pływająca farma wiatrowa na świecie.

Technologia WindFloat® umożliwia instalację farm wiatrowych na głębokich wodach morskich, co pozwoli uwolnić zasoby energii z ogromnych obszarów, przyczyniając się tym samym do rozwiązania istotnych wyzwań społecznych, takich jak transformacja w kierunku czystej energii, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i zapobieganie zmianom klimatu. Jednocześnie projekt stwarza nowe miejsca pracy, zwiększa wzrost gospodarczy oraz otwiera możliwości dla zrównoważonych inwestycji.

Windplus to konsorcjum, w skład którego wchodzą EDP RENEWABLES, ENGIE, REPSOL i PRINCIPLE POWER.

Trzy struktury pływające, każda o wysokości 30 m, umocowana w odległości 50 m od pozostałych, zostaną zainstalowane tworząc pierwszą pływającą morską farmę wiatrową w Europie kontynentalnej. W ciągu najbliższych miesięcy dołączą do niej dwie kolejne platformy, tworząc farmę wiatrową o łącznej mocy zainstalowanej 25 MW, będąca w stanie wyprodukować energię elektryczną w ilości pokrywającej roczne zapotrzebowanie 60 000 użytkowników.

Za nami rekordowe dziewięć miesięcy na warszawskim rynku nieruchomości biurowych. Popyt w pierwszych trzech kwartałach roku wyniósł rekordowe 689,3 tys. mkw., o 10% więcej niż rok wcześniej – wynika z raportu CBRE „Warszawski Rynek Biurowy”. Eksperci zwracają uwagę, że trzeci kwartał charakteryzował się wysokim poziomem inwestycji. Wartość transakcji wyniosła prawie 662 mln euro, w tym najwyższa w historii kwota 386 mln euro została wydana na zakup Warsaw Spire. W Warszawie nadal popyt przewyższa podaż, a poziom pustostanów jest na niskim poziomie. Czynsze utrzymują stabilny poziom.

– Warszawskie biura wynajmują się w niesłychanym tempie. Od początku roku doszło do wchłonięcia ponad 154 tys. mkw. powierzchni biurowej, czyli o 12,3 tys. więcej niż oddano do użytkowania w tym okresie. Biorąc pod uwagę, że popyt nie słabnie, a budynki, które mają być gotowe do użytkowania do końca roku są już w dużej mierze wynajęte, absorpcja na koniec roku może być znacznie wyższa, osiągając prognozowany poziom ok. 270 tys. mkw. powierzchni – komentuje Mikołaj Sznajder, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Biurowych w CBRE.

Rośnie podaż i aktywność inwestorów

Rynek biurowy rozwija się dynamicznie. Na koniec III kwartału 2019 roku podaż powierzchni  biurowej w Warszawie wyniosła 5,6 mln mkw. powierzchni. Od początku roku oddano do użytkowania 15 nowych projektów, których łączna powierzchnia przekroczyła 142 tys. mkw. W tym samym czasie skumulowana wartość transakcji na rynku inwestycyjnym wyniosła prawie 662 mln euro. Zawarto 6 transakcji, w tym rekordową sprzedaż budynku Warsaw Spire za 386 mln euro. Poprzedni rekord należał do Ronda 1, który sprzedano w 2014 roku za 291 mln euro.

Eksperci CBRE wskazują, że rekordowa podaż planowana jest na lata 2020-2021, kiedy może przybyć ponad 800 tys. mkw., najwięcej w strefach centralnych miasta. Co ważne, na najbardziej atrakcyjne projekty w budowie są podpisywane umowy przednajmu, co powoduje, że na rynku zostaje coraz mniej dostępnej powierzchni. Alternatywą dla tradycyjnego najmu mogą być biura elastyczne, które obejmują 3,9% przestrzeni biurowej w centrum Warszawy.

Najemcy muszą szybko działać

Nowa powierzchnia biurowa rozchodzi się w Warszawie w ekspresowym tempie. W sumie w ciągu dziewięciu miesięcy aktywność najemców wyniosła 689 tys. mkw. To najwyższy popyt w ciągu ostatnich 15 lat. Ze względu na niską dostępność wolnych powierzchni w centrum, większa część popytu (61%) zlokalizowana była poza nim.

Do grona największych najemców biurowych w Warszawie zalicza się duże firmy doradcze, instytucje bankowe, firmy ubezpieczeniowe i inne przedsiębiorstwa związane z sektorem usług finansowych i biznesowych, dla których ważna jest prestiżowa lokalizacja. Oprócz wyżej wymienionych sektorów w III kwartale 2019 roku zanotowano 8% udział branż związanych z produkcją oraz 10% udział usług konsumpcyjnych i wypoczynkowych.

Duża aktywność najemców przekłada się na spadający poziom pustostanów, który na koniec września wyniósł 8,2%.

Czynsze w centrum Warszawy

Ostatnie trzy lata charakteryzują się niewielkim wzrostem czynszów prime. W obszarach centralnych ceny wzrosły o 1 EUR w stosunku do 2017 roku, natomiast w obszarach poza centrum jedynie o 0,5 EUR. Najatrakcyjniejsze lokalizacje w centrum wyceniane są na 24 EUR za mkw. miesięcznie, natomiast średnia dla tego obszaru miasta w III kwartale 2019 roku ukształtowała się na poziomie 20 EUR za mkw. miesięcznie.

W czwartek (17.10.2019) doszło do wstępnego uzgodnienia tekstu porozumienia pomiędzy Wielką Brytanią oraz Unią Europejską, co dało nadzieje na szybkie rozwiązanie niepewności związanych z opuszczeniem UE przez Zjednoczone Królestwo. Jednak sobotnie głosowanie w brytyjskim parlamencie nad wypracowanymi warunkami opuszczenia Unii Europejskiej z dniem 31 października 2019 nie przyniosło skutku. Izba Gmin przyjęła poprawkę wstrzymującą poparcie dla porozumienia z Unią Europejską do czasu przyjęcia i wejścia w życie pakietu stosownych ustaw. W rezultacie premier Boris Johnson był zmuszony do złożenia prośby o wydłużenie terminu wyjścia ze wspólnoty, co jest obecnie przedmiotem negocjacji w ramach UE.

W ubiegłym tygodniu GPW w Warszawie zanotowała leki wzrost. Indeks szerokiego rynku WIG oraz notowania największych spółek (tworzących indeks WIG20) wzrosły o 0,22. Indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień następująco: sWIG80 zyskał na wartości 0,02%, natomiast mWIG40 umocnił się o 0,19%.

Nadchodzący tydzień przyniesie nam wiele danych zarówno z Europy, jak i z USA. We wtorek (22.10.2019) poznamy dane o produkcji budowlano-montażowej w Polsce. W czwartek (24.10.2019) czeka nas seria odczytów indeksu PMI dla Eurolandu i poszczególnych państw strefy euro oraz konferencja prasowa po posiedzeniu zarządu ECB.

Dane z USA będą nadchodziły według następującego harmonogramu: we wtorek (22.10.2019) poznamy dane o sprzedaży domów na rynku wtórnym, w środę (23.10.2019) – dane dotyczące zapasów ropy, w czwartek (24.10.2019) nadejdzie kolej na dane o zamówieniach na dobra trwałe, wstępny odczyt indeksu PMI za miesiąc październik 2019 roku oraz dane o sprzedaży domów na rynku pierwotnym, z kolei w piątek (25.10.2019) poznamy indeks uniwersytetu w Michigan.

Departament Zarządzania i Analiz
SUPERFUND TFI S.A.

Po głośnym wyroku pojawiają się w mediach opinie, że dochodzenie roszczeń przy kredytach waloryzowanych do CHF zostało znacznie uproszczone. Należy jednak pamiętać o tym, że sposób wyliczenia wartości przedmiotu sporu nie zmienił się. Błąd wciąż grozi zaniżeniem żądanej kwoty roszczenia lub częściowym jej uznaniem. Dlatego zaleca się powierzenie tego typu wyliczeń osobie biegłej w bankowości lub inżynierii finansowej. Powinna ona mieć też wiedzę i doświadczenie w zakresie produktów kredytowych i ich parametrów.

Ryzykowna samodzielność

Nie ulega wątpliwości, że ustalenie wartości przedmiotu sporu, w przypadku kredytów walutowych lub waloryzowanych do waluty obcej, wymaga znajomości inżynierii finansowej. Niezbędna jest też wiedza z zakresu bankowości i prawa bankowego. Przy wyliczeniu trzeba uwzględnić m.in. ewentualną karencję w spłacie rat kapitałowych, zmiany oprocentowania czy koszty i skutki podpisanych aneksów do umowy kredytowej. Pomocna jest również znajomość formuł dla arkuszy kalkulacyjnych lub umiejętność obsługi kalkulatorów finansowych. Jeśli kredytobiorca czuje się na siłach, by samodzielnie wyliczyć WPS, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby zrobił to sam.

Najpierw należy określić, które postanowienia umowy kredytowej są kwestionowane i jaki skutek niesie ich wyeliminowanie. W wyniku tego powstaje roszczenie wobec banku o zwrot kwot pobranych bez podstawy prawnej. Głównym elementem spornym są klauzule dotyczące waloryzacji, tj. indeksowania lub denominowania złotego do franka szwajcarskiego lub innej obcej waluty. WPS, w przypadku najczęściej występującego kredytu indeksowanego, będzie wynikać z nadpłaty historycznych rat kredytu zaciągniętego w CHF ponad ratę wyrażoną w PLN, wyliczoną po wykreśleniu z umowy niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych.

Trzeba mieć świadomość tego, że najczęściej popełnianym błędem jest nieprawidłowe wyliczenie raty kredytu, rzeczywiście należnej po wykreśleniu z umowy ww. klauzul. Zazwyczaj powodem tego jest stosowanie niewłaściwej stawki bazowej (LIBOR/WIBOR/EURIBOR) przy obliczaniu oprocentowania. I z reguły właśnie z tym kredytobiorcy mają największy problem. Mniej doświadczeni specjaliści również czasem mylą się w tej kwestii.

Pominięcie kosztów aneksów kredytowych też jest dość częstą pomyłką. Ponadto nieuwzględniany bywa fakt, że pieniądze zostały wypłacone w transzach, a bank zastosował karencję w spłacie rat kapitałowych. Nawet specjalista ma czasem problem z aneksem do umowy kredytowej, który pozwala kredytobiorcy spłacać zobowiązanie bezpośrednio w walucie kredytu lub po kursie średnim NBP. Jest to kolejnym powodem błędnego wyliczenia wartości przedmiotu sporu.

Tymczasem sąd oczekuje precyzyjnie wyliczonej kwoty roszczenia wraz ze szczegółową argumentacją, z czego ona dokładnie wynika. Trzeba też brać pod uwagę to, że pozwany bank będzie wnioskował o powołanie biegłego w celu wydania opinii, czy podana wartość została wyliczona poprawnie. W przypadku błędu kredytobiorca poważnie naraża się na zaniżenie kwoty roszczenia lub na uznanie jej jedynie w części.

Jeśli obliczona przez biegłego kwota będzie niższa od wskazanej przez kredytobiorcę, to może się okazać, że dłużnik wygrał sprawę np. w 80%, a przegrał w 20%. Odpowiednio do tego zostaną rozłożone koszty procesu. Natomiast w sytuacji, gdy frankowicz ustali za niską wartość, straci pieniądze nawet w przypadku wygranej. Sąd nie będzie mógł zasądzić więcej niż zażąda. Przy niewielkiej różnicy sędzia może też uznać, że jest ona nieistotna. Dlatego tak ważna jest precyzja.

Wybór fachowca

Ostatnio można zauważyć, że na rynku przybywa firm, które specjalizują się w obsłudze frankowiczów. Wynika to oczywiście z koniunktury. Boom na tego typu sprawy będzie trwał jeszcze przez dobrych kilka lat. Jeżeli dana kancelaria prawna współpracuje z wyspecjalizowanymi analitykami, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że klient uzyska tam kompleksową pomoc. Zdarza się jednak, że kredytobiorcy nie wiedzą, kto będzie obliczał ich wartość przedmiotu sporu. Dlatego na wstępie warto o to zapytać, a później samemu to finalnie zweryfikować.

Chcąc powierzyć swoją sprawę w odpowiednie ręce, warto szczegółowo zapoznać się z doświadczeniem zawodowym danego specjalisty. Można zadać pytania, m.in. dotyczące praktycznych umiejętności czy stosowanej metodologii. Ważną informacją powinien być koszt samego wyliczenia WPS-u. W dużej mierze jest on uzależniony od stopnia skomplikowania danego przypadku i średnio wynosi od ok. 800 do 1000 zł.

Godny zaufania pełnomocnik powinien ponadto umieć wyjaśnić klientowi, co będzie skutkiem „odfrankowienia” kredytu i z czego dokładnie wynika wartość roszczenia. Wyliczy i przedstawi wysokość raty kapitałowo-odsetkowej oraz rzeczywiste saldo kredytu w PLN na dzień sporządzania analizy.

Do analizy należy dostarczyć umowę kredytową wraz ze wszystkimi załącznikami i aneksami. Potrzebne jest zaświadczenie z banku dot. historii zmian oprocentowania, poświadczenie kosztów okołokredytowych, a także pismo, w którym bank wykaże daty oraz kwoty wypłaconych transz. Niezbędny jest też regulamin kredytowy (jeśli był załączony do umowy) i harmonogram spłaty kredytu. Specjalista powinien o tym wszystkim przypomnieć.

Autorem publikacji jest Krzysztof Michrowski,
Partner w Kancelarii Michrowski Bartosiak Family Office,
makler papierów wartościowych.

Prowadzenie działalności gospodarczej zależne jest od wydarzeń społecznych i politycznych na świecie. Dotyczy to nie tylko eksportu i importu, lecz także handlu na rynku rodzimym. Do tej pory Polska borykała się głównie z niemożliwością prowadzenia wolnego handlu, a lata po transformacji przyniosły problemy z uspokojeniem nieokrzesanego kapitalizmu. Teraz eksperci zwracają uwagę na nowe czynniki, z którymi musimy się liczyć prowadząc w Polsce biznes. Nie tylko krajowe zmiany legislacyjne i polityczne konflikty mają wpływ na przedsiębiorczość. Coraz bardziej musimy uważać na konflikty wojenne, które niebezpiecznie zbliżają się do naszych granic. Niespokojna atmosfera gospodarcza, która jest efektem wojny i konfliktów zbrojnych, udziela się także naszemu krajowi.

– Jesteśmy znacznie bliżej działań wojennych niż do tej pory. Może mieć to znacznie większy wpływ na nasze codzienne życie niż do tej pory myśleliśmy, zwłaszcza na życie gospodarcze – powiedział serwisowi eNewsroom Piotr Soroczyński, główny ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej. – Ostatnie kilka lat upłynęło pod znakiem dużego napięcia między Ukrainą a Rosją. Ukraina w inny sposób kształtuje swoją codzienność gospodarczą, niż mogłaby to robić, gdyby na jej granicach panował pokój. Taka bliskość konfliktu wojennego wpływa również na codzienność gospodarczą Polski. Wciąż rośnie także napięcie na Bliskim Wschodzie, gdzie ścierają się mniejsi i więksi gracze w światowej układance. Rosnące niepokoje na świecie, także w zmieniających się relacjach handlowych między wielkimi imperiami, mogą mieć duży wpływ na naszą gospodarkę – analizuje Soroczyński.

Leasing pracowniczy to bardzo proste rozwiązanie pozwalające uniknąć problemów mogących wyniknąć z przejściowego zastoju w firmie. Dość często takie momenty kryzysowe skutkują redukcją etatów, podczas gdy leasing pracowniczy daje nam możliwość efektywnego wykorzystania potencjału dobrych pracowników bez konieczności zwalniania ich. Dzięki niemu pracownik może wykonywać obowiązki na rzecz różnych podmiotów – na przykład zrzeszonych w tej samej grupie, spółek zależnych itp. – bez przerwania ciągłości pracy.

W Polsce ta praktyka wciąż jest zjawiskiem stosunkowo nowym. Wiele przedsiębiorstw wciąż się jej obawia, mimo że ma ona szereg zalet. Przede wszystkim sprawdza się, gdy zachodzi konieczność wykonania unikalnego zlecenia. Ale stanowi również doskonałe remedium na przykład na chwilowe niedobory kadr. Samo słowo „leasing” wielu właścicielom firm kojarzy się głównie z samochodami czy sprzętem elektronicznym i dziwią się, że może dotyczyć ludzi. Na czym więc polega?

Leasing pracowniczy to nic innego jak po prostu „wypożyczenie” pracownika innemu pracodawcy. By jednak proces ów przebiegł prawidłowo i zgodnie z prawem, należy spełnić kilka warunków. Kwestią podstawową jest udzielenie pracownikowi bezpłatnego urlopu, by w tym czasie mógł świadczyć usługi innemu podmiotowi. Konieczne jest również zawarcie porozumienia pomiędzy „wypożyczającymi”.

– Tego rodzaju porozumienie powinno przede wszystkim określać długość urlopu, w trakcie którego nasz pracownik będzie wykonywał obowiązki dla innej organizacji, ale również musi precyzyjnie definiować, jaki konkretnie rodzaj pracy będzie wykonywany i jakie wynagrodzenie pracownik za nią otrzyma. Powinno zostać również określone stanowisko, jakie „wypożyczona” osoba będzie zajmowała – wyjaśnia Natalia Bogdan z agencji pośrednictwa pracy Jobhouse. I dodaje – Co prawda nie istnieją żadne szczególne, opisane w kodeksie pracy wymogi odnośnie do tego, jak takie porozumienie ma brzmieć, ważne jest jednak, by zostało zawarte na piśmie.

Odrębne porozumienie powinno też zostać zawarte między „wypożyczanym” pracownikiem, a jego obecnym pracodawcą. Musi ono przede wszystkim określać długość trwania urlopu bezpłatnego i – podobnie jak w ustaleniach między samymi pracodawcami – rodzaj pracy i wysokość wynagrodzenia. Kolejnym elementem niezbędnym, by procedura mogła zostać uznana za legalną, jest umowa na czas określony z nowym podmiotem. A więc w tym czasie pracownik de facto będzie pozostawał w dwóch stosunkach pracy.

– Okres przebywania na urlopie bezpłatnym, w trakcie którego świadczymy pracę podmiotowi innemu niż pierwotnie zatrudniający nas, jak najbardziej wlicza się do naszego stażu pracy. Taki urlop jest bowiem objęty tzw. domniemaniem ciągłości zatrudnienia – mówi dalej Natalia Bogdan.

Warto też położyć nacisk na rozróżnienie między leasingiem a pracą tymczasową. Zwłaszcza że mogą się nim zajmować także agencje pracy tymczasowej. W pierwszym przypadku to firma, która zdecydowała się skorzystać z pomocy oddelegowanych do niej osób, wypłaca im wynagrodzenie. Natomiast w drugim pensję otrzymujemy od agencji.

Dla wielu młodych ludzi studia to pierwsze doświadczenia w samodzielnym zarządzaniu budżetem. Rozpoczęcie nauki na uczelni wyższej często wiąże się z przeprowadzką, opłatą czesnego czy przejęciem od rodziców chociaż części kosztów utrzymania. Studenci, rzuceni na głęboką wodę, uczą się zarządzania domowym budżetem na swoich błędach.

Życie na własny rachunek

Studenci chętnie korzystają z finansowego wsparcia rodziców. Pieniądze od rodziny dostaje aż 45 proc. badanych. Z tego źródła finansowania  często korzystają studiujący dziennie. W przypadku studentów zaocznych i wieczorowych odsetek ten nie przekracza 25 proc. Jak pokazują wyniki Barometru Providenta, młodzi ludzie chcą być samodzielni i już na studiach mają pierwsze własne dochody. Ponad połowa z nich pracuje dorywczo, a co czwarty znalazł już stałą pracę. Forma zatrudnienia zależy od trybu studiów. Studenci dzienni najczęściej jedynie dorabiają do swojego budżetu, natomiast zaoczni preferują stabilne wynagrodzenie. Młodzi ludzie, którzy uczą się wieczorowo, niemal równie chętnie wybierają obie formy zatrudnienia. Dodatkowo żacy często są wspierani przez swoje uczelnie. Niemal 24 proc. badanych otrzymuje stypendium naukowe, a prawie 22 proc. – socjalne.

Zmieścić się w budżecie

Niemal 60 proc. studentów swoje miesięczne wydatki musi ograniczyć do 1500 zł, a tylko jeden na trzech dysponuje kwotą w przedziale 1501 – 3000 zł. Uśredniając, dochody studenckie wynoszą 1518,72 zł.. Największymi funduszami mogą pochwalić się mieszkańcy miast powyżej 50 tys. – ich miesięczny budżet średnio sięga 1617,23 zł.

– Jak pokazują wyniki Barometru Providenta, największym budżetem rozporządzają badani, którzy ze względu na tryb studiów mogą rozpocząć pracę zawodową. Dlatego też studenci dzienni muszą bardziej liczyć złotówki w swoim portfelu, ale też częściej wspierają się jeszcze budżetami rodzinnymi. Dochód deklarowany przez 70 proc. studentów z tej grupy nie przekracza 1500 zł. Wśród badanych studiujących zaocznie i wieczorowo, odsetek ten wynosi odpowiednio 26 proc. i 45 proc. – podkreśla Anna Karasińska, Ekspert ds. Badań Rynkowych w Provident Polska. – Różnicę w budżecie widać także między magistrantami, którzy często łączą naukę z pracą, a tymi, którzy są na studiach licencjackich. Starsi żacy mają średni miesięczny dochód o ponad 300 zł wyższy niż ich młodsi koledzy.

Polscy studenci, pytani o trzy najważniejsze pozycje w swoim budżecie, najczęściej wskazywali na koszty wyżywienia, zakwaterowania oraz rachunków. Zakup jedzenia jest znaczącym wydatkiem dla 71 proc. badanych i przeciętnie kosztuje 544,50 miesięcznie. Kwestie mieszkaniowe, średnio pochłaniające 804,60 zł, w dużym stopniu obciążają budżet niemal połowy studentów, a opłaty za media w kwocie 492,30 zł są bardzo istotne dla 38 proc respondentów.

Na edukację badani przeciętnie przeznaczają 528,60 zł miesięcznie. Ważnym wydatkiem w studenckim budżecie jest także rozrywka, która wynosi średnio 377,30 zł i ubrania, które średnio kosztują 366,50 zł miesięcznie. Co ciekawe, studenci, którzy posiadają własny samochód, wydają na jego utrzymanie niemal 600 zł miesięcznie.

Oszczędności na przyszłość

Mimo skromnych budżetów, aż 84 proc. badanych studentów regularnie odkłada jakąś sumę pieniędzy. Najczęściej są to niewielkie kwoty – 35 proc. z nich miesięcznie oszczędza nie więcej niż 100 zł, a 37 proc. na przyszłość odkłada sumę pomiędzy 101 a 300 zł. Na poziom oszczędności wpływ ma płeć badanych. Mężczyźni częściej niż kobiety oszczędzają i odkładają większe kwoty.

– Nasze badania potwierdzają, że niemal połowa badanych pieniądze zbiera po prostu na przyszłość, ale niektórzy studenci mają już sprecyzowane cele. 37 proc. oszczędza na wakacje, natomiast co czwarty buduje już wkład na własne mieszkanie – mówi Karolina Łuczak, kierownik biura prasowego i komunikacji wewnętrznej w Provident Polska. – Co ciekawe niektórzy studenci myślą już o emeryturze. Na starość pieniądze odkłada 3 proc. badanych.

27 proc studentów deklaruje, że gdyby miało dodatkowe 10 tys. złotych, odłożyłoby je na konto bankowe lub lokatę. Co piąty wyjechałby na wakacje, a 15 proc. kupiłoby samochód. W sprzęt elektroniczny zainwestowałoby 5 proc. badanych.

– Amazon rozpoczął coroczną rekrutację na stanowiska sezonowe; – Firma planuje stworzyć ponad 9000 miejsc pracy na okres przedświąteczny; – Amazon dotychczas stworzył w Polsce ponad 16000 stałych miejsc pracy. Pracownicy sezonowi wesprą obecnie zatrudnione osoby przy realizacji świątecznych zamówień klientów; – Wszyscy pracownicy sezonowi otrzymają konkurencyjne wynagrodzenie oraz atrakcyjny pakiet benefitów, w tym dodatkowy bonus frekwencyjny do 1500 zł brutto.

W poniedziałek 14 października Centrum Prasowym PAP odbył się Finał Ogólnopolskiego Programu Firma Roku 2019 , którego organizatorem jest Certyfikacja Krajowa.

Podczas spotkania organizatorów reprezentował Marcin Andrzejewski  Dyrektor Programowy Certyfikacji Krajowej. Wśród zaproszonych gości byli m.in. Maciej Kujawski Prezes Zarządu firmy JANTEX, Maciej Frukacz – Prezes Zarządu Emerson Polska, Anna Mrożewska Dyrektor Marketingu Herbapol Lublin, Paweł Mielczarek Wiceprezes Zarządu Hollywood SA oraz inni przedstawiciele ogólnopolskiego środowiska biznesu.

W spotkaniu, wśród blisko 100  gości, obok najlepszych przedsiębiorców z całej Polski, znaleźli się także przedstawiciele świata kultury oraz przedstawiciele ogólnopolskich mediów.

Wręczenie statuetek zostało poprzedzone prelekcją eksperta z dziedziny ubezpieczeń, Edyty Dziankowskiej – specjalisty ds. ubezpieczeń i inwestycji firmy Aviva.

Podczas uroczystości zostali ogłoszeni Laureaci, wybrani w drodze postępowania certyfikacyjnego w kategoriach: Firma Roku, Produkt Roku oraz Hit Konsumenta.

Laureatom zostały wręczone statuetki oraz roczny program intensywnej promocji od Organizatora.

Ideą programu Firma Roku jest nominacja, weryfikacja oraz finalnie nagrodzenie najlepszych podmiotów, produktów i usług w Polsce. Pod uwagę brane są m.in.: jakość świadczonych usług i oferowanych produktów, bezpieczeństwo użytkowania, innowacyjność oraz poziom satysfakcji Klientów. To firmy godne zaufania i polecenia, których działalność wykracza ponad ogólnie przyjęte standardy jednocześnie wyznaczając nowe.

Statuetki z rąk Dyrektora Programowego Certyfikacji Krajowej Marcina Andrzejewskiego odebrały poniższe firmy.

 Statuetką Firma Roku 2019 zostały nagrodzone firmy:

• Budimex SA
• UNIQUE ONE
• Herbapol Lublin
• Wilshire Holding
• REZERW- PLAST
• Hollywood SA
• PKS Łęczycza
• NUCTECH
• Budpol Poznań
• ELECTRIS
• DLM
• Best Coffee System
• Erjox
• Symico
• Polecam Nie polecam
• Emerson Polska
• Koltech
• Centrum Elektyczne Ania
• Megmar
• Jantex Polska
• ID Media
• Salon Strefa Piękna

Statuetką Produkt Roku 2019 zostały nagrodzone poniższe produkty :

• Usługi logistyczne w zakresie prowadzenia magazynów dla produktów chemicznych firmy Wilshire Holding 
• XT2100HS (CT), Kylin (CT) firmy NUCTECH
• Stacja ładowania samochodów elektrycznych – Firma Produkcyjno Handlowa JB
• Kolekcja Jesień/Zima 2019 firmy Quiosgue
• Klej hybrydowy FX2GT, Piankoklej do płytek G-K, Piana Ultra Fast 70. – firmy Selena
• Jaja OMEGA 3 firmy Jantex Polska

– Nasze programy mają na celu nominację, selekcję oraz intensywną roczną promocję najlepszych podmiotów w branży, robimy to skutecznie od ponad 15 lat! – mówi Elżbieta Michalska prezes Certyfikacji Krajowej. Przyznajemy Statuetki najlepszym podmiotom na rynku, potwierdzając ich wysokie standardy i wiarygodność – dodaje.

Zdjęcia: Kasia Saks

Łącznie aż 60% konsumentów przegląda gazetki od 3 do 6 razy w miesiącu. Prawie połowa klientów dyskontów czyta je 5-6 razy – 46%. Podobny wynik odnotowano w hipermarketach – 40%. Natomiast w supermarketach najwięcej osób sięga po publikacje 1-2 razy – 34%. I tak samo rzadko robi to 48% badanych w sieciach convenience. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Grupę AdRetail i międzynarodową firmę Hiper-Com Poland.

Badanie na próbie ponad 1000 konsumentów wykazało, że 30% czyta gazetki promocyjne 3-4 razy w miesiącu. I tyle samo osób przegląda je 5-6 razy. Jak komentuje Katarzyna Grochowska z Hiper-Com Poland, te wyniki idealnie odzwierciedlają częstotliwość planowania zakupów w Polsce. Klienci wykonują je średnio raz w tygodniu. Wtedy też tworzą listy zakupowe, szukają promocji i decydują, do jakiego sklepu chcą się udać.

– W sumie aż 60% badanych przegląda publikacje promocyjne od 3 do 6 razy w miesiącu. Tak wysoki wynik przede wszystkim świadczy o tym, że gazetki wciąż stanowią bardzo ważne źródło informacji dla klientów. Konsumenci, którzy czytają je częściej niż 4 razy w miesiącu, zapewne porównują oferty kilku sieci handlowych w jednym czasie – mówi Karol Kamiński, Dyrektor Zarządzający w Grupie AdRetail.

Patrząc na poszczególne formaty, można zaobserwować, że najbardziej poczytne są gazetki dyskontów. Blisko połowa ich klientów czyta je 5-6 razy w miesiącu – 46%. Ponad jedna trzecia sięga po nie 3-4 razy – 35%. Zdecydowanie mniej osób przegląda publikacje 1-2 razy – 10%. Są też tacy konsumenci, którzy robią to powyżej 6 razy miesięcznie – 8%. Natomiast 1% badanych nie potrafi tego określić.

– Dyskont to format skierowany do konsumenta, który dość regularnie robi większe i zaplanowane zakupy. Cena ma dla niego duże znaczenie. Dlatego chce zapoznawać się ze wszystkimi publikacjami, jakie są wydawane. A jak wiadomo, gazetki tych sieci pojawiają się w sklepach i w Internecie co kilka dni. Dlatego są najbardziej poczytne – dodaje Katarzyna Grochowska.

Z kolei dr Urszula Kłosiewicz-Górecka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) uważa, że gazetki dyskontów są użyteczne w odnajdywaniu atrakcyjnych ofert wśród produktów, które i tak w tych sklepach są tańsze niż w innych punktach sprzedaży. Zainteresowanie promocjami jest dodatkowo wzmacniane reklamami w mediach i akcjami edukacyjnymi prowadzonymi przez sieci. Istotne znaczenie gazetek w tym formacie wynika też z bardzo dobrej lokalizacji tych placówek handlowych. Osoby czytające publikacje mogą łatwo do nich dotrzeć i skorzystać z rabatów.

– W hipermarketach sytuacja wygląda podobnie jak w dyskontach, tj. 5-6 razy w miesiącu czyta gazetki 40% badanych. 3-4 razy deklaruje 33% konsumentów, 1-2 razy – 18%, a powyżej 6 razy – 6%. I tylko 3% nie umie tego określić. Oba formaty służą robieniu dużych zakupów. Poprzedza je wyszukiwanie najniższych cen na rynku. Co ważne, konsumenci mogą porównywać między sobą oferty dyskontów i hipermarketów, które są publikowane ze zbliżoną do siebie częstotliwością. Dlatego wyniki są porównywalne – wyjaśnia Hubert Majkowski z Hiper-Com Poland.

Ekspert z PIE przypomina, że klienci rzadziej robią zakupy w hipermarketach niż w dyskontach, ale za to większe i bardziej zróżnicowane. Gazetki handlowe pomagają im optymalizować wydatki oraz czas poświęcony na zakupy. Pozwalają najpełniej skorzystać z promocji w trakcie wizyty w wielkopowierzchniowej placówce. Informują i edukują. Pogłębiają wiedzę o nowych produktach i o ich zastosowaniu.

– W supermarketach sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Klienci przyznają, że najczęściej przeglądają gazetki 1-2 razy w miesiącu – 34%. 3-4 razy robi to 27% badanych, 5-6 razy – 21%, a powyżej 6 razy – 8%. Natomiast 10% respondentów nie potrafi tego określić. W tym formacie robi się szybsze i mniejsze zakupy – raczej w celu bieżącego uzupełnienia zasobów. Dlatego potrzeba zaglądania do gazetek jest dużo mniejsza. Oczywiście klienci nie rezygnują z tego zupełnie, bo tego typu sklepy też oferują atrakcyjne promocje – przekonuje Karol Kamiński.

Niższa poczytność gazetek supermarketów jest prawdopodobnie wynikiem cech tego formatu handlu, jak stwierdza dr Kłosiewicz-Górecka. Placówki są nieco mniej dostępne w porównaniu z dyskontami. Występują w nich droższe artykuły, w tym markowe i o charakterze luksusowym. A obniżone ceny tych produktów nie mają aż tak dużego znaczenia dla kluczowych klientów, jak to jest w przypadku sieci dyskontowych. Publikacje są zatem mniej użyteczne dla konsumentów, zarówno jako źródło informacji, jak i pomoc w optymalizacji zakupów.

– W sieciach typu convenience aż 48% respondentów wskazało, że czyta gazetki średnio 1-2 razy w miesiącu. 3-4 razy przegląda je 26% badanych, 6 razy – 11%, a powyżej 6 razy – 3%. Z kolei 12% konsumentów nie umie tego określić. Sytuacja wygląda podobnie jak z supermarketami z tą różnicą, że tu zakupy robi się raczej okazjonalnie i szybko. Nikt nie sprawdza, czy akurat na brakujący w domu cukier jest promocja, tylko zwyczajnie po niego idzie np. do Żabki. Dlatego uważam, że tego typu sklepy i tak uzyskały dobry wynik – ocenia ekspert z Grupy AdRetail.

Jak podsumowuje ekspert z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, klienci sieci convenience to najczęściej osoby spieszące się, kupujące artykuły pod wpływem impulsu lub z braku możliwości odwiedzenia innego sklepu. Cena nie jest istotnym kryterium wyboru produktu ani też miejsca zakupu. Promocje nie stanowią więc magnesu przyciągającego konsumentów. Istotna jest wygoda i szybkość zakupu. Dlatego przydatność i poczytność gazetek jest stosunkowo niska.

Badanie zrealizowano na terenie 10 dużych miast i 11 miejscowości. Analizą objęto 51 hipermarketów, 49 dyskontów, 46 supermarketów i 44 sieci convenience. Łącznie przeprowadzono 1008 wywiadów bezpośrednich w 190 placówkach. Wśród ankietowanych było 54% kobiet i 46% mężczyzn, w wieku od 18 do 49 lat.

W świecie coraz szybciej rozwijających się technologii, szybkiego i powszechnego dostępu do informacji i mnożących się możliwości, firmy, które chcą pozostać konkurencyjne na rynku pracodawców muszą nadążać za zmieniającymi się oczekiwaniami i stylem życia swoich pracowników. Te zmiany to nie jest odległa przyszłość, widać je już dość wyraźnie na horyzoncie. Jak przygotować się więc na pracowników przyszłości? Oto kilka elementów, o których warto pomyśleć zawczasu, aby poradzić sobie z tym wyzwaniem.

Obecni pracownicy znacznie się będą różnić od tych z przyszłości. Dlatego poznanie sposobów na przyciągnięcie i zatrzymanie talentów jest kluczowe dla firm, które chcą pozostać konkurencyjne na rynku pracy.

Warto sięgnąć pamięcią do czasów sprzed 5 albo 10 lat i przypomnieć sobie, w jaki sposób wtedy wyglądała nasza praca. Można też spróbować odkopać w pamięci obraz tego, jak wyglądała praca naszych rodziców, aby jeszcze lepiej unaocznić zmiany i uzmysłowić sobie tempo zmian. Mając to na uwadze, wielu ekspertów spekuluje na temat tego, jak będzie wyglądać sposób pracy i pracownicy przyszłości. Będą oni, według nich, charakteryzować się takimi cechami i potrzebami:

• Elastyczne ścieżki kariery – do kompetencji przyszłości należy z pewnością umiejętność szybkiego uczenia się nowych rzeczy. Pracownicy przyszłości będą sprawnie nabywać nową wiedzę i umiejętności. W związku z tym, będą też siebie widzieć nie tylko w jednej określonej raz na zawsze domenie i ścieżce rozwoju, ale zechcą próbować sił na innych polach. Jeśli firma będzie w stanie zapewnić im stały rozwój, a także możliwości próbowania i uczenia się różnych rzeczy, to możesz mieć pewność, że pracownik zostanie w niej na dłużej. Jak to zrobić? Np. oferując pracownikom możliwość odbycia stażu w innym dziale.
• Wsparcie wyboru – Pracownicy przyszłości będą oczekiwać coraz większej elastyczności i rozszerzania im możliwości wyboru tego gdzie, z kim i kiedy mogą pracować. Nieskończone możliwości wyboru ścieżek kariery i rozwoju mogą jednak powodować „zawrót głowy”. Dlatego też firmy, które będą potrafić przedstawić zatrudnionym u siebie osobom opcje i możliwości rozwoju i w ten sposób pomogą pokierować wyborem pracowników, zgodnie z ich talentami i kompetencjami, będą za to z pewnością przez nich docenione.
• Synergia celów prywatnych i zawodowych – Możliwość ścisłego oddzielenia sfer życia zawodowego i prywatnego jest fikcją i prowadzi do alienacji. Tak jak każdy potrzebuje czuć sens życia, tak i świadomość celu i przydatności swojej pracy jest potrzebna, aby czuć z niej satysfakcję i zadowolenie. Pracodawca powinien zadbać o to, aby pracownik widział celowość swoich działań i aby nie odbiegały one drastycznie od jego życiowych wyborów.
• Zarządzanie talentami – Już dziś wiadomo, że zarządzanie zespołami poprzez odpowiednie dobieranie talentów przynosi korzyści zarówno firmom, jak i daje satysfakcję zatrudnionym w nich pracownikom. Pracodawcy przyszłości będą musieli umieć zidentyfikować mocne strony każdego pracownika i odpowiednio dobrać do ich potrzeb szkolenia i propozycje rozwoju w strukturze firmy. Znaczenie tej strategii zarządzania będzie rosło. Wyzwaniem dla firm będzie wyszukanie pracownika o odpowiednich kompetencjach i zatrzymanie go.

Być pracodawcą przyszłości

Powyższe wskazówki pokrywają się z prognozami Jacoba Morgana, które przedstawił w swojej książce „The future of work”. Pracownicy przyszłości, będą, według niego, oczekiwać elastycznego systemu pracy i możliwości zdalnego wykonywania zadań w dowolnym czasie, czyli konieczność dojazdu do biura przez całe miasto, siedzenia w swoim boksie w open space’ie i pracy od 9 do 17 będą musiały odejść w niepamięć. Jedna ścieżka kariery przez całe życie to także koncept, który się zdezaktualizuje.

Liderami będą osoby, które wykorzystują technologie i wewnętrzne systemy do współpracy i dzielą się wiedzą, informacjami czy feedbackiem z kolegami, menedżerami i dyrektorami. Dzielenie się wiedzą i informacjami to istotna odsłona pracy przyszłości. Kolejna futurystyczna wizja dotyczy sposobów komunikacji w firmie. Email nie będzie jedynym możliwym sposobem na komunikację współpracowników. O wiele większe znaczenie będą miały coraz szerzej stosowane platformy służące do wspólnej pracy nad projektami.

Morgan zwraca też uwagę na zmianę w postrzeganiu wiedzy i umiejętność uczenia. Gdy dostęp do wiedzy jest tak powszechny i otwarty, największą wartością będzie zdolność przyswajania nowej wiedzy i jej adaptowania do nowego środowiska i okoliczności. Nauka może się odbywać np. dzięki wykorzystaniu platform do współpracy nad projektami. Gdy pracownik zna łatwy sposób na wykonanie jakiegoś zadania lub chce się podzielić ciekawostką ze swojej branży – może np. nakręcić wideo i wrzucić na wspólny dysk czy inną platformę współpracy.

– Firmy skierowane na rozwój w przyszłości, powinny się oprzeć na tych sugestiach i już teraz myśleć o tym, w jaki sposób mogą odpowiedzieć na przyszłe wyzwania – według Petera Balazsika, prezesa i założyciela Talentuno. – W naszej firmie, również stawiamy czola temu wyzwaniu, dlatego już dziś oferujemy naszym rekruterom, MatchMakerom, opcje poszerzania wiedzy z zakresu rekrutacji, jak również mamy elastyczne podejście w kwesti czasu i miejsca pracy – podkreśla Balazsik.

Roboty u bram

Podobnie jak w przypadku poprzednich rewolucji przemysłowych, przyszłość pracy – zwanej także „przemysłem 4.0” – jest napędzana przez pojawienie się nowych technologii w postaci automatyzacji, big data, Internetu rzeczy, sztucznej inteligencji, blockchain, dronów i 5G. Liderzy biznesu przewidują, że niedopasowanie umiejętności wielu obecnych pracowników pojawi się szybko, bo w ciągu najbliższych kilku lat, szczególnie w odniesieniu do automatyzacji i sztucznej inteligencji.[1]

– Od dłuższego czasu, roboty i automatyzacja zadań nie powinny być już kojarzone wyłącznie z branżą spożywczą czy samochodową. Obecnie jest ona wprowadzana lub testowana przez wiele firm i korporacji. Dobrym przykładem może być branża rekrutacji, gdzie pewne procesy, np. selekcja kandydatów poprzez cv czy chatboty są już zautomatyzowane. Pracowników przyszłości nie zastąpią całkowicie roboty, ale będzie on musiał wykazać zdolność do pracy z nim lub pod jego kontrolą. Różne branże w różnym stopniu zostaną dotknięte technologiczną rewolucją, ale nie będzie takiej, która się jej całkowicie oprze. Rekrutacja jest tego świetnym przykładem – komentuje Peter Balazsik prezes i założyciel Talentuno, platformy rekrutacyjnej opartej na automatycznym systemie selekcji kandydatów.

Obecni pracownicy znacznie się będą różnić od tych z przyszłości. Dlatego poznanie sposobów na przyciągnięcie i zatrzymanie talentów jest kluczowe dla firm, które chcą pozostać konkurencyjne na rynku pracy.

[1] https://www.fastcompany.com/90380050/amazon-upskilling-100000-employees-and-the-future-of-work

Gospodarka światowa w ostatnich latach nie radziła sobie zbyt dobrze. Weszła nawet w kryzys, a recesja przejawiała się raz w mniejszym, a raz w większym stopniu. Ten temat dotknął praktycznie cały świat i nie miało znaczenia, w czym specjalizuje się rynek krajowy oraz na jakim poziomie jest tam przemysł.

Ten stan rzeczy trwał kilka dobrych lat, jednak obecnie większość analityków rynkowych namawia do powrotu na rynek ze swoim kapitałem. Od jakiegoś czasu można bowiem zaobserwować wzrosty w wielu sektorach – także przemysłowym. Ten, kto zdecydował się na powrót już dziś osiąga zyski z podjętych działań. Każdy następny dzień, miesiąc i rok będzie przynosił kolejne. Nie tylko sami przedsiębiorcy, ale również spółki i zakłady przemysłowe oraz fabryki mają szansę osiągać coraz lepsze wyniki.

Inwestycje w usprawnienie procesów produkcyjnych – czy to się opłaca?

Kapitał powracający po latach do sektora przemysłowego, to nieoceniona sprawa. Stanowi on ogromne wsparcie dla ogromnych przedsiębiorstw, jak również dla małych zakładów, które cały czas powstają w różnych regionach świata. Dotyczy to zarówno tych bogatych, jak i biedniejszych krajów. W każdym z tych kapitał przyczynia się także do wzrostu konkurencyjności.

Warto więc inwestować. Jeśli posiadasz swoje przedsiębiorstwo produkcyjne, nie wahaj się i ulokuj pieniądze w następujących aspektach:

• Interfejsy użytkownika(https://www.akcesoria.cnc.info.pl/86-automatyka/panele-operatorskie-hmi) – umożliwiają pracownikom zajmującym się nadzorem lub kontrolą urządzeń i maszyn wydawanie sprecyzowanych poleceń, jak również zmianę parametrów pracy w razie konieczności.

• Silniki i enkodery(https://www.akcesoria.cnc.info.pl/81-automatyka/silniki-krokowe) – są to układy przeniesienia napędu, które rozkładają go na poszczególne układy, a także elementy całego systemu, konieczne do prawidłowego przeprowadzenia procesu synchronizacji pracy na liniach produkcyjnych.

• Napędy – stanowią one obowiązkową część każdej linii produkcyjnej, ale nie tylko. Ich trwałość i wysoka jakość podczas pracy (nawet w najtrudniejszych warunkach), wpływa na ulepszenie funkcjonowania zakładu czy fabryki.

• Programowalne kontrolery logiczne(https://www.akcesoria.cnc.info.pl/84-automatyka/plc-sterowniki-programowalne) – są to procesory, które same kierują konkretnymi procesami następującymi w zakładzie produkcyjnym, jak również przemysłowym.

• Procesy kontroli i nadzoru jakości – połączone są z systemem zbierania danych i prowadzeniem statystyk.

• Systemy zabezpieczające oraz rozwiązania podnoszące bezpieczeństwo pracy w granicach automatycznej linii produkcyjnej.

• Rozwiązania z zakresu robotyki, jak również mechatroniki.

• Sprzedaż, montaż oraz parametryzacja frezarek, obrabiarek i pozostałych maszyn CNC.

Lokata kapitału w te rozwiązania, jak i wdrożenie konkretnych systemów do swojego przedsiębiorstwa produkcyjnego to dobra decyzja, ponieważ niewątpliwie bardzo szybko się zwróci. Nie wahaj się więc i zrób to właśnie teraz, kiedy perspektywy na zyski są tak obiecujące. Światowy przemysł radzi sobie świetnie, dlatego Twoja firma z pewnością również nie straci na takich inwestycjach.

Elementy automatyki przemysłowej znajdziesz w sklepie Akcesoria.cnc.info.pl

Sobotnia porażka Borisa Johnsona w Izbie Gmin może wymusić przesunięcie terminu brexitu o kolejne 3 miesiące. Premier Wielkiej Brytanii jest jednak przekonany, że uda mu się zrealizować aktualny plan i możliwe, że jeszcze w tym tygodniu podejmie kolejną próbę przechylenia szali w parlamencie na swoją korzyść. Jednak po jego dotychczasowych działaniach i osiągnięciach można stwierdzić, że szanse na powodzenie tych wysiłków wydają się bardzo niewielkie.

Czy wyjście z UE dojdzie do skutku?

Zgodnie z oczekiwaniami Boris Johnson, nie mając większości w Izbie Gmin, przegrał głosowanie w sprawie “ostatecznego” porozumienia z przywódcami Wspólnoty. W konsekwencji wcześniej przyjętych ustaw oznaczało to, że musi on skierować prośbę do Donalda Tuska o kolejne przedłużenie terminu opuszczenia struktur unijnych. Tak też uczynił, ale biorąc przykład z prezydenta USA, postanowił działać niestandardowo. Do Brukseli wysłał dwa pisma. W jednym poprosił o przesunięcie wyznaczonej daty w celu spełnienia formalnego obowiązku, ale na wszelki wypadek nie zostało ono podpisane. W drugim dokumencie tłumaczy, że opóźnienie jest błędem i Unia nie powinna się na nie zgadzać, ale dać mu jeszcze dodatkowy czas do działania. Nie wiadomo, w jaki sposób Boris Johnson przez 10 dni chce załatwić sprawy formalne w Wielkiej Brytanii (do czego zmusiła go poprawka zgłoszona przez byłego ministra Konserwatystów), skoro parlamentarna arytmetyka jest dla niego wciąż nieubłagana i w przypadku ponownego głosowania w dalszym ciągu stoi na przegranej pozycji. Wydawać by się mogło, że kolejna porażka premiera spowoduje duże zmiany na funcie. Nic bardziej mylnego, analitycy spodziewali się mniej więcej takiego rozwiązania. Dlatego GBP pozostaje w miarę stabilny względem zarówno złotego, jak i głównych walut.

Dobre dane z Polski

W piątek poznaliśmy informacje na temat wzrostu produkcji przemysłowej w Polsce. Rośnie ona o 5,6% w ujęciu rocznym. To o 0,6% powyżej oczekiwań. Jest to tym ważniejsze, że niespodziewanie poprzedni odczyt tego wskaźnika był ujemny. Inwestorzy uznali te dane za korzystne, dzięki czemu PLN znów atakował pułap 4,28 zł względem euro. Dzisiaj od rana udało się przekroczyć tę barierę. Warto zwrócić uwagę, że tym samym jest to najtańsze euro od końca lipca.

Wybory w Szwajcarii

Wynik nie jest dla nikogo zaskoczeniem. Wygrała, ale z wyraźnie mniejszym poparciem w porównaniu do poprzedniego głosowania (o prawie 4%), prawicowa Szwajcarska Partia Ludowa. Zdobyła ona 54 z 200 miejsc w Radzie Narodu, czyli izbie niższej tamtejszego parlamentu. Socjaldemokraci oraz Wolni Demokraci zdobyli odpowiednio 31 i 29 mandatów. Kolejne dwa miejsca zajęli Zieloni oraz Zielona Partia Liberalna. Szczególnie istotne jest osiągnięcie przez Zielonych lepszego rezultatu od Chrześcijańskiej Demokracji. Oznacza to, że prawdopodobnie to ta formacja zamiast chadeków będzie miała przedstawiciela w Radzie Federalnej (odpowiedniku naszego rządu). Rynki przyjęły te wiadomości dosyć neutralnie, a CHF utrzymuje wartość względem głównych walut.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych brak ważnych odczytów.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

W mijającym tygodniu rynek walutowy reagował przede wszystkim na wieści natury politycznej. Pozytywny rozwój sytuacji w kontekście negocjacji związanych z Brexitem umożliwił wzrost funta brytyjskiego oraz pomógł umocnić się innym europejskim walutom.

W niedzielę wieczorem podczas sesji azjatyckiej funt utracił część zysków z ubiegłego tygodnia, od tamtej pory odrobił jednak te straty. Wydaje się jasnym, że w ocenie rynków prawdopodobieństwo Brexitu bez umowy jest obecnie znacznie niższe oraz że akceptacja umowy regulującej wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej przez Izbę Gmin jest co najmniej możliwa.

W tym tygodniu uwagę rynków powinien przykuwać przede wszystkim rozwój sytuacji związanej z Brexitem, aczkolwiek na nastroje wpływ mogą mieć również wieści dotyczące konfliktu handlowego na linii USA-Chiny. Patrząc na kalendarz ekonomiczny, najważniejszą datą będzie czwartek, czyli dzień, w którym odbędzie się spotkanie decyzyjne europejskiego Banku Centralnego. W tym dniu poznamy również najważniejsze dane makroekonomiczne tego tygodnia, czyli wstępne odczyty indeksów PMI opisujących aktywność biznesową w strefie euro w październiku.

PLN

Miniony tydzień był dobry dla polskiego złotego. Poprawę sentymentu do PLN można wiązać m.in. ze wspomnianym, lepszym nastawieniem inwestorów do kwestii Brexitu.

Informacje z Polski z zeszłego tygodnia były dość mieszane. Wśród wszystkich odczytów najistotniejsza wydaje się informacja o tym, że inflacja bazowa w Polsce we wrześniu wzrosła o 2,4%, osiągając najwyższą dynamikę od kwietnia 2012 roku i przekraczając oczekiwania konsensusu. Kolejne pozytywne zaskoczenie poziomem jednej z kluczowych dynamik cen można odbierać jak następny sygnał sugerujący, że w 2020 roku Polskę może czekać wyższa inflacja niż można się było spodziewać jeszcze kilka miesięcy temu. Kluczowym pytaniem pozostaje, jak w kontekście globalnego spowolnienia i ryzyk dla perspektyw zareaguje na to Narodowy Bank Polski.

GBP

Podczas sobotniego posiedzenia Izby Gmin niższa izba brytyjskiego parlamentu nie wyraziła jednoznacznego stanowiska wobec Withdrawal Agreement wynegocjowanego przez Borisa Johnsona. Posłowie nie wypowiedzieli się ani „za”, ani „przeciw” nowej umowie. Członkowie Izby Gmin przyjęli natomiast dokument zobowiązujący Borisa Johnsona do złożenia wniosku o ponowne przedłużenie terminu Brexitu. W momencie pisania tego komentarza wydaje się, że Unia Europejska jest gotowa zaakceptować wniosek Wielkiej Brytanii, jeżeli umowa Johnsona nie uzyska w najbliższym tygodniu poparcia parlamentu.

Utrzymujemy nasze dotychczasowe stanowisko, że na ten moment najbardziej prawdopodobnym scenariuszem dla Wielkiej Brytanii jest kolejne przedłużenie terminu Brexitu, a następnie zorganizowanie wyborów parlamentarnych. Nadal istnieje również możliwość zorganizowania drugiego referendum, w którym jedną z opcji do wyboru może być pozostanie Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej

EUR

W obliczu stosunkowo mało istotnych publikacji makro ze strefy euro, kurs wspólnej europejskiej waluty w relacji do głównych walut reagował na dwie kwestie: informacje o postępach w związku z Brexitem oraz rosnący optymizm w kontekście relacji handlowych USA i Chin. Euro zdążyło umocnić się od początku października, kiedy to w parze z dolarem amerykańskim waluta znajdowała się na najniższym poziomie od ponad dwóch lat.

Wstępne odczyty indeksów PMI, które zostaną opublikowane w czwartek będą najważniejszą publikacją makroekonomiczną, którą poznamy na przestrzeni najbliższych kilku dni. Jest całkiem możliwe, że ponowny wzrost optymizmu w kontekście Brexitu może skutkować pozytywną niespodzianką w wynikach ankiet. Z kolei najbliższe spotkanie Europejskiego Banku Centralnego nie powinno przynieść wielu istotnych informacji, zwłaszcza, że jest to ostatnie posiedzenie, któremu przewodniczyć będzie Mario Draghi, zanim jego funkcję obejmie Christine Lagarde.

USD

Ostatnia słabość dolara ma związek z optymizmem inwestorów i wzrostem apetytu na ryzyko. W minionym tygodniu na gorszy sentyment względem USD wpływ miał również stosunkowo słaby odczyt danych o sprzedaży detalicznej. Rozczarowały również dane makroekonomiczne drugie kategorii. Kalendarz dla USA na najbliższe dni nie obfituje ani w istotne wydarzenia ani publikacje, stąd spodziewamy się, że amerykańska waluta będzie reagowała na informacje zewnętrzne, szczególnie te płynące z Europy, a zwłaszcza Wielkiej Brytanii.

Autor: Enrique Diaz-Alvarez, Ebury

Niektórzy twierdzą, że zwiększenie kwoty 10.000 zł o 10% jest bardzo trudne, natomiast 1.000.000 zł „mnoży się sam”. I nawet jeśli jest w tym nieco przesady, to i tak prawdą pozostaje fakt, że im większy kapitał, tym łatwiej go powiększyć – choćby inwestując w nieruchomości.

Od lat jednym z najatrakcyjniejszych a zarazem bezpiecznych sposobów lokowania kapitału są nieruchomości – dotyczy to także mieszkań, którymi można obracać (kupując taniej i sprzedając drożej) lub które można wynajmować.

Mieszkania coraz droższe

Dlaczego nieruchomości? Jeśli ktoś był zainteresowany zakupem mieszkania kilka lat temu, to z pewnością zauważył, że od tego czasu ceny lokali znacząco wzrosły. W szczególnie atrakcyjnych lokalizacjach, jak np. na warszawskim Wilanowie mieszkanie, które 5-6 lat temu było oferowane na rynku pierwotnym za ok. 400 tys. zł, dziś można sprzedać na rynku wtórnym za ok. 700 tys. zł. Te największe wzrosty cen nieruchomości dotyczą dużych miast i dobrych lokalizacji, ale nawet w mniej atrakcyjnych miejscach wzrost cen o 1/3 na przestrzeni kilku lat nie jest niczym wyjątkowym.

Istnieje oczywiście jeszcze wiele innych sposobów pomnożenia gotówki, jednak albo nie są one tak zyskowne (np. lokata) albo wymagają specjalistycznej wiedzy i są obciążone sporym ryzykiem (akcje, handel kryptowalutami). Mieszkania są znacznie bardziej opłacalne niż inne typy nieruchomości, bo po pierwsze – są to najczęściej wyszukiwane typy  lokali, a po drugie – ich metraże są znacząco mniejsze niż domów, co powoduje, że są tańsze.

Jak wynika z raportu Deloitte Property Index 2019, średnie ceny transakcyjne mieszkań w Polsce (1.370 euro/m²) są nadal znacznie niższe niż w innych krajach europejskich. Najwyższe ceny odnotowano we Francji (powyżej 4.000 tys. euro/m²). Dane te mogą sugerować, że jeśli koniunktura w Polsce nie zmieni się w sposób znaczny, to nadal możemy spodziewać się zmian cen, które powoli będą zwyżkowały w kierunku średnich wartości europejskich.

Podaż mieszkań w Polsce należy do najniższych wśród analizowanych krajów.  Na 1000 osób przypada obecnie niecałe 380 mieszkań, co wskazuje na potencjał i atrakcyjność naszego rynku nieruchomości. Nie ma wątpliwości, że w najbliższych latach bardzo wielu Polaków (ale też obcokrajowców mieszkających w Polsce) będzie dążyło do zakupu własnego lokum. Zapotrzebowanie na mieszkania będzie też nakręcało rynek wynajmu.

Trend ogólnoeuropejski

Wzrost cen mieszkań w Polsce nie jest zjawiskiem wyjątkowym. Niemal we wszystkich europejskich krajach ceny nieruchomości mieszkaniowych w ciągu ostatnich 4 lat znacznie wzrosły.

Jak wynika z danych European Mortgage Federation oraz Eurostatu rekordzistami pod tym względem są Węgry – tam ceny nieruchomości mieszkaniowych pod koniec 2018 roku osiągnęły poziom 132% cen z roku 2015, a ich roczny wzrost w porównaniu do 2017 roku wyniósł 9,7%.  Powodem tego jest bardzo ekspansywna polityka fiskalna obecnego rządu, a także liczne ulgi mieszkaniowe i obniżony VAT na zakup mieszkań z rynku pierwotnego. Do tego dochodzi wzrost zainteresowania węgierskim rynkiem nieruchomości ze strony inwestorów zagranicznych.

Podobny wzrost cen nieruchomości mieszkaniowych daje się odczuć w Czechach. To z kolei zasługa wzrostu gospodarczego oraz bardzo dużego zainteresowania inwestorów zagranicznych rynkiem nieruchomości naszych południowych sąsiadów.

Mogłoby się wydawać, że duże zainteresowanie kreują rynki krajów południowych, takich jak np. Włochy. Tak jednak nie jest. Popyt mieszkaniowy generują głównie osoby w wieku 25-40 lat, a udział tej grupy wiekowej w strukturze demograficznej włoskiego społeczeństwa spada. Włosi zmagają się z dwucyfrowym bezrobociem, a problem ze znalezieniem pracy dotyczy głównie ludzi młodych. To powoduje, że nie mają oni często szansy na zakup lokalu.

Mieszkanie zarabia non-stop

Powyższe dane nie oznaczają, że każde kupione w Polsce lokum szybko i znacząco zwiększy swoją wartość. Mieszkanie, które ma być inwestycją, musi spełniać kilka istotnych warunków. Warto szukać nieruchomości w dużych miastach, a najlepiej w tych dzielnicach, które cieszą się największą popularnością. Unikać natomiast należy takich, które w rozmaitych sondażach i rankingach wskazywane są jako najmniej atrakcyjne do zamieszkania. Przed zakupem warto zainteresować się rankingiem dzielnic, publikowanym rokrocznie w internecie.

Ogólna zasada brzmi: im bliżej centrum i dzielnic biznesowych – tym lepiej. Jeśli chcemy zainwestować w nieruchomość, powinniśmy mieć świadomość, że do zakupu należy podejść inaczej niż wtedy, gdy kupujemy mieszkanie dla siebie. Skoro chcemy zarabiać, to od osobistych preferencji ważniejsza będzie chłodna kalkulacja.

– Mieszkanie, które kupujemy po to, aby za kilka lat sprzedać je z zyskiem, może na siebie zarabiać przez cały okres, gdy będzie naszą własnością – podpowiada Marta Bocheńska-Pachuta z firmy Baransu, przygotowującej nieruchomości na wynajem. –  Najchętniej wynajmowane są mieszkania niewielkie, do 50 m², ponieważ osobami wynajmującymi są najczęściej single lub młode pary, które nie posiadają jeszcze dzieci, zatem nie jest im potrzebna duża przestrzeń – podkreśla.

W przypadku inwestycji w mieszkanie na wynajem do bardzo istotnych elementów należą: lokalizacja, dobra komunikacja oraz miejsce postojowe. Dodatkową zaletą będzie cicha okolica (o co może nie być łatwo w centrum miasta) oraz balkon. Są to jednak „bonusy”, a nie główne atuty.

Kupuj, remontuj, wynajmuj

Mieszkania w najlepszych lokalizacjach, mimo niewielkiego metrażu, są dość kosztowne. Warto jednak poświęcić swój czas na znalezienie idealnego lokum, a gdy chcemy to zrobić szybko i dobrze – zlecić to zadanie specjalistom.

– W dużych miastach można jeszcze znaleźć ciekawe nieruchomości w okolicach centrum lub w innej atrakcyjnej dzielnicy, jednak należy się liczyć z koniecznością remontu. Dzięki temu jednak możemy kupić mieszkanie w stosunkowo dobrej cenie, a poprzez przemyślaną renowację, znacznie zwiększyć wartość nieruchomości. Pozwoli to także na uzyskanie większego czynszu z wynajmu – wyjaśnia przedstawicielka Baransu.

Wcześniej warto dokładnie skalkulować, jaką kwotę możemy przeznaczyć na lokal, a jaką na remont i potrzebne opłaty. Pamiętajmy, że mieszkanie na wynajem musi zostać urządzone tak, aby dobrze prezentowało się na zdjęciach w ogłoszeniach i aby mogło zainteresować szczególnie ludzi młodych. Stare, rozlatujące się meble, obdrapane ściany i czterdziestoletnia hydraulika z pewnością nie przysporzą nam klientów.

Wzrost cen nieruchomości mieszkaniowych jest zauważalny prawie w całej Europie. To wynik poprawy kondycji sektora finansowego, wzrostu siły nabywczej ludności czy pozytywnych zmian zachodzących na rynku pracy. Kraje dawnego bloku wschodniego są coraz atrakcyjniejsze dla osób z zagranicy, które często przyjeżdżają tu do pracy lub na  studia. Dysponując większą gotówką niż Polacy, szukają mieszkań, które staną się ich domem na czas pobytu. Warto skorzystać z tej hossy na rynku nieruchomości.

Postępująca rewolucja technologiczna na rynku finansowym już wkrótce doprowadzi do spadku cen produktów i ich zwiększonej dostępności dla osób obecnie wykluczonych. Poprawi się również przejrzystość usług i ich dopasowanie do potrzeb klienta – wynika z raportu CFA Society Poland i Spot Data „Przyszłość sektora finansowego. Ewolucje i rewolucje”. Wskazane trendy wyłoniono na podstawie analizy aż 1000 raportów 50 największych instytucji finansowych na świecie oraz 40 publikacji naukowych. Eksperci przekonują, że postępująca cyfryzacja i automatyzacja oraz związany z tym spadek cen spotęguje erę inkluzywności w branży finansowej. Specjalistom łatwiej będzie zdobywać informacje na temat potrzeb i specyfiki grup docelowych produktów finansowych, dzięki czemu sektor będzie skuteczniej odpowiadał na ich potrzeby.

– Konto osobiste, karta płatnicza, a nawet aplikacja bankowa to przykłady produktów, z których powinien korzystać każdy. Nadal jednak istnieje spore grono osób, które tego nie robi. To wyzwanie dla banków, które właśnie teraz przechodzą z modelu rozwoju ekstensywnego do intensywnego. To oznacza m.in. większe skupienie się na docieraniu z ofertą do osób aktualnie wykluczonych. Dzięki nowoczesnym technologiom będzie to łatwiejsze. Automatyzacja nie będzie jednak całkowita. Robot, na podstawie kilku parametrów, dobierze ofertę skrojoną na miarę potrzeb klienta, ale to doradca będzie musiał do niego dotrzeć i wytłumaczyć szczegóły. Oczywiście duże znaczenie będzie miało obniżenie kosztów produktów, ale równie istotna będzie transparentność oferty – mówi Krzysztof Jajuga, prezes zarządu CFA Society Poland.

Inkluzywny, czyli przeznaczony dla każdego

Z analizy słów kluczowych, używanych w raportach najważniejszych instytucji finansowych na świecie, wynika, że w ostatnich latach najbardziej na znaczeniu zyskała inkluzywność, czyli zwiększanie dostępności oferty finansowej dla grup dotychczas wykluczonych, np. ludzi uboższych lub małych firm.

Co prawda, w Polsce ubankowienie systematycznie rośnie, ale nadal pozostaje pole do popisu dla instytucji finansowych. Z raportu Związku Banków Polskich[1] z 2019 roku wynika, że aż 89% Polaków powyżej 15 roku życia ma konto w banku, co oznacza, że nadal co dziesiąta osoba pozostaje bez tego podstawowego produktu finansowego. Natomiast sondaż CBOS[2] wskazuje, że aż 45% Polaków nie posiada żadnych oszczędności, a co za tym idzie produktów oszczędnościowych. To wciąż ogromny potencjał dla banków do edukacji i przekonania do odpowiednich usług.

Kiedyś wysokiej klasy sprzęt RTV czy nowoczesne samochody kosztowały tyle, że tylko nieliczni mogli sobie na nie pozwolić. Dziś, dzięki rozpowszechnieniu technologii, usprawnieniu dystrybucji i co za tym idzie, spadkowi cen są dostępne szeroko. Konsumenci mogą też łatwo dotrzeć do opinii o produktach. Podobnie będzie w finansach – wskazują eksperci CFA Society Poland. Rewolucja technologiczna i pojawienie się nowych podmiotów na rynku, takich jak fintechy i bigtechy, sprawią, że wiele mniejszych firm czy osób o niskich dochodach będzie mogło sięgnąć po teraz niedostępne dla nich produkty. Będą one bardziej zrozumiałe, tańsze, a dzięki nowoczesnym technologiom, idealnie dopasowane do klientów.

Produkty skrojone cyfrowo na miarę klienta

Warunkiem większej dostępności produktów finansowych jest ich przejrzystość i dopasowanie do potrzeb. Jak wskazują eksperci CFA Society Poland, szerszy zasięg będzie dotyczył przede wszystkim najprostszych produktów, czyli np. depozytów, pożyczek, kart płatniczych. Spadek cen sprawi, że łatwiej będzie dotrzeć z ofertą i przybliżać ją tym, którzy do tej pory nie mieli z nią styczności.

Wszystkie te zmiany umożliwi technologia. Uczenie maszynowe, sztuczna inteligencja i big data odgrywają coraz większą rolę w doradztwie finansowym, obsłudze klienta, sprzedaży itp. Eksperci  CFA Society Poland podkreślają mocno znaczenie chmury, która ich zdaniem zmienia sektor finansowy na dwa sposoby. Po pierwsze znacząco obniża koszty infrastruktury, które mają duży udział we wszystkich wydatkach firm. Po drugie obniża bariery wejścia na rynek, ułatwiając start małym organizacjom, dzięki czemu wspomaga konkurencję i rozwój nowych modeli biznesowych.

Po produkty finansowe nie tylko do banku

Kierunek zmian, przed którym stoi rynek finansowy, to także łączenie różnego rodzaju usług finansowych, np. ubezpieczenia z oszczędzaniem, ale również produktów z zupełnie innych branż np. abonamentu na telefon z kontem oszczędnościowym. Tę ewolucję będzie wspierać postępująca automatyzacja i cyfryzacja. Jednak zdaniem ekspertów CFA Society Poland, pełna automatyzacja to nie jest przyszłość – zaufanie i kontakt z drugim człowiekiem pozostaną niezbędne, szczególnie w przypadku skomplikowanych produktów, np. inwestycyjnych.

Nowe technologie znacząco wpłyną na dostępność, ale jak wskazują eksperci CFA Society Poland – to nie fintechy będą dominować, ale duże instytucje, które je przejmą. Ogromne znaczenie natomiast będą mieć tzw. bigtechy, czyli np. Amazon, Apple, Facebook, Google, a także popularne dziś w Chinach Alibaba i Tencent, które uzyskując możliwość oferowania produktów finansowych mogą mocno wpłynąć na rynek.

[1] https://zbp.pl/aktualnosci/wydarzenia/9-milionow-polakow-ma-bank-w-telefonie

[2] https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_065_19.PDF

Ani cywilnoprawna zasada swobody umów, ani ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nie sprzeciwiają się wspólnemu uzgodnieniu przez kontrahentów dłuższego terminu zapłaty, jeśli tylko nie będzie to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. W wyroku z 26 sierpnia 2019 r. łódzki sąd okręgowy obalił takie ustalenia dokonane zgodnie przez przedsiębiorców, bo jak stwierdził: „(…) nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zapłaty zgodną wolą stron do 150 dni, ani sąd nie dopatrzył się obiektywnych przesłanek wynikających z właściwości tej umowy uzasadniających takie przedłużenie” (sygn. akt XIII Ga 334/19).

Zgodnie z wyrażoną w art. 353¹ Kodeksu cywilnego zasadą swobody umów strony mogą kształtować łączący je stosunek prawny, w tym uzgodnienia co do terminów zapłaty, wedle swojego uznania. W tym zakresie Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w art. 7 ust. 2 stanowi, że „Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela” (Dz.U. 2013 poz. 403, ze zm.).

Umowa międzynarodowego przewozu

W sierpniu 2018 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanej firmy na korzyść będącej stroną powodową spółki z o.o. kwotę należną z tytułu wykonania umowy przewozu w transporcie międzynarodowym oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 28 października 2017 r. do dnia zapłaty. Łączący strony kontrakt regulowały przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz.U. nr 49 z 1962 roku, poz. 238 – dalej jako „Konwencja CMR”).

Wydłużenie terminu płatności wskutek opóźnienia doręczenia faktury

Pozwana firma nie kwestionowała wykonania przez spółkę usługi przewozu ani wysokości należnego jej za to wynagrodzenia. Uważała jednak wbrew powódce, że roszczenie jest przedwczesne, gdyż ona sama wyraziła w umowie przewozu zgodę na zawarcie w niej zastrzeżenia, że w przypadku opóźnienia w doręczeniu faktury pozwanej przysługiwać będzie prawo do wydłużenia terminu płatności o 90 dni. A takie opóźnienie w istocie nastąpiło.

Zapis umowny bez znaczenia, bo zawarty wbrew art. 7 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Rozpoznający apelację Sąd Okręgowy w Łodzi XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy przywołał cel wprowadzenia nowelizacji niektórych ustaw, w tym ustawy o terminach płatności w transakcjach handlowych, jakim było ograniczenie zatorów płatniczych za dostawy towarów lub usług (Druk sejmowy nr 1229 z dnia 8 lipca 2019 r. opinia do ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych). W przekonaniu sądu drugiej instancji w świetle takich dążeń ustawodawcy wydłużenie do 150 dni terminu płatności sprzeciwia się przepisowi art. 7 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

„Brak terminowej zapłaty za towary lub usługi (…) generuje szereg negatywnych konsekwencji dla obrotu gospodarczego. (…) wprowadzane rozwiązania prawne mają mobilizować dłużników transakcji handlowych (…) do dokonywania zapłaty w ustalonym terminie, jak również zniechęcać do narzucania przez nich nieuzasadnionych, wydłużonych terminów zapłaty. (…) W przekonaniu Sądu Okręgowego nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zapłaty zgodną wolą stron do 150 dni, ani sąd nie dopatrzył się obiektywnych przesłanek wynikających z właściwości tej umowy uzasadniających takie przedłużenie” (sygn. akt XIII Ga 334/19).

Różne stawki odsetek ustawowych a odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych

Sąd apelacyjny podzielił rozstrzygnięcie sądu rejonowego co do należności głównej przysługującej przewoźnikowi. Zmienił jednak zaskarżony apelacją wyrok w części dotyczącej odsetek. Przywołał bowiem treść art. 5 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (dalej u.t.z.t.h), zgodnie z którą, jeżeli strony ustaliły w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, to po upływie tego terminu wierzyciel może żądać odsetek ustawowych liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.

Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie 30-dniowy termin od dnia doręczenia faktury i dokumentów upłynął 19 października 2017 r. Zatem od tego dnia do 18 listopada 2017 r. wierzyciel mógł żądać jedynie odsetek ustawowych. Jako że przed sądem rejonowym wierzyciel domagał się zapłaty odsetek od dnia 28 października 2017 r., sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wierzycielowi przysługują od dnia 28 października 2017 r. do dnia 18 listopada 2017 r. odsetki ustawowe, a od dnia 18 listopada 2017 r. do dnia zapłaty odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Prawnik – doradca w sprawach gospodarczych

Przykład powyższej sprawy pokazuje, że w praktyce stosowania prawa nie wolno zapominać o idei, jaka przyświecała jego powołaniu. Ogólnie obowiązująca fundamentalna zasada, że to, co nie jest zakazane, jest dozwolone, nie musi oznaczać, że to, co jest dozwolone, nie może się okazać zakazane. W powyższej sprawie przedsiębiorcy kształtujący wiążącą ich umowę, odczytując zawarte w art. 7 ust. 2 u.t.z.t.h. przyzwolenie na wydłużenie terminu zapłaty, w takim bowiem nieprawidłowym przekonaniu pozostawali.

Tworząc kontrakty mające potem funkcjonować w obrocie gospodarczym bez zakłóceń i zapewniać jego stronom bezpieczeństwo, warto skorzystać z porady prawnika doświadczonego w tworzeniu umów gospodarczych między przedsiębiorcami. Doradztwo prawne w tych stosunkach nie może bowiem koncentrować się jedynie na weryfikacji brzmienia przepisów, ale i idei ich powołania i praktyce stosowania. Prawnik – doradca powinien być dla przedsiębiorcy doradcą strategicznym, zarówno w kwestiach prawnych, jak i biznesowych.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Mamy dziś przeciętnie ponad 80 aplikacji zainstalowanych na swoim smartfonie. Wchodzimy w interakcję z dziewięcioma z nich każdego dnia i trzydziestoma w ciągu miesiąca[1]. „Jest do tego aplikacja” przestało być tylko chwytliwą frazą marketingową – stało się rzeczywistością.

Apetyt biznesu na zbieranie danych i badanie nawyków konsumentów sprawia, że aplikacje wymagają na ogół stworzenia konta użytkownika. Dla uzyskania dostępu do najbardziej przydatnych czy interesujących nas funkcji, konieczna jest rejestracja – podpięcie istniejącego już konta społecznościowego lub utworzenie nowego.

Liczba zakładanych na platformach społecznościowych kont rośnie. W 2018 r. mieliśmy średnio 8,5 konta na osobę. Jest to niemal dwa razy więcej niż w 2014 r., kiedy wskaźnik ten wynosił 4,8. Inaczej jest ze średnią liczbą kont e-mail – jest znacznie niższa niż liczba kont w mediach społecznościowych czy używanych przez nas aplikacji. W 2018 r. wynosiła 1,8 (dane z Radicati[2]) lub 2,5 (badanie DMA[3]) na osobę.

Nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ nie mamy w zwyczaju przypisywać osobnych adresów e-mailowych do poszczególnych kont w mediach społecznościowych. Staliśmy się tak samo przywiązani do naszych e-maili jak do numerów telefonów. Wspomniane badania DMA wykazały, że 51% osób posiada ten sam e-mail od ponad 10 lat. Sama również jestem tego świetnym przykładem: osobiste konto e-mailowe posiadam od ponad 20, a firmowy od prawie 13 lat. Jak łatwo sobie wyobrazić, te dwa adresy e-mail są powiązane ze znacznie większą liczbą aplikacji i kont w mediach społecznościowych.

Nie jest też niespodzianką, że mój osobisty e-mail już wielokrotnie pojawił się na listach adresów, które wyciekły podczas różnych przypadków naruszenia bezpieczeństwa danych. Zgodnie ze statystyką, większość ludzi może powiedzieć to samo. Jeśli przyjmiemy na kolejne cztery lata liniowy przyrost liczby kont (a jednocześnie celów ataków hakerskich) w mediach społecznościowych na osobę, trzeba też założyć wzrost ilości wyłomów bezpieczeństwa.

Jest to sygnał dla biznesu, że warto przyjrzeć się zwyczajom pracowników i zapoznać się z raportem od dostawcy zarządzania hasłami – LastPass[4]:

• 43% z listy TOP30 domen używanych przez zatrudnionych w firmach to również popularne aplikacje konsumenckie (np. Dropbox)
• 50% pracowników nie różnicuje haseł do kont osobistych i służbowych.

Powyższe badanie, co niepokojące, wskazuje także, że przeciętny pracownik dzieli aż 6 haseł ze współpracownikami – udostępnia je kolegom.

Organizacje ignorują nawet podstawowe praktyki bezpieczeństwa haseł i aplikacji mimo dostępnej wiedzy w tym zakresie. Dzieje się tak, ponieważ przypomnienia, że bezpieczeństwo jest obowiązkiem każdego, są bagatelizowane przez pracowników. Potwierdza to raport Verizon Data Breach Investigations, który wskazuje, że ponad 70% zatrudnionych swoje prywatne hasła ponownie wykorzystuje w pracy.

Dlatego ważne dla organizacji jest uznanie i ustanowienie lepszej ochrony własnych zasobów korporacyjnych. Zasobów, do których zwykle uzyskujemy dostęp za pomocą jednego z dwóch-i-pół używanych standardowo adresów e-mail.

Na szczęście są zabezpieczenia.

Zastosowanie uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA) i ustanowienie wymagań dotyczących złożoności haseł to jedne z najlepszych sposobów obrony przed atakującymi, którzy metodą prób i błędów znajdują drogę do lukratywnych źródeł danych. Jest to również jedna z najlepszych metod obrony przed udostępnianiem – dzieleniem się hasłami, ponieważ uwierzytelnianie wieloskładnikowe wymaga, obok podania hasła, dodatkowego, indywidualnego działania niedostępnego dla współpracowników.

Ryzyko dla organizacji zwiększa się z każdym kolejnym kontem i aplikacją dołączaną do zasobów korporacyjnych. Zastosowanie uwierzytelniania wieloskładnikowego nie jest kompletną metodą. Ale jest za to dobrym początkiem zmniejszania ryzyka, które będzie rosło wraz z liczbą aplikacji w naszych smartfonach wykorzystywanych jednocześnie do użytku prywatnego i korporacyjnego.

Lori MacVittie, Principal Threat Evangelist, F5 Networks

[1] https://techjury.net/stats-about/app-usage/

[2] http://www.radicati.com/wp/wp-content/uploads/2014/01/Email-Statistics-Report-2014-2018-Executive-Summary.pdf

[3] https://www.zettasphere.com/how-many-email-addresses-people-typically-use/

[4] https://www.lastpass.com/business/articles/password-benchmark-report

Osoby, które ubezpieczyły się na życie, biorąc kredyt na mieszkanie, często kontynuują polisę, gdy już nie wymaga tego bank – wynika z doświadczeń agentów Avivy. Hipoteka wyraźnie zwiększa świadomość i motywację do zakupu ubezpieczenia na zdrowie i życie. Liczba czynnych kredytów hipotecznych w Polsce przekracza 2,3 miliona – według najnowszego raportu AMRON-SAFRiN (2/2019).

Osoby decydujące się na kredyt hipoteczny przez pierwsze lata zwykle muszą wykupić polisę na życie, które jest dla banku dodatkowym zabezpieczeniem. Najczęściej decydują się na ubezpieczenie proponowane przez bank, która ma niższą składkę, ale też węższy zakres ochrony. Jednak pod wpływem tego doświadczenia później chętniej decydują się na zakup polisy obejmującej ochroną zdrowie i życie oraz dodatkowo ubezpieczają mieszkanie.

– Trzech na czterech klientów, z którymi rozmawiam o ubezpieczeniu, ma kredyt hipoteczny. Przez pierwszych kilka lat spłaty polisa jest obowiązkowa, ale zwykle chroni tylko bank. Hipoteka zwiększa jednak świadomość. Po kilku latach klienci szukają ubezpieczenia, które nie tylko pokryje wartość kredytu, gdyby ich zabrakło, ale również zapewni im pieniądze w razie poważnego zachorowania lub wypadku, a rodzinie w razie ich śmierci – mówi Paweł Ryciak, agent ubezpieczeniowy Avivy.

Ubezpieczenie na życie – ale na jaką sumę?

Osoba, która bierze kredyt hipoteczny nie chce, żeby rodzina utraciła mieszkanie (dom), gdyby jej zabrakło. W ten sposób racjonalizuje sobie wydatek na obowiązkową polisę na życie, oferowaną przez bank. Ze względu na bardzo napięty w tym okresie domowy budżet rzadko jednak decyduje się na dodatkowe ubezpieczenie.

– Wraz z upływem czasu i spłacanych rat klienci zaczynają zastawiać się, co by było, gdyby zachorowali na nowotwór, mieli udar lub poważny wypadek. Polisa zawarta przez bank zazwyczaj nie chroni ich w takich sytuacjach. Dlatego tak ważne jest ubezpieczenie od poważnych zachorowań i niezdolności do pracy, które zapewni środki na leczenie i spłatę zobowiązań w kryzysowych sytuacjach – mówi Paweł Ryciak z Avivy.

Klienci mają często kłopot z wybraniem odpowiedniej sumy ubezpieczenia, zarówno w polisie na życie, jak i dla poważnego zachorowania. Suma ubezpieczenia powinna odpowiadać potrzebom, ale zarazem wynikająca z niej składka powinna mieścić się w domowym budżecie.

– W przypadku ubezpieczenia na życie można wyjść od sumy miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym. W zależności od sytuacji rodzinnej, wysokości zarobków i posiadanych oszczędności, suma ubezpieczenia powinna pokryć wydatki co najmniej przez 2-3 lata. Polisę na życie kupujemy po to, aby rodzina była w stanie utrzymać się bez obniżania poziomu życia oraz dostosować do nowych warunków, co często oznacza znalezienie nowego źródła utrzymania – mówi Paweł Ryciak, agent ubezpieczeniowy Avivy.

W przypadku sumy ubezpieczenia dla poważnych zachorowań, warto uwzględnić zarówno bezpośrednie koszty związane z leczeniem, jak i te pośrednie, takie jak konsultacje ze specjalistami, rehabilitacja czy opieka pielęgniarska, dojazdy na badania i do szpitala, pomoc w domu czy utrata źródła dochodu.

Rynek nowych mieszkań, mimo wysokich cen, nie zwalnia tempa. Dlaczego Polacy wciąż decydują się kupować dużą część mieszkań na rynku pierwotnym? Tej sprawie przyjrzał się serwis Morizon.pl w swoim najnowszym raporcie.

Nowe mieszkania kupujemy przede wszystkim dla siebie – tak wynika z nowego raportu serwisu Morizon.pl. Ponad połowa zapytanych nabywców odpowiedziała, że do kupna lokalu skłoniła ich chęć zamieszkania „na swoim”. Co piąty ankietowany zdecydował się na zakup ze względu na konieczność przeprowadzki do większego lokum.

Jak piszą autorzy raportu, w ankietach często przewijały się narzekania klientów na wysokie ceny. „Obecne ceny są za wysokie! Niestety reklamy w internecie przedstawiają ceny niższe, niż później się okazuje w biurze sprzedaży” – mówi jeden z respondentów.

Klienci zwrócili też uwagę na zaskakująco duże koszty urządzenia mieszkania. Raport przytacza wypowiedź osoby, która ostrzega przyszłych nabywców przed dwu-, a nawet trzykrotnym przekroczeniem pierwotnego budżetu – powodem miałyby być właśnie wysokie nakłady na wykończenie lokalu.

Do poniesienia tych kosztów skłania jednak fakt, iż lokale od dewelopera pachną świeżością: nowość jako najcenniejszy atut mieszkań z rynku pierwotnego wymieniło 27% respondentów. Do tego należy też dołączyć możliwość samodzielnego wykończenia mieszkania, którą za istotną uznał co piąty ankietowany.

Nowe mieszkania są przy tym często tańsze niż lokale dostępne na rynku wtórnym. Ten atut nie wydaje się jednak istotny z punktu widzenia kupujących: w badaniu jedynie co dziesiąty nabywca zwrócił uwagę na tę zależność. Podobnie wygląda sprawa z lokalami inwestycyjnymi: tylko 10% nabywców kupuje nowe mieszkanie wiedziony chęcią zysku.

Podróże samolotem są obecnie niezwykle powszechne i coraz atrakcyjniejsze cenowo. Jeśli jednak zależy nam na komforcie, odpowiedniej przestrzeni, spokoju czy obsłudze na najwyższym poziomie, klasa ekonomiczna może nas nie zadowalać. Rozwiązaniem będzie klasa biznes w samolocie. Co warto o niej wiedzieć? Czy jest warta swojej ceny? Na jakie udogodnienia możesz liczyć? Rozwiewamy wątpliwości!

Klasa biznes w samolocie a pozostałe – najważniejsze różnice

Pierwszą i nadrzędną kwestią jest fakt, że nie każdy samolot oferuje wyższą klasę. Trzeba też pamiętać, że w zależności od rodzaju linii lotniczej, inne będą standardy – np. przestrzeń na nogi, rodzaj foteli, dostęp do gniazdek czy ekrany multimedialne. Czasem udogodnienia są dostępne już w klasie ekonomicznej lub ekonomicznej premium, a czasem dopiero w klasie pierwszej albo klasie biznes.

Różnice odnotujesz również w dodatkowych udogodnieniach – np. rodzajach napojów oraz posiłków i sposobie ich serwowania (szkło, porcelana, metalowe sztućce zamiast plastiku). Dodatkowo najczęściej masz do dyspozycji w pełni rozkładane siedzenia, które są szersze, a przestrzeń na nogi nawet kilkukrotnie większa.

Na lotniskach dla osób lecących klasą biznes znajdują się często także specjalne poczekalnie, w których możesz zjeść przekąski czy napić się alkoholu. W niektórych samolotach na pokładzie znajduje się nawet bar z prawdziwego zdarzenia, do którego możesz podejść i zamówić gorące i zimne przekąski oraz najróżniejsze napoje i drinki.

Ile kosztuje lot klasą biznes?

Oczywiście, jeśli ktoś nie liczy wydatków, nie będzie wahał się pomiędzy wyborem klasy ekonomicznej a klasy biznes. Ta druga to szereg udogodnień, które sprawiają, że nawet kilkunastogodzinny lot upłynie przyjemnie. Postanowiliśmy sprawdzić, jak kształtują się różnice w cenach lotu Warszawa – Sydney tym samym samolotem w jednej z linii lotniczych:

• Ekonomiczna: 7 200 zł
• Ekonomiczna premium: 8 560 zł
• Biznes klasa: 11 300 zł

Jak widzisz, różnica w cenie jest duża. Co jednak zyskujesz? W tym przypadku będzie to: dostęp do saloników biznesowych na wszystkich głównych lotniskach na świecie, priorytetowy check-in, większy bagaż, przestronne i wygodne fotele wyposażone w gniazdko elektryczne, port USB i indywidualny system rozrywki pokładowej, wykwintne menu, szeroki wybór win i alkoholi mocnych.

A gdy biznes klasa to za mało…

Bardzo wymagający klienci lubią mieć wszystko pod kontrolą, dopięte na ostatni guzik i dopasowane do ich oczekiwań. Standardem wyższym od klasy biznes jest klasa pierwsza. W niej standard jest jeszcze wyższy – zarówno pod względem wyposażenia, posiłków, napojów, jak i obsługi. Jeśli to jednak wciąż za mało, a niezwykle cenna staje się swoboda, brak konieczności dopasowywania się do terminów lotu czy możliwość rezerwacji liczby miejsc na większej ilości osób, rozwiązaniem są loty prywatnym odrzutowcem. Taką ofertę ma na przykład polski operator Jet Story, będący jednocześnie największym przewoźnikiem w Europie Środkowo-Wschodniej.

Podsumowując, biznes klasa ma wiele atutów. Mówi się, że kto raz nią poleci, nigdy więcej nie będzie zadowolony w klasie ekonomicznej. A co, jeśli polecisz prywatnym odrzutowcem? Wówczas prawdopodobnie zakochasz się w tej formie podróżowania i już zawsze będziesz zwolennikiem posiadania pokładu na wyłączność!

Prawdopodobnie zauważyłeś, że coraz większa ilość producentów zaczyna oferować odnowione wersje swoich produktów. Zastanawiasz się, kiedy warto kupować takie urządzenia, co kupować i czym należy się kierować podczas zakupu? Sprawdź już teraz!

Sprzęt odnowiony, a używany – różnice

Podczas kupowania elektroniki z drugiej ręki należy przede wszystkim znać różnicę pomiędzy sprzętem używanym, a odnowionym. Sprzęt używany, jak sama nazwa wskazuje, to taki, który był normalnie użytkowany, a następnie wystawiony na sprzedaż. Używana elektronika sprzedawana jest w takiej formie, jak przedstawiana – bez upewnienia się, czy komponenty są w 100% sprawne oraz bez gwarancji, że sprzęt posłuży jeszcze przez długi czas.

Produkt odnowiony to taki, który powrócił do producenta, często nieużywany, który został sprawdzony pod kątem usterek, naprawiony (w razie potrzeby), a następnie wystawiony na sprzedaż. Od strony technicznej, taka elektronika nie odbiega funkcjonalnością w żadnym stopniu od produktu nowego oraz posiada pełną gwarancję. Jakie są więc różnice? Oczywiście jest to cena, która potrafi być zdecydowanie niższa. Nie należy także zapomnieć o ochronie środowiska oraz mniejszej ilości zanieczyszczeń.

Co warto kupować?

Dobrym przykładem typu odnowionej elektroniki, który warto jest kupować to np. sprzęt sieciowy CISCO refurbished (z ang. odnowiony). Dlaczego? Po pierwsze oszczędność ceny! Zniżki na tego rodzaju sprzęt potrafią być naprawdę duże. Liczy się także niezawodność – CISCO to marka o ugruntowanej pozycji, a produkowany przez nich sprzęt sieciowy jest naprawdę wytrzymały. Ważny się także sposób użytkowania – sprzęt sieciowy nie jest narażony na zmęczenie materiału spowodowane np. ciągłym przenoszeniem.

Myśląc o zakupie odnowionego produktu, należy mieć na uwadze także jakość materiałów zewnętrznych, a w przypadku bardziej rozbudowanych urządzeń, także podzespołów, jak ma to miejsce np. w laptopach. W takim przypadku warto jest się zdecydować na laptopy renomowanych marek. Gwarantuje to, że odnowiony komputer posłuży Ci jeszcze długo, nawet po skończeniu gwarancji.

Zakup jakiegokolwiek sprzętu, w tym odnowionego, rozpocząć należy od przeszukania Internetu. Twoim celem będzie odnalezienie możliwych wad produkcyjnych interesującego Cię modelu. Dzięki temu poznasz szczegóły dotyczące danych urządzeń, które pozwolą zaoszczędzić Ci w przyszłości wiele nerwów. Dowiesz się, np. że komputer posiada notoryczne problemy z klawiaturą, jak to miało miejsce aż w trzech generacjach Macbook Pro. Co z tego, że komputer posiadać będzie rozszerzoną gwarancję, jak co parę miesięcy trzeba będzie zlecać naprawę, która trwa tygodnie.

Coraz to większym zainteresowaniem cieszą się także odnowione i powystawowe smartfony. Nic w tym dziwnego – co roku produkowanych jest dziesiątki nowych modeli, a część klientów potrafi przesiadać się na nowe urządzenia parę razy w roku. Powstały nawet specjalne programy wymiany oferowane przez producentów, które pozwolą Ci na zmianę Twojego urządzenia na najnowsze (oczywiście za dopłatą). Owe programy generują także dużą ilość używanych urządzeń, które następnie są odnawiane, sprawdzane oraz otrzymują pełną gwarancję. Jak tylko nie przeszkadza Ci posiadanie urządzenia poprzedniej generacji, zakup odnowionego telefonu zaoszczędzi Ci dużą ilość pieniędzy. Czym należy się kierować podczas takiego zakupu? Największą uwagę należy zwrócić na to, czy urządzenie jest wyposażone także we wszystkie akcesoria, jak np. słuchawki i instrukcje.

Na co należy zwracać uwagę kupując odnowione produkty

Bez względu na rodzaj urządzenia, kupując odnowione produkty warto jest zwrócić uwagę na poniższe aspekty:

• Polityka zwrotów. Sprawdź, ile masz czasu na zwrot zakupionego produktu, nawet w przypadku, gdy jest on w 100% sprawny. Czasami po prostu nie będziesz zadowolony z zakupu bądź produkt nie spełnia Twoich oczekiwań. Niektóre firmy oferować mogą 14 dni, inne 30, a duże sieci – nawet 90 dni.
• Gwarancja. Odnowiony produkt sprzedawany przez producenta lub autoryzowanego sprzedawcę powinien mieć gwarancję, przynajmniej roczną. Oferowanie np. 1-miesięcznej gwarancji “rozruchowej” nie wróży niczego dobrego. W zależności od przeznaczenia produktu, możesz nawet otrzymać 2- lub 3-letnią gwarancję – jak ma to miejsce w omawiany wcześniej sprzęcie sieciowym.
• “Certyfikowane” odnowienie. Nie wszystkie odnowione produkty będą takie same. Staraj się kupować certyfikowane produkty, oferowane na stronach internetowych producentów, lub też autoryzowanych sprzedawców. Dzięki temu będziesz mieć pewność, że otrzymasz profesjonalne wsparcie lub że firma, która sprzedała Ci sprzęt nie zapadnie się pod ziemię.

Jest praca, ale nie ma chętnych. W ten sposób można opisać rynek pracy w kontekście krawcowych i szwaczek. Problemem jest nie tylko brak wykwalifikowanej i doświadczonej kadry, ale również deficyt szkół przygotowujących do tego zawodu. Sytuacji nie poprawiają producenci odzieży, którzy tnąc wydatki sprowadzają towar z Azji, gdzie koszty pracy są niższe, niestety, często ceną w tym wypadku jest spadek jakości.

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej od czterech lat przeprowadza cykliczne badanie – Barometr zawodów, ma ono na celu przedstawienie informacji o poszczególnych zawodach oraz zapotrzebowaniu na nie. W powiększającej się puli zawodów, w których odnotowano deficyt znajdują się m.in. te wymagające zdobycia kosztownych i czasochłonnych uprawnień. Drugą grupę stanowią zawody, do których wykonywania zniechęcają trudne warunki pracy.

Szwaczki i krawcowe to jedne z najbardziej deficytowych profesji w skali całego kraju. Deficyt zawodu to sytuacja, w której liczba ofert przekracza liczbę osób zdolnych podjęć pracę. Tylko w dwóch województwach – podkarpackimi mazowieckim ta profesja znalazła się w grupie zrównoważonej, co oznacza, że liczba ofert i potencjalnych pracowników znajduje się na zbliżonym poziomie.

Pracodawcy alarmują, że brak wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników to nie jedyny problem. Problemem manufaktur krawieckich jest nie tylko deficyt doświadczonych i wykwalifikowanych krawcowych, ale też brak chętnych do nauki tego zawodu. Szkoły średnie coraz rzadziej otwierają klasy kształcące na kierunkach krawieckich. Żeby stworzyć klasę o takim profilu szkoła potrzebuje określonej liczby chętnych, niestety niewykonalne jest stworzenie klasy dla 3-4 chętnych osób. Stąd też niewielka liczba młodych krawcowych – mówi Justyna Serwańska menager Manufaktury Formy.

Wydawać by się mogło, że ze względu na deficytowy charakter zawodu zarobki doświadczonych krawcowych powinny rosnąć. Jednak nie jest to tak oczywiste. O ile niewielkie szwalnie czy luksusowe atelier doceniają finansowo zatrudnione tam osoby, to duże firmy odzieżowe produkcję przenoszą na tańsze, zwykle azjatyckie rynki, niwelując tym samym koszty produkcji. Kwietniowa akcja „Who made my clothes” miała za zadania uświadomić konsumentom w jaki sposób powstają ich ubrania. Na przestrzeni ostatnich 5 lat import ubrań do państw UE wzrósł o 25%, głównie z Chin i innych państw Azji.  

Zarobki krawcowych w Polsce są zróżnicowane i zależą od kliku czynników. Po pierwsze kwalifikacje i doświadczenie. Trzeba rozróżnić szwaczkę i krawcową, wykonują one różne zadania i ich zarobki różnią się od siebie. Szwaczka wykonuje prostsze czynności, z reguły ich praca ma ograniczony odtwórczy charakter. Ich praca rozliczana jest na zasadnie akordowej, jeżeli szwaczka jest doświadczona i sprawnie wykonuje swoje zadania, jej wynagrodzenie rośnie. Krawcowa natomiast odpowiada za wszystkie etapy produkcji ubrania – od stworzenia wzoru, poprzez przygotowanie wykroju, aż po uszycie gotowej kreacji. Jej zarobki są wyższe, często też otrzymuje procentowe wynagrodzenie od projektów, jak na przykład w salonach sukien ślubnych. Najwyższe pensje otrzymują osoby pracujące w małych pracowniach krawieckich, są to kwoty od 3500 zł netto wzwyż. Inaczej wygląda sytuacja w szwalniach, gdzie najczęściej praca jest zautomatyzowana – skupiona na odszyciu konkretnych części garderoby czy tapicerki. Tam nie jest wymagane wykształcenie kierunkowe, pracodawcy są wstanie przyuczyć do wykonywania prostych czynności, jednak w takich przypadkach zarobki są na najniższym możliwym poziomie.

Głównym wyzwaniem branży jest przenoszenie produkcji za granicę i brak wykwalifikowanych pracowników.  Te dwie kwestie są ze sobą związane. Produkcja jest przenoszona do Azji, gdzie koszty pracy, pracownicy i materiały stanowią ułamek tego co w Polsce. Niestety, otrzymany w ten sposób produkt co prawda jest tańszy, jednak jakość pozostawia wiele do życzenia. Ubrania tworzone w Polsce, w niewielkich, często rodzinnych atelier są nieporównywalnie lepszej jakości. Chodzi zarówno o jakość materiału, wykonania, ale też indywidualne podejście do klienta. Wszystko to wiąże się jednak z wyższą ceną. Ubrania tworzone na zamówienie nie są produktami jednosezonowymi, tylko służą latami. Pomimo wyższej ceny, w dłuższej perspektywie wydamy na nie mniej niż kupując co sezon nową koszulę czy płaszcz – podsumowuje Justyna Serwańska.

Toyota Auris, Audi A4 i A6, Volkswagen Passat, a także Ford Focus to najczęściej kradzione pojazdy osobowe w Polsce w pierwszej połowie 2019 roku. Jak wynika z policyjnych statystyk, zginęło ponad 100 egzemplarzy każdego z wyżej wymienionych modeli. Aurisy są zawłaszczane przede wszystkim w Warszawie i jej okolicach. W tej części kraju złodzieje upodobali sobie głównie pojazdy marek japońskich. W większości województw tego typu zestawienia wyglądają inaczej. Czołowe pozycje w nich zajmują auta producentów europejskich. 

Według policyjnych statystyk za pierwsze 6 miesięcy bieżącego roku, Toyota Auris była najczęściej kradzionym samochodem osobowym zarejestrowanym w KSIP (Krajowy System Informacyjny Policji). W tym okresie utracono ich 137 egzemplarzy, przy czym w pierwszym kwartale – 75, w drugim – 62.

– Według opinii osób z branży motoryzacyjnej, pojazdy japońskie, w tym Toyota, charakteryzują się małą awaryjnością i są kradzione w celu dalszej ich sprzedaży. Istnieje przekonanie, że posiadają one stosunkowo niewiele detali identyfikujących samochód, a złodzieje łatwo nadają im cechy auta z legalnego źródła – komentuje Aleksandra Stróżyk, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu w Niedźwiedź-Lock.

Kolejne miejsca w rankingu pojazdów utraconych w okresie od stycznia do czerwca br. zajmują modele Audi. W przypadku A4 mówimy o 129 sztukach (64 w pierwszym kwartale i 65 w drugim), natomiast A6 – 115 (70 i 45). Dalej w statystykach widnieją Volkswagen Passat – 112 egzemplarzy (64 i 48) oraz Ford Focus – 104 (49 i 55).

– Modele znajdujące się na czele tej listy są również niezwykle popularne na rynku. Z tego wynika ogromne zapotrzebowanie na ich części zamienne. Im nowszy pojazd, tym ceny poszczególnych podzespołów są wyższe, szczególnie dostępnych jedynie w ASO. Złodzieje doskonale orientują się w tym, jak funkcjonuje rynek części zamiennych oraz co warto ukraść, by później jak najszybciej pozbyć się zdobytego łupu – mówi Bogdan Kwiatkowski, dyrektor sprzedaży z firmy Gannet Guard Systems.

Na 137 utraconych Aurisów, aż 117 widnieje w statystykach Komendy Stołecznej Policji, a więc obejmującej obszar Warszawy i jej najbliższych okolic. Ranking najczęściej kradzionych modeli w tej części kraju jest zdominowany przez marki japońskie (Toyota, Honda, Mazda i Nissan) oraz koreańską (Hyundai).  Z kolei w większości województw na czele są pojazdy europejskich producentów.

– Na terenie województwa mazowieckiego działają grupy specjalizujące się w kradzieży aut marek japońskich i koreańskich. Złodzieje opracowali technologie, z których skutecznie korzystają. Jedynym ratunkiem dla właścicieli samochodów z Azji są systemy lokalizacji pojazdów. Zwłaszcza rozwiązania bazujące na technologii radiowej, które pozwalają odzyskać auto w mniej niż 24 godziny od momentu jego kradzieży – informuje Bogdan Kwiatkowski.

Z kolei od stycznia do czerwca 2018 roku, najczęściej kradzionym samochodem osobowym zarejestrowanym w KSIP, było Audi A4. W tym okresie utracono 143 takie pojazdy, z czego 72 w pierwszym kwartale, a 71 – w kolejnym. W statystykach KWP Katowice widnieje 29 takich pojazdów, a w KWP Gdańsk – 24.

– Samochody marki Audi słyną z tego, że są niezawodne, mają niewielkie zużycie paliwa, dobre zawieszenia i nie trzeba z nimi często odwiedzać warsztatów. Do tego dochodzi jeszcze jeden ważny element. Auta kradnie się głównie po to, aby rozłożyć je na części, które potem trafiają do sprzedaży lub są wykorzystywane do złożenia kolejnego samochodu. Audi należy do Grupy VW, czyli części eksploatacyjne pasują też do innych marek jak np. VW, Skoda czy Seat – podkreśla Aleksandra Stróżyk.

Drugie miejsce w rankingu pojazdów utraconych w okresie od stycznia do czerwca br. zajęła Mazda 6 – 129 sztuk (67 w pierwszym kwartale i 62 w drugim). Dalej są Toyota Auris – 128 (67 i 61), Audi A6 – 119 (47 i 72) oraz Volkswagen Passat – 113 (58 i 55).

– Zmiany w czołówce, porównując dane z 2018 i 2019 roku, są niewielkie. Zazwyczaj to dokładnie te same modele znajdują się na celowniku amatorów cudzej własności. One są bardzo popularne, często wybierane przez klientów poszukujących zarówno nowych, jak i używanych samochodów. Skoro tak chętnie się je kupuje, potrzeba również wiele części zamiennych, a na „zalegalizowane” pojazdy również jest popyt, szczególnie na wschodzie – podsumowuje ekspert z Gannet Guard Systems.

Każdego dnia banki i instytucje pożyczkowe otrzymują wnioski o kredyt. Część z nich jest składana z użyciem skradzionych danych osobowych. Takie wyłudzenia są możliwe nie tylko wtedy, gdy dojdzie do kradzieży lub zgubienia dokumentów. W erze cyfryzacji do zaciągnięcia takiego zobowiązania wystarczy kradzież tożsamości w Internecie. Warto pamiętać, że próby wyłudzeń dotykają nie tylko samych konsumentów, którzy muszą borykać się z unieważnieniem „nie swojego długu”. Ten problem dotyczy również instytucji finansowych, czy firm zarządzających wierzytelnościami, do których często trafiają takie niespłacone zobowiązania. 

Wyobraźmy sobie Panią Anię, której ktoś ukradł dane osobowe. Złodziej, posługując się jej tożsamością, zaciągnął z powodzeniem kredyt konsumencki. Kredytodawca, który go udzielił (na przykład bank lub instytucja pożyczkowa) rozpoczął proces odzyskiwania swoich należności gdy raty nie były spłacane w terminie. Mógł też sprzedać wierzytelności firmie windykacyjnej, by to ona dochodziła roszczeń z tytułu zadłużenia. W końcu skontaktował się też bezpośrednio z Panią Anią. W obu przypadkach Pani Ania odebrała wezwanie do zapłaty lub telefon od wierzyciela i była całą sytuacją zdziwiona. Przecież nie zaciągnęła żadnego kredytu.

– Czy to możliwe, żeby ktoś dowiadywał się o zadłużeniu… jako ostatni? Niestety tak. Powstanie takiego zobowiązania to swoistego rodzaju łańcuch przyczynowo skutkowy, w którym konsument uczestniczy z oczywistych względów bez swojej wiedzy i woli. Na początku tego łańcucha jest bowiem kradzież danych osobowych, wynikająca czasem z naszej nieostrożności czy naiwności – mówi Andrzej Roter, Prezes Zarządu Związku Przedsiębiorstw Finansowych (dawniej KPF) – organizacji która wraz z firmami zarządzającymi wierzytelnościami prowadzi kampanię edukacyjną „Windykacja? Jasna Sprawa!”.

Każdy jest narażony na kradzież danych

W cyberświecie każdy narażony jest na kradzież danych osobowych. Polacy chętnie udostępniają informacje na swój temat, na przykład w zamian za darmowy dostęp do usług, w hotelach, urzędach, wypożyczalniach czy przychodniach lekarskich. Często trzymają dokumenty lub skany, zawierające dane osobowe, na swoich skrzynkach mailowych, do których można się włamać. Inną kwestią jest kradzież dowodu osobistego lub jego zgubienie.

Jeżeli jesteśmy nieświadomi kradzieży danych osobowych niewiele możemy zrobić, by zatrzymać próbę wyłudzenia. Dobrym sposobem są na przykład tzw. Alerty BIK, czyli powiadomienia SMS lub e-mail z informacją, że dana instytucja finansowa analizuje nasz wniosek kredytowy. Jeżeli nie wnioskowaliśmy o żadną pożyczkę, może być to sygnał, że ktoś próbuje wyłudzić kredyt z wykorzystaniem naszych danych osobowych. Jeżeli zgubiliśmy lub straciliśmy dowód osobisty w wyniku kradzieży, musimy go jak najszybciej zastrzec. Kradzież należy zgłosić nie tylko na Policję, ale także w Urzędzie Miejskim oraz w banku czy instytucji pożyczkowej.

Warto przypomnieć, że w Polsce działa tzw. system Dokumentów Zastrzeżonych, w skrócie DZ. Dzięki niemu możemy zastrzec swój dowód osobisty podczas jednej wizyty w banku (niekoniecznie swoim), a informacja ta zostanie automatycznie przekazana do wszystkich pozostałych uczestników systemu DZ. Część banków nie wymaga osobistej wizyty w placówce, lecz przyjmuje informacje o chęci zastrzeżenia dowodu osobistego również telefonicznie. Dobrym pomysłem jest również zastrzeżenie PESELU w systemie Bezpieczny Pesel. Korzysta z niego wielu pożyczkodawców, a dzięki umieszczeniu swojego peselu na odpowiednim portalu instytucje pożyczkowe korzystające z systemu będą poinformowane, że dany konsument nie zamierza zaciągać żadnego nowego zobowiązania, co pomaga w zapobieganiu oszustwom i wyłudzeniom.

Gdy otrzymamy wezwanie do zapłaty

Co zrobić, gdy ktoś z powodzeniem zaciągnął na nas kredyt lub pożyczkę, a o tym fakcie dowiadujemy się otrzymując wezwanie do zapłaty z banku lub firmy zarządzającej wierzytelnościami? Najważniejsze to podjąć rozmowę. Z ostatniego badania opinii ZPF wynika, że co piąty Polak, który odbiera telefon z firmy windykacyjnej jest zdziwiony próbą kontaktu, a kolejne 21 proc. przyznaje, że w ogóle nie zamierza rozmawiać z przedstawicielem takiej instytucji.

– Uczulam, że warto podjąć rozmowę, by wyjaśnić o jakim zadłużeniu mowa i z jakiego tytułu powstało. Może się bowiem okazać, że ktoś zaciągnął kredyt lub pożyczkę posługując się naszymi danymi. Dla własnego dobra należy jak najszybciej zamknąć tę sytuację. A bez udziału osoby oszukanej nie da się tego zrobić. Na pewno dużo lepiej byłoby, gdyby instytucje finansowe oraz firmy zarządzające wierzytelnościami miały dostęp do centralnej bazy adresowej. Dzięki temu mogłyby „dotrzeć do” konsumentów znacznie wcześniej, a nie dopiero na etapie windykacji. Niestety, póki co, takiego rejestru nie ma – mówi Andrzej Roter, Prezes Zarządu ZPF.

W takiej sytuacji należy niezwłocznie zgłosić sprawę na policję, a zaświadczenie o zgłoszeniu wyłudzenia trzeba przedłożyć zarówno w firmie pożyczkowej lub banku, w których ktoś zaciągnął zobowiązanie, jak i w firmie windykacyjnej, która skontaktowała się z nami celem spłaty należności.

Instytucje pożyczkowe bądź banki – co do zasady – wstrzymują, do czasu wyjaśnienia sytuacji, wszelkie działania windykacyjne w przypadku zgłoszenia im wyłudzenia. – Jeżeli żądanie zapłaty długu, który powstał w wyniku wyłudzenia, zostanie skierowane do sądu lub dopiero na tym etapie dowiemy się o takim zobowiązaniu, to w sądzie należy wyjaśnić, że stało się to bez naszego udziału, w wyniku posłużenia się dowodem osobistym, co zostało zgłoszone Policji. Wówczas, we wnioskach dowodowych będzie można żądać od kredytodawcy przedłożenia dokumentacji celem zweryfikowania podpisu pod umową, adresu IP przy pożyczkach online lub numeru rachunku bankowego, na który pożyczona kwota została przekazana. Warto podkreślić, że również na etapie egzekucji można podjąć działania wyjaśniające – nigdy nie jest na nie za późno. Najlepiej wówczas skontaktować się z firmą windykacyjną osobiście lub zwrócić się o pomoc i wsparcie ze strony profesjonalisty w sferze ochrony praw konsumentów – rzecznika konsumentów – przypomina Andrzej Roter, Prezes Zarządu ZPF.

Podsumowując: pamiętajmy, by chronić swoje dane osobowe i nie udostępniać ich, jeżeli nie ma takiej konieczności. Warto trzymać skany dokumentów na dobrze zabezpieczonym serwerze, a jeżeli już przechowujemy takie dane na skrzynce mailowej, zadbać o dobry program antywirusowy i zmieniać hasło raz na jakiś czas. W przypadku kradzieży dokumentów należy zastrzec jak najszybciej dowód osobisty. Warto podkreślić, że osoba, która padła ofiarą oszustwa nie musi spłacać zadłużenia zaciągniętego z użyciem jej danych osobowych. Firmy windykacyjne dysponują szeregiem odpowiednich procedur, które uruchamiają w takich sytuacjach, co oznacza, że nie traktują takich osób jak nierzetelnych dłużników. Odnosząc się do przykładu Pani Ani, można wręcz powiedzieć, że bank czy instytucja pożyczkowa również stały ofiarą oszustwa, tak samo jak firma zarządzająca wierzytelnościami, ponieważ nabyła w dobrej wierze wierzytelność, pochodzącą z fraudu, nie mając o tym pojęcia.

Dziś miał być albo dzień rajdu funta, albo jego załamanie. Nic z tego się nie wydarzyło, gdyż brytyjski parlament odłożył na późniejszy termin głosowanie nad porozumieniem brexitu. Jednak wciąż pozytywny scenariusz jest możliwy i najbardziej prawdopodobny, a weekendowe wydarzenia skutecznie niwelują ryzyko chaotycznego rozwodu z UE na koniec października.

Przed weekendem wydawało się, że Westminster ma przed sobą wybór jednego z dwóch rozwiązań: przyjąć projekt porozumienia brexitu wypracowany przez premiera Johnsona z UE, albo go odrzucić. Jednak, co już chyba staje się tradycją, parlamentarzyści lubią na każdym kroku zaskakiwać i znaleźli trzecie wyjście. Zamiast głosować nad projektem, parlament przyjął poprawkę Letwina (głosami 322-306), według której parlament wstrzyma się z akceptacją porozumienia do czasu, aż ustawa implementująca brexit w brytyjskim prawie nie zostanie przyjęta. Tą drogą posłowie chcą zapełnić lukę prawną, obawiając się, że w przypadku nieuchwalenia do końca października legislacji wdrażającej brexit, Wielką Brytanię czekałoby chaotyczne wyjście z UE, mimo że porozumienie byłoby teoretycznie uzgodnione.

Można założyć, że posłowie dmuchają na zimne, ale odroczenie głosowania nad porozumieniem ma jeszcze jeden dodatkowy polityczny skutek. Bez akceptacji w sobotę, Johnson został zobligowany do wystosowania prośby do UE o przedłużenie negocjacji o 3 miesiące (według uchwały Benna), co może zrujnować jego obietnice wyprowadzenia Wielkiej Brytanii z UE do 31 października. Moim zdaniem niepotrzebnie podgrzewa to atmosferę w Westminsterze, choć biorąc pod uwagę, że wszystkie partie (i frakcje w tych partiach) szykują grunt pod przedterminowe wybory, każda próba osłabienia przeciwnika się liczy.

Ogólnie jednak weekendowe wydarzenia są pozytywne dla funta, gdyż do zera sprowadzają ryzyko bezumownego brexitu 31 października. Przy szybkim (może nawet jeszcze dziś) uchwaleniu legislacji wdrażającej brexit odroczenie do stycznia będzie zbyteczne i premier Johnson spełni swoją obietnicę. Z resztą decyzji o odroczeniu jeszcze nie ma, bo UE spokojnie czeka na rozwój wypadków w Londynie. Nawet jeśli prace parlamentu się przeciągną, odroczenie nie musi być wypełnione do końca stycznia, tylko może się zakończyć np. w połowie listopada. Saga brexitu może mieć dopisany kolejny mini rozdział, ale chyba powoli zmierzamy do szczęśliwego zakończenia. Asymetria ryzyk przemawia za aprecjacją funta, jedyną niewiadomą pozostaje czas i tempo rajdu.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

W przypadku sprzedaży przeterminowanego zobowiązania nie jest potrzebna zgoda dłużnika do przetwarzania jego danych osobowych. O takie zezwolenie nie muszą się starać biura informacji gospodarczej. Z kolei firma windykacyjna, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych nierzetelnego płatnika. I ma obowiązek przestrzegać RODO. Wówczas zadłużony może wnieść sprzeciw, czyli wniosek o usunięcie lub aktualizację informacji gospodarczej. Musi przy tym udokumentować okoliczności uzasadniające takie działanie. Po wycofaniu zgody na przetwarzanie danych do celów marketingowych przestaną tylko docierać do niego oferty handlowe. Jednak to nie sprawi, że poprawi swoją sytuację w rejestrze.

Wpis bez zgody dłużnika

Przedsiębiorcy mogą dochodzić należnych roszczeń samodzielnie lub korzystać z pośrednictwa wyspecjalizowanych firm. Alternatywnym rozwiązaniem pozostaje sprzedaż długu innemu podmiotowi. Przetwarzanie danych osobowych w takim przypadku jest prawnie dopuszczalne. Nie jest do tego potrzebna zgoda osoby, której one dotyczą.

– Rozpatrując kwestię wierzytelności, to nie zgoda osoby jest podstawą przetwarzania jej danych, a konkretne przepisy. Należy wziąć tu pod uwagę przepisy kodeksu cywilnego, które pozwalają bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią. Może nią być także firma windykacyjna. Stanowi o tym art. 509 kodeksu cywilnego, odnoszący się do cesji. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki – informuje Adam Sanocki, rzecznik prasowy Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Jak podkreśla Grzegorz Pietraszkiewicz, radca prawny Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor, BIG-i nie potrzebują zgody dłużników na przetwarzanie ich danych. Stanowią istotny element systemu finansowego, ich celem jest mobilizacja dłużników do spłaty i ochrona interesów wierzycieli. Trudno więc sobie wyobrazić sytuację, w której jakikolwiek nierzetelny płatnik dobrowolnie zgadza się na wpis do rejestru.

– Biura informacji gospodarczych nie pozyskują zgody dłużnika na przetwarzanie jego danych osobowych będących elementem informacji gospodarczej, gdyż przetwarzają te dane na podstawie Ustawy z 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Zatem żądanie dłużnika o wycofanie zgody na przetwarzanie danych, kierowane do biura i na tej podstawie usunięcia informacji gospodarczej o zobowiązaniu, nie powoduje usunięcia takich informacji – mówi Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska, menedżer ds. analiz rynkowych i komunikacji z Krajowego Rejestru Długów BIG SA.

Z kolei Mateusz Jakóbiak, członek zarządu Vindicat, zwraca uwagę na podstawę przekazywania danych do Biura Informacji Kredytowej. Jest to ściśle określone przez prawo bankowe. Jeżeli opóźnienie w spłacie kredytu przekroczyło 60 dni, a jednocześnie upłynęło kolejnych 30 od momentu poinformowania przez bank o zamiarze przetwarzania tych informacji, to może się ono odbywać bez zgody klienta przez 5 lat.

– Firma, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych dłużników i zobowiązana jest do przestrzegania przepisów RODO. Powinna więc np. informować ich m.in. o podstawie prawnej i celu ich przetwarzania. Może to robić np. w pismach wzywających do zapłaty. Jednocześnie powinna też wskazywać, że nierzetelnemu płatnikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych oraz możliwość ich poprawiania – dodaje Adam Sanocki.

Czas na sprzeciw

Jak podkreśla Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska, należy rozróżnić dwie sprawy. Wycofanie zgody na przetwarzanie danych jest czymś innym niż sprzeciw dłużnika, czyli wniosek o usunięcie lub aktualizację informacji gospodarczej. Obie te kwestie traktowane są w KRD inaczej.

– Należy wskazać na dotychczasowe orzecznictwo, w tym decyzje samego GIODO. W nim ugruntowane zostało stanowisko, iż dłużnik nie może zasłaniać się ochroną danych osobowych w celu uniknięcia spłaty swoich zobowiązań. Powoływanie się na RODO w tym przypadku służyłoby właśnie unikaniu odpowiedzialności i spełniania zobowiązań – stwierdza radca prawny z BIG InfoMonitor.

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo w dowolnym momencie wycofać zgodę, jeżeli to na tej podstawie administrator przetwarza dane, co zaznacza Adam Sanocki. Ekspert dodaje, że w przypadku wierzytelności zgoda nie jest jednak taką podstawą. Przetwarzanie w takiej sytuacji odbywa się na podstawie przepisów prawa. Jednak w przypadku dłużnika najbardziej uzasadnionym jest dokonanie spłaty zadłużenia, celem wykreślenia z rejestru dłużników.

– Jeśli dłużnik, który jest wpisany do KRD, kieruje do nas pismo z wycofaniem zgody na przetwarzanie danych, to my nie usuwamy ich z rejestru na tej podstawie. Naszą działalność reguluje Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie tych danych. Ona wskazuje, w jaki sposób i w jakim trybie dłużnik może złożyć sprzeciw i żądać usunięcia takich informacji – komentuje Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska.

Dłużnik ma prawo wnieść do biura sprzeciw dotyczący nieaktualności, nieprawdziwości, niekompletności, przekazania lub przechowywania niezgodnie z ustawą informacji gospodarczych mających status informacji aktualnych. Jak wskazuje rzecznik UODO, w takiej sytuacji należy udokumentować okoliczności uzasadniające sprzeciw. Jednocześnie biuro może zwrócić się do wierzyciela lub dłużnika o dodatkowe wyjaśnienia.

– Jeśli chodzi wyłącznie o wycofanie zgody na przetwarzanie danych do celów marketingowych, postępujemy zgodnie z obowiązującymi przepisami RODO. Do osoby takiej nie kierujemy już ofert marketingowych lub handlowych – podsumowuje ekspert z Krajowego Rejestru Długów.