Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) oraz Polska Izba Branży Pogrzebowej (PIBP) przeanalizowały rynek usług pogrzebowych w Polsce i wskazują na szereg spraw, które należy uregulować. Zgodnie z szacunkami FPP i PIBP wartość nieewidencjonowanej sprzedaży w tym sektorze w 2019 r. kształtuje się na poziomie ok. 1,4 mld zł, zaś wartość funduszu wynagrodzeń w szarej strefie – przeszło 2 mld zł. Łącznie sektor finansów publicznych mógłby zyskać do 960 mln zł rocznie na wprowadzeniu nowych rozwiązań prawnych, które redukowałyby szarą strefę na tym rynku. Warto podkreślić, że zmiana przepisów jest niezbędna w części świeckiej – w obszarze, za który odpowiada Kościół regulacje są właściwe.

– Przepisy nie regulują działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pogrzebowych i pokrewnych. Do wykonywania tej działalności nie jest wymagane ani zezwolenia lub koncesja, ani nawet wpis do rejestru działalności regulowanej.– powiedział serwisowi eNewsroom Robert Czyżak, prezes Polskiej Izby Branży Pogrzebowej. – W aktualnym stanie prawnym jest to zatem tzw. działalność wolna. Żadne przepisy nie określają kompleksowo wymogów, którym powinny odpowiadać podmioty świadczące usługi pogrzebowe. Jednocześnie nie ma regulacji, które zapewniłby bliskim zmarłych swobodny i nieskrępowany wybór usługodawców. Brakuje chociażby wyraźnych i jednoznacznych regulacji zapewniających dostęp do informacji o usługodawcach. Także procedury uzyskiwania niezbędnych dokumentów stawiają uprawnionych do pochówku w sytuacji petenta, któremu nie umożliwia się odpowiedniego dostępu do wysokiej jakości usług pogrzebowych  – wyjaśnia Czyżak.

Wartość transakcji inwestycyjnych na rynkach biurowych poza Warszawą przekroczyła już miliard euro, co jest historycznie najlepszym wynikiem. Łącznie ze stolicą, biurowe transakcje inwestycyjne już na koniec trzeciego kwartału wyniosły tyle, ile w całym 2018 roku, a rynek szykuje się na rekord – ponad 3,5 mld euro.

Jak wynika z danych JLL, wartość transakcji inwestycyjnych w sektorze biurowym na koniec III kwartału tego roku zamknęła się na poziomie blisko 2,8 mld euro. Tym samym rynek dogonił już rezultat z całego 2018 roku.

Co szczególnie warte podkreślenia, rekordowe wyniki odnotowały rynki regionalne – ponad 1 mld euro.

Po raz pierwszy w historii transakcje inwestycyjne na biurowych rynkach regionalnych przekroczyły poziom miliarda euro. Najlepszy wynik zanotował Kraków, gdzie inwestycje osiągnęły wartość 314 mln euro. Na podium znalazł się również Wrocław – z 221 mln euro i Trójmiasto – 109 mln euro. Tak znakomite rezultaty potwierdzają bardzo duże zainteresowanie inwestorów rynkami biurowymi poza Warszawą oraz mocną kondycję sektora nie tylko w stolicy kraju. – Tomasz Puch, Dyrektor Działu Rynków Kapitałowych Nieruchomości Biurowych i Magazynowych, JLL

Jak na razie inwestorzy dokonali 48 transakcji biurowych (dla porównania, w całym 2018 roku było ich 44), z czego najwięcej na rynku warszawskim. Wartość inwestycji w stolicy na koniec III kw. tego roku wyniosła natomiast 1,7 mld euro.

Biorąc pod uwagę wartość transakcji biurowych, które aktualnie znajdują się na różnych etapach zaawansowania, prognozujemy, że cały 2019 zamknie się w Polsce rekordowym wynikiem ponad 3,5 mld euro – łącznie w Warszawie i poza nią. Takim rezultatom sprzyja wzrost gospodarczy, ciekawy wybór produktów inwestycyjnych oraz popyt ze strony najemców, którzy od początku roku zawarli w całej Polsce umowy na aż 1,2 mln mkw.” – Tomasz Puch, Dyrektor Działu Rynków Kapitałowych Nieruchomości Biurowych i Magazynowych, JLL

Wśród najważniejszych transakcji sfinalizowanych do tej pory znalazła się sprzedaż Warsaw Spire Tower przez Ghelamco Group i Madison International do IMMOFINANZ za 386 mln euro; warszawskiego West Station (I+II) przez JV HB Reavis & PKP do singapurskiego inwestora Mapletree za ok. 190 mln euro; przejęcie 70% udziałów w regionalnym portfolio biurowym EPP (Malta Office Park w Poznaniu, Symetris Business Park I&II w Łodzi, O3 Business Park I&II w Krakowie) przez Henderson Park; sprzedaż Warsaw Trade Tower przez Akron do Globalworth za ok. 133 mln euro; oraz budynku Ethos w Warszawie, który został zakupiony przez Credit Suisse Asset Management od Kulczyk Silverstein Properties za ok. 115 mln euro.

Od czasu pojawienia się w wielu miastach europejskich hulajnóg elektrycznych, wywołały one zamęt nie tylko w ruchu drogowym, ale także w mediach i polityce. Raporty o wypadkach drogowych, porzuconych hulajnogach, aż do postulatów, aby zakazać jazdy hulajnogami elektrycznymi – ten sposób przemieszczania się po mieście budzi skrajne emocje.

Co jednak naprawdę sądzi opinia publiczna na temat elektrycznych hulajnóg? Czy konsumenci kupiliby sobie taką hulajnogę czy jednak wolą system wypożyczalni? Firma Reichelt elektronik, dystrybutor komponentów elektronicznych, przy pomocy narzędzia OnePoll przeprowadziła na ten temat sondaż na grupie 1000 respondentów z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Polski i Holandii. Wyniki są zaskakujące.

Polska: hulajnogi elektryczne przyjmują się dobrze

Wyniki ankiety pokazują, że na temat hulajnóg Polacy są dosyć zgodni. Tylko 11% ankietowanych nie wierzy, że hulajnogi elektryczne będą odgrywać dominującą rolę w transporcie w dłuższej perspektywie czasowej – natomiast 59% uważa, że e-hulajnogi staną się popularnym środkiem transportu.

Nieco ponad 23% respondentów korzystało z hulajnogi elektrycznej, co oznacza, że pojazd ten jest niemal tak popularny, jak rowery elektryczne (24%) i zdecydowanie powszechniej wykorzystywany niż samochody elektryczne (9%).

Co ciekawe, w przeciwieństwie do innych krajów europejskich, największy odsetek, bo aż 42% posiadaczy hulajnogi elektrycznej w Polsce występuje w grupie wiekowej 25-34. Ankietowani w wieku 18-24 z kolei traktują hulajnogi jako przyszłość transportu: 30% badanych w grupie wiekowej 18-24 lat posiada już elektryczną hulajnogę i uważa, że e-hulajnogi nie są wyłącznie krótkotrwałym trendem.

Problemy związane z bezpieczeństwem i kosztami ograniczają korzystanie z hulajnóg

A co przeszkadza Polakom w e-hulajnogach? Zgodnie z ankietą obawy dotyczące bezpieczeństwa są główną przeszkodą w ich stosowaniu (72%). Ponadto, Polacy wymieniają więcej argumentów przeciwko hulajnogom elektrycznym:

• Zły wizerunek (29%)
• Zbyt wysokie koszty (16%)
• Nie mają potrzeby użytkowania hulajnogi elektrycznej (15%)

Z badania wynika, że aby przekonać respondentów do zalet e-hulajnóg, należałoby poprawić integrację tych pojazdów z przepisami ruchu drogowego – tak uważa 31% ankietowanych. Aż 40% z nich oczekiwałoby oddzielnego, wyznaczonego pasa ruchu dla hulajnóg. Gdyby korzystanie z nich było tańsze, około jedna trzecia (33%) byłaby skłonna użytkować e-hulajnogi regularnie. 20% respondentów nie zamierza w ogóle korzystać z hulajnóg elektrycznych, nawet gdyby warunki miały ulec zmianie. Z drugiej strony, prawie co trzeci pytany (30%) docenia swobodę poruszania się e-hulajnogami.

Jak wypadamy na tle Europy? Polska i Francja bardziej optymistyczne niż Niemcy

Podczas gdy połowa niemieckich respondentów negatywnie ocenia hulajnogi elektryczne, w Polsce prawie 60% pytanych wyraża aprobatę dla e-hulajnóg. Także we Francji jest znacznie więcej optymistów, niż sceptyków. Dla przykładu, tylko 21 procent Francuzów uważa, że e-hulajnogi się nie sprawdzą. Według ankiety, aby sceptycy stali się zwolennikami e-hulajnóg w innych krajach UE, podobnie jak w Polsce, koszty zakupu i użytkowania musiałyby zostać zmniejszone oraz zapewniona powinna być lepsza integracja z ruchem drogowym.

Wielka Brytania przeciw e-hulajnogom

Szczególnym przypadkiem jest Wielka Brytania. Tam, w przeciwieństwie do innych badanych krajów europejskich, nie wolno używać hulajnóg w ruchu drogowym, na ścieżkach rowerowych lub chodnikach. Według ankiety zainteresowanie Brytyjczyków korzystaniem z e-hulajnóg jest niewielkie. Tylko co trzeci z nich opowiada się za legalizacją hulajnóg elektrycznych w ruchu drogowym.

17 września weszły w życie nowe przepisy znowelizowanej latem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, które zwiększają uprawnienia prezesa UOKiK w ramach przeprowadzania kontroli przedsiębiorców.

Prezes Urzędu będzie miał dostęp do tajemnicy bankowej i tajemnicy skarbowej, co w praktyce ma ułatwić mu szacowanie i nakładanie kar. Ich wysokość jest uzależniona od obrotów firmy za poprzedni rok.

