Rosnąca liczba turystów i gości biznesowych zachęca inwestorów do otwierania kolejnych hoteli. Szacuje się, że w budowie jest ponad sto obiektów z kilkunastoma tysiącami pokoi. Mimo, że hotelarstwo jest branżą dochodową i z obiecującymi perspektywami, to problemów nie brakuje obok wojny cenowej, braku rąk do pracy, konkurencji z mieszkaniami na krótki najem, są też niespłacone zobowiązania. Z raportu „Obraz rynku hotelowego w Polsce. Przybywa hoteli i problemów finansowych”, przygotowanego przez BIG InfoMonitor wynika, że z przeterminowanym zadłużeniem kredytowym i pozakredytowym zmaga się co 10. przedsiębiorstwo oferujące usługi hotelowe. Niemal 900 firm hotelarskich ma razem prawie 1 mld zł zaległości w bankach i u swoich dostawców.

W bazach BIG InfoMonitor i BIK znajduje się 889 firm hotelarskich ze zobowiązaniami nieopłaconymi przez co najmniej 30 dni po terminie na kwotę min. 500 zł. Ich zaległości wynoszą 987 mln zł, co w przeliczeniu na firmę daje średnio 1,1 mln zł przeterminowanego zobowiązania. Problem z płaceniem na czas ma niemal co dziesiąte przedsiębiorstwo (9,8 proc.), przez rok odsetek ten wzrósł o prawie 1 pkt. proc. W hotelarskim biznesie niesolidnych płatników jest więcej niż przeciętnie w gospodarce, gdzie odsetek ten wynosi 6,2 proc. – Zaległości są w dużej mierze efektem zatorów płatniczych. Hotelarstwo jest jedną z tych branż, w których relacje z partnerami biznesowymi mają ogromne znaczenie dla płynności finansowej. Hotelarze mają bardzo dużą liczbę kontrahentów, którym muszą na bieżąco płacić. Z drugiej strony sami są zależni od płatności, które na ich konto nie zawsze spływają w terminie. O tym jak bardzo w tym biznesie ważne są te powiązania, świadczą doniesienia o kłopotach europejskich hoteli po upadku biura podróży Thomas Cook – mówi Sławomir Grzelczak, prezes BIG InfoMonitor.

W stosunku do zeszłego roku wzrósł nie tylko odsetek zadłużonych, ale także sama wartość zaległych zobowiązań. W porównaniu do 970 mln zł z połowy 2018 r. zaległości branży są wyższe o 17 mln zł. To niewielki wzrost, co można odczytywać jako dobrą prognozę na przyszłość. Nie zmienia to jednak faktu, że branża hotelarska wciąż częściej ma problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań niż wiele innych bznesów.

Rekordowe zadłużenie woj. łódzkiego

W podziale na województwa najwięcej zadłużonych firm hotelarskich ma siedzibę na Mazowszu oraz Dolnym Śląsku – odpowiednio 156 i 139. Na trzecim miejscu pod względem liczby niesolidnych dłużników jest Małopolska, gdzie zobowiązań w terminie nie spłaca 86 podmiotów. 

Jednak pod względem wartości przeterminowanych zobowiązań niechlubnie wyróżniają się firmy hotelarskie z woj. łódzkiego, które w bazach BIG InfoMonitor i BIK mają aż 303,7 mln zł przeterminowanych zobowiązań. Kolejne najgorzej spłacające jest województwo małopolskie, gdzie firmy mają do uregulowania 136,7 mln zł. Na Mazowszu zobowiązań jest ponad 107,5 mln zł, a firmy z Dolnego Śląska są dłużne bankom i partnerom biznesowym blisko 92,4 mln zł.

W części przypadków ogólna skala przeterminowanego zadłużenia w województwie jest zawyżana przez rekordzistów. Tak jest np. w województwie łódzkim, którego firmy hotelarskie są liderem w kraju jeśli chodzi o sumę zaległości m.in. za sprawą rekordowych zaległości – 212 mln zł – jednego z hotelarzy. To trzy razy więcej niż drugi największy przeterminowany dług firmy z Pomorza. Na trzecim miejscu niechlubnego zestawienia znajduje się firma hotelarska z Małopolski (niespełna 60 mln zł).

Szanse na porozumienie w sprawie brexitu między UE i Wielką Brytanią są wysokie i najwyraźniej do uzgodnienia pozostały tylko techniczne szczegóły. Mimo to funt wciąż faluje w gąszczu przeczących sobie przecieków i spekulacji, przez co nie można odtrąbić pełnego sukcesu.

W ciągu ostatnich 24 godzin szanse na uzgodnienie warunków brexitu wyraźnie wzrosły, tylko po to, by w międzyczasie ponownie zostało zasiane ziarno zwątpienia. Choć po wielogodzinnych rozmowach w środę porozumienie nie zostało zawarte, komentarze z obozów negocjacyjnych sugerują, że znaleziono konsensus dla warunków kontroli celnej, a parlament Północnej Irlandii będzie miał decydujący głos o przyszłości relacji handlowych po zakończeniu czteroletniego okresu przejściowego. To dobra podstawa dla zaprezentowania przywódcom unijnym podczas startującego dziś szczytu UE, choć nie wszystko jest jeszcze przesądzone. Dziś rano wątpliwości zasiewa opór północnoirlandzkiej partii DUP, która nie popiera projektu porozumienia w obecnej formie. A poparcie DUP jest kluczowe, jeśli premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson chce mieć chociaż cień nadziei, że jego mniejszościowy rząd ma jakiekolwiek szanse zatwierdzenia umowy w Westminsterze. A i nawet przy zgodzie DUP nie ma gwarancji, że wszyscy politycy Partii Konserwatywnej w Izbie Lordów zagłosują za przyjęciem porozumienia. Chociaż wydaje się to logiczne i jedyne słuszne wyjście dla gospodarki, to historia ostatnich miesięcy nauczyła nas, że pobudki, który kierują się brytyjscy posłowi, mogą być zakasujące. Bez wątpienia jest nadzieja, że koniec roku będzie dla funta pomyślny i w przypadku porozumienia będzie musiała dokonać się duża rewizja wyceny jego wartości przez długoterminowy kapitał portfelowy. Na razie jednak jest za dużo chaotycznych zwrotów akcji, którymi karmi się kapitał spekulacyjny.

Na nadziejach porozumienia brexitowego korzysta też EUR z EUR/USD podchodzącym pod 1,11. W końcu brexit jest problemem nie tylko Wielkiej Brytania, ale w zasadzie całej Europy – od strony ewentualnych zatorów w handlu po dokładanie dodatkowego czynnika niepewności dla biznesu i konsumentów hamującego ich decyzje ekonomiczne. Bez obaw o brexit z tyłu głowy, inwestorzy mogliby się skupić na innych elementach mających wpływ na EUR/USD. Dane makro w Eurolandzie już są złe, a w USA się pogarszają. EBC zdaje się zrobił, co mógł (nie zaszkodzi bardziej EUR), a ruch należy teraz do polityki fiskalnej (co powinno być pozytywne dla waluty). Po stronie dolara Fed ma przestrzeń do dalszego luzowania polityki pieniężnej z kolejną obniżką bardzo prawdopodobną jeszcze w tym miesiącu. Wczoraj rozczarowujące dane o sprzedaży detalicznej podkopały zaufanie do dotychczas silnej postawy konsumentów. A przy zepchnięciu (chwilowo) na dalszy plan tematu sporu handlowego USA-Chiny, USD stracił atut bezpiecznej przystani dla kapitału trzymanego w ryzykownych aktywach. EUR/USD ma swój moment, by odmienić trend na dłużej.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Aktywność inwestorów na rynku fuzji i przejęć w Europie Środkowej spadła w pierwszym połroczu. Jednak eksperci kancelarii prawnej Wolf Theiss wskazują, że narastające problemy płynnościowe spółek z sektora przemysłowego i handlu detalicznego mogą przyciągać inwestorów zainteresowanych aktywami podmiotów w trudnej sytuacji finansowej.

– Spodziewamy się, że w Europie Środkowej wzrośnie liczba transakcji na   aktywach w sytuacji nieregularnej.  Przewidujemy, że będzie to dotyczyć zwłaszcza branży motoryzacyjnej, stalowej i handlu detalicznego – powiedział Lech Giliciński, Partner i szef praktyki Restrukturyzacji i Upadłości w warszawskim biurze Wolf Theiss podczas tegorocznego CEE M&A and Private Equity Forum.

Lech Giliciński prowadził podczas Forum debatę poświęconą inwestycjom w aktywa w upadłości i restrukturyzacji. Jego zdaniem kłopoty niemieckich firm motoryzacyjnych przełożą się na trudności poddostawców w regionie Europy Środkowej. W sektorze stalowym wzrost wolumenu sprzedaży aktywów w restrukturyzacji wynikać będzie ze spadku popytu na stal na świecie, natomiast w branży detalicznej kłopoty płynnościowe pojawiać się mogą w związku z rosnącą konkurencją sektora e-commerce i dynamicznymi zmianami w nawykach konsumenckich.

Obawy o światowe spowolnienie gospodarcze ostudziły zapał inwestycyjny w regionie Europy Środkowej i zmniejszyły aktywność na rynku fuzji i przejęć w bieżącym roku. Jak wynika z danych serwisu Mergermarket opublikowanych podczas Forum łączna wartość transakcji fuzji i przejęć w Europie Środkowej spadła w pierwszym półroczu o 16 proc. do 11,2 mld euro w porównaniu z analogicznym okresem 2018 roku. Liczba transakcji zmniejszyła się w tym okresie do 306 z 334.

– Europa Środkowa podąża za globalnymi trendami inwestycyjnymi – powiedział Jacek Michalski, Partner i szef zespołu Doradztwa Korporacyjnego oraz Fuzji i Przejęć w Wolf Theiss w Warszawie. – Pomimo, że większość krajów w regionie może pochwalić się zdrowymi fundamentami, obawy o światowy wzrost gospodarczy, jak również wygórowane oczekiwania cenowe sprzedających negatywnie wpływają na rynek fuzji i przejęć.

Tegoroczne CEE and Private Equity Forum, które miało miejsce w Warszawie w październiku, zostało zorganizowane we współpracy z serwisem Mergermarket. Oprócz tematów związanych z restrukturyzacją i sprzedażą aktywów w sytuacji nieregularnej, uczestnicy dyskutowali również o trendach na rynkach fuzji i przejęć w regionie, pozyskiwaniu finansowania oraz strategiach budowania wartości przedsiębiorstw.

– Główne wnioski jakie płyną z Forum to rosnąca rola funduszy private equity i venture capital w finansowaniu innowacyjnych przedsiębiorstw – powiedział Przemek Kozdój, Partner i szef zespołu Bankowości i Finansów w kancelarii Wolf Theiss w Warszawie. – Rola funduszy zyskuje na znaczeniu zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę spadającą aktywność inwestorów na lokalnych giełdach oraz coraz mniejszą liczbę spółek zainteresowanych pozyskaniem finansowania na rynkach publicznych.

• W pierwszych trzech kwartałach 2019 roku Toyota Motor Europe zanotowała 5,3-procentowy udział w rynku;
• Wzrost sprzedaży rok do roku o 16% dzięki rosnącej popularności hybryd i nowym modelom;
• Rekordowy udział hybryd w całkowitej sprzedaży Toyoty na poziomie 52%.

W trzecim kwartale 2019 roku Toyota Motor Europe (TME) utrzymała bardzo dobrą sprzedaż z pierwszego półrocza. Przyczyniły się do tego nowe modele oraz bogata gama hybryd. Od stycznia do września 2019 roku TME sprzedała 838 691 aut, notując 3,1-procentowy wzrost przy kurczącym się rynku.

„W pierwszej połowie tego roku sprzedaż naszych samochodów osiągnęła rekordowe poziomy, zaś w trzecim kwartale nie zwolniliśmy tempa. Choć europejski rynek samochodów słabnie, sprzedaż Toyota Motor Europe wzrosła, do czego przyczyniła się popularność hybryd. Przewidywaliśmy, że w tym roku nasz udział w rynku wzrośnie, ale rzeczywisty poziom zainteresowania naszymi modelami przerósł oczekiwania. Jesteśmy przekonani, że czwarty kwartał przyniesie równie dobre wiadomości i że roczna sprzedaż naszej firmy w Europie przekroczy zakładane 1 065 000 egzemplarzy” – powiedział Matt Harrison, wiceprezydent Toyota Motor Europe.

Wyniki sprzedaży Toyota Motor Europe

W tym roku, od stycznia do września, Toyota Motor Europe sprzedała 838 691 samochodów, o 3,1 procent więcej niż w tym samym okresie 2018 roku. To spowodowało, że udział TME w rynku motoryzacyjnym w Europie wzrósł o 0,3 punktu procentowego do 5,3 procent.

Sprzedaż hybryd zwiększyła się rok do roku o 16% do liczby 435 881 egzemplarzy. Stanowią one już 52% wszystkich samochodów dostarczonych klientom przez europejski oddział koncernu, a w krajach Europy Zachodniej i Środkowej 62%. Na rynkach wschodnich, obejmujących Rosję, Ukrainę, Kazachstan, kraje Kaukazu, Turcję i Izrael, hybrydy odpowiadają za 23% sprzedaży TME.

Wyniki sprzedaży marki Toyota w Europie

Europejscy klienci kupili w tym roku 775 201 samochodów marki Toyota, o 2,6% więcej niż w ciągu pierwszych 9 miesięcy 2018 roku. Najpopularniejszy model to Yaris – na drogi wyjechało 177 538 egzemplarzy miejskiego hatchbacka w omawianym okresie. Drugie miejsce zajęła Corolla z wynikiem 158 579 egzemplarzy, a trzecie Toyota RAV4 notująca 107 633 sprzedanych aut. Największymi wzrostami wykazały się modele Mirai (+76%), Camry (+30%) i RAV4 (+24%).

Liderem rynku hybryd jest nowa Corolla Hybrid, której sprzedaż wyniosła 113 926 aut. Na drugim miejscu znalazła się Toyota C-HR Hybrid (86 330 egz.), na trzecim Yaris Hybrid (86 330 egz.), a na kolejnym RAV4 Hybrid (75 168 egz.).

W porównaniu do tego samego okresu 2018 roku popularność hybryd Toyoty wzrosła o 15% do liczby 392 804 aut. Ich udział w całkowitej sprzedaży marki wynosi 51%, w tym w Europie Zachodniej i Środkowej 60%, zaś 22% na rynkach Europy Wschodniej i krajów ościennych (Izraela, Turcji, Kazachstanu, Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu).

Z bardzo dobrym przyjęciem klientów spotkała się Corolla w wersjach Hatchback i TS Kombi, których gama napędowa obejmuje dwa układy hybrydowe – 122-konny z silnikiem 1,8 l oraz 184-konny, oparty na silniku 2,0 l. Strategia wprowadzenia do oferty dwóch napędów hybrydowych o różnej mocy i charakterystyce zaowocowała 84-procentowym udziałem hybryd w sprzedaży Corolli Hatchback i TS Kombi (89 835 egz.). Corolla Sedan jest po raz pierwszy dostępna z napędem hybrydowym, który odpowiada za około połowę sprzedaży tej wersji nadwozia (24 091 egz.). Udział napędu hybrydowego w sprzedaży nowej Toyoty C-HR wynosi prawie 90%. W Europie Zachodniej i Środkowej napęd hybrydowy odpowiada za 80% sprzedaży SUV-a RAV4.

Wyniki sprzedaży Toyoty od stycznia do września 2019 roku

W sprawach frankowych często opinie biegłych są kluczowe. Już teraz sporządzanie ich trwa nawet do 6 miesięcy, a ten czas wciąż się wydłuża. Jeśli po ostatnim wyroku TSUE przybędzie pozwów, liczba biegłych może być niewystarczająca. Dodatkowo niskie stawki i opóźnienia w płatnościach zniechęcają do przyjmowania zleceń. Sądy uspokajają jednak, że opiniodawców nie zabraknie i będą posiłkować się nimi spoza właściwości miejscowej. Eksperci z kolei ostrzegają, że realnym zagrożeniem jest wydłużenie czasu trwania postępowań, a ewentualne powoływanie osób bez doświadczenia może wpłynąć na jakość ekspertyz.

Rozstrzygające opinie

W pozwach o zapłatę powód zobowiązany jest podać wartość przedmiotu sporu, czyli dokładną kwotę roszczenia, której dochodzi od banku. Może ona wynikać z nieważności umowy lub z wyeliminowania z niej postanowień dot. waloryzacji kredytu do franka szwajcarskiego i dotyczyć wyliczenia nadpłaty z powodu bezskuteczności klauzul indeksacyjnych lub denominacyjnych.

– Bardzo często strony podnoszą w pozwach konieczność ustalenia całkowitego kosztu kredytu i rzeczywistej rocznej stopy procentowej. Wnoszą o opisanie obiegu środków finansowych, jakie towarzyszyły udzieleniu kredytu indeksowanego czy denominowanego do CHF. Niejednokrotnie wymagane jest też przedstawienie czynników wpływających na zmiany kursów walut oraz na wysokość spreadu stosowanego przez rynek walutowy – mówi Krzysztof Michrowski, wpisany na listę biegłych sądowych z dziedziny bankowości i inżynierii finansowej przy Sądzie Okręgowym w Warszawie.

Ponadto w niektórych przypadkach trzeba ustalić, czy np. zawarte przez pozwany bank transakcje na instrumentach pochodnych mogły służyć finansowaniu kredytu waloryzowanego do CHF. Do przeprowadzenia tego typu analiz konieczne jest posiadanie specjalistycznej wiedzy z zakresu bankowości, finansów oraz matematyki finansowej. W tym celu należy powołać biegłego sądowego.

– Oczywiście sprawy mogą toczyć się bez opinii biegłych. Sądy zlecają sporządzenie ich, gdy same uznają to za niezbędne do rzetelnego podejmowania decyzji. Wyniki ekspertyz są dla nich merytorycznym wsparciem przy wydawaniu orzeczeń – wyjaśnia Mariusz Śliwiński, wpisany na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu oraz przy Sądzie Okręgowym w Warszawie.

Czas to nie pieniądz

Jak podkreśla Krzysztof Michrowski, proces tworzenia opinii jest bardzo skomplikowany i czasochłonny. Samo wyliczenie wartości przedmiotu sporu dla wprawionego biegłego, dysponującego stworzonymi przez siebie arkuszami kalkulacyjnymi, trwa około tygodnia. W bardziej skomplikowanych przypadkach dotyczących funkcjonowania rynku walutowego i roli banku jako jego uczestnika, może zająć nawet dwa miesiące.

– Do pracy biegłego należy zapoznanie się z aktami sprawy. W przypadku kredytów CHF to może być od 2 do 10 tomów, z których każdy jest dzielony na 200 kart. Na podstawie tych dokumentów należy udzielić jak najbardziej obiektywnych odpowiedzi na pytania zadane przez sąd. Często trzeba też przeprowadzić wiele bardzo szczegółowych obliczeń, np. z pomocą arkusza kalkulacyjnego. Przygotowanie opinii zajmuje od 50 do nawet 150 godz. Przeciętnie trwa ok. 100 godzin – zaznacza Mariusz Śliwiński.

Natomiast Krzysztof Michrowski informuje, że obecnie postępowanie sądowe w sprawie kredytu frankowego może trwać od ok. 2 do 3 lat. Biegli z zakresu bankowości, których jest w Polsce relatywnie niewielu, otrzymują wciąż nowe zlecenia opracowania opinii, a czas na ich sporządzenie wynosi nawet do 6 miesięcy. Ekspertów zniechęca relatywnie niskie wynagrodzenie w stosunku do specjalizacji i zakresu podejmowanych czynności. Można zatem przewidywać, że po głośnym wyroku TSUE, który daje frankowiczom pewnego rodzaju nadzieję, liczba biegłych zajmujących się tego typu sprawami okaże się niewystarczająca.

– Już teraz sądy są bardzo mocno obciążone liczbą opinii do sporządzenia. Stawki za ich wydawanie nie są podnoszone od wielu lat. Do tego trzeba dodać, że często występują znaczące opóźnienia w płatnościach. Bywa, że biegły czeka nawet ponad pół roku na swoje wynagrodzenie, a wcześniej musi opłacić podatki. Jest to mocno zniechęcające do tego typu pracy. Trudno godnie z niej żyć i tylko na niej się koncentrować. Dla wysokiej klasy specjalistów często pozostaje ona pewnego rodzajem misji społecznej – przyznaje Mariusz Śliwiński.

Wystarczające zasoby?

Na listach, które prowadzą prezesi sądów okręgowych, biegłych legitymujących się specjalizacją z zakresu finansów jest ok. 900, z rachunkowości – blisko 1000, zaś z dziedziny bankowości – w przybliżeniu 200. Występują różnice w liczbie ww. ekspertów ustanowionych przy poszczególnych sądach. Jak podaje Ministerstwo Sprawiedliwości, do wydania opinii sąd może powołać osobę, która posiada wiadomości specjalne, istotne dla jej rozstrzygnięcia, zatem nie tylko osobę pełniącą funkcję biegłego sądowego.

– Na liście biegłych z dziedziny finansów i bankowości Sądu Okręgowego w Łodzi figuruje dziewięć osób. Nic nie wskazuje na to, aby ich liczba była niewystarczająca. W zależności od sytuacji sąd może też zlecić wykonanie opinii ekspertowi z innego sądu okręgowego lub powołać biegłego ad hoc – stwierdza SSO Monika Pawłowska-Radzimierska, tamtejszy rzecznik prasowy ds. cywilnych.

Z kolei sędzia Marcin Kołakowski, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, uważa, że liczba biegłych z zakresu finansów i bankowości, wpisanych na listy prezesów sądów okręgowych nie stanowi problemu. W przypadku znacznego wzrostu tego typu spraw można zwracać się do innych specjalistów, np. biegłych rewidentów czy profesorów wyższych uczelni ekonomicznych.

– Z moich obserwacji wynika, iż kolejki w sądach już teraz są duże i cały czas rosną. To, że ktoś jest wpisany na listę biegłych w jednym czy w drugim sądzie lub pracuje na uczelni, wcale nie oznacza, że będzie chciał się zająć tego typu sprawami i ma ku temu wystarczające kompetencje. Być może w przyszłości będzie potrzebne rozwiązanie systemowe tego problemu – zauważa Mariusz Śliwiński.

Brak ryzyka?

Zdaniem Tomasza Buczka, Sekretarza Generalnego Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców i Biegłych Sądowych, nie powinniśmy ulegać panice, że zabraknie specjalistów. Wyrok w sprawie tzw. frankowiczów uprościł procedury przeliczenia kredytów. Oznacza to, że nie są potrzebni wyłącznie biegli z zakresu prawa bankowego. Sądy mogą posiłkować się opiniami innych ekspertów, np. z dziedziny rachunkowości, finansów czy ekonomii, jak również mają możliwość korzystania z instytutów, które są uprawnione do wydawania opinii. Ważne jest to, aby wybrany człowiek bądź podmiot mógł prawidłowo wykonać ekspertyzę i dostarczyć dowody w sprawie. Jednak nie wszyscy biegli podzielą to zdanie.

– W mojej opinii, biegły powinien specjalizować się w bankowości i finansach lub w rachunkowości bankowej i matematyce finansowej. Ponadto bardzo przydatne jest doświadczenie stricte bankowe. Istotna jest znajomość produktów kredytowych, w tym jego składowych parametrów. Nie każdy ekspert posiada takie doświadczenie, a źle napisaną opinię bardzo łatwo jest podważyć. Pozwów kredytowych przybywa, a liczba biegłych jest ograniczona. To może znacznie wydłużyć czas trwania procesu sądowego, a powoływanie osób bez doświadczenia i specjalistycznej wiedzy niewątpliwie wpłynie na jakość przygotowywanych opinii – ostrzega Krzysztof Michrowski.

Według sędzi Sylwii Urbańskiej, rzecznika prasowego ds. cywilnych Sądu Okręgowego w Warszawie, w razie znaczącego wzrostu wpływu spraw rzeczywiście istnieje ryzyko, że liczba biegłych będzie niewystarczająca. Obecnie trudno przewidzieć, ilu ich może brakować np. za kilka miesięcy. Zależeć to będzie od tego, jak wiele pozwów dotyczących kredytów indeksowanych czy denominowanych do franka szwajcarskiego wpłynie do sądów. Znaczenie będzie miało też to, czy w danej sprawie w ogóle będzie dopuszczany dowód z opinii biegłego. Dotychczas nie w każdym tego typu przypadku występował.

Innowacje i nowe technologie to dziś główna siła napędzająca rozwój energetyki. Wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań pochodzących z różnorodnych sektorów rynku pozwala tej branży m.in. na zwiększenie konkurencyjności, uzyskiwanie dodatkowych źródeł przychodu, optymalizację kosztów czy podnoszenie jakości produktów i usług.

Raport „Innowacje dla Energetyki. Kierunki Rozwoju Innowacji Energetycznych”, wydany przez Ministerstwo Energii, jako jeden z celów wdrażania innowacji w energetyce wskazuje zwiększenie konkurencyjności polskiego sektora energii, do którego z kolei przyczyniają się m.in. stałe podnoszenie zaawansowania technologicznego czy jakości jego funkcjonowania oraz optymalizacja wykorzystania  zasobów, którym on dysponuje. By osiągnąć te założenia, firmy z branży energetycznej mogą sięgać po innowacyjne technologie i ich aplikacje z różnych sektorów rynku – od IT po space-tech. –  Sektor kosmiczny jest przykładem gałęzi przemysłu, dostarczającej innowacyjnych technologii, które odpowiednio zaadaptowane, mogą usprawniać pracę podmiotów z sektora energetycznego zajmujących się zarówno konwencjonalnymi, jak i niekonwencjonalnymi źródłami energii – komentuje Jędrzej Kowalewski, prezes spółki Scanway.

Setki tysięcy oszczędności dla farm wiatrowych

Jako przykład technologii tworzonych na potrzeby sektora kosmicznego, możliwych do zastosowania w energetyce, można podać systemy wizyjne i pomiary 3D, konkretniej np. laserową kontrolę stanu turbin wiatrowych. Scanway wykorzystując swoje know-how z zakresu projektowania optyki na potrzeby projektów kosmicznych, w tym budowy we współpracy z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju polskiego satelity ScanSAT, przygotował takie aplikacje m.in. dla Zakładów H. Cegielski – Poznań S.A. Autorskie systemy pomiaru trójwymiarowego spółki pozwoliły na precyzyjne określenie ubytków i niedokładności mechanicznych w korpusach przekładni turbin wiatrowych. Zestaw skanerów 3D umożliwił zaawansowaną optymalizację procesu remontowego oraz prowadzenia prac serwisowych.

– Taka optymalizacja procesu serwisowania oznacza skrócenie przestojów
i przekłada się na konkretne liczby – w przypadku farmy wiatrowej składającej się z 50 turbin, oszczędności z niej wynikające mogą wynosić nawet do 200 tys. zł rocznie – komentuje Kowalewski.  Zakłady H. Cegielski to nie jedyna firma korzystająca z rozwiązań Scanway – firma współpracowała również ze spółkami kapitałowymi PGE – Naszą ofertę dedykujemy podmiotom, które na branżę energetyczną patrzą przez pryzmat odpowiedzialności, niezawodności i innowacji. Rozwiązania Scanway prezentujemy m.in. na  branżowych wydarzeniach, w tym na  V Kongresie Energetycznym oraz Kongresie Nowego Przemysłu, gdzie spotkały się one z dużym zainteresowaniem – dodaje CEO wrocławskiej spółki.

Z kosmosu do polskiej energetyki

Z aplikacji technologii pochodzących z branży space-tech mogą korzystać nie tylko farmy wiatrowe. Wspominany już Scanway, pracuje nad technologią monitorowania składu węgla w kopalniach z użyciem technologii stosowanej przez NASA na Marsie. Takie rozwiązanie wsparłoby środowiska polskiej energetyki konwencjonalnej, ponieważ w sposób pośredni pozwala znacznie zmniejszyć emisję szkodliwych substancji przy produkcji energii.

Energetyce może przysłużyć się również rozwój polskich satelitów i obserwacji zdalnych. Przykładowo prace nad satelitą ScanSAT, który planowo ma znaleźć się na orbicie na przełomie 2020 i 2021 roku, doprowadziły do opracowania przez Scanway precyzyjnego, zminiaturyzowanego układu optycznego, który zamontowany na dronach może być wykorzystywany np. w detekcji wycieku gazów, monitorowaniu stanu sieci energetycznych lub kopalni odkrywkowych.

Takie wykorzystanie innowacyjnych technologii bezpośrednio wpływa na unowocześnianie się polskiego sektora energii na wielu płaszczyznach jego funkcjonowania – od pozyskiwania surowca, przez jego przesył, zarządzanie zużyciem czy też optymalizację kosztową, przekładającą się na wdrażanie konkurencyjnych modeli biznesowych w energetyce.

– Integracja branży energetycznej z branżami pozornie jej dalekimi, jak właśnie space tech, i aplikacje proponowanych przez nie innowacji przyczyniają się do zwiększenia efektywności procesu wytwarzania i wykorzystania energii – komentuje Jędrzej Kowalewski. Mogą się też przyczynić do niezakłóconego funkcjonowania systemu energetycznego, co w skali makro może przekładać się na podnoszenie bezpieczeństwa energetycznego, jakości oferty całej branży oraz jej konkurencyjności.

Innowacje tak, ale skąd?

Źródłem innowacji dla branży energetycznej mogą być rozwiązania tworzone przez firmy działające w różnej skali i w różnych sektorach rynku, choć najwięksi gracze
z sektora szczególną uwagę przywiązują do startupów. Przykładowo w ramach grupy PGE powołany został PGE Ventures, fundusz Venture Capital, którego celem jest inwestowanie w start-upy, z kolei PGNIG utworzyło inkubator technologiczny InnVento wspierający rozwój
star­tu­pów z branży ener­ge­tycz­nej oraz poszu­ki­wa­nie nowych tech­no­lo­gicz­nych roz­wią­zań dla branży. Innym przykładem jest powstanie spółki-córki Energa – firmy Enspiron, która działa w obszarze tworzenia rozwiązań dla nowoczesnej energetyki. Szczególne znaczenie dla przepływu technologii między różnymi sektorami przemysłu ma ich otwartość na nowe rozwiązania, nawet jeśli nie mają one między nimi przełożenia 1:1, a wymagają odpowiedniego zaadaptowania i przygotowania indywidualnych ich aplikacji. – W naszym przypadku i technologii związanych z sektorem kosmicznym się to sprawdza – czerpiąc z know-how ze zrealizowanych projektów przekładamy rozwiązania „kosmiczne” na potrzeby przemysłu, w tym energetycznego – podsumowuje Jędrzej Kowalewski. Przykłady te pokazują, że wykorzystanie innowacji i nowych technologii w energetyce to szeroki obszar, który rokuje na jej dalszy dynamiczny rozwój.

Jak być społecznie odpowiedzialnym? To pytanie zadaje sobie wielu przedsiębiorców, którzy chcą nie tylko z powodzeniem prowadzić biznes, ale także brać odpowiedzialność za swoje działania i wprowadzać zmiany, które będą mieć większe znaczenie. CSR, czyli Corporate Social Responsibility nie jest w Polsce nowym zjawiskiem. Udział w akcjach charytatywnych, organizowanie pomocy np. dla lokalnej społeczności, itp. znalazło stałe miejsce w polityce nie tylko największych korporacji, ale i mniejszych firm.  Jeżeli takie postępowanie jest powszechne, to, czy ma jeszcze jakiekolwiek znaczenie i przynosi pozytywne skutki? Okazuje się, że CSR nadal  jest potrzebny, jednak dzisiaj coraz częściej przyjmuje postać dbania o sustainability. To model zarządzania przedsiębiorstwem, który zakłada zrównoważony rozwój firmy. Ta, która funkcjonuje zgodnie z tą polityką, skupia się nie tylko na ekologii i zmniejszeniu swojego negatywnego wpływu na środowisko, ale także na odpowiedzialnym podejściu do pracowników i tworzeniu rozwiązań, z których może czerpać całe społeczeństwo. Dobrze dobrana strategia CSR 2.0 marki niesie korzyści dla wszystkich i nie można ukrywać, że po prostu danej firmie się opłaca.

CSR: wymóg biznesowy XXI wieku

Doświadczenie wielu marek pokazuje, że prowadzenie działalności nastawionej jedynie na zysk w pewnym momencie obraca się przeciwko firmie, a w dzisiejszych czasach po prostu na dłuższą metę paradoksalnie się nie opłaca. W wielu przypadkach w ogóle nie jest również możliwe. Przedsiębiorstwa, szczególnie korporacje i wielkie zakłady, na które są zwrócone oczy wszystkich, czują presję, by po pierwsze, zniwelować swój negatywny wpływ na środowisko naturalne, a co więcej, by podejmować działania, które przedłużą życie naszej Planecie i pomogą ludziom, którzy cierpią z powodu zmian klimatycznych. Tego oczekują klienci, interesariusze, całe społeczności. Globalizacja oprócz oczywistych negatywnych skutków, przyniosła także „modę” na pomaganie. Niesienie pomocy dla potrzebujących jest kluczowe we współczesnym świecie, ale nie można także ukrywać, że jest dobrze widziane. Szczególnie w przypadku firm, które mogą sobie pozwolić na pomoc finansową czy oferowanie swoich usług pro bono. Tutaj panuje po prostu zasada: stać Cię, a nie pomagasz, to jesteś tym złym.

– Niesienie pomocy przez biznes stało się obecnie ważniejsze niż kiedykolwiek. W Intrum od dawna pracujemy zgodnie z zasadami sustainability. Co ważne, podejmowane przez nas inicjatywy, bardzo często są proponowane przez samych pracowników. Dlaczego to ważne? Uważamy, że firma nie może po prostu narzucić pracownikom polityki zrównoważonego rozwoju i postanowić, że od poniedziałku będzie działać fair, w trosce o społeczeństwo czy środowisko. Podejmowane działania powinny zdobyć akceptację zespołu i być w zgodzie z tożsamością i wartościami danej marki. Nikt nie uwierzy, że firma X chce nieść pomoc i czynić realne zmiany czy to w swoim otoczeniu, czy to globalnie, jeżeli ma zupełnie odmienny wizerunek, jest znana z tego, że źle traktuje pracowników lub nie liczy się z konsekwencjami środowiskowymi swojej działalności. Dlatego przedsiębiorstwo, dla którego ważny jest CSR i szerzej – dbanie o zrównoważony rozwój – musi podejść kompleksowo do sprawy. Nie wystarczą pojedyncze akcje, a długofalowy plan działania, który jest nastawiony na konkretny cel. Firma, która chce być odpowiedzialna społecznie, powinna mieć na stałe wpisaną taką postawę w swój model biznesowy – komentuje Iwona Żurawska, Dyrektor HR w Intrum.

Tak robi Intrum. Świetnym przykładem jest Annual and Sustainability Report 2018, czyli dokument, w którym jest zapisana strategia firmy dotycząca dbania o środowisko, potrzeby pracowników i niesienia pomocy dla społeczeństwa. Grupa Intrum pokazuje w nim również, jakie inicjatywy w tych obszarach podjęła w danym roku i planuje w kolejnych miesiącach, zarówno na poziomie globalnym, jak i lokalnie, jeżeli chodzi o 25 krajów w całej Europie, w których marka jest obecna.

Pomaganie jest proste i nie kosztuje wiele

Zdarza się, że wiele firm przed pomaganiem i byciem odpowiedzialnym społecznie powstrzymuje obawa, że takie działania wymagają sporo czasu, a także podjęcia wielu dodatkowych środków, również tych finansowych. Nic bardziej mylnego, ponieważ w tym przypadku od skali pomocy, bardziej liczy się efekt, a jak dodaje Iwona Żurawska, największą „siłę rażenia” mają działania podejmowane lokalnie, bo przynoszą realną pomoc w krótkim czasie.

– Jeżeli chodzi o pomoc dla najbardziej potrzebujących, skupiamy się na lokalnych społecznościach, fundacjach, firmach, itp. Nasi pracownicy ze wszystkich lokalizacji, w których działamy (Warszawa, Wrocław, Białystok), angażują się np. w zbiórki pieniędzy dla tych mniej uprzywilejowanych lub po prostu dla osób, które znalazły się w ciężkiej sytuacji życiowej, miejscowych schronisk dla zwierząt, itp. Działając w ten sposób, widzimy, kto w naszym otoczeniu potrzebuje pomocy, ponieważ znamy sytuację naszych „sąsiadów”. Możemy także na bieżąco kontrolować podejmowane przez nas kroki
i sprawdzać, czy przynoszą efekty.

Pracodawco, nie zapominaj o pracownikach!

CSR 2.0 lub troska o zrównoważony rozwój, oznacza również dbanie o pracowników. Nie chodzi jednak tylko o działania employer brandingowe, czy o spełnianie potrzeb obecnych czy potencjalnych pracowników. Ważne jest także zachęcenie zespołu np. do wyrobienia w sobie odpowiednich nawyków, by ludzie sami chcieli podejmować działania, chociażby na rzecz środowiska czy pomocy innym, by wiedzieli, że jest to ważne. Inną kwestią jest dbanie o właściwą komunikację z zespołem i regularne podejmowanie takich kroków, dzięki którym pracownicy danej firmy będą tworzyć zgraną grupę, która efektywnie pracuje.

– Działania employer brandingowe, ukazujące daną firmę, jako atrakcyjnego pracodawcę, dbającego o dobro pracowników, muszą zostać uzupełnione o tematy, które są ważne dla pracowników, np. stawianie na ekologię w miejscu pracy
i podejmowanie szeregu działach pokazujących, że dana marka postępuje etycznie, ma jasno określony kodeks postępowania i go przestrzega, dba o przejrzystość zasad prowadzenia biznesu, postępuje fair z partnerami biznesowymi, podwykonawcami. Przy tym nie należy zapominać, że tworzenie komfortowego miejsca pracy dla wszystkich pracowników oraz dawanie im możliwości rozwoju i zdobywania kolejnych umiejętności, to podstawa, dla każdego pracodawcy, który chce działać zgodnie z filozofią CSR 2.0 – zaznacza Iwona Żurawska, Dyrektor HR w Intrum.

Zrównoważony rozwój firmy to również stawianie na budowanie zespołu zróżnicowanego pod względem płci i wieku. Różnorodność jest wartością samą w sobie, a w miejscu pracy wpływa pozytywnie na pracę zespołu, jego motywację,  podejście do rozwiązywania problemów, itp. Dbanie o prawa człowieka, godne warunki pracy i szacunek dla pracowników, to zresztą oczywiste kwestie.

Ile zyskamy?

Benefitów dla samej firmy wynikających z dobrze przygotowanej strategii CSR jest tyle, ile pomysłów ma dana organizacja na ich zrealizowanie. W każdym przypadku jednak firma zyskuje w oczach pracowników – obecnych i przyszłych, także swoich klientów. Zdobywa kolejne narzędzie, dzięki którym może zawalczyć o konkurencyjność rynkową. Każde działanie wymaga jednak wyczucia oraz znajomości firmy na tyle, aby ocenić, jakie rozwiązania może wdrożyć w życie i jak zostaną one odebrane przez społeczeństwo, otoczenie biznesowe i przede wszystkim potencjalnych beneficjentów.

Korzyści, jakie będzie czerpać firma z bycia odpowiedzialną społecznie, są ważne, jednak główny celem podejmowania działań z obszaru CSR czy sustainability powinna być chęć dokonywania zmian, które mają znaczenie dla społeczeństwa, gospodarki, środowiska i tworzenie nowych rozwiązań, które w jakimś wymiarze ułatwiają życie innym. Taki jest kierunek,
w którym podążają zachodnie firmy z rozwiniętych społeczeństw. Dla nich nie liczy się już tylko pogoń za zyskiem. Chcą czegoś więcej. Chcą stawać się „lepsze” dla siebie, innych, dla społeczeństwa.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesądził o kluczowych zagadnieniach, związanych z kredytami we frankach. Orzekł, że niezgodne z prawem zapisy o kursach walut – które znalazły się w umowach, są podstawą do unieważnienia ich. Jednocześnie w orzeczeniu widzimy zapis, że na wyrok ten może się powoływać konsument, dochodzący swoich spraw. Otrzymaliśmy więc mocne narzędzie, dzięki któremu wszyscy klienci decydujący się na rozprawę w sądzie mogą walczyć o unieważnienie swojej umowy kredytowej. Trzeba jednak pamiętać, że wyrok ten wskazuje unieważnienie jako jedyną słuszną drogę rozwiązania tych spraw. Eliminuje to więc możliwość ubiegania się o rozwiązanie: złotówki oparte o stopę LIBOR, o którym to rozwiązaniu rozpisywały się media przed ogłoszeniem wyroku. Dla kredytobiorców oznacza to większą pewność przy składaniu pozwów. Wciąż jednak muszą liczyć się z paroletnią batalią sądową.

– TSUE w wyroku numer C260/18 przesądził podstawową ścieżkę orzeczniczą, którą jest unieważnienie umowy. Należy się więc spodziewać, że sądy będą dążyły do rychłego zamykania tych spraw. Z drugiej jednak strony wzrasta liczba klientów, pozywających swoje banki – co spowoduje przedłużanie procesów sądowych. Trzeba więc przygotować się na 3 lub 4 lata walki – powiedziała serwisowi eNewsroom Barbara Garlacz, radczyni prawna. – Kredytobiorcy mogą liczyć na to, że za trzy lata banki zaczną siadać do rozmów ugodowych. W tej chwili nie będą chciały rozmawiać o ugodach – na razie obserwują, jak orzeczenie TSUE będzie implementowane przez sądy powszechne. A to wydarzy się dopiero wtedy, gdy pojawią się orzeczenia Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych – które będą dla sądów powszechnych definitywnie wiążące. Na te orzeczenia poczekamy jeszcze ponad dwa lata. Wtedy zobaczymy, jak zachowają się banki. Możliwe, że po kilkudziesięciu przegranych sprawach zdecydują się na ugody z klientami – przewiduje Garlacz.

Bloomga, developer gier na urządzenia przenośne, już na targach Poznań Game Arena zaprezentuje nadchodzące premiery gier na systemy Android oraz iOS – Wild West Age oraz Islandoom. Oba tytuły zostaną wydane w formacie free-to-play w najbliższych miesiącach.

Działania spółki znanej z gier przeglądarkowych nabierają rozpędu. Jeszcze w bieżącym miesiącu ruszą przedzapisy do wersji mobilnej gry Islandoom. Natomiast w dniach 18-20 października na targach PGA Bloomga przedstawi największy dotychczasowy projekt spółki – Wild West Age. Premiera tytułu planowana jest na I kwartał nadchodzącego roku.

Naszym priorytetem na najbliższe miesiące jest rozwój Islandoom oraz premiera gry Wild West Age. Lada dzień, w sklepach iStore oraz Google Play uruchomimy zapisy, które pozwolą użytkownikom na automatyczne pobranie gry w dzień premiery. Możliwość zapisu będzie aktywna już w czasie PGA. Jeszcze przed końcem listopada planujemy wydanie Islandoom na urządzenia iOS i Android. Będziemy uruchamiać kolejne serwery z częstotliwością zależną od sukcesu osiągniętego na telefonach i tabletach. – opisuje plany spółki Dawid Przygodzki, prezes Bloomga.

Islandoom to strategiczna gra MMO dostępna na przeglądarkach. Głównym celem tytułu jest stworzenie imperium w postapokaliptycznej rzeczywistości, w której większość lądu na ziemi znalazła się pod wodą. Gracz może wybrać jedną z czterech wyspiarskich frakcji – ze względu na odmienne statystyki, każda z nich oferuje inny styl rozgrywki. Produkcja, dostępna od 2017 roku, była wielokrotnie chwalona za unikatowy świat oraz szybkie zbudowanie sporej bazy graczy. W produkcji znajduje się również druga gra spółki – Wild West Age.

Na I kwartał 2020 roku jest planowana premiera Wild West Age. Obecnie prowadzimy rozmowy z potencjalnymi wydawcami gry i liczymy, że o efektach rozmów będziemy mogli poinformować już niedługo. – kontynuuje.

Wild West Age bazuje na modelu biznesowym free-to-play. Oznacza to, że rozpoczęcie gry na urządzeniach mobilnych oraz komputerach będzie darmowe. Jest to produkcja multiplatformowa, która połączy graczy z urządzeń mobilnych oraz przeglądarek internetowych, a później do społeczności graczy dołączą także użytkownicy platformy Steam. Docelowym trybem zabawy jest kampania fabularna. Autorzy przygotowali dziesiątki misji, podczas których zmierzymy się przeciwnikami rodem z epoki Dzikiego Zachodu. Na chętnych czeka także multiplayer umożliwiający walkę z innymi użytkownikami. Rozgrywkę wieloosobową będzie można zobaczyć po raz pierwszy już w tym tygodniu, na stoisku w Poznaniu. Wild West Age opiera się na kilku filarach. Poza rozbudową miasta, gracz musi eksplorować mapę świata, rekrutować i trenować jednostki, walczyć z przeciwnikami, odblokowywać nowe przedmioty, czy wyznaczać podwładnych do wykonywania rozmaitych obowiązków. Jednym z głównych celów gry jest zbudowanie najpotężniejszej sieci handlowo-przemysłowej łączącej ze sobą przeciwległe wybrzeża USA.

– W czasie targów PGA pokażemy pierwszy trailer nowej cross-platformowej gry. Zostanie zaprezentowane pierwsze demo modelu walki PvP, w które będzie można zagrać na tabletach dostępnych na naszym stanowisku. Dzięki temu już w ten weekend dostaniemy feedback od zwiedzających.

Sektor gier mobilnych wciąż dominuje światowy rynek gier. W 2018 roku wygenerował on aż 63.2 miliardów USD przychodu, co stanowiło blisko połowę łącznego przychodu wygenerowanego przez ogół urządzeń elektronicznych. Produkcje na telefony i tablety przewyższają przychodami obroty na konsole oraz komputery osobiste, które mają kolejno 32% oraz 21% rynku. Gry przeglądarkowe stanowią obecnie ułamek tej kwoty.

Już 85% mikrofirm deklaruje, że ma poczucie bezpieczeństwa finansowego – wynika z Indeksu Bezpieczeństwa Finansowego Nest Banku. Okazuje się jednak, że prawie 62% obawia się, o to co będzie w przyszłości. Co sprawia, że mikrofirmy czują się bezpiecznie? Czego przedsiębiorcy się obawiają?

Indeks Bezpieczeństwa Finansowego[1] to badanie realizowane cyklicznie na zlecenie Nest Banku. Najnowsza edycja badania została przeprowadzona w sierpniu i wrześniu 2019 roku przez agencję SW RESEARCH na reprezentatywnej grupie polskich mikro i małych firm. Celem badania jest sprawdzanie postaw i przekonań przedsiębiorców w zakresie bezpieczeństwa finansowego.

Poczucie bezpieczeństwa rośnie, jednak obawa o przyszłość pozostaje

Od kilku lat systematycznie rośnie w Polsce liczba mikro i małych firm. Polski sektor MŚP jest zdominowany przez mikrofirmy, których udział w strukturze wszystkich przedsiębiorstw wynosi aż 96,5%. Obecnie jest ich ponad 2 mln, o czyli o 3,5% więcej niż w 2016 r. i o 12% więcej niż w 2008 r[2]. Z Indeksu Bezpieczeństwa Finansowego Nest Banku wynika, że polskie mikrofirmy czują się bardzo dobrze na rynku – aż 85% z nich ma poczucie bezpieczeństwa finansowego. 38% mikroprzedsiębiorców deklaruje nawet, że ma poczucie stabilności finansowej w firmie. Jednak spora grupa mikrofirm ciągle obawia się o swoją finansową przyszłość – aż 62%. Tylko 2% mikroprzedsiębiorców deklaruje, że zdecydowanie nie obawia się o finanse w przyszłości.

Co sprawia, że przedsiębiorcy czują się bezpiecznie?

Mikroprzedsiębiorcy zapytani o to, co ma kluczowe znaczenie w budowaniu poczucia bezpieczeństwa finansowego najczęściej odpowiadali, że płynność finansowa oraz duża liczba zleceń. Aż 27% badanych podkreślało, że kluczowy jest brak zatorów płatniczych, który pozwala na utrzymanie płynności finansowej – Polskie mikrofirmy są świadome, że działają na bardzo wymagającym rynku. Co ciekawe, czują się na nim bezpiecznie i śmiało podejmują decyzje inwestycyjne – aż 64% z nich deklaruje, że w ostatnich 5-latach poczyniło inwestycję przekraczającą 10 tys. złotych – mówi Agnieszka Porębska-Kość, Członek Zarządu Nest Banku.

Czego obawiają się mikrofirmy?Niemal 1/5 mikrofirm (19%) najbardziej obawia się utraty płynności finansowej. Niewiele mniej boi się natomiast braku zapłaty za swoje usługi (13%), nieprzewidywalności rynku (13%) oraz niewypłacalności partnerów biznesowych (12%). Jedynie 2% mikroprzedsiębiorców nie ma żadnych obaw.

Co zrobiłby mikroprzedsiębiorca w sytuacji awaryjnej?

W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa finansowego firmy 36% ankietowanych zredukowałoby wydatki, prawie co piąty wykorzystałby własne oszczędności, a 13% rozważyłoby wzięcie kredytu w banku. Tym samym kredyt w banku znalazł się znacznie wyżej niż takie rozwiązania jak zawieszenie działalności firmy (5%), redukcja zatrudnienia (8%) czy pożyczka od znajomych (6%)
– Niepokojące jest, że aż 36% mikrofirm woli zredukować wydatki, niż zwrócić się po pomoc do banku. Prawdopodobnie w przypadku części przedsiębiorców wynika to z przekonania, że wzięcie kredytu w banku to skomplikowana i czasochłonna procedura. Jednak w ostatnich kilku latach pojawiły się rozwiązania, dzięki którym firma może uzyskać pieniądze w kilka dni. Aby uzyskać finansowanie w Nest Banku wystarczy zadzwonić do doradcy, który na podstawie wywiadu telefonicznego poda kwotę kredytu dostępną dla danego klienta. Uzyskanie takiej informacji nie wymaga angażowania klienta w czasochłonne zbieranie dokumentów czy wizyty w banku. Wystarczy potwierdzić chęć uzyskania finansowania przy pomocy smsa. Resztą formalności zajmie się doradca, a pieniądze znajdą się na rachunku nawet następnego dnia.

Agnieszka Porębska-Kość, Członek Zarządu Nest Banku

[1] Indeks Bezpieczeństwa Finansowego Nest Banku to badanie, które zostało zrealizowane w dniach 27.08-04.09.2019 przez agencję SW RESEARCH metodą wywiadów on-line (CAWI) na panelu internetowym SW Panel. W ramach badania przeprowadzono 1001 ankiet z osobami samozatrudnionymi oraz właścicielami mikro i małych przedsiębiorstw. [2] Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw 2019, źródło: PARP (www.parp.gov.pl)

Światowa gospodarka wzrośnie w tym roku o 3 proc., zamiast oczekiwanych 3,2 proc. Według prognoz MFW w 2020 r. wzrost przyspieszy do 3,4 proc., zamiast do 3,6 proc. Przyczyn należy szukać głównie w konflikcie handlowym pomiędzy USA i Chinami. Trwa on już kilkanaście miesięcy i mimo kolejnych rund negocjacyjnych datę jego zakończenia trudno przewidzieć. To realizacja scenariusza egoizmu gospodarczego opisywanego w raporcie Kierunki 2019, którego autorami są DNB Bank Polska i PwC. Blisko jedna czwarta polskich przedsiębiorców obawia się skutków wojny celnej. 

Wzrost ekonomiczny na świecie jest najsłabszy od ponad sześciu lat. To w dużej mierze wynik konfliktu gospodarczego pomiędzy USA i Chinami. Mimo spadków wskaźników makroekonomicznych, wciąż pojawiają się kolejne bariery. Podniesienie ceł oznacza osłabienie popytu na eksportowane dobra. Przekłada się to na spadek podaży, co dla producentów oznacza ograniczenie produkcji. Czy sytuacja ulegnie stabilizacji?  W ubiegłym tygodniu zawarto w Waszyngtonie wstępne porozumienie w sprawie zakończenia toczącej się od ponad dwóch lat wojny handlowej, ale decyzje w sprawie konkretów jeszcze nie zapadły.

Ta niepewność jest widoczna w działaniach przedsiębiorstw, które w wielu przypadkach nie podejmują nowych inwestycji lub odkładają takie decyzje w czasie. Eksperci rynkowi wskazują, że coraz więcej firm bierze pod uwagę przeniesienia produkcji (w części lub w całości) z Chin do innych państw. Takie decyzje rozważają m.in. technologiczni giganci (HP, Dell, Microsoft, Amazon, Apple). Również w Europie widać konsekwencje konfliktu. Jak wynika z raportu Kierunki 2019 DNB Bank Polska i PwC, blisko jedna czwarta polskich przedsiębiorców obawia się skutków wojny celnej.

Po raz pierwszy od jesieni 2012 r. globalny wskaźnik Purchasing Managers’ Index (PMI) w obszarze przemysłu spadł poniżej 50 pkt. Oznacza to, że sytuacja producentów jest niekorzystna. Na obecną chwilę dane z gospodarstw domowych są stabilne, a sektory budownictwa i usług stale rosną. Pokazuje to, że trudne relacje handlowe na linii USA-Chiny nie wpływają jeszcze tak znacząco na inne obszary gospodarki. Nie oznacza to jednak, że w dłuższej perspektywie konsekwencji uda się uniknąć.

Źródło: DNB Markets

Zgodnie z szacunkami coraz większe bariery w wymianie handlowej i ich negatywny wpływ na produkcję wpłynęło na obniżenie wzrostu gospodarczego. Wzrost PKB w skali świata może zwolnić z 3 proc. do 2,8 proc. w nadchodzącym roku. Byłoby to najniższy wynik od czasu ostatniego kryzysu finansowego, kiedy globalna gospodarka skurczyła się o 0,1 proc.

– Przemysł, a zwłaszcza motoryzacja i elektronika to obszary o największej ekspozycji na handlową wymianę międzynarodową, a więc również najbardziej narażone na ograniczenia otwartości państw. Skoro spada popyt i podaż, musi się to odbić na PKB. Jego wzrost spowalnia, co wywołuje dodatkowy pesymizm i niepewność. Tak rozwija się egoizm gospodarczy –  mówi Marcin Prusak, Członek Zarządu DNB Bank Polska.

Źródło: Thomson Datastream/ DNB Markets

Wymiana gospodarczych ciosów

Początek konfliktu sięga lipca 2018 r., kiedy administracja prezydenta Trumpa po raz pierwszy uderzyła w chiński eksport cłami na poziomie 25 proc. od produktów technologicznych wartych 34 mld USD. Chiny nie pozostały dłużne i odpowiedziały symetrycznie.

Już w sierpniu 2018 r. cła na poziomie 25 proc. dotyczyły towarów o wartości w sumie 50 mld USD po obu stronach. Dodatkowo, we wrześniu 2018 r. nałożono cła w wysokości 5-10 proc. odpowiednio na produkty warte 200 mld USD (USA na chiński eksport) i 60 mld USD (Chiny na eksport z Ameryki).

W maju 2019 poziom ceł na towary o tych wartościach został podniesiony i wyrównany do 25 proc. W efekcie zaczęły obowiązywać taryfy na poziomie 20-25 proc. na towary warte odpowiednio 250 mld USD (ze strony USA) i  110 mld USD (ze strony Chin).

Tegoroczna jesień przynosi nowe sankcje. USA wprowadziły już 10 proc. cła na towary o wartości 300 mld USD (częściowo teraz, częściowo zostaną one wprowadzone w grudniu). Jednak zgodnie z zapowiedzią, mogą one zostać podwyższone do poziomu 15 proc. Administracja Trumpa nie wyklucza także podniesienia wcześniejszych ceł na towary o wartości 250 mld USD – z 25  do 30 proc. Termin został jednak przesunięty na razie na połowę października. To efekt chińskiej decyzji o zmniejszeniu sankcji na amerykańską soję i wieprzowinę. Czy to początek zmiany podejścia i szansa na osiągnięcie porozumienia, czy jednak  zasłona dymna, która ma uśpić czujność drugiej strony?

Opracowanie: DNB Bank Polska

Negocjacje trwają

W ubiegłym tygodniu rozpoczęła się  kolejna runda negocjacji pomiędzy gospodarczymi mocarstwami. Z deklaracji obu stron wynika, że widzą negatywne skutki nakładanych ceł. Jak wskazuje U.S. Chamber of Commerce przedłużające się napięcia handlowe i eskalacja konfliktu nie leżą w interesie żadnego państwa. Również Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin jest zdania, że brak współpracy niekorzystnie odbija się na ogólnej kondycji gospodarek. Jednak z bardziej praktycznego punktu widzenia obie strony czekają na przychylne gesty wobec siebie i od nich uzależniają kolejne kroki. To wyczekiwanie skutkuje pogorszeniem kondycji światowej gospodarki. Można to podrównać do coraz szybszej jazdy rollercoasterem. Próbowanie się i wytrzymywanie coraz większych przeciążeń przez dwóch pasażerów odbija się na wszystkich uczestnikach zabawy.

Na początku tego roku dominowała prognoza, że dojdzie do 10 proc. spadku udzielanych kredytów mieszkaniowych w 2019 r. Jednak stało się inaczej. Dlatego, że program 500+ trafia teraz do zamożniejszych rodzin.

O ile pierwszy kwartał potwierdzał pesymistyczne prognozy dla rynku mieszkaniowego, to w drugim nastąpił gwałtowny skok zarówno wolumenu jak i wartości udzielonych hipotek, odpowiednio o 17 proc. i 21 proc. kw./kw. To oznaczało najlepszy kwartalny wynik od 2008 r.

Prognoza, że wartość udzielonych w 2019 r. kredytów mieszkaniowych w br. wyniesie 47 mld zł zmieniła się w przewidywania na poziomie 60 mld zł.

– Wygląda to na coś w rodzaju hipotecznego cudu nad Wisłą, jednak na rynkach finansowych cuda raczej się nie zdarzają – mówi w rozmowie z MarketNews24 Jarosław Jędrzyński, ekspert portalu RynekPierwotny.pl. – Skąd więc ta swoista eksplozja statystyk? Zdecydowanie zastanawiające jest, że cudowne ożywienie krajowego rynku hipotek nastąpiło zaledwie kilka tygodni po konwencji rządzącej partii z końca lutego br., na którym ogłoszono rozszerzenie programu 500+ na pierwsze dziecko.

Jak wynika z tegorocznego raportu Instytutu Badań Strukturalnych zaledwie 37 proc. środków z 500+ trafia do rodzin ubogich, którym te pieniądze są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast z badań Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH z 2017 r. wynika, że tylko 40 proc. beneficjentów programu deklaruje przeznaczenie środków w dłuższym terminie na żywność i odzież, gdy prawie 22 proc. na zwiększenie oszczędności.

– Rozszerzenie programu na pierwsze dziecko znacząco zwiększy odsetek na tyle zamożnych beneficjentów 500+, że otrzymane w jego ramach środki będą stanowiły dla nich nadwyżkę finansową i nie byłoby nic w tym dziwnego, gdyby już obecnie nawet 1/3 transferu socjalnego, czyli w skali roku nawet kilkanaście miliardów złotych trafiało na konta oszczędnościowe albo na cele inwestycyjne, a jak inwestycje, to wiadomo, że w Polsce numer jeden to mieszkania – wyjaśnia ekspert.

Jeśli to się potwierdzi, to rynek mieszkaniowy przez kolejne lata będzie miał zapewniony wysoki popyt ze strony zamożniejszej części beneficjentów rządowego programu.

Dziś rusza kolejna inicjatywa Google wspierająca rozwój startupów w zaawansowanej fazie wzrostu. W Warszawie wystartuje Google for Startups Accelerator, którego pierwsza edycja jest skierowana do firm z sektora gamingowego z całej Europy. W programie weźmie udział 10 startupów z sześciu krajów. Inicjatywa będzie częścią europejskiej sieci akceleratorów Google – kolejne ruszą w Maladze i Tel Avivie.  

Czym jest Google for Startups Accelerator? To kilkumiesięczny program dla zaawansowanych startupów (w tym spółek giełdowych), który ma pomóc im w szybkim rozwoju i globalnej ekspansji. Pierwsza edycja warszawskiego akceleratora Google jest skierowana do firm z branży gamingowej z całej Europy. Projekt rozpoczyna się tygodniowymi warsztatami z 30 mentorami z całego świata. Przez kolejne miesiące wybrane firmy będą w warszawskim Campusie Google for Startups szkolić się m.in. z wykorzystania technologii i produktów wspierających rozwój biznesu gamingowego, a także rozwijać swoje umiejętności zarządcze i sposoby rozbudowywania zespołu firmy. Całość zakończy się w połowie przyszłego roku podczas Demo Day – spotkania z potencjalnymi inwestorami.

Poniżej poznacie nazwy 10 startupów, które znalazły się w szczęśliwym gronie uczestników akceleratora gamingowego Google for Startups w Warszawie:

Ahoy Games (Polska)

Założony w 2013 roku Ahoy Games tworzy mobilne wersje klasycznych i popularnych gier planszowych. Kładzie przy tym duży nacisk na jakość i doświadczenie użytkownika. Jak sami założyciele firmy o sobie mówią, są małym zespołem ekspertów, mającym duży wpływ. Najpopularniejsza gra Ahoy Games o nazwie „Okey” ma codziennie ponad pół miliona aktywnych użytkowników.

BON Games (Finlandia)

BON Games to fińskie studio gier założone w 2017 roku. Jego twórcy dzielili pasję do oldschoolowych gier typu tycoon i symulacji biznesowych. Po analizie danych
i przeprowadzeniu badań, okazało się, że za tą pasją idzie również realna szansa rynkowa. Pierwsza gra BON Games, Transit King Tycoon, została wydana w czerwcu 2018 roku i do dziś zdobywa nowych fanów na całym świecie. Gra odnotowuje również fenomenalny zwrot wydatków na reklamę (ROAS) a jej przychody wzrosły z 50% do 100% miesięcznie w tym roku.

Chess & Checkers Games (Polska)

Chess & Checkers to firma, której historia rozpoczęła się w styczniu 2015 roku. To właśnie wtedy Łukasz Oktaba, chcąc nauczyć się programowania w Javie, zaczął od napisania prostej gry mobilnej na Androida. Tak powstały Warcaby – gra miała być tylko dodatkiem do CV, ale ostatecznie stała się jedną z lepiej rozpoznawalnych w swojej kategorii. Obecnie na sukces Chess & Checkers pracuje już 13-osobowy zespół, a firma stworzyła kolejną klasyczną grę planszową – Szachy. Zarówno Szachy, jak i Warcaby, zostały pobrane już ponad 70 milionów razy.

highCore Games (Białoruś)

Niewielki, ale niezwykle ambitny zespół twórców, skupiający się głównie na grach mobilnych z segmentu mid core i casual. Gry z ich portfolio zostały już ściągnięte ponad 20 milionów razy.

PowerPlay Studio (Słowacja)

PowerPlay Studio jest jednym z największych słowackich studiów gier
i zdecydowanym numerem jeden pośród studiów niezależnych. Koncentrują się przede wszystkim na grach niszowych – zwłaszcza kategorii gier sportowych.

Reality Games (Polska)

Reality Games to dynamicznie rozwijające się studio gier, opracowujące gry mobilne, które wykorzystują dane z realnego świata. Silnik gier pobiera i łączy takie dane ze znanymi koncepcjami oraz sprawdzoną mechaniką, aby wygenerować wciągającą mobilną rozrywkę. Jak mówią sami założyciele, Reality Games nie próbuje konkurować z żadnymi z obecnych trendów w branży, ich celem jest tworzenie zupełnie nowego gatunku mobilnej rozrywki.

Synctuition (Estonia)

Synctuition to wyjątkowa aplikacja relaksacyjna, która wykorzystuje dźwięki 3D, dudnienia różnicowe, fale gamma i spersonalizowaną częstotliwość głosu. Pierwsza iteracja programu została udostępniona w 2017 roku, a rok później po zrewidowaniu wielu pierwotnych decyzji biznesowych,  powstała druga wersja aplikacji –  “Synctuition-first”. W pierwszych sześciu miesiącach działania aplikacja wygenerowała ponad 500 000 instalacji i osiągnęła docelowy przychód na 2019 rok już w pierwszych ośmiu miesiącach od ponownego uruchomienia.

T-Bull (Polska)

Studio zostało założone w 2010 roku przez Grzegorza Zwolińskiego, Damiana Fijałkowskiego i Radosława Łapczyńskiego. Opracowane przez firmę gry trafiły na wszystkie kluczowe platformy mobilne i zostały pobrane przez prawie pół miliarda użytkowników na całym świecie. Jedna z ich najpopularniejszych gier, Moto Rider GO, trafiła na listę najlepszych gier Google Play w 2018 roku.

Two Desperados (Serbia)

Two Desperados to studio gier mobilnych z siedzibą w Belgradzie. Ich gry, Woka Woka i Viola’s Quest, są jednymi z najlepszych typu marble shooters z liczbą ponad 30 milionów graczy. Motto firmy brzmi: “świetne zespoły tworzą świetne gry”.

Webelinx (Serbia)

Twórcy takich gier jak My Basketball Team, Playbook, Teenage Drama, Amnesia czy Hidden Objects in Famous Paintings, które przyniosły im ogromny sukces. Ich produkcje wyróżnia wyjątkowa grafika i oryginalne pomysły. Dzięki tym cechom stali się największym studiem gier mobilnych w Serbii.

Oprócz uruchomienia akceleratora gamingowego, podsumowujemy też efekty programu Residency – którego ostatnio edycja również skierowana była do firm z obszaru mobile gaming. Dwanaście startupów które na 6 miesięcy przeniosły swoje siedziby do Campusu Google for Startups w Warszawie może na koniec programu pochwalić się świetnymi wynikami. Firmy objęte wsparciem uzyskały ponad 60% wzrostu przychodów, zwiększyły liczbę ściągnięć swoich aplikacji o aż 22 miliony, a także zanotowały wzrost zysków z reklam o 6 milionów złotych.

Organy podatkowe posądziły firmę o świadomy udział w karuzeli VAT. Nie udowodniły jednak, że towar będący przedmiotem obrotu nie był w rzeczywistości dostarczany i odbierany. Wręcz przeciwnie, wykazana przez nie argumentacja prowadziła do wniosku, że towar ten faktycznie istniał i był przedmiotem dostawy. Dlatego też sąd administracyjny, uchylając decyzję organów, na skutek wniesionej przez spółkę skargi, pouczył: „Jeżeli organ podatkowy stoi na stanowisku, że transakcja była pozorna albo dokonano jej w celu obejścia prawa, powinien to wskazać oraz wykazać w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia (…)” (wyrok WSA w Gliwicach z 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 417/19).

„Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności” – stwierdza Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług: w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535, ze zm.).

Wnioski sprzeczne z zasadami logiki

Na podstawie przeprowadzonych kontroli naczelnik urzędu skarbowego ustalił, że jedna z polskich spółek, specjalizująca się w obrocie cynkiem, brała udział w karuzeli VAT, odliczając 23% VAT od nabycia cynku, a następnie dokonując wewnątrzwspólnotowej jego dostawy na terytorium Czech i Słowacji ze stawką 0%. Spółka miała świadomość uczestnictwa w transakcji łańcuchowej, stąd jej działania nakierowane były na popełnienie oszustwa podatkowego. O fikcyjności prowadzenia działalności spółki w obrocie cynkiem przemawiać miało chociażby niewłaściwe jego przechowywanie, wskazujące na brak dbałości o towar, co nie miałoby miejsca, gdyby działalność była rzeczywista.

W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła NUS m.in. pomijanie korzystnych dla niej dowodów, jak również wysnuwanie wniosków niemających oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a przede wszystkim sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Przedsiębiorca wskazywał również, że organ z góry założył sobie cel, jakim było udowodnienie spółce winy, mimo braku dowodów, które potwierdzałyby świadomy jej udział w karuzeli VAT.

Niespójne ustalenia organu

Przedsiębiorca podkreślił, że decyzja organu została wydana w oparciu jedynie o stwierdzone nieprawidłowości na wstępnym i końcowym etapie obrotu cynkiem, choć wątpliwości nie budził fakt, iż spółka była w posiadaniu przedmiotowego towaru oraz dysponowała prawem do rozporządzania nim jak właściciel. Co więcej, ustalenia organu nie były wewnętrznie spójne, bowiem z jednej strony stwierdził on, że faktury zakupu nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń, z drugiej zaś posądził spółkę o to, że była jednym z ogniw w łańcuchu dostaw towaru tego samego, nieznanego pochodzenia.

„(…) faktury sprzedaży cynku wystawione na rzecz polskich kontrahentów w miesiącach; styczeń 2015 r. i luty 2015 r. mają znamiona tzw. pustych faktur, mimo iż organ pierwszej instancji sam potwierdził fizyczne dostawy towarów do tych kontrahentów, a nawet wskazał, iż w niektórych przypadkach byli oni ostatecznymi konsumentami cynku (…)” (sygn. akt I SA/Gl 417/19).

Niekonsekwencja organów

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie przychylił się do wniesionego przez spółkę odwołania i nie uchylił decyzji NUS. Uczynił to natomiast sąd. W wyroku z 21 sierpnia 2019 r., wskazując na art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, zwrócił uwagę, że ustawodawca sformułował w nich domniemanie prawne co do prawidłowości składanych przez podatników deklaracji podatkowych. A ustalenia organu w tej sprawie domniemania tego nie obalają. Fiskus nie wykazał bowiem, czy nabycie przez spółkę towaru było fikcyjne ani nie zbadał jej świadomości uczestnictwa w karuzeli VAT.

WSA w Gliwicach podkreślił również niekonsekwencję organów, które powołując się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o podatku od towarów i usług, zarzucają spółce niedokonywanie rzeczywistych czynności gospodarczych, z drugiej zaś strony, poświęcając sporo uwagi na prześledzenie łańcucha transakcji poprzedzających dostawy od polskich kontrahentów spółki, realizowane właśnie do niej.

W dalszym uzasadnieniu sąd zwrócił uwagę, że sam fakt zaistnienia nieprawidłowości na wcześniejszych etapach transakcji nie oznacza automatycznie, że spółka również na kolejnych etapach dokonała celowych nieprawidłowości. Sąd wskazał także na takie uchybienia w ustaleniach organu, jak te, których dokonał w odniesieniu do niewłaściwego zdaniem organu składowania cynku. Organ pominął stanowisko skarżącej, że nie broni się zarzut niedbałości o towar poprzez składowanie go na niezadaszonym placu, skoro cynk nie ulega korozji.

„Organ odwoławczy nie ustalił, czy nabycie towaru przez skarżącego w istocie nie miało miejsca, czy też towar nabywany był przedmiotem pozornych transakcji karuzelowych. W tym drugim przypadku konieczne zaś byłoby badanie świadomości skarżącego co do udziału w oszustwie podatkowym (…) Jeżeli organ podatkowy stoi na stanowisku, że transakcja była pozorna albo dokonano jej w celu obejścia prawa, powinien to wskazać oraz wykazać w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia (…)” (sygn. akt I SA/Gl 417/19).

Cel – udowodnić winę przedsiębiorcy

Obrona przed urzędniczym bezprawiem to dziś jeden z nierozłącznych elementów prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy wspierani przez wyspecjalizowane w postępowaniu w sporach z organami podatkowymi kancelarie prawne oraz przez mających już niemalże statut stałych pracowników przedsiębiorstwa doradców podatkowych każdego dnia stają przed zadaniem ochrony majątku firmy, a zatem i ochrony samej firmy przed nieuprawnionymi działaniami urzędników. Świadomość istniejącego wciąż, otwartego konfliktu na linii fiskus – przedsiębiorca potwierdzają obawy spółki, jakie wyraziła w tej sprawie: „(…) rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji opiera się na z góry założonym celu, tj. – udowodnienia winy strony, pomimo braku istnienia i zgromadzenia obiektywnych dowodów potwierdzających jej świadomy udział w zarzucanym procederze wyłudzenia VAT” (sygn. akt I SA/Gl 417/19).

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

W krakowskim biurowcu V Offices swoją nową siedzibę otworzyło OpenX – jedna z pięciu największych firm na świecie specjalizujących się w reklamach internetowych. W proces wynajmu i aranżacji powierzchni biurowej zaangażowana była międzynarodowa agencja doradcza CBRE. Oficjalne otwarcie biura odbyło się w sierpniu br.

OpenX to jedna z pięciu największych internetowych firm reklamowych na świecie. Wywodzi się z Doliny Krzemowej, a jej początki w Polsce sięgają dwa lata wstecz. Obecnie firma planuje dużą ekspansję, dlatego podjęła decyzję o zmianie biura na nowocześniejsze, większe i spełniające bardzo wysokie standardy, których dzisiaj oczekują pracownicy.

Nowa siedziba OpenX, o powierzchni 1,7 tys. mkw. z możliwością powiększenia, mieści się w należącym do Afi Europe budynku V Offices w centrum Krakowa. To bardzo dobra lokalizacja, w której znajduje się zaledwie kilka biurowców, z łatwym dojazdem wszystkimi środkami komunikacji, szeroką ofertą usług w sąsiedztwie i bliskością Starego Miasta. Dzięki temu prestiż nowego biura OpenX znacząco się podnosi.

W procesie wynajmu i planowania przestrzeni biurowej wzięła udział agencja CBRE.

– Kraków cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wśród międzynarodowych firm. Rynek biurowy w stolicy Małopolski wiedzie prym wśród miast regionalnych pod kątem zainteresowania najemców szukających atrakcyjnych lokalizacji. Tylko w pierwszym półroczu w stolicy Małopolski wynajętych zostało niemal 140 tys. mkw. nowoczesnych biur. Bardzo dobrze wykształceni pracownicy, zaplecze akademickie, kulturalne i przede wszystkim najwyższej klasy powierzchnie biurowe przyciągają do Krakowa firmy takie jak OpenX, której mieliśmy przyjemność doradzać na etapie wyboru nowego biura oraz jego optymalnej aranżacji  – mówi Kamil Tyszkiewicz, szef regionalnych rynków biurowych, CBRE.

Już 25 października odbędzie się pierwsza warszawska edycja, znanej na rynku IT, konferencji SegFault. Tym razem agenda SegFault w pełni poświęcona jest zagadnieniom sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowemu. To wydarzenie zarówno dla przedstawicieli branży IT, programistów, geeków, jak i biznesu poszukującego inspiracji w nowoczesnych rozwiązaniach z obszaru cyfrowych technologii.

AI i ML to dwa niepozorne dwuliterowe skróty, które od lat rozpalają wyobraźnię zarówno miłośników technologii, inwestorów, jak i konsumentów. Sztuczna inteligencja, bo o niej mowa, w latach 80. i 90. ubiegłego wieku była osią większości filmów science fiction. W tym samym czasie środowiska akademickie poświęcały niezliczone ilości godzin kodowi, który się uczy i adaptuje swoje zachowanie do zmieniających się warunków. Czasy się zmieniły, bo dziś w kieszeni niemal każdego z nas znajduje się telefon z AI, aparaty fotograficzne, które „inteligentnie” retuszują zdjęcia, sztuczną inteligencję, która maluje obrazy, tworzy muzykę, czy rozpoznaje twarze.

Warszawska konferencja SegFault to merytoryczne spotkanie wokół tematów i pytań związanych ze sztuczną inteligencją. Czy sztuczna inteligencja to lek na wszystkie wyzwania współczesnego świata IT? Z historii wiemy, że było już wiele takich momentów, rozwiązań, czy technologii, które miały zmienić zasady gry – podkreśla Jarosław Pałka z Symentis Events – jeden z członków Rady Programowej wydarzenia.

Podczas konferencji znani prelegenci i praktycy AI i ML (m.in. Wojciech Ptak, czy Krzysztof Kudryński), pracujący w różnych dziedzinach, podejmą próbę odpowiedzi na szereg pytań – w tym o bezpieczeństwo naszych danych w świecie post-AI oraz o „data science” jako jednym z zawodów przyszłości.

Bilety na wydarzenie są dostępne na stronie organizatora: https://segfault.events/warszawa2019. Liczba miejsc ograniczona!

SegFault w Warszawie już 25 października!

Najbliższe dni mogą przynieść rozwiązanie kwestii Brexitu. Czy nie grozi nam jednak Brexit bez umowy?

Ostatnie dni przyniosły wyraźny wzrost zmienności na parze GBP/PLN. Tylko w ciągu czterech poprzednich dni handlu brytyjska waluta w parze z polskim złotym zyskała ponad 15 groszy. Poprawa nastrojów względem funta związana jest serią komentarzy ze strony tak brytyjskich, jak i europejskich oficjeli sugerujących, że osiągnięcie umowy ws. Brexitu jest możliwe. Jest to wyraźny zwrot w retoryce w stosunku do sytuacji z jaką mieliśmy do czynienia jeszcze kilka tygodni temu. Tego typu komentarze sprawiły, że wyraźnie zmalały szanse na tzw. no-deal Brexit przed końcem roku. Zgodnie z wycenami bukmacherów wynoszą one obecnie mniej więcej 15-20%.

Kurs GBP/PLN (10/10/19-16/10/19)

Źródło: Bloomberg Data: 16/10/19

Dla funta brytyjskiego bieżący tydzień będzie kluczowy. Już jutro bowiem rozpocznie się dwudniowy szczyt Rady Europejskiej, którego najważniejszym tematem będzie właśnie Brexit. Jeśli brytyjskim i europejskim oficjelom przed szczytem udałoby się osiągnąć zgodę co do tekstu porozumienia, Rada mogłaby przed końcem tygodnia przegłosować go, co otworzyłoby drogę do głosowania w Izbie Gmin i wyjścia Wielkiej Brytanii z UE 31 października. Wśród tych realistycznych scenariuszy jest to najbardziej optymistyczny, jednak nie jedyny możliwy. Z uwagi na to, że na osiągnięcie porozumienia zostało bardzo niewiele czasu, całkiem prawdopodobne jest też kolejne wydłużenie terminu Brexitu.

W tak niepewnym środowisku można stwierdzić jedno – brytyjska waluta w kolejnych dniach może charakteryzować się podobnie wysoką zmiennością do tej obserwowanej ostatnio.

SPOJRZENIE NA GŁÓWNE WALUTY

EUR

Kurs EUR/PLN we wtorek spadł o 0,1%, wahając się w widełkach 4,29-4,30. Pierwsza część tygodnia nie obfitowała w zbyt wiele istotnych informacji ze strefy euro. Poniedziałkowe dane o produkcji przemysłowej w sierpniu pokazały nieoczekiwany wzrost w ujęciu miesięcznym, patrząc na dane w ujęciu rocznym cały czas widać jednak wyraźną słabość sektora. A ostatnie dane PMI sugerują, że wrzesień prawdopodobnie był jeszcze gorszy.

W kontekście globalnych obaw o sytuację gospodarczą, trudno dziwić się ekspertom ankietowanym w badaniach ZEW, których wyniki poznaliśmy wczoraj – październikowe indeksy dla Niemiec i strefy euro wskazują na utrzymywanie się negatywnych nastrojów. Na szczęście, wbrew oczekiwaniom konsensusu, dane nie pokazały istotnego pogłębienia wspomnianych obaw.

Dzisiejsze dane ze strefy euro również nie rozpieszczają. Rewizja danych o inflacji we wrześniu pokazała, że kluczowa miara, inflacja CPI wyniosła 0,8%, tym samym okazując się niższa od i tak rozczarowującego poziomu szacowanego wcześniej. Ostatni spadek dynamiki cen niestety zdaje się współgrać ze słabością gospodarki strefy euro.

GBP

Kurs GBP/PLN we wtorek wzrósł o 0,9%, wahając się w widełkach 4,91-4,97. Uwaga inwestorów obecnie skupia się niemal wyłącznie na informacjach związanych z Brexitem, w związku z czym dane makroekonomiczne przechodzą bez większego echa. Niemniej – w związku z tym, iż po rozwiązaniu kwestii Brexitu ponownie zyskają na znaczeniu – warto o nich nie zapominać.

Wczorajsze odczyty z Wielkiej Brytanii rozczarowały, sugerując, że niepokój związany z Brexitem może niekorzystnie przekładać się na dotychczas wyjątkowo dobrą sytuację brytyjskiego rynku pracy. Pewne obawy w tym kontekście może budzić informacja o tym, iż w ostatnim okresie pomiarów (trzech miesięcy do sierpnia) odnotowaliśmy wzrost stopy bezrobocia z najniższego poziomu od ponad czterech dekad. Dzisiejsze dane o brytyjskiej inflacji we wrześniu również nie budzą specjalnego optymizmu. Inflacja bazowa we wrześniu wprawdzie zgodnie z oczekiwaniami wzrosła z najniższego poziomu od listopada 2016 roku, notowanego miesiąc wcześniej, nieco rozczarował natomiast indeks CPI.

Nieco słabsze dane nie muszą jeszcze zwiastować najgorszego. Jeśli jednak słabość w brytyjskiej gospodarce będzie bardziej widoczna – a szczególnie, jeśli rozczarowywać będą kolejne dane z brytyjskiego rynku pracy – retoryka BoE może zmienić się w stronę bardziej gołębiej. A już teraz rynek oczekuje, że pomimo wyraźnego spadku ryzyka „no-dealu” prawdopodobieństwo cięcia stóp procentowych w połowie przyszłego roku wynosi ok. 50%.

USD

Kurs USD/PLN we wtorek spadł o 0,2%, wahając się w widełkach 3,89-3,91. Ostatnie dni nie przyniosły istotnych zmian kursu złotego w relacji do dolara amerykańskiego. Wygląda na to, że brakuje czynników, które owe zmiany mogłyby powodować. Wszelkie wieści związane z amerykańskim wycofywaniem się z Syrii i jego konsekwencjami na których skupiają się media oddziałują przede wszystkim na zachowanie liry tureckiej, jednak na pozostałe waluty zdają się nie mieć większego wpływu.

KLUCZOWE PUBLIKACJE

16:00 – przemawia główny ekonomista EBC, Philip Lane

21:00 – przemawia Lael Brainard z FOMC

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

Kraków generuje niemal połowę całkowitego popytu na powierzchnie biurowe w miastach regionalnych, poza Warszawą.

Krakowski rynek biurowy w regionach nie ma sobie równych. W ciągu ostatniej dekady zasoby Krakowa wzrosły czterokrotnie, do 1,36 mln mkw. nowoczesnych powierzchni. Jako znany ośrodek akademicki i popularna destynacja turystyczna Kraków jest dziś, obok Warszawy najatrakcyjniejszą lokalizacją dla międzynarodowych inwestorów oraz deweloperów realizujących projekty komercyjne w Polsce. Największą siłą napędowa dla rozwoju rynku biurowego w aglomeracji jest działalność firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu, które w stolicy Małopolski mają około 60 proc. udział w wolumenie najmu.

Z danych firmy doradczej Walter Herz wynika, że do końca 2019 roku deweloperzy planują ukończyć w Krakowie realizację budynków, w których znajdzie się łącznie przeszło 110 tys. mkw. powierzchni biurowej. W pierwszej połowie br. na krakowski rynek trafiło zaś niemal 100 tys. mkw. biur, m.in. w takich obiektach jak V.Offices, Fabryczna Office Park B1, Mogilska Office, czy DOT Office F1.

Rekordowa podaż

Mateusz Strzelecki, partner i Head of Regional Markets w Walter Herz, przyznaje, że ten rok może zamknąć się w Krakowie rekordową, nową podażą, przekraczającą poziom 200 tys. mkw. powierzchni. – W ostatnich latach krakowski rynek biurowy rósł średnio około 15 proc. rocznie. A obecne tempo przyrostu podaży w mieście należy do wyjątkowych na tle miast regionalnych. Jedynie w Warszawie powstaje dziś więcej powierzchni biurowych niż w Krakowie – dodaje Mateusz Strzelecki.

Według obliczeń Walter Herz, na krakowskim rynku w budowie jest aktualnie około 270 tys. mkw. biur. Pozwolenie na użytkowanie uzyskał także właśnie projekt Tischnera Office, zrealizowany przez Cavatina Holding, który oferuje niemal 34 tys. mkw. powierzchni biurowej. Na terenie tej, nagradzanej już inwestycji znajdzie się 2,6 tys. mkw. terenów zielonych.

Cavatina rozpoczęła również niedawno budowę czwartego etapu kompleksu Equal Business Park przy ulicy Wielickiej,  w którym powstaje budynek z 11 tys. mkw. powierzchni i przygotowuje kolejne projekty. W rejonie dzielnicy Zabłocie, przy skrzyżowaniu ulic Klimeckiego i Nowohuckiej deweloper prowadzi też prace przygotowawcze do budowy nowego biurowca w ramach realizacji kompleksu Klimeckiego Office. W inwestycji zaprojektowane zostały dwa budynki. Pierwszy biurowiec przyniesie niemal 8 tys. mkw. powierzchni, a kolejny dostarczyć ma 28 tys. mkw. biur.  Według zapowiedzi inwestora, w ciągu najbliższych trzech lat, dzięki działalności prowadzonej przez firmę w Krakowie zasoby biurowe miasta wzrosną o blisko 78 tys. mkw. powierzchni.

Spektakularne inwestycje

Swoje, nowe inwestycje w Krakowie wprowadza również Grupa Buma. Przy alei Bora Komorowskiego i ulicy Lublańskiej firma realizuje kompleks biurowy Tertium Business Park. Łącznie ze zrealizowanymi już przez dewelopera w tej lokalizacji budynkami Quattro Business Park, Five i Rondo Business Park obiekt tworzyć będzie nowoczesną dzielnicę biurową, oferującą ponad 115 tys. mkw. powierzchni.

Na południu Krakowa, na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej Krakowskiego Parku Technologicznego przy ulicy Czerwone Maki  Grupa Buma prowadzi również budowę inwestycji Dot Office, która dostarczy w sumie ponad 120 tys. mkw. powierzchni biurowej. W ramach projektu powstało już siedem budynków, w tym oddany niedawno biurowiec F1 z 9,8 tys. mkw. powierzchni, a kolejne są w fazie przygotowania i realizacji.

Grupa Buma planuje także rozpoczęcie budowy obiektu biurowego Ten Office. Zlokalizowany przy ulicy Tischnera, w sąsiedztwie ulicy Wadowickiej i Zakopiańskiej zespół dwóch budynków klasy A zaoferuje ponad 31,7 tys. mkw. powierzchni najmu. Na terenie obiektu zaaranżowane zostały strefy relaksu, w tym zielony, widokowy taras na dachu jednego z budynków oraz zielony dziedziniec, gdzie poza miejscami do wypoczynku, znajdzie się stół do tenisa stołowego oraz do gry w piłkarzyki, czy miejsce do uprawy ziół.

W Krakowie rozgrywają najwięksi deweloperzy

Na krakowskim rynku działalność prowadzi również firma Skanska. W pobliżu Dworca Głównego i Galerii Krakowskiej realizuje kompleks High5ive, który docelowo przyniesie 70 tys. mkw. powierzchni biurowej. Projekt obejmuje budowę pięciu budynków, z których dwa są już oddane do użytku. Dwa kolejne biurowce z 32 tys. mkw. powierzchni mają być gotowe w przyszłym roku, a budowa ostatniego jest przygotowywana.

Na terenie dawnych zakładów Państwowej Wytwórni Wódek w Krakowie przy ulicy Fabrycznej firma Inter-Bud prowadzi z kolei budowę inwestycji Fabryczna City. W części biurowej obiektu – Fabryczna Office zaprojektowane zostały cztery biurowce, z których jeden został oddany, dwa są w fazie realizacji, a budowa ostatniego dopiero się rozpocznie. Ponadto w ramach inwestycji powstanie czterogwiazdkowy hotel Mercure Kraków Fabryczna City z fitness, basenem i SPA, muzeum wódki, pasaż z restauracjami oraz mieszkania i lokale usługowe.

Wielofunkcyjny kompleks realizowany jest też w pobliżu krakowskiego ronda Mogilskiego. W Unity Center znajdą się budynki biurowe, hotel i apartamenty. W Krakowie w budowie są również kolejne etapy inwestycji Bonarka for Business. W sąsiedztwie ronda Matecznego powstaje kompleks Wadowicka 3 (31,3 tys. mkw. w trzech budynkach), w którym obecnie realizowany biurowiec ubiega się o pierwszy w Polsce certyfikat Fitwel. W trakcie budowy w aglomeracji krakowskiej jest również kompleks Zabłocie Business Park.

Poza tym, budowę nowego projektu przy ulicy Saskiej 25 w Krakowie zapowiada firma White Star. W inwestycji The Park powstać ma osiem budynków, które zaoferują łącznie 100 tys. mkw. powierzchni biurowej.

Niebywale wysoki popyt

Jak podaje Walter Herz, w pierwszej połowie tego roku na krakowskim rynku zakontraktowane zostało niespełna 140 tys. mkw. powierzchni biurowej, niemal dwukrotnie więcej niż rok wcześniej. To prawie połowa wolumenu najmu wygenerowanego w tym czasie na rynkach regionalnych, poza Warszawą.  Podobnie, jak w innych miastach, w Krakowie najwięcej biur trafiło do firm z sektora nowoczesnych usług dla biznesu.

Na uwagę zasługuje fakt, że na krakowskim rynku podpisywanych jest w ostatnim czasie więcej umów na wynajem wyjątkowo dużych powierzchni. Do największych transakcji zawartych w ostatnich miesiącach należał rekordowy w historii krakowskiego rynku przednajem firmy UBS na 19,5 tys. mkw. powierzchni w dwóch biurowcach kompleksu Fabryczna Office Park. A także przednajem firmy Sabre na blisko 16 tys. mkw. biur w inwestycji Tischnera Office.

Firmy, które poszukują dużych powierzchni w centralnych rejonach miasta zmuszone są do zawierania umów typu pre-let ze względu na małą ilość gotowej, wolnej powierzchni, której jest w Krakowie tylko około 10 proc.

Ekspansja sektora BPO/SSC i rozwój elastycznych powierzchni do pracy

Niezwykle wysoki popyt na powierzchnię biurową w Krakowie wiąże się, zarówno z ekspansją firm IT, jak i sektora BPO/SSC. Stolica Małopolski jest bowiem jednym z wiodących na świecie ośrodków, w których rozwija się rynek nowoczesnych usług dla biznesu. W 2018 roku firmy z tego sektora podpisały w Polsce umowy na ponad 400 tys. mkw. powierzchni biurowych, co stanowiło około 25 proc. całkowitego wolumenu najmu. Poza Warszawą centra obsługi biznesu w minionym roku wygenerowały ponad połowę całkowitego popytu na powierzchnię biurową. W pierwszych 6 miesiącach bieżącego roku do najemców z tej branży trafiło zaś prawie 190 tys. mkw. biur, podaje Walter Herz.

Kraków jest też liderem w regionach, jeśli chodzi o wzrost potencjału powierzchni typu flexi. Krakowskie zasoby elastycznych biur wynoszą około 24 tys. mkw. powierzchni. W pierwszym półroczu bieżnego roku z 21 tys. mkw. tego typu powierzchni wynajętej na rynkach regionalnych, poza Warszawą, aż 13 tys. mkw. zakontraktowane zostało w Krakowie. A w nowych, krakowskich obiektach zaplanowane zostało już kolejne 15 tys. mkw. powierzchni coworkingowych. Ze stolicą Małopolski w regionach pod tym względem konkurować może jedynie Wrocław, w którym zaplecze elastycznej powierzchni liczy około 17 tys. mkw.

Deweloperzy chętnie aranżują przestrzenie typu flexi w nowych biurowcach, ponieważ najemcy zwracają dziś uwagę nie tylko na to, czy budynek oferuje różnorodne usługi na miejscu, ale także czy zapewnia powierzchnie elastyczne i biura serwisowane. Umożliwiają one bowiem firmom szybką optymalizację zajmowanej powierzchni w przypadku wzrostu zatrudnienia, czy czasowego zapotrzebowania na dodatkową powierzchnię w trakcie prowadzenia konkretnych projektów.

Polski sektor TSL, bez względu na spadek koniunktury w Europie, czeka najprawdopodobniej dalszy intensywny rozwój. Pod warunkiem jednak, że poradzi sobie między innymi z niedoborem pracowników i nie cofnie się przed digitalizacją i automatyzacją procesów.  

Europa pozostaje dla zagranicznych firm wciąż atrakcyjnym miejscem do inwestowania, pomimo widma brexitu, niestabilnej sytuacji politycznej i generalnego spowolnienia gospodarczego – wynika z najnowszego raportu Europe Attractivenes Survey 2019 przygotowanego przez Ernst & Young. Firma badawcza oparła swoje szacunki na opiniach przedstawicieli 506 firm z całego świata.

Polska na 1. miejscu w regionie pod względem atrakcyjności

Z badania wynika, że inwestować warto przede wszystkim w Europie Zachodniej, w dalszej zaś kolejności – w Europie Środkowo-Wschodniej. I tu prym wiedzie Polska, która wysunęła się w 2018 roku na 1. miejsce w regionie, plasując się tym samym na 6. miejscu w całej Europie pod względem liczby bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ). W Polsce zlokalizowano w minionym roku 272 BIZ i był to wzrost aż 38-procentowy rok do roku (dla porównania Węgry odnotowały 101 BIZ,
a Czechy – 65). Odwrotna tendencja dotknęła Wielką Brytanię i Niemcy – w tych krajach zaobserwowano 13-procentowy spadek liczby tego rodzaju inwestycji.

27 inwestycji zagranicznych to projekty z sektora TSL

Jak podaje EY, za niemal połowę wszystkich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce odpowiada produkcja części motoryzacyjnych, transport, logistyka i przemysł chemiczny. 27 spośród wspomnianych wyżej 272 projektów dotyczy łącznie tylko transportu i logistyki. Ważne miejsce na tle projektów logistycznych zajmują natomiast strategie reorganizacji łańcucha dostaw, obecne w Europie od kilku lat (5-proc. przyrost).

W Europie inwestuje się chętnie, ale i tak widać pogorszenie

Na pewno na starym kontynencie widać już pewne symptomy spadku koniunktury, a więc także spowolnienia sektora TSL. Wiadomo bowiem, że sektor ten silnie uzależniony jest od kondycji całej gospodarki. Podczas, gdy w 2018 r. w projekty logistyczne, związane z produkcją czy łańcuchami dostaw chciało inwestować 16 proc. firm, tak w 2019 r. deklarowało taką gotowość już tylko 10 proc. zagranicznych inwestorów. Jednocześnie, jedynie 27 proc. badanych wobec 35 proc. rok wcześniej, planuje ogółem inwestować lub rozszerzać działalność w Europie w 2019 r. Jest to wynik najniższy od siedmiu lat.

Rynek magazynowy wskaźnikiem rozwoju logistyki

W polskiej gospodarce transport pełni dużą rolę, wypracowując, razem z gospodarką magazynową, około 6 proc. PKB. Na razie wydaje się być nieporuszony dekoniunkturą panującą na rynku europejskim.  Z raportu Jones Lang LaSalle wynika, że przez pierwsze dwa kwartały 2019 r. do użytku oddano ponad 1,1 miliona mkw. powierzchni magazynowej i był to najwyższy wynik odnotowany w I półroczu w historii rynku. Tym samym całkowite zasoby magazynowe w Polsce sięgnęły 16,9 miliona mkw.

Rynek magazynowy zawdzięcza swój rozkwit głównie branży logistycznej, choć oczywiście nie tylko – magazyn jako taki jest niezbędnym elementem większości przedsiębiorstw produkcyjnych. Dość powiedzieć, że obecnie polski rynek magazynowy pozostaje najbardziej konkurencyjnym w regionie Europy Środkowo-Wschodniej (niewysoki czynsz, atrakcyjne koszty pracy), stając się powoli logistycznym centrum Europy. Popyt na transport drogowy, najpopularniejszy na razie rodzaj transportu towarów – w rezultacie zaś także zapotrzebowanie na kierowców – będzie zatem w dalszym ciągu wykazywać tendencję wzrostową. Inna sprawa, czy rynek będzie w stanie temu popytowi sprostać, głównie ze względu na brak wystarczającej liczby kierowców – komentuje Bartosz Najman, wiceprezes Ogólnopolskiego Centrum Rozliczania Kierowców i firmy Inelo, dostarczającej rozwiązania IT dla transportu.

E-handel rośnie w siłę, a to rodzi wyzwania

Kolejnym ważnym dla branży logistycznej wskaźnikiem jest rosnący rynek e-commerce. Urząd Komunikacji Elektronicznej podaje, że w 2018 roku był on wart 45 mld zł, zaś w 2021 r. wartość ta może wzrosnąć nawet do 70 mld zł. Za granicą kupuje coraz więcej internautów, co oznacza, że stale wzrasta liczba zarówno paczek eksportowych, jak i importowych. W Polsce dwa razy więcej idzie na eksport. Jak wskazuje Bartosz Najman: Należy zaznaczyć, że wartość eksportu ogółem ciągle rośnie – i to do wszystkich krajów będących głównymi partnerami handlowymi Polski. Zgodnie z danymi GUS między pierwszym kwartałem 2018 r. a tym samym okresem roku 2019 wzrost ten wyniósł 7,6 proc., a obroty towarowe w eksporcie osiągnęły 243,7 mld zł. Najwięcej Polska eksportuje do krajów rozwiniętych – 87,4 proc., przede wszystkim do Niemiec, Wielkiej Brytanii, Czech czy Francji, w mniejszym stopniu do Holandii, Włoch, USA, Rosji, Węgier i Szwecji. Udział Niemiec w eksporcie zmalał co prawda o 1,2 p. proc. w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, jednakże wciąż stanowi aż 27 proc. całego eksportu Polski. Rodzimi przewoźnicy nadal transportują najwięcej właśnie do sąsiada zza Odry.

Utrzymująca się w kraju dobra koniunktura nie jest oczywiście antidotum na wszelkie bolączki branży, a wręcz podnosi poprzeczkę logistykom. Czy ten uprzywilejowany sektor krajowej gospodarki sprosta w najbliższych latach licznym wyzwaniom, takim jak brak rąk do pracy (niedobór około 100 tys. kierowców), rosnące koszty działalności, zbliżający się brexit, stagnacja w strefie euro, obostrzenia środowiskowe czy tendencje protekcjonistyczne wielu krajów Europy Zachodniej? – wiceprezes OCRK i Inelo.

Zwiększa się presja na firmy transportowe

Jak wskazuje Cushman & Wakefield, firmy z sektora transportowo-logistycznego muszą stawić czoła rosnącej presji na zwiększanie efektywności i spełnianie złożonych wymagań klientów. W obecnej sytuacji nie mają wyjścia – poszukują jeszcze większej wydajności i innowacyjności. Przykładowo, problem braku kierowców skłania firmy do wykorzystywania przestrzeni ładunkowej i możliwie jak największego kompresowania ładunków. W ogóle eksperci są zgodni co do tego, że przyszłość rynku TSL nieodłącznie będzie się wiązać z digitalizacją i automatyzacją procesów zarówno w transporcie, jak i w logistyce. Już dziś inwestorzy przy wyborze miejsca inwestycji kierują się tym, czy będą
w stanie znaleźć pracowników z tzw. kwalifikacjami technologicznymi. Jest to warunek istotny lub nawet krytycznie istotny przy planowaniu nowych inwestycji w Europie aż dla 94 proc. badanych firm.

Rynek usług kurierskich bardzo szybko ewoluuje. Proces rozwoju jest determinowany przez potrzeby odbiorców indywidualnych oraz powszechność zakupów online. Firmy kurierskie konsekwentnie uzupełniają swoją ofertę o punkty odbioru, z których klienci mogą korzystać wedle własnego uznania i w zależności od dostępności pod adresem nadania przesyłki.

Dzięki dedykowanym punktom odbiorca nie musi czekać na wizytę kuriera, a może odebrać paczkę w dowolnym miejscu i dogodnym dla siebie terminie. Rozwiązanie usprawnia także komunikację na linii klient-firma kurierska, tym bardziej że w dobie wzrostu całego rynku e-commerce dostarczenie kilkudziesięciu przesyłek dziennie z perspektywy jednego kuriera staje się wyjątkowym wyzwaniem. Zastanie adresata w domu w najbardziej tradycyjnym przedziale czasowym, czyli w godz. 10:00-16:00 szczególnie w dużych miastach jest praktycznie niemożliwe. Wpływ na zaistniałą sytuację ma nie tylko profil klienta – osoby pracujące, które większość zakupów realizują przy wykorzystaniu Internetu – ale również jego zwiększona mobilność. Rytm dnia często ulega zmianie, trudno także przewidzieć zdarzenia losowe, co w konsekwencji przekłada się na skuteczność dostarczenia przesyłki przez kuriera.

Obniżenie kosztów ostatniej mili

Jeszcze kilka lat temu usługa „one day delivery” nie była powszechnym standardem. Obecnie, w dużych miastach produkty można otrzymać już w kilkadziesiąt minut od realizacji zamówienia. Nowe wyzwania dla branży kurierskiej wcale nie hamują jej rozwoju, a wręcz przeciwnie, przyspieszają go. Załamanie koniunktury jest mało realną perspektywą, ponieważ profesjonalne podmioty nie tylko dostosowują się do coraz bardziej wymagających reguł, ale w głównej mierze umiejętnie implementują know-how zdobyty na zagranicznych rynkach, gdzie cały segment znajduje się na jeszcze wyższym poziomie zarówno w zakresie potrzeb odbiorców, jak i logistycznego czy infrastrukturalnego zaplecza firm kurierskich. Z perspektywy globalnej wdrażane są kolejne innowacyjne rozwiązania także w obszarze automatów do odbioru przesyłek. Kurierzy korzystają z nich nie tylko jako docelowych punktów odbioru, ale także dostarczają do nich przesyłki już po jednorazowej nieobecności klienta pod wskazanym w zamówieniu adresem. Ma to na celu zmniejszenie liczby prób dostarczenia przesyłki oraz umożliwienie odbiorcy realizacji zlecenia w dogodnym miejscu i czasie, w konsekwencji zaś obniża koszt ostatniej mili.

E-commerce napędza branżę kurierską, lecz wciąż w modelu tradycyjnym w dużej mierze funkcjonuje w oparciu o rozwiązanie niekoniecznie najwygodniejsze dla klienta indywidualnego. Wie on co prawda, kiedy paczka do niego dotrze, ale ramy czasowe dostawy z reguły zamykają się do dwóch godzin. Jest zatem zmuszony czekać na kuriera pod danym adresem, mimo że sama wizyta trwa zaledwie kilka minut. Miarą dostosowania się do potrzeb odbiorcy jest wdrożenie nowoczesnych, komfortowych i przede wszystkim skutecznych rozwiązań, które realnie wpłyną na zarządzanie czasem zarówno po stronie klienta, jak i współpracującej z nim firmy kurierskiej.

Osoby między 18 a 26 rokiem życia mają trudności ze zdefiniowaniem swojego miejsca na rynku pracy – tak Państwowa Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości mówi o pokoleniu Z. Okazuje się, że młodzi myślą o przyszłości, ale jednocześnie ciągle szukają swojej ścieżki zawodowej. Dlaczego tak jest? Najnowsze badanie Deloitte pokazuje, że przyszli i obecni studenci pierwszych roczników są elastyczni i ambitni. Co więcej – są optymistami, gotowymi do zdobywania ciekawych doświadczeń zawodowych. Problem w tym, że często brak im pewności siebie, a w przyszłość patrzą z pewnym niepokojem.

Z wykładowcą Państwowej Uczelni im. Stefana Batorego, dr. Piotrem Millerem rozmawiamy o pokoleniu post-milenialsów – czyli osobach urodzonych po 1995 roku.

Jakie jest pokolenie Z?

W literaturze funkcjonuje kilka odmiennych przedziałów granicznych dla tego pokolenia. Najszerzej można by zdefiniować tę generację jako osoby urodzone w 1990 r. i później. Niektórzy zaś twierdzą, że do tej grupy należą urodzeni między 1993 a 2012 r. Jeszcze inni, że są to osoby, które przyszły na świat po 1995 roku. Ta ostatnia propozycja uznawana bywa za najbardziej adekwatną. Post-milenialsi to osoby mobilne, otwarte i bezpośrednie, „cyfrowe” – potrafiące równocześnie funkcjonować w świecie rzeczywistym i wirtualnym, co więcej – potrzebujące stałego dostępu do Internetu, używające wielu aplikacji, komunikujące się głównie za pomocą mediów społecznościowych.

O przedstawicielach „pokolenia Z” mówi się też czasami jako o „pokoleniu instant” – ludziach nieprzyzwyczajonych do długiego oczekiwania na dotarcie do interesujących ich treści czy informacji. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że to sposób funkcjonowania typowy dla sfery online, który charakteryzuje się natychmiastowym działaniem „tu i teraz”. Dość często przekłada się to również na inne sfery ich życia codziennego – w tym: zawodowego. Warto byłoby też podkreślić, że praca zawodowa nie jest przez nich najczęściej postrzegana jako obszar życia, który należałoby traktować jako ważniejszy od innych – mówi dr Piotr Miller.

Y kontra Z

Badanie sytuacji rożnych pokoleń daje nam pewne narzędzia do analizowania ludzkich postaw w kontekście uwarunkowań ekonomicznych, politycznych i technologicznych, dzięki czemu możemy się na przykład dowiedzieć, jaki wpływ mają globalne wydarzenia na poszczególne grupy wiekowe. W ostatnich latach pokolenie Y stało się chyba najlepiej przebadaną pod każdym względem kategorią osób na rynku pracy. Obecnie, ogromną popularność zyskują raporty dotyczące kolejnej generacji. Dzieje się tak dlatego, że najstarsi przedstawiciele Generacji Z wchodzą teraz w etap dorosłości i stoją przed ważnymi życiowymi decyzjami, takimi jak wybór odpowiednich studiów lub podjęcie pierwszej pracy. Ostatnie dane pokazują, że ci młodzi ludzie są nieco bardziej niż poprzednie pokolenia podatni na wpływy, przede wszystkim ‘influencerów’ i znajomych, ale jednocześnie: za wszelką cenę chcą się wyróżniać. Jak wynika z raportu „Rise of Gen Z. New challenge of retailers” , przedstawiciele pokolenia Z są bardziej niż ich starsi koledzy pragmatyczni i – co ciekawe: skupieni na oszczędzaniu pieniędzy. Do komunikacji z otoczeniem częściej wybierają Instagram i Snapchat niż Facebook. Nieco starsza generacja – Y – częściej przejawia postawy idealistyczne, jest też mocno nastawiona na zbieranie nowych doświadczeń. Dla nich to Facebook, a dopiero później: Instagram są głównymi kanałami komunikacji online.

Pokolenie Z na studiach

Pokolenie Z dorastało w rzeczywistości, w której internetowa rewolucja rozprzestrzeniła się na dobre, a media społecznościowe stały się dla nich równorzędnym, a wręcz: istotniejszym sposobem komunikacji z otoczeniem. Sytuacja polityczna, kryzys uchodźczy, walka o równouprawnienie różnych grup społecznych, perspektywa zbliżającej się katastrofy klimatycznej, a także wydarzenia, takie jak prezydentura D. Trumpa czy Brexit, mogą mieć pewne znaczenie w kształtowaniu postaw życiowych młodych ludzi. A jak radzą sobie przedstawiciele pokolenia Z w codziennej rzeczywistości studiowania?

W trakcie mojej pracy ze studentami, obserwuję pewne zachowania, które jeszcze kilka lat temu nie były widoczne w takiej skali jak dziś. Pierwszym z nich jest spora trudność studentów w skupieniu uwagi na jednej aktywności przez dłuższy czas. Konieczność przyswojenia większej ilości informacji w trakcie zajęć, czy pełne skoncentrowanie się na jednym, konkretnym zadaniu do wykonania, są dla dzisiejszych studentów sporym wyzwaniem. Typowy dla nich multitasking i stałe, równoległe przebywanie w świecie „realnym” i „wirtualnym” skutkują tym, że nawet w trakcie wykonywania zadania, które opierać się ma na przykład o wspólne przedyskutowanie jakiegoś problemu i zespołowe wypracowanie propozycji rozwiązania, prędzej czy później pojawia się u nich chęć sięgnięcia po smartfon – komentuje dr Piotr Miller, socjolog z Państwowej Uczelni im. Stefana Batorego.

Jak pokazują badania, mimo wszystko, post-millenialsi mają ogromną chęć tworzenia nowych rozwiązań. Chcą być świadomi, oczekują szacunku i równego traktowania, potrafią być aktywni i zaangażowani. Prognozuje się, że będą oni jednym z najambitniejszych i najbardziej innowacyjnych pokoleń. – Nie da się ukryć, że praca z dzisiejszymi studentami to spore wyzwanie dla obu stron procesu kształcenia. Od studentów wymaga się w wielu sytuacjach innego niż typowy dla nich sposobu postępowania (jak „wylogowanie się” na jakiś czas z sieci), od dydaktyków – poszukiwania takich metod, technik i narzędzi, które pozwolą na bardziej efektywne docieranie z przekazem do młodych ludzi – mówi dr Piotr Miller.

Praca dla post-millenialsa

Według badań przeprowadzonych przez jedną z firm wynika, że błędne jest przekonanie, jakoby młodzi ludzie myśleli tylko o szybkiej karierze zawodowej, byli nielojalni i mieli wysokie oczekiwania finansowe. Okazuje się, że dla pokolenia Z najważniejsza jest informacja zwrotna na temat efektów swojej pracy, większość z nich nie widzi też problemu w podróżach (nawet: zagranicznych) w ramach wykonywanych obowiązków. Jakie życiowe i zawodowe sprawdziany stoją przed młodymi ludźmi? – W przypadku osób z tzw. „pokolenia Z”, znalezienie „jednego zajęcia na całe życie” będzie należało raczej do rzadkości. W świecie tak głębokich przemian, jakie niesie ze sobą Czwarta Rewolucja Przemysłowa, szacuje się, że nawet 40% współczesnych zawodów w perspektywie kilku, może kilkunastu lat w ogóle przestanie istnieć. W ich miejsce oczywiście pojawią się nowe profesje, będące tak naprawdę kombinacjami różnego typu przydatnych umiejętności: specjalistycznych (branżowych), cyfrowych, interdyscyplinarnych i społecznych – mówi Piotr Miller, wykładowca Państwowej Uczelni im. Stefana Batorego.

Przed „zetkami” i ich potencjalnymi pracodawcami stoi spore wyzwanie. Jednak, jeżeli przełożeni będą potrafili odpowiednio zmotywować młodych ludzi do działania, jednocześnie pozostając otwartymi na ich idee i pomysły, to mogą w przyszłości zdobyć lojalnych i zaangażowanych w rozwój firmy pracowników.

Gospodarka nie pozostaje obojętna na życie polityczne kraju. Szczególny wpływ mają na nią okresy wyborcze, które obfitują w nowe wydatki z kasy państwowej. Wzrasta ilość obietnic, planowanych programów i reform. Biznes, przedsiębiorcy i firmy wiedzą, że nowe wydatki państwa poskutkują podwyższeniem podatków i składek. Możemy obserwować, jak rosną podatki VAT i CIT – finansując programy socjalne rządu. To prowadzi do redystrybucji kapitału. Uderza w przedsiębiorstwa oraz osoby wyżej wykształcone i wykwalifikowane – ubogaca zaś tych, którzy mają mniejszy wkład w budowę gospodarki. Taka redystrybucja ożywia gospodarkę na krótką metę, wprowadzając do niej więcej pieniędzy i nakręcając popyt. Jednak długofalowy skutek takiego procesu odbija się na rozwoju firm i inwestycjach.

– Firmy postrzegają takie zjawisko jako duże ryzyko podatkowe, prawne i regulacyjne. To ryzyko jest na tyle istotne, że wstrzymują się z inwestycjami – powiedział serwisowi eNewsroom Rafał Benecki, główny ekonomista ING Banku Śląskiego. – Niedobrą cechą tego cyklu koniunkturalnego jest bardzo wolny wzrost inwestycji. Po ostatniej zapaści odbiły się one z dużym, około dwuletnim opóźnieniem. Ostatnio rosną trochę lepiej, ale wciąż tracimy na konkurencyjności i przodownictwie w regionie. Na pierwszy rzut oka tego nie widać, ponieważ popyt jest mocno stymulowany. Przez trzy lata z rzędu obserwowaliśmy pięcioprocentowy wzrost gospodarczy. Jednak mniejsze inwestycje oznaczają wolniejszy rozwój głównej siły motorowej polskiej gospodarki, czyli prywatnego biznesu. Jego wzrost najbardziej wpłynął na podniesienie przeciętnego poziomu dochodu. Mniej inwestycji oznacza wolniejszy wzrost firm, które będą przez to mniej konkurencyjne. Nasza pogoń za krajami rozwiniętymi będzie przebiegała jeszcze wolniej – zapowiada Benecki.

LIFE SCIENCE OPEN SPACE 2019: OTWARTE FORUM INNOWACJI DLA ZDROWIA I JAKOŚCI ŻYCIA.

Zaplanowane na 26 listopada Forum to branżowe wydarzenie skierowane do specjalistów, pasjonatów i aktywistów działających w szeroko rozumianym obszarze biotechnologii i zdrowia. Jego organizatorem jest Fundacja Klaster LifeScience Kraków.

To już kolejna edycja wydarzenia, które zdążyło wyrobić sobie markę jako branżowej imprezy, na której warto się stawić. W tym roku organizatorzy zapraszają do EXPO Kraków (ul. Galicyjska 9), gdzie spotkać będzie można osoby otwarte na współpracę i szukające partnerów do rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć w różnych dziedzinach – od żywności, medycyny, farmacji i środowiska po informatykę, budownictwo, transport, wypoczynek i innych.

Networking będzie tylko jedną z wielu części programu Forum. Przygotowana przez Klaster LifeScience Kraków agenda składa się z następujących czterech modułów:

• współpraca – czyli krótkie prezentacje dotyczące potrzeb lub możliwości nawiązania współpracy w ramach projektów naukowych, badawczo-rozwojowych, startupowych i biznesowych;
• inspiracje – wieczór atrakcji, z których każda ma za zadanie poruszyć intelektualnie i emocjonalnie, pokazać możliwości i pobudzić do działania;
• partnering – okazja do spotkań 1:1 z  potencjalnymi partnerami w celu przedstawienia i omówienia oferty, pomysłu lub potrzeby;
• wystawa – przestrzeń dla prezentacji produktów i usług na stoiskach firmowych i projektowych.

„Nasze Forum tworzy wspólną platformę dla pomysłów i szans, współpracy i konkurencji. Ich celem jest zastosowanie wiedzy i technologii poprzez innowacyjność i przedsiębiorczość, by rozwiązać aktualne i przyszłe problemów. Chcemy także, by organizacja Forum pomogła w wykorzystaniu szans związanych z wyzwaniami cywilizacyjnymi i stale rosnącym tempem życia” – mówi dyrektor zarządzający Klastra, Kazimierz Murzyn.

Ważnym aspektem Forum jest możliwość aktywnego uczestnictwa – nie tylko jako odbiorca, lecz również jak prelegent. W tym celu należy zgłosić prezentację z zaproponowanych przez Organizatorów tematów (m.in. printed health, robotyka medyczna, innowacje społeczne czy biogospodarka). Autorzy najciekawszych zgłoszeń będą mieli okazję wystąpić przed zgromadzonym audytorium.

Istnieje także możliwość zgłoszenia projektów do sesji specjalnych, obejmujących następujące obszary: Digital Health – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej, Kariera, StartUp Scena oraz Business Development.

Pełne informacje dla prezenterów dostępne są na stronie wydarzenia http://lsos.info. Tam też znajdują się wszystkie szczegóły dotyczące zbliżającego się LSOS19. Prezenterzy uczestniczą bez opłat.