– Do tej pory UOKiK musiał występować o dostęp do tych informacji za pośrednictwem odpowiednich organów, przy czym zdarzało się, że naczelnicy urzędów skarbowych odmawiali Urzędowi udostępnienia informacji objętych tajemnicą skarbową, w tym m.in. właśnie informacji o wysokości przychodu za rok poprzedni – mówi w rozmowie z MarketNews24 Paulina Grunt, prawnik z kancelarii Zięba&Partners. – Obecne urząd skarbowy nie będzie mógł odmówić udzielenia takich informacji prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w ramach prowadzonych przez UOKiK postępowań.

Nowe przepisy rozszerzyły także zakres informacji objętych tajemnicą bankową, których udostępnienia może żądać prezes UOKIK. Przed nowelizacją określonych informacji od banku urząd mógł żądać jedynie w ramach postępowania dotyczącego udzielenia pomocy publicznej, albo w ramach postepowania prowadzonego na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Obecnie banki będą zobowiązane do udzielenia wrażliwych informacji także w przypadku postępowania dotyczącego wykorzystywania przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Przyznanie coraz szerszych uprawnień prezesowi UOKIK z pewnością przyspieszy prowadzone przez urząd postępowania. Wielokrotnie decyzje odmowne naczelników urzędów skarbowych w zakresie ujawnienia informacji objętych tajemnicą skarbową były przez UOKiK skutecznie zaskarżane, co wiązało się z wydłużaniem postępowań.

– Jak się wydaje, w sprawach związanych z naruszaniem zbiorowych interesów konsumentów, akurat czas ma duże znaczenie. Urząd z pewnością chętnie sięgnie do tych rozwiązań w przypadku takich postępowań, w których firma utrudnia przeprowadzenie kontroli i nie współpracuje z kontrolującym organem – komentuje P.Grunt z Z&P.

Skutki spowolnienia gospodarczego w Niemczech uderzą w pierwszej kolejności w naszą branżę motoryzacyjną. W dalszej kolejności w producentów maszyn i urządzeń, a także w sektor wytwarzania tworzyw sztucznych.

We wrześniu produkcja przemysłowa wzrosła o 5,6 proc., co było pozytywnym zaskoczeniem, bo w sierpniu jej dynamika wynosiła zaledwie 1,7 proc. i wydawało się, że spowolnienie, które jest widoczne na rynkach zagranicznych, a zwłaszcza w gospodarce niemieckiej, zaczyna mieć odzwierciedlenie w polskiej gospodarce.

– Nie spodziewam się, aby dynamika produkcji utrzymała się na tak wysokim poziomie, ponieważ wcześniej czy później spowolnienie w Niemczech zacznie być coraz bardziej zauważalne i to nie tylko w produkcji przemysłowej – mówi w rozmowie z MarketNews24 Grzegorz Sielewicz, główny ekonomista Coface w Regionie Europy Centralnej.

Prognoza międzynarodowej firmy Coface zakłada, że niemiecka gospodarka wzrośnie w tym roku o 0,5 proc., a w 2020 r. ta właśnie dynamika zostanie utrzymana. Jeszcze w 2017 r. rosła ona w tempie 2,5 proc.

– Obecnie polska gospodarka zasilana jest przede wszystkim popytem krajowym, a firmy koncentrujące się na działalności eksportowej już w dużym stopniu odczuwają spowolnienie nadchodzące z Niemiec – komentuje G.Sielewicz z Coface. – Spowolnienie w gospodarce światowej głównie uderzy w naszą branżę motoryzacyjną, bo jesteśmy liderem w Europie Środkowo-Wschodniej w produkcji części i komponentów do samochodów, na które popyt będzie malał.

Motoryzacja zacznie zarażać inne sektory przetwórstwa przemysłowego jak choćby producentów maszyn i urządzeń czy producentów tworzyw sztucznych.

Zapomnijmy o globalnej wojnie handlowej, zapowiadanym spowolnieniu gospodarczym, a nawet Brexicie – największe wyzwanie stojące przed europejskim przemysłem samochodowym pochodzi z rur wydechowych jego pojazdów. W 2020 r. zaczną obowiązywać nowe, ostrzejsze przepisy dotyczące limitów emisji CO2. Jeżeli producenci nie dostosują się do tego trendu, to wypadną z rynku. Za niespełnienie nowych limitów producenci będą płacić wysokie kary.

W 2020 r. branża motoryzacyjna przejdzie prawdziwą rewolucję

Na przestrzeni ostatnich lat producenci silników samochodowych poczynili olbrzymie postępy w zakresie redukcji zużycia paliwa dla nowo produkowanych samochodów. Zużycie paliwa, a tym samym emisja CO2 stale spada. Jednak unijni przedstawiciele zadecydowali, że zbyt wolno i przed przemysłem motoryzacyjnym postawili nowe, ambitniejsze cele – zredukowanie średnich emisji dwutlenku węgla (CO2) w nowych samochodach osobowych o -15 proc. w 2025 r., i o -37,5 proc. w 2030 r.

Nowe samochody będą droższe – koncerny mocno obniżą zyski, więc koszty spadną na kierowców

Wraz z wejściem w życie regulacji Unii Europejskiej dotyczącej redukcji emisji CO2 producenci będą zmuszeni do optymalizacji jednostek silnikowych pod kątem mniejszego zużycia CO2, a co za tym idzie silniki po tej „optymalizacji” staną się mniej wydajne. W przyszłości można spodziewać się również gwałtownego wzrostu kosztów rozwoju tych technologii. Jak ocenia firma Euler Hermes zmiana nie wpłynie jedynie na spadek sprzedaży w skali 9 proc. do końca 2020 r., i o 18 proc. do 2025 r., ale również obniży obroty i marże sektora motoryzacyjnego. Za wszystko jak zwykle i tak zapłacą konsumenci – eksperci prognozują wzrost cen nowych samochodów na poziomie 3%.

Branża motoryzacyjna wyhamuje

Europejskie rozporządzenie stosuje się wyłącznie do technicznej efektywności nowych samochodów. Na wartości emisji CO2 na ulicy wpływa jednak wiele różnych czynników. Obejmują one wydajność pojazdu, przejechane kilometry i żywotność samochodu, styl jazdy, istniejącą flotę pojazdów oraz zawartość CO2 w nośnikach energii. Kompleksowa strategia powinna uwzględniać wszystkie czynniki i wykorzystywać cały potencjał redukcji CO2. Odpowiadając na pytanie, czy branża motoryzacyjna wyhamuje – tak, ale też zmieni kierunek rozwoju. W rezultacie, do końca 2020 r. eksperci prognozują spadek przychodów ze sprzedaży samochodów o 2,9 mld euro. 2020 r. okaże się dla koncernów samochodowych wyjątkowym wyzwaniem.

Polska gospodarka też odczuje zmiany

Branża motoryzacyjna odpowiada za 8 proc. polskiego PKB, stanowi 13 proc. krajowego eksportu w ubiegłym roku osiągając wartość 31 mld euro. Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych szacuje, że w wyniku wprowadzenia 30-procentowego ograniczenia emisji CO2 do 2030 r. wartość produkcji polskiego sektora motoryzacyjnego spadnie z 20 do 14 mld euro, a liczba pracowników ze 140 do 85 tys. osób.

Nowe auta się wynajmuje, coraz rzadziej kupuje

Coraz popularniejszym w naszym kraju staje się trend długoterminowego najmu samochodu. Branża wynajmu długoterminowego rośnie w dwucyfrowym tempie, a już co piąty nowy samochód osobowy sprzedany w Polsce znajduje się w wynajmie długoterminowym. Długoterminowy wynajem auta to nie tylko ochrona przed szybką utratą na wartości samochodu, również spora elastyczność i możliwość testowania samochodów różnych marek.

Przykłady marek działających w modelu direct-to-consumer zdają się potwierdzać, że jest to doskonały model biznesowy dla wielu młodych firm, w szczególności w obliczu dynamicznego rozwoju rynku e-commerce. Brak pośredników w sprzedaży, lepsza kontrola nad procesem zakupowym oraz bezpośredni kontakt z klientem to największe zalety tej metody. Działające niszowo marki, operujące na wysokich marżach, przyciągają uwagę nie tylko konsumentów, ale też inwestorów, takich jak fundusze venture capital. Choć model ten ma wiele plusów, marki powinny pamiętać, że D2C nie zawsze jest idealnym rozwiązaniem. Najlepiej sprawdza się w przypadku produktów premium, innowacyjnych czy mocno spersonalizowanych. Firmy rozpoczynające działalność w tym modelu, powinny mieć także na uwadze to, że nie unikną wyzwań typowych dla każdego startującego biznesu.

Zdobywający coraz większą popularność model sprzedaży direct-to-consumer zakłada usunięcie pośredników między marką a jej odbiorcą docelowym. Pośrednikami tymi są zarówno mass media, poprzez które odbywa się tradycyjna komunikacja marketingowa, jak i detaliści, czyli wszystkie fizycznie istniejące punkty pośredniczące w sprzedaży. W nowym modelu marka sprzedaje bezpośrednio do klienta, łącząc w sobie produkt, sprzedawcę, medium i komunikat. Sukces sprzedaży D2C wynika przede wszystkim ze spersonalizowanego podejścia oraz kreatywnych rozwiązań, zwłaszcza w obszarze marketingu cyfrowego. Rozwój firm działających w ten sposób umożliwił postępujący na masową skalę dostęp do Internetu, a w szczególności rozkwit mediów społecznościowych, za pośrednictwem których marki D2C docierają do swoich klientów.

Z jakimi wyzwaniami spotyka się firma sprzedająca D2C?

Jedną z najczęściej wymienianych marek sprzedających na zasadzie direct-to-consumer jest Warby Parker. Ten producent okularów korekcyjnych zaczynał jako start-up, a dziś jest ogólnoświatowym gigantem wycenianym na miliony dolarów. Swój sukces marka zawdzięcza nowemu sposobowi sprzedaży okularów, dzięki któremu nie trzeba odwiedzać zakładu optycznego. Zamiast tego klienci otrzymują kurierem pięć wybranych par, by następnie zatrzymać te, które odpowiadają im najbardziej. Kluczowy okazał się tu bezpośredni kontakt z klientem, innowacyjny pomysł, wygoda zakupu przez Internet oraz dostosowanie do wymagań użytkownika.

– Jednym z najważniejszych wyzwań modelu direct-to consumer jest utrzymanie wysokiego poziomu obsługi klienta. Konsument szybko podejmuje decyzję, ale również bardzo szybko może przestać kupować produkt czy usługę, gdy zostanie niewłaściwie obsłużony – tłumaczy Krystyna Kalinowska z Podlaskiego Funduszu Kapitałowego finansującego innowacyjne biznesy. – Równie istotne jest właściwe targetowanie działań marketingowych. Produkt kierowany na rynek konsumencki wymaga bardzo precyzyjnego określenia grupy docelowej. Dzięki temu, przekaz marketingowy będzie kierowany do właściwych osób, które potencjalnie mogą zostać klientami. W przeciwnym razie, pomimo angażowania dużych budżetów, efekty działań marketingowych mogą być niesatysfakcjonujące – dodaje Krystyna Kalinowska.

Model D2C także wymaga inwestycji

Choć sprzedaż w modelu D2C oznacza często wyższe marże wynikające z oszczędności na koszcie pośredników czy tradycyjnych działań marketingowych, nie oznacza to, że biznes tego typu nie wymaga kapitału. Firma musi samodzielnie zorganizować cały proces w ramach łańcucha dostaw, od stworzenia produktu, do sprzedaży klientowi docelowemu. Sporych nakładów wymagają także wszystkie działania zmierzające do wykreowania nowej marki. Koniecznym elementem jest więc zapewnienie niezbędnych środków na start. W pierwszej kolejności założyciele firmy sięgają zwykle po środki własne oraz pożyczone od rodziny (tzw. FFF – friends, foods and family), ewentualnie zapraszają do współpracy anioła biznesu. W dalszym kroku, aby przyspieszyć swój rozwój można rozważyć pozyskanie inwestora finansowego. Posiadająca zdolność kredytową firma, może też działać w oparciu o środki pożyczone z banku, choć oznacza to wolniejszą ścieżkę wzrostu.

Marki D2C mogą zrobić prawdziwą furorę wśród inwestorów, co potwierdzają przykłady, gdy działające w tym modelu firmy stają się obiektem zainteresowania ze strony globalnych graczy branżowych. Było tak w przypadku koncernu Unilever, który przejął firmę DollarShaveClub, sprzedającą artykuły do golenia w modelu abonamentowym, za kwotę 1 mld USD. – Model biznesowy w jakim działa firma nie jest, aż tak istotny w procesie pozyskiwania finansowania bankowego. Bardziej istotne jest to w jakiej branży działa firma, jaka jest wysokość osiąganych przychodów, czy są zyski, zabezpieczenia itp. Ocena pod kątem atrakcyjności modelu biznesowego jest ważniejsza w przypadku inwestorów finansowych takich jak fundusze venture capital. W procesie oceny potencjalnych projektów jest to jedna z kluczowych rozpatrywanych kwestii, obok takich jak wielkość rynku, potencjał wzrostu, unikalność oferowanego rozwiązania czy bariery wejścia na rynek  – tłumaczy Krystyna Kalinowska z Podlaskiego Funduszu Kapitałowego.

Model direct-to-consumer jest atrakcyjny z uwagi na to, że płatność od klientów następuje zwykle bezpośrednio przy zakupie produktu czy usługi, więc nie trzeba czekać na spływ należności. Należy mieć jednak na uwadze to, że w procesie produkcji niejednokrotnie potrzebna jest pomoc podwykonawców, a tym często trzeba zapłacić z góry. Dodatkowe finansowanie na cele obrotowe może więc okazać się bardzo pomocne.

Podlaski Fundusz Kapitałowy jest jednym z najstarszych funduszy venture capital działających w Polsce. Fundusz został utworzony w 1995 roku, w ramach Polsko-Brytyjskiego Programu Rozwoju Przedsiębiorczości. Od tamtej pory zrealizował kilkadziesiąt inwestycji na łączną kwotę ok. 45 mln zł, z sukcesem finalizując wiele transakcji. Fundusz oferuje przedsiębiorstwom finansowanie typu venture capital oraz private debt. Maksymalna kwota zaangażowania w jeden podmiot to 1,5 mln PLN. Z finansowania mogą korzystać  startupy, generujące pierwsze przychody ze sprzedaży, jak również firmy będące w fazie dalszego rozwoju i ekspansji.

Michał Zębik

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji i Pełnomocnik Rządu do spraw Cyberbezpieczeństwa, Karol Okoński, oraz Dyrektor Generalny Cisco w Polsce, Przemysław Kania, podpisali porozumienie o przystąpieniu Cisco do Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie (PWCyber) realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji. Porozumienie podpisano podczas trwającego w Katowicach V Europejskiego Forum Cyberbezpieczeństwa CYBERSEC.

Obie strony zgodziły się działać wspólnie by realizować cele porozumienia PWCyber, które obejmują:

• Podnoszenie kompetencji w zakresie świadomości zagrożeń, metod ataków w cyberprzestrzeni oraz prawnych, organizacyjnych i technicznych umiejętności przeciwdziałania zagrożeniom;
• Identyfikację podatności i zagrożeń, wymianę informacji oraz wypracowywanie metod zgłaszania i obsługi incydentów, w tym również organizację i udział w ćwiczeniach;
• Opracowywanie rekomendacji w zakresie konfiguracji urządzeń, oprogramowania i usług w sposób maksymalizujący skuteczność mechanizmów zabezpieczających;
• Przygotowanie i prowadzenie oceny oraz certyfikacji cyberbezpieczeństwa rozwiązań i usług.
• Promowanie innowacyjnych rozwiązań i projektów w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz budowanie partnerstwa z podmiotami zainteresowanymi opracowywaniem, testowaniem i wdrażaniem nowych rozwiązań.

– Przystąpienie Cisco do Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie to ważny krok w jego dalszym rozwoju. Zapewnienie cyberbezpieczeństwa wymaga wspólnych działań w ramach partnerstwa pomiędzy administracją publiczną a sektorem prywatnym. Im więcej wiedzy i informacji od globalnych firm takich jak Cisco będziemy mogli wykorzystać, tym lepiej będziemy w stanie zabezpieczyć nasze państwo przed potencjalnymi zagrożeniami – powiedział Karol Okoński, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji i Pełnomocnik Rządu do spraw Cyberbezpieczeństwa.

– Podpisane dziś porozumienie o przystąpieniu Cisco do Programu Współpracy w Cyberbezpieczeństwie wpisuje się w działania Cisco zmierzające do zwiększenia świadomości istniejących cyberzagrożeń i poprawy poziomu bezpieczeństwa. Jestem niezwykle dumny z faktu, że know-how, rozwiązania i specjaliści Cisco pomogą Ministerstwu w realizacji Programu PWCyber – powiedział Przemysław Kania, Dyrektor Generalny Cisco w Polsce.

Cisco jest największym na świecie dostawcą rozwiązań bezpieczeństwa. Firma posiada również najszersze portfolio rozwiązań cyberbezpieczeństwa, które łączy w spójną i skuteczną architekturę. W 2016 roku firma otworzyła w Polsce swoje jedyne w Europie i jedno z trzech na świecie Centrum Operacji Bezpieczeństwa (Security Operations Center, SOC), działające w ramach centrum usług Cisco Global Services Center w Krakowie, które świadczy zaawansowane usługi bezpieczeństwa na rzecz największych globalnych firm.

• Globalna sprzedaż robotów przemysłowych w 2018 r. wzrosła o 6% do 422 000 jednostek
• W Polsce sprzedaż robotów rok do roku wzrosła o 40%, osiągając rekordową liczbę 2 651 jednostek
• Po raz pierwszy w historii IFR wyróżniła roboty współpracujące jako oddzielną kategorię
• W 2018 roczna liczba instalacji cobotów wzrosła o 23% w porównaniu do 2017

Międzynarodowa Federacja Robotyki (IFR)[1] opublikowała najnowsze dane o rynku robotyki w 2018. Globalna sprzedaż robotów przemysłowych, w porównaniu z rokiem poprzednim, wzrosła o 6% (łączna sprzedaż w 2018 r. wyniosła 422 tys. jednostek), w Europie wzrosła o 14% do 75 560 jednostek, ustanawiając szósty rok z rzędu nowy rekord. W Europie Środkowo-Wschodniej sprzedaż spadła o 8% do 9 732 jednostek, podczas gdy w Polsce wzrosła o 40% do 2 651 jednostek. Patrząc w przyszłość, analitycy IFR przewidują, że wzrost globalny będzie kontynuowany. IFR szacuje, że od 2020 r. do 2022 r. w fabrykach na całym świecie zainstalowane zostaną prawie 2 miliony nowych robotów przemysłowych (CAGR 12%).

Polska

W 2018 r. sprzedaż robotów w Polsce wzrosła o 40%, osiągając poziom 2 651 jednostek, w porównaniu do 1 891 jednostek w 2017. Największy udział w sprzedaży w 2018 r. odnotowano w przemyśle motoryzacyjnym – 33% – 883 sprzedanych jednostek (wzrost sprzedaży o 48%). Drugie miejsce należy do przemysłu tworzyw sztucznych i produktów chemicznych posiadającego 15% udziału w rynku robotów w Polsce – 407 sprzedanych jednostek (wzrost sprzedaży o 19%), a trzecie do przemysłu metalowego i maszynowego, który odnotował 9% udział w sprzedaży – 227 sprzedanych sztuk (8% spadek sprzedaży). Tzw. gęstość robotyzacji stale rośnie. W 2018 osiągnęliśmy poziom 42 robotów na 10 000 pracowników w przemyśle produkcyjnym, w porównaniu do 36 w poprzednim roku. Od 2013 gęstość robotów w przemyśle motoryzacyjnym rosła średnio o 10% rocznie ze 117 do 189 jednostek na 10 000 pracowników; we wszystkich innych branżach gęstość robotów wynosi 29. Liczba pracujących robotów w Polsce (ang. operational stock) to na koniec 2018 r. 13 632 jednostek – o 20% więcej niż przed rokiem.

Mówiąc o zastosowaniach robotów w Polsce, w 2018 r. 1 477 jednostek pracowało przy czynnościach przeładunku i obsługi maszyn, w tym 291 przy przeładunku materiałów, 460 formowaniu tworzyw sztucznych, 187 paletyzacji, 172 pakowaniu i przemieszczaniu, 200 służy do operacji przeładunkowych obrabiarek. 440 robotów wspiera spawanie, 33 dozowanie, 98 montaż, a 10 obróbkę. 593 robotów pracuje w pozostałych, nieskategoryzowanych obszarach.

„Dane IFR potwierdzają nasze obserwacje. Widzimy w Polsce wzrost zainteresowania automatyzacją. Wpływa na to kilka czynników. Pierwszy z nich związany jest z rynkiem pracy – nasi klienci widzą rosnące koszty pracy, dotykają ich trudności ze znalezieniem pracowników, zwłaszcza w obszarze produkcji. Drugi to rosnąca świadomość na temat tego, jakie możliwości dają roboty i w jaki sposób mogą przyczynić się do poprawy konkurencyjności i wydajności produkcji. Trzeci dotyczy robotów współpracujących, dzięki którym automatyzacja stała się dostępna dla wielu nowych firm, zwłaszcza małych i średnich w wielu różnych branżach i zastosowaniach. Wszystkie te czynniki razem dają bardzo dobre perspektywy rozwoju rynku robotów w Polsce” – mówi Slavoj Musilek, General Manager w regionie Europy Środkowo-Wschodniej Universal Robots.

Jeżeli gospodarka pozostanie stabilna, przy stałej ścieżce wzrostu, IFR przewiduje roczny wzrost instalacji robotów w Polsce między 15% a 20% w latach 2019-2022.

Rynek Europy i Europy Środkowo-Wschodniej

W 2018 r. gęstość robotyzacji w światowym przemyśle produkcyjnym wyniosła 99 na 10 000 pracowników. Europa jest regionem o największej liczbie robotów przypadających na pracowników – 114 jednostek. W 2018 r. sprzedaż robotów przemysłowych w Europie wzrosła o 14% do 74 965 jednostek, ustanawiając tym samym ponownie nowy rekord. Niemcy, które należą do pięciu głównych rynków robotów na świecie odpowiadają aż za 35% wszystkich instalacji w Europie. W 2018 r. w Niemczech liczba zainstalowanych robotów wzrosła o 26%, osiągając nowy szczyt – 26 723 sprzedanych jednostek. Na drugim miejscu są Włochy z udziałem 13%, następna jest Francja z 8% wszystkich instalacji w Europie. W latach 2013-2018 łączna roczna stopa wzrostu (CAGR) instalacji robotów w Europie wyniosła 12%. Na koniec 2018 r. liczbę robotów pracujących w Europie oszacowano na około 543 220 jednostek. Oznacza to wzrost o 9% w stosunku do 2017 r.

Sprzedaż robotów przemysłowych w Europie Środkowo-Wschodniej spadła o 8%. W 2018 liczba instalacji robotów w Czechach spadła o 6% do 2 725 jednostek, w porównaniu do rekordowego poziomu 2 893 w 2017 r. Z kolei instalacje robotów na Słowacji spadły o 38% do 749 jednostek. Jest to drugi rok znacznego spadku po rekordowej wartości 1 732 jednostek w 2016 roku. W Czechach, na Węgrzech i Słowacji znajduje się wiele zakładów produkujących samochody. Instalacje robotów w tych krajach zależą głównie od zapotrzebowania przemysłu motoryzacyjnego. Gęstość robotów w przemyśle motoryzacyjnym jest szczególnie wysoka na Słowacji (815 robotów na 10 000 pracowników), przewyższając wartość w Czechach (555 robotów na 10 000 pracowników).

W 2018 r. na Węgrzech zainstalowano 912 robotów przemysłowych. Oznacza to spadek o 63% w porównaniu z 2017 r. Rekordowym był 2017 z 2 470 instalacjami robotów. Był to jednak skutek jednorazowego zdarzenia lub statystycznie rzecz ujmując nietypowy rok, a za wynik odpowiadał jeden projekt z branży motoryzacyjnej. 41% wszystkich zakupionych w 2018 r. robotów trafiło do branży motoryzacyjnej.

Coboty jako osobna kategoria w raporcie IFR

Po raz pierwszy w historii IFR wyróżnia roboty współpracujące jako oddzielną kategorię robotów.

Według danych IFR liczba zainstalowanych jednostek robotów współpracujących jest jeszcze relatywnie niska. W 2018 r. było to 13 671 jednostek z ponad 422 000 wszystkich zainstalowanych robotów przemysłowych, co oznacza udział na poziomie 3,24%. Rok wcześniej zainstalowano około 11 100 cobotów z prawie 400 000 robotów przemysłowych. Od 2017 do 2018 r. roczne instalacje cobotów wzrosły zatem znacząco, bo aż o 23%.

[1] World Robotics 2018 – Industrial Robots, International Federation of Robotics, IFR Statistical Department, https://ifr.org/worldrobotics/

Analitycy zastanawiają się nie tylko, czy stopy w USA zostaną obniżone (raczej wszyscy są o tym przekonani), ale czy wydarzy się coś więcej. Część obserwatorów sugeruje wznowienie programu skupu aktywów z rynku, co z pewnością byłoby bardzo dobrą wiadomością dla giełdy.

Zmiany stóp procentowych w Ameryce

Dzisiaj poznamy decyzję Banku Kanady oraz Fed w sprawie zmiany stóp. Analitycy są zgodni, że w USA dojdzie do obniżki o 0,25%, z kolei w przypadku Kanady spodziewają się raczej utrzymania ich na niezmienionym poziomie. Co prawda w USA przed samą decyzją poznamy pokaźny pakiet danych, m.in. kwartalny odczyt PKB. Patrząc jednak na wyceny kontraktów terminowych na stopę procentową, musiałoby się tam wydarzyć naprawdę coś bardzo zaskakującego, by miało to jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie Komitetu. Warto natomiast zwrócić uwagę, że Europa wcześniej zmieniła czas na zimowy, dlatego posiedzenie Federalnego Komitetu Otwartego Rynku odbędzie się o 19:00, a nie jak zawsze o 20:00.

Dobre dane ze Szwajcarii

Od rana poznaliśmy indeks instytutu KOF. Są to dane na temat koniunktury w Szwajcarii. Wypadł on lepiej od oczekiwań, ale w dalszym ciągu wykazuje pesymistyczne nastawienie. Wynik 94,7 pkt jest bowiem wyraźnie poniżej 100 pkt oznaczających równą liczbę odpowiedzi pozytywnych i negatywnych. CHF zareagował lekkim wzrostem, jednakże szybko powrócił do ruchu spadkowego, w którym trwał od początku dnia.

Złoty znów bardzo silny

Dzisiaj rano złoty zbliżył się do granicy 4,26 zł za euro. Jest to najniższy poziom od lipca tego roku. Na początku tego miesiąca kurs wynosił aż 4,37 zł. Oznacza to, że jeśli ruch będzie kontynuowany, to możemy spodziewać się kolejnych minimów. Ostatni raz EUR było tańsze niż 4,24 zł w maju 2018, czyli półtora roku temu.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych warto zwrócić uwagę na:

• 13:15 – USA – raport ADP na temat zatrudnienia,
• 13:30 – USA – Produkt Krajowy Brutto,
• 15:00 – Kanada – decyzja w sprawie stóp procentowych,
• 19:00 – USA – decyzja w sprawie stóp procentowych.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Notowana na rynku NewConnect grupa kapitałowa PL Group nawiązała współpracę z Natalią Kuliberdą i Konradem Szarugą – ekspertami na rynku nieruchomości komercyjnych i biurowych. Zajmą się oni procesem optymalizacji powierzchni biurowej PL Group w Elektrowni Powiśle w oparciu o strukturę hybrydową. Umożliwi ona osiągnięcie lepszych synergii pomiędzy PL Group a jej partnerami biznesowymi.

­Biura hybrydowe to przestrzeń zaprojektowana dla jednego klienta, która ma służyć również innym podmiotom, w szczególności firmom partnerskim, spółkom z grupy, współpracownikom czy freelancerom. Hybrydowy charakter zakłada połączenie miejsc do kreatywnej pracy zbiorowej, samodzielnego działania w skupieniu, a także stref odpoczynku. Rozwiązanie tego typu umożliwia optymalizację wykorzystania powierzchni, ale również pozwala osiągnąć lepszą synergię przy kooperacji pomiędzy partnerami. – komentuje Konrad Szaruga, CBRE Polska.

Liczę, że współpraca z Natalią i Konradem będzie przebiegać pomyślnie, gdyż to jedni z najlepszych ekspertów na rynku z wieloletnim doświadczeniem w branży. Cieszę się z wyboru struktury hybrydowej, która będzie umożliwiała kooperację, w tym inkubowanie nowych projektów z firmami współpracującymi z PL Group. – dodaje Sebastian Albin, Prezes Zarządu PL Group.

Natalia Kuliberda to niezależny doradca i ekspert w zakresie rynku biurowego. Wprowadziła na rynek pierwszy innowacyjny model hybrydowy w zakresie coworkingu – BeYOURSelf. Swoje wieloletnie doświadczenie zdobywała po stronie Wynajmującego zarządzając powierzchnią 110 000 mkw. Z kolei Konrad Szaruga to ekspert z 10-letnim doświadczeniem na rynku nieruchomości komercyjnych, zwłaszcza biurowych, w tym obsłudze biur dla start-upów, sektora MŚP oraz korporacji. Odpowiada za rozwój nowego działu w CBRE Polska oferującego doradztwo i wsparcie dla klientów w zakresie elastycznych rozwiązań oraz Workplace-as-a-Service (WaaS).

PL Group jest grupą kapitałową, której podstawowa działalność wywodzi się z branży motoryzacyjnej i obejmuje wyspecjalizowane usługi od wynajmu aut i sprzedaży samochodów używanych, po zarządzanie flotą pojazdów oraz detailing. Strategia PL Group zakłada wzrost wartości grupy poprzez rozwój marek własnych (PLDETAILING, PLSELECT, PLCFM i PLRENT), a także realizację innowacyjnych projektów we współpracy z partnerami biznesowymi, które pozwolą uzyskać efekty synergii w oparciu o dotychczasową działalność grupy.

W obecnych realiach gospodarczych dokonywanie transakcji z zagranicznymi kontrahentami nie jest już niczym nadzwyczajnym. Polskie firmy muszą jednak zachować czujność, gdyż niektóre płatności na rzecz zagranicznych kontrahentów mogą wiązać się z obowiązkiem odprowadzenia tzw. podatku u źródła przez polskie przedsiębiorstwa dokonujące wypłaty należności.

Szczęśliwie postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy podatkowe przewidują przypadki, gdy należny podatek może być obniżony albo płatnik podatku w ogóle zostanie zwolniony z jego poboru. Wymaga to jednak spełnienia odpowiednich warunków formalnych i materialnych, a podstawową przesłanką do zastosowania takich preferencji jest posiadanie certyfikatu rezydencji zagranicznego kontrahenta w przewidzianej przepisami formie.

Czym jest certyfikat rezydencji?

Definicja legalna certyfikatu rezydencji została zawarta w ustawach o podatkach dochodowych. W myśl ustaw PIT i CIT certyfikat jest dokumentem wydawanym przez właściwą administrację podatkową, potwierdzającym miejsce rezydencji podatnika dla celów podatkowych (miejsce siedziby lub miejsce zamieszkania). Certyfikat może być też wydany przez polską administrację skarbową w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń. Należy zauważyć, że wydany certyfikat może dotyczyć wyłącznie zaistniałych okoliczności tj. przeszłych i teraźniejszych stanów faktycznych, nigdy natomiast nie może odnosić się do zdarzeń przyszłych.

Pomimo tego, że przepisy wprost nie wskazują na formę wydanego certyfikatu, to ugruntowana linia orzecznicza organów podatkowych wskazuje na konieczność posiadania oryginału dokumentu w formie papierowej, a w przypadku posiadania kopii powinna ona być poświadczona przez notariusza za zgodność z oryginałem. Z kolei dokument w postaci elektronicznej może być uznany za posiadający moc wiążącą, o ile został opatrzony podpisem elektronicznym. Polski ustawodawca przewidział jednak wyjątek, gdy zastosowanie kopii certyfikatu rezydencji wywołuje na gruncie podatkowym takie same skutki, jak skorzystanie z oryginału. Począwszy od 1 stycznia 2019 r. ustawy PIT i CIT zezwalają na posługiwanie się kopią certyfikatu rezydencji, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki:

• pobór podatku dotyczy przychodów ze świadczenia tzw. usług niematerialnych (np. usługi doradcze, księgowe, badanie rynku, prawne czy reklamowe),
• kwota wypłacanych należności na rzecz tego samego podmiotu nie przekracza w roku kalendarzowym 10 000 zł, a informacje wynikające z przedłożonej kopii nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym.

Na uwagę zasługuje też fakt, iż certyfikatu rezydencji nie zastąpi inny dokument wystawiony przez właściwą administrację podatkową. Certyfikatem nie będzie zatem dokument o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej czy potwierdzenie rejestracji dla celów VAT. W rezultacie dokument, który nie spełnia definicji certyfikatu rezydencji, może być zakwestionowany przez organy skarbowe, a w konsekwencji skorzystanie z preferencji czy ulg może zostać zanegowane w postępowaniu kontrolnym tudzież podatkowym.

Korzyści podatkowe płynące z posiadania certyfikatu

Jak już wspomniano, uzyskanie prawidłowego certyfikatu rezydencji od kontrahenta może mieć wymierne skutki podatkowe dla krajowych firm wypłacających należności zagranicznym podmiotom. Dokonując bowiem pewnego uproszczenia, niektóre wypłaty należności na rzecz zagranicznych kontrahentów (w tym m.in. wypłaty dywidendy, odsetki, opłaty licencyjne czy wynagrodzenie za świadczenie niektórych usług niematerialnych na rzecz nierezydentów spoza Polski) mogą skutkować powstaniem zobowiązania podatkowego w postaci zryczałtowanego podatku dochodowego (obowiązujące stawki to 10%, 19% i 20%), powszechnie znanego pod nazwą „podatku u źródła” (z ang. withholding tax). Zasadniczo podmiotem zobowiązanym do odprowadzenia podatku u źródła jest polski podmiot wypłacający należność (np. nabywca usługi), który, występując w charakterze płatnika, pobiera i odprowadza podatek do polskiego urzędu skarbowego. Co istotne, ekonomiczny ciężar zapłaty podatku może spoczywać również na podmiocie wypłacającym należność.

W tym miejscu kluczową rolę pełni właśnie certyfikat rezydencji otrzymany od zagranicznego kontrahenta, którego posiadanie może oznaczać skorzystanie z następujących preferencji podatkowych:

• zastosowanie obniżonej stawki podatku u źródła, wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo
• niepobranie (zwolnienie z poboru) podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, albo
• zastosowanie zwolnienia z poboru podatku na podstawie ustawy o podatku dochodowym (dotyczące wypłaty dywidendy z tytułu udziału w zyskach osób prawnych na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy CIT).

Co prawda, w świetle przysługujących preferencji podatkowych samoistne posiadanie certyfikatu rezydencji nie jest wyłącznym warunkiem do skorzystania z ulgi. W celu zastosowania preferencji przepisy wymagają również spełnienia innych warunków formalnych i materialnych, w tym złożenia odpowiednich oświadczeń czy zachowania należytej staranności. Niemniej jednak w interesie przedsiębiorców dokonujących wypłat należności czy wynagrodzeń na rzecz zagranicznych podmiotów leży zdobycie odpowiedniej dokumentacji skutkującej obniżeniem obciążeń fiskalnych. Uzyskanie certyfikatu stanowi zatem podstawowy i kluczowy element planowania podatkowego przy dokonywaniu transakcji i płatności transgranicznych.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Sztuczna inteligencja, robotyzacja czy big data to hasła, które nie pasują nam do polskiej służby zdrowia, a raczej do przeszklonych biur startupów na warszawskim Mordorze. To błąd, bo rozwiązania te mogą niskim kosztem pomóc rozwiązać takie problemy jak kolejki, braki kadrowe czy niedobór pieniędzy. Nowoczesne technologie oparte na przetwarzaniu danych w chmurze pozwolą na znaczne usprawnienia w obszarze opieki zdrowotnej.

Technologie przynoszą oszczędności

Jednym z rozwiązań jakie pozwala wdrożyć chmura obliczeniowa są systemy oparte na sztucznej inteligencji. Jak wynika z raportu firmy Accenture inwestycje w sztuczną inteligencję w sektorze służby zdrowia przekroczą 6,6 miliarda dolarów do 2021 roku[1]. To jednak grosze w porównaniu do oszczędności, jakie mają przynieść. Ten sam raport podaje, że stosowanie sztuczniej inteligencji pomoże pozostawić 150 miliardów dolarów w systemie opieki zdrowotnej do 2026 r. Sposobów, w jaki SI może wesprzeć NFZ jest całe mnóstwo. Począwszy od inteligentnych systemów rezerwacji wizyt lekarskich, które nie tylko zoptymalizują czas pracy lekarza, ale same przewidzą, czy pacjent stawi się w przychodni, na systemach diagnozujących choroby kończąc. Dobrym przykładem zastosowania takiego rozwiązania jest chińska aplikacja telemedyczna Good Doctor[2]. Publiczna służba zdrowia w Kraju Środka często nie jest w stanie dotrzeć do mniej zurbanizowanych regionów. Aplikacja, której abonament wykupiło już ponad 100 mln Chińczyków pozwala bezobsługowo zdiagnozować pacjenta na podstawie deklarowanych objawów, porównując je z bazą 300 mln danych o symptomach chorób. Sztuczna inteligencja przetwarza dzięki chmurze obliczeniowej te dane i decyduje, czy istnieje konieczność konsultacji z lekarzem za pomocą telekonferencji. Aplikacja od niedawna jest dostępna także w formie kiosków znajdujących się w galeriach, na dworcach czy w innych publicznie dostępnych miejscach. Analogiczne rozwiązanie w Polsce mogłoby znacząco skrócić kolejki do lekarza pierwszego kontaktu, który zamiast tracić czas na przepisanie kolejnego leku na katar mógłby skupić się na poważniejszych przypadkach. Accenture szacuje, że sztuczna inteligencja pozwoli zaspokoić w 20% braki w dostępie do służby do zdrowia[3]. To o 20% krótsze kolejki, które dla wielu pacjentów mogą być kwestią życia.

Lepsza diagnostyka

Oszczędności to nie wszystko. Jak wykazały badania sztuczna inteligencja może być także skuteczniejsza od lekarzy w ocenie stanu zdrowia pacjenta. Zespół holenderskich lekarzy opracował algorytm, który analizował materiał z mammografii pacjentek pod kątem zmian mogących być objawem rozwijania się choroby nowotworowej[4]. Metoda opierająca się na mechanizmie deep learning okazała się skuteczniejsza w diagnozowaniu niż panel składający się z 11 doświadczonych lekarzy. Zastosowanie takiej technologii mogłoby oznaczać, że kobiety byłyby diagnozowane szybciej, taniej i skuteczniej, a w efekcie unikałyby długotrwałego i kosztownego leczenia. Tego typu rozwiązanie to także odpowiedź na niewystarczającą liczbę radiologów, których ocena wyników badania jest podstawą do wdrożenia leczenia.

Efektywne wykorzystanie danych

Szpitale to miejsca, które są pełne danych. Im ich więcej tym silniejszy potencjał SI na nich opartej.  Gromadzone latami historie choroby pacjentów to niesamowity zasób dla sztucznej inteligencji, który mógłby znacząco odciążyć placówki służby zdrowia przy wydawaniu diagnoz. Dane o odwiedzinach pacjentów mogą odciążyć personel administracyjny. Informacje o potrzebach i preferencjach pacjentów pozwalają optymalizować jadłospis. By jednak wykorzystać to potrzebna jest skoordynowana cyfryzacja. Trudno wymagać jednak od szpitala by inwestował w kosztowną infrastrukturę, w sytuacji gdy brakuje środków na podstawowe procedury medyczne. Optymalnym rozwiązaniem dla systemu ochrony zdrowia jest migracja danych do chmury obliczeniowej. Pozwoli to  Dzięki systemowemu rozwiązaniu zbierania, przechowywania i przetwarzania danych służba zdrowia zyskuje możliwość wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji do optymalizacji procesów. W efekcie może przełożyć się to na redukcję kosztów i czasu pracowników. Przykładem korzyści z takiego rozwiązania jest włoski region Lombardia, który postanowił oprzeć swoją infrastrukturę opieki zdrowotnej na rozwiązaniach chmurowych Aruba Cloud. Dzięki temu 49 szpitali i placówek leczniczych zintegrowało swoje zasoby informatyczne, co z kolei pozwoliło zewnętrznym dostawcom oprogramowania na łatwiejsze i tańsze projektowanie rozwiązań, które wszystkie jednostki mogą wdrożyć u siebie. W efekcie przykładowo lekarze mogą mieć natychmiastowy dostęp wszystkich danych pacjenta. Przechowywanie danych w chmurze to także gwarancja bezpieczeństwa, co jest szczególnie ważne w przypadku danych medycznych. Zabezpieczenia centrum danych gwarantują, że nie dostaną się one w niepowołane ręce. Dodatkowo placówki medyczne gwarantują w ten sposób zgodność ich przechowywania z obowiązującym prawem, w tym RODO.

Zdaniem firmy analitycznej Gartner w samych tylko USA dzięki SI i digitalizacji służby zdrowia uda się zmniejszyć liczbę przyjęć do szpitali o 20 milionów. W Polsce, której służba zdrowia dramatycznie potrzebuje systemowej zmiany radykalna digitalizacja może oznaczać ratunek dla tysięcy pacjentów.

Wypowiedzi udziela: Marcin Zmaczyński, Head of Marketing CEE w Aruba Cloud

[1] https://www.accenture.com/us-en/insight-artificial-intelligence-healthcare

[2] https://www.polska2041.pl/spoleczenstwo/news-cyfryzacja-moze-rozwiazac-bolaczki-sluzby-zdrowia,nId,3016384

[3] https://www.accenture.com/t20171215t032059z__w__/us-en/_acnmedia/pdf-49/accenture-health-artificial-intelligence.pdf

[4] https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2665774

Eksperci UBS oszacowali, że światowy rynek fintech w 2018 roku wygenerował przychody o łącznej wartości 150 mld USD, które stanowią ok. 5 proc. całościowych wpływów sektora finansów. Nieprzerwanie od kilku lat, globalnym liderem są Stany Zjednoczone, które do września 2019 roku, zebrały finansowania o łącznej wartości prawie 9,4 mld USD. San Francisco utrzymuje swoja pozycję pod względem całkowitej wartości transakcji, gdzie w lokalne podmioty zainwestowano już 3 mld USD.

Jednak najbardziej dynamicznym rynkiem nowych technologii jest obszar Azji Środkowej i Południowej, gdzie pod względem liczby startupów z branży finansowej Indie uplasowały się na drugim miejscu na świecie (łącznie ponad 2000 podmiotów). Dane za okres 2015-2018 pokazują, że nastąpił tam trzykrotny wzrost liczby startupów finansowo-technologicznych. Do ponad 730 już istniejących w tym kraju dołączyło kolejnych 1300, z czego 42 proc. jest skoncentrowanych w Bengaluru i Bombaju, kolejnymi dominującymi ośrodkami są New Delhi, Gurugram i Hyderabad. Według NASSCOM^[1] indyjski rynek fintech potencjalnie osiągnie wartość 2,4 miliarda USD do 2020 roku.

Twórcy fintechów dostrzegli niewykorzystany potencjał niezaspokojonego do tej pory popytu na produkty finansowe na indyjskim rynku, głównie na pożyczki, ubezpieczenia i zarządzanie finansami osobistymi na obszarach mniej zurbanizowanych. Najwyraźniej widać to w regionach, gdzie firmy, takie jak Paytm, MobiKwik, Policy Bazaar czy PhonePe rozpoczęły już głęboką penetrację rynku płatności Azji Południowej. Właściciele małych i średnich firm w Indiach coraz częściej zwracają się w stronę rynku fintechów, ponieważ oferują niskie oprocentowanie i nie stawiają tak wysokich wymagań jak popularni tam prywatni pożyczkodawcy.

Przychylność regulatorów

Inwestorzy oraz startupy technologiczne w obszarze finansów i płatności przychylniej patrzą w stronę Indii po przyjęciu nowych ulg podatkowych. We wrześniu Ministerstwo Finansów skutecznie obniżyło taksy od osób prawnych dla firm rodzimych do 25 proc, z około 30 proc. Te obniżki ogłoszone przez minister Nirmalę Sitharaman zmniejszą koszty kapitału i zachęcą do większych inwestycji. Państwo rozszerzyło także zakres działań CSR, przekonując firmy do przeznaczania funduszy na inkubatory w różnych dziedzinach, np. nauka, technologia, medycyna.

Indyjskie organy nadzoru finansowego chcą zachęcać do inwestycji w rodzimą branżę fintech, umożliwiając startupom eksperymentowanie w tzw. „piaskownicach” (ang. „sandbox”), które zapewnią m.in. tymczasową ochronę regulacyjną. W odpowiedzi na zmiany, Peter Estlin, burmistrz miasta Londyn, we wrześniu udał się w trasę po Indiach celem przekonania przedstawicieli lokalnych władz i firm, aby pozwoliły na inkubację właśnie tam nowopowstałych brytyjskich fintechów.

Brytyjskie fintechy przyciągają miliardy

Indie i Wielka Brytania znajdują się w pierwszej piątce największych inwestorów w gospodarkach innych krajów od 2010 r. Według danych brytyjskiego urzędu statystyki krajowej bezpośrednie inwestycje zagraniczne Anglików w Indie wzrosły o 9,7 proc. w 2017 r., do wartości 14,4 mld funtów, podczas gdy indyjskie FDI^[2] w Zjednoczonym Królestwie w tym samym roku wyniosły 7,5 mld funtów. Według danych udostępnionych CNBC przez grupę branżową Innovate Finance i agencję promocyjną Sadiqa Khana London & Partners, w branży fintech w stolicy Wielkiej Brytanii w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy tego roku odnotowano 114 transakcji o wartości 2,1 mld USD. Tym samym Londyn pokonał m.in. Nowy Jork, przyciągając jak dotąd największą liczbę ofert pozyskiwania funduszy dla firm z branży technologii finansowych w 2019 r. Analitycy szacują zainwestowany kapitał w sektor finansowo-technologiczny z Wielkiej Brytanii na 200 mln USD.

• Wielka Brytania i reszta Europy wyprzedzają konkurencję, jeśli chodzi o innowacje w branży usług finansowych, a także propozycje nowych aplikacji czy płatności bezgotówkowych. Co więcej, w 2019 roku kraje europejskie pokonały po raz pierwszy Azję jako najlepszy rynek ofert i finansowania fintechów – osiągając wartość 1,5 mld USD i finalizując 107 transakcji tylko w II kwartale.^[3] – komentuje Aleksandra Polak, Country Manager Curve na Polskę.

Zjednoczone Królestwo jest domem dla wielu nowych bankowców, którzy zdobyli popularność, oferując klientom niewiele więcej niż aplikację i kartę debetową. Tak zwany model „banku pretendentów” pomógł start-upom przyciągnąć miliony użytkowników i rzesze inwestorów. Dla przykładu, Curve (aplikacja pozwalająca na zebranie wszystkich kart bankowych w jedną) w zaledwie 4 godz. i 42 min zebrał 6 mln funtów na platformie crowdfundingowej. Revolut ostatnio osiągnął pułap ponad 7 milionów użytkowników, a Monzo – 3 milionów.

Polska w pogoni za światem

Na naszym rodzimym rynku w obszarze finansów działa około 200 startupów technologicznych. Według badań 60 proc. z nich istnieje na rynku od mniej niż pięciu lat, a tylko 3 proc. jest na nim od ponad 20 lat^[4]. Ich przyszłość zależy przede wszystkim od zaufania klientów, złagodzenia przepisów prawnych i dobrego finansowania. Lokalny rynek finansowy jest specyficzny pod względem postępu technologicznego. W porównaniu z rynkiem europejskim wdrożyliśmy wiele nowoczesnych rozwiązań i prezentujemy wysoki poziom technologiczny jako branża, ale mimo bycia liderem w Europie Środkowo-Wschodniej, Polska wciąż jest daleko za Zachodem, który oferuje znacznie większe możliwości finansowania startupów. Ponad połowa rodzimych fintechów działa w obszarze płatności, a 31 proc. zajmuje się pożyczkami. 18 proc. koncentruje się na rozwiązaniach z zakresu finansów osobistych i biznesowych. Szacuje się również, że prawie co trzeci start-up pracuje nad rozwojem kanałów sprzedaży, ale tylko 6 proc. specjalizuje się w rozwiązaniach związanych z cyberbezpieczeństwem.

Badania pokazują, że rośnie zaufanie do fintechów. Jeszcze w 2016 roku 81 proc. Polaków twierdziło, że nie skorzysta z usług oferowanych przez inne podmioty niż tradycyjne instytucje finansowe, podczas gdy w 2018 roku było to tylko 44 proc. Wcześniej wspomniany Revolut niedawno pochwalił się, że ponad 700 tys. jego użytkowników pochodzi z Polski, co plasuje nasz kraj na trzeciej pozycji pod względem popularności, po Wielkiej Brytanii i Francji.

• Wygoda to sztandarowa zaleta fintechów. Korzystanie z usług nowoczesnych instytucji finansowych łączy się przede wszystkim z prostotą i brakiem skomplikowanych procedur. To nie powinno jednak zmylić, bo stoją za tym potężne mechanizmy, takie jak sztuczna inteligencja czy modele scoringowe, które rozwiązują realne problemy klientów, umożliwiając im realne oszczędności czasu i pieniędzy, dodaje Alexander Beresford, CMO Finiata.pl.

Dzięki temu fintechy są w stanie szybko ocenić ryzyko i wiarygodność każdego z klientów. Cały proces ubiegania się o dodatkowe finansowanie jest w pełni elektroniczny, a informacja zwrotna z decyzją przyznanego limitu zostaje wysłana nawet w 10 min.

^[1] Indyjskie Stowarzyszenie Branżowe Technologii Informatycznych I Oprogramowania Komputerowego

^[2] Bezpośrednie inwestycje Zagraniczne (ang. Foreign direct investment)

^[3] CBInsights, Global Fintech Report Q2 2019

^[4] Raport Cashless.pl we współpracy z Fintech Polska i Accenture

Kobiety stanowią zdecydowaną większość osób kończących studia wyższe. Częściej podejmują również studia za granicą. Czy Polki są bardziej ambitne od Polaków? Z jakimi wyzwaniami muszą się mierzyć?

Ponad sto lat temu Maria Skłodowska Curie o mało nie dostałaby Nobla tylko dlatego, że była kobietą. O pominiętą przy zgłoszeniu do nagrody żonę upomniał się Piotr Curie. Choć czasy, gdy nagrody naukowe przyznawane były tylko mężczyznom, minęły, kobiety nadal muszą się mierzyć z uwarunkowaniami kulturowymi. W tym roku NASA musiała przełożyć o kilka miesięcy lot na Księżyc dwóch astronautek, bo zabrakło dla nich odpowiednich kombinezonów.

Od najmłodszych lat

Dzisiaj kobiety wybijają się na wielu płaszczyznach już na poziomie szkolnym. Badania PISA sprawdzają różne umiejętności 15-latków z krajów OECD. Jednym z badanych obszarów jest umiejętność zespołowego rozwiązywania problemów (collaborative problem solving). Okazuje się, że w każdym (sic!) z krajów, w którym przeprowadzono badanie dziewczyny wypadły lepiej od chłopców. Średnio różnica wynosiła kilkadziesiąt punktów.

“Dziewczynki są lepsze z przedmiotów humanistycznych, a chłopcy są ścisłowcami”. Ta wyświechtana formułka nie do końca odzwierciedla rzeczywistość. Według badań opublikowanych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne dziewczynki uzyskują lepsze oceny końcowe z matematyki, nawet jeśli czasami w testach wypadają słabiej. Autorzy badania Gender Differences in Scholastic Achievement: A Meta-Analysis zauważają, że finalne oceny semestralne z przedmiotów pokazują uczenie w szerszym kontekście społecznym. Uzyskanie lepszych stopni wymaga wytrwałości w długim okresie.

Studia pierwszego stopnia i jeszcze dalej

Zdecydowanie więcej kobiet niż mężczyzn decyduje się na studia. W roku akademickim 2017/2018 w Polsce w publicznych szkołach wyższych kobiety stanowiły 58 proc. studiujących.

Kobiety stawiają na rozwój po ukończeniu magisterki. Wśród osób podejmujących studia podyplomowe również stanowią większość. Na tym etapie ich udział rośnie – w roku akademickim 2017/2018 stanowiły ponad 72 proc. słuchaczy. Jest ich więcej również wśród osób piszących doktorat – ponad 55 proc. Ich przewaga jest dostrzegalna nie tylko w naukach humanistycznych. Stanowią większość również w naukach społecznych, ekonomicznych, prawnych, rolniczych i medycznych. Być może ta sytuacja przyczyni się do zmiany w strukturze płci nauczycieli akademickich. Choć już teraz kobiety stanowią większość na stanowisku asystenta, nauczyciele akademiccy to większości wciąż mężczyźni.

Studia za granicą i dodatkowa edukacja

Polki nie są fenomenem. W przypadku cudzoziemców studiujących w Polsce, również kobiety stanowią większość. W listopadzie 2017 roku było ich ponad 37 tysięcy. Sprawy mają się podobnie w przypadku obywatelek i obywateli Polski wyjeżdżających na studia za granicę: – 67 proc. osób, którym pomogliśmy wyjechać na studia za granicę to kobiety. Dziewczyny stanowią 70 proc. osób aplikujących z nami na zagraniczne uczelnie – mówi Emilia Łosiewicz z Elab Education Laboratory.

Większa aktywność kobiet nie dotyczy wyłącznie edukacji na uczelniach wyższych. Częściej korzystają one np. z usług internetowych szkół językowych:
– 65 proc. osób uczących się we Fluentbe to kobiety. Zależy im głównie na zdobyciu umiejętności swobodnego komunikowania się. Potrzebują go również w pracy – mówi Daria Domagała – dyrektor metodyczna we Fluentbe.com.

– Kobiety wykazują się większą aktywnością również na innych polach. Trzeba pamiętać, że dodatkowa edukacja i rozwój wiążą się również z poziomem czytelnictwa. Z corocznego raportu Biblioteki Narodowej wynika, że to kobiety częściej czytają książki, a także prasę – zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej – dodaje Domagała.

Wbrew stereotypom

Wiele kobiet już dawno przeciwstawiło się stereotypom i oczekiwaniom części społeczeństwa np. względem ich roli w rodzinie. Blisko połowa zatrudnionych w Polsce to kobiety. Dla porównania – w 1950 stanowiły one niespełna jedną trzecią osób pracujących.

W przestrzeni publicznej wciąż obecne jest przeświadczenie, że kobiety lepiej sprawdzą się na stanowiskach kojarzonych z pomocniczością, okazywaniem empatii, komunikacją. Tymczasem wiadomo, że radzą sobie równie dobrze w rolach stereotypowo kojarzonych z mężczyznami: wymagającymi umiejętności szybkiego podejmowania decyzji czy zdolności przywódczych. 47 proc. osób w zawodach menedżerskich w Polsce to kobiety, co plasuje nasz kraj na piątym miejscu w Unii Europejskiej przy średniej na poziomie 36 proc. Jest ich jednak zdecydowanie mniej wśród członków zarządów w największych spółkach publicznych czy na stanowiskach kierowniczych wyższego szczebla. Na szczęście szklany sufit jest regularnie kruszony. Ich udział na tych stanowiskach systematycznie rośnie.

– Przemiany kulturowe, zmiany zachodzące na rynku pracy sprawiają, że zmienia się również sytuacja kobiet, które często bardziej ambitnie od mężczyzn podchodzą do powierzonych im zadań. Nastawione na rozwiązywanie problemów, szukają sposobów by skutecznie łączyć różne obowiązki i zwiększać swoje kompetencje – chętnie biorą udział w szkoleniach, szukają mentorów, korzystają z kursów online – komentuje Daria Domagała z Fluentbe.com.

Sklep internetowy tylko pozornie jest tanim i przewidywalnym biznesem. Zdaniem ekspertów z branży, w ostatnich kilku latach najbardziej zwiększyły się wydatki na reklamy. W przypadku niektórych segmentów sprzedaży wzrosty wyniosły nawet o 100%. Ponadto aż o 25-30% zdrożały zarówno usługi informatyczne, jak i prawne. Jeśli chodzi o domeny, szablony, serwery, abonament i certyfikaty SSL, ceny zależą od indywidualnych preferencji usługobiorców. Niektóre koszty wyraźnie zmniejszyły się, a inne poszły w górę. Niemniej spadki nie rekompensują wzrostów.

Domeny i szablony

Jak podkreśla Sergiusz Diundyk, ekspert ds. nowych technologii oraz automatyzacji procesów w branży IT, początkujący przedsiębiorca powinien patrzeć na cenę przedłużenia, a nie rejestracji domeny. Założenie jej i działanie przez pierwszy rok może kosztować np. 10 zł, a dłuższe funkcjonowanie – od 45 do 130 zł brutto rocznie. Z kolei Oliwia Tomalik z Shoper zapewnia, że od 2015 roku cennik zakupu i odnowień domeny z rozszerzeniem „.pl” oraz „.com.pl” nie uległ zmianie.

– W ciągu ostatnich 5 lat wzrosła liczba firm, które pośredniczą przy rejestracji domeny. Konkurując między sobą, zaniżają ceny aż do zera przy zakupie niektórych pakietów hostingowych. Natomiast koszt przedłużenia w większości przypadków pozostał bez zmian. Jednak coraz częściej ten właśnie cennik jest mało widoczny na stronach usługodawców, co może delikatnie mówiąc wprowadzać w błąd – zauważa Sergiusz Diundyk.

Natomiast Halszka Potrzebowska z RedCart.pl informuje, że ceny szablonów są bardzo różnorodne. Maski graficzne kosztują kilkaset złotych za wykonanie lub kilkadziesiąt zł miesięcznie w rozliczeniu abonamentowym. Przygotowanie indywidualnej kreacji graficznej to już większy wydatek. Oscyluje od kilku do nawet kilkudziesięciu tys. zł, w zależności od stopnia skomplikowania projektu i czasu realizacji. Stawki i koszty zatrudnienia profesjonalnych grafików też rosną, w związku z tym ceny usług graficznych są o ok. 30% droższe niż kilka lat temu.

– Na rynku można znaleźć mnóstwo bezpłatnych szablonów, ale też takie, które kosztują 180 dolarów. Średni koszt to ok. 70-120 za gotową warstwę. Z kolei zaprojektowanie i oprogramowanie dedykowanej grafiki może kosztować od 2 tys. do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Właściciele małych e-sklepów raczej wybierają tańsze opcje – dodaje Sergiusz Diundyk.

Nawet najlepszy gotowy szablon zwykle potrzebuje przeróbek informatyka. Poprawki mogą wynieść od 300 zł do nawet kilku tysięcy zł w przypadku prostych e-sklepów. Konieczność ich wprowadzenia ujawnia się, gdy np. wielu klientów porzuca wypełnione koszyki. Trzeba też dodać, że jest więcej bezpłatnych szablonów niż 5 lat temu. Te, które są płatne, utrzymują się na stałym poziomie cenowym albo wręcz tanieją. Jednak usługi stricte informatyczne zdrożały w ciągu ostatnich 3 lat o ok. 25-30%.

Serwer, abonament i SSL

– Sklepy w modelu SaaS raczej oferowane są wraz z hostingiem, bo właściciele oczekują kompleksowych rozwiązań w ramach jednej usługi. Niemniej koszt profesjonalnej obsługi stale wzrasta. Dobrą strategią są rozwiązania w chmurze, które obniżają koszty i przerzucają ciężar prac administracyjnych na dostawcę usługi – podpowiada Halszka Potrzebowska.

Dla przykładu można podać, że jedna z niemieckich firm udostępnia potężny wirtualny serwer w cenie zwykłego hostingu – już za 7 euro miesięcznie. Tyle samo kosztuje przedłużenie. Zdaniem Sergiusza Diundyka, w tym przypadku występują pojedyncze problemy z wydajnością w godzinach szczytu, ale w tak niskiej cenie można je zaakceptować. I jak dodaje ekspert, w Polsce brakuje podobnych ofert, bo u nas trzeba liczyć się z kosztem ok. 60 zł brutto miesięcznie za słaby VPS. Dlatego warto szukać dobrego hostingu dla małego sklepu internetowego, bo niekoniecznie musi to być serwer.

– Wysokość abonamentu za hosting, mechanizm sklepu i wsparcie techniczne zależy od decyzji klienta. Osoba, która kieruje się głównie ceną, najczęściej wybiera podstawową usługę. Jej koszt waha się od kilku do kilkuset zł miesięcznie. Przedsiębiorca szukający kompleksowego rozwiązania jest skłonny wydać więcej w momencie uruchamiania przedsięwzięcia. Poszczególne opcje różnią się zakresem obsługi. Koszty abonamentowe prowadzenia e-sklepu wzrosty w ostatnich latach o ponad 60% – dodaje ekspert z RedCart.pl.

Coraz częściej stosuje się dwa cenniki usług hostingowych, na co zwraca uwagę Sergiusz Diundyk. Droższe jest przedłużenie obsługi niż rozpoczęcie. Na hosting, wystarczający dla bezawaryjnej pracy małego e-sklepu, przedsiębiorca może wydać od 30 zł brutto miesięcznie wzwyż. Czasem są oferowane promocje na pierwszy rok. Od 2015 roku ceny mocno spadły, bo sprzęt serwerowy tanieje, a konkurencja na rynku rośnie.

– Koszt certyfikatu SSL obniża się. Kilka lat temu wynosił kilkaset zł, a obecnie jest w granicach kilku zł miesięcznie. Coraz więcej klientów rozumie potrzebę zabezpieczania przepływu danych między e-sklepem a przeglądarką, a to właśnie gwarantuje ww. certyfikat. Wzrosło więc zainteresowanie tego typu usługami, ale też przybyło firm pośredniczących w ich sprzedaży – stwierdza Halszka Potrzebowska.

W przypadku certyfikatu SSL również występują dwa cenniki – za wydanie go i przedłużenie. Pierwsza usługa może kosztować od 0 zł, przy zakupie niektórych pakietów hostingowych u lokalnych firm, do ok. 20 USD w promocji lub nawet 70 bez rabatu. Są też znacznie droższe certyfikaty, ale nie trzeba ich posiadać do prowadzenia prostego e-sklepu, co zaznacza Sergiusz Diundyk. Ogólnie ceny spadły o 30-50% w ostatnich 5 latach.

Obsługa prawna i reklamowa

– Coraz więcej kancelarii specjalizuje się w obsłudze prawnej e-commerce. Do ich pracy należy m.in. prowadzenie audytów e-sklepów pod kątem nowego prawa konsumenckiego czy sporządzanie umów z dostawcami wszelkich usług. Z jednej strony maleją koszty gotowych wzorów dokumentów do samodzielnego uzupełnienia, ale z drugiej – rosną stawki usług prawnych oraz ceny dokumentacji tworzonych na indywidualne zamówienie – wskazuje ekspert z RedCart.pl.

Pomoc prawnika w przygotowaniu regulaminu, polityki prywatności i innych standardowych dokumentów kosztuje ok. tys. zł. Cena może być dużo wyższa np. za przygotowanie regulaminu dla e-apteki albo e-sklepu militarnego. Niektóre kancelarie mają gotowe pakiety usług, o czym przypomina Sergiusz Diundyk. Natomiast Oliwia Tomalik zaznacza, że są dostępne aplikacje oferujące regulamin dostosowany do potrzeb klienta oraz indywidualną obsługę, w tym konsultację z prawnikiem, a ich koszt zaczyna się od 159 zł.

– Po wejściu RODO zdrożało przygotowanie regulaminu i polityki prywatności. Pojawiły się wymogi informowania użytkowników o ich prawach w zakresie ochrony danych osobowych. Tym samym usługi te poszły w górę ok. 25-30% w skali 5 ostatnich lat – wyjaśnia Sergiusz Diundyk.

Ekspert z Shopera uważa, że nie można określić, jak bardzo wzrosły wydatki reklamowe, gdyż jest to indywidualną kwestią w przypadku każdej firmy. Najważniejsze jest to, ile środków chce zainwestować dany przedsiębiorca. Koszty kliknięcia w reklamę zależą też od reprezentowanej branży. Przykładowo sklep oferujący elektronikę prawdopodobnie musi płacić więcej niż sprzedający odzież. Znaczenie ma też to, czy bezpośrednia konkurencja promuje swoje produkty w tych samych kanałach reklamowych.

Co najbardziej zdrożało?

– Najprostszym sposobem na wygranie z konkurencją jest zwiększenie ceny za własną reklamę. Dlatego właśnie ten wydatek najbardziej poszedł w górę w ostatnich latach.  W niektórych segmentach sprzedaży wzrosty wyniosły nawet o 100%. Dotyczyło to sklepów oferujących m.in. laptopy, smartfony, elektryczne hulajnogi czy odżywki sportowe. Wraz z rozwojem nowych technologii i ze wzrostem wymogów rynkowych wyraźnie zdrożała też obsługa informatyczna. Z kolei zmiany w ustawodawstwie podniosły koszty usług prawnych – ocenia Sergiusz Diundyk.

Zdaniem Halszki Potrzebowskiej, reklama, doradztwo i consulting w zakresie marketingu to obecnie najbardziej wartościowe usługi. Ich ceny wyraźnie wzrastają. Natomiast Oliwia Tomalik przekonuje, że koszt prowadzenia sklepu internetowego to nadal biznes z jedną z najniższych barier wejścia. Można z nim wystartować już z budżetem ok. kilkuset złotych, a czasem nawet z dużo mniejszym wkładem.

– Tak jak w przypadku innych rodzajów działalności, trzeba korzystać z biura rachunkowego, obsługi prawnej, informatycznej i marketingowej. Do tego dochodzą koszty usług fotograficznych, a także zwrotów czy reklamacji towarów. Reasumując to wszystko, w ciągu 5 lat prowadzenie sklepu internetowego mogło zdrożeć o ok. 25-30% – podsumowuje Sergiusz Diundyk.

SMS nie może zawierać wirusa ani złośliwego oprogramowania, ale strona, do której linkuje, niestety już tak. A “instrukcje” w nim zawarte potrafią skłonić do podzielenia się danymi osobowymi z podejrzaną instytucją. Eksperci radzą, jak rozpoznać, kiedy ktoś próbuje nas oszukać i podpowiadają firmom korzystającym z SMS-ów, jak zwiększyć poziom bezpieczeństwa.

“Uwaga na fałszywe SMS-y” – taki nagłówek co jakiś czas sieje panikę na portalach internetowych. Za każdym razem towarzyszy mu sugestia, że z popularnymi  wiadomościami tekstowymi jest coś nie tak. Jednak nie samo narzędzie jest zagrożeniem, lecz pośpiech i brak ostrożności, które może je wywołać.

Najczęstsze metody oszustw

– Phishing, bo tak nazywa się podszywanie pod instytucję czy znaną firmę, by wyłudzić wrażliwe dane użytkowników, takie jak numer karty kredytowej czy dane do logowania, jest jednym z najczęstszych sposobów na oszustwo SMS-owe. Warto zaznaczyć, że phishing e-mailowy czy telefoniczny jest równie popularny, dlatego jest to bardziej sztuczka psychologiczna niż technologiczna. Przypomina nieco kradzieże metodą “na wnuczka”. Opiera się na przykład na tym, że prawie nikt nie pamięta dokładnie, jaki adres strony internetowej ma jego dostawca prądu ani czy wszystkie rachunki z minionych lat zostały opłacone. Oszust liczy więc, że odbiorca uwierzy, iż ma do czynienia z prawdziwą wiadomością – zauważa Andrzej Ogonowski Head Partner of Branding & PR SMSAPI.

Przed phishingiem ostrzega też Piotr Konieczny, szef zespołu bezpieczeństwa Niebezpiecznik.pl, firmy zajmującej się włamywaniem na serwery innych firm za ich zgodą, w celu namierzenia błędów bezpieczeństwa w infrastrukturze teleinformatycznej, zanim zrobią to prawdziwi włamywacze.

– Najczęstszym oszustwem z wykorzystaniem SMS-ów, jakie obserwujemy jako Niebezpiecznik.pl, jest „numer na dopłatę”. Przestępcy podszywają się pod znane marki, podpisują SMS jako DHL, InPost, OTOMOTO czy Rossmann. W treści umieszczają informację o tym, że albo przesyłka, na którą czekamy, okazała się być cięższa i trzeba dopłacić złotówkę albo ogłoszenie w serwisie wygasa i można je podpromować w atrakcyjnej cenie kilku złotych. W wiadomości jest link, który przenosi użytkownika na strony wyglądem identyczne jak strony znanych pośredników w płatnościach, np. PayU lub DotPay. Są to jednak fałszywe strony kontrolowane przez przestępców (co można zauważyć, jeśli spojrzy się na pasek adresowy, który niestety na urządzeniach mobilnych często jest automatycznie chowany a adresy w nim są skracane). Jeśli ktoś zaloguje się do banku w celu zlecenia przelewu i nie zauważy, że treść SMS-a z banku informuje o operacji dodania zaufanego odbiorcy, a nie potwierdzania przelewu na 1 PLN, to straci wszystkie pieniądze, które ma na koncie – wyjaśnia ekspert.

Jak walczyć z phishingiem?

Większość firm, urzędów czy organizacji zleca przesyłanie SMS-ów marketingowych i informacyjnych do subskrybentów podmiotom zajmującym się masowymi wysyłkami. Nie oznacza to jednak, że każdy może bez przeszkód wykorzystać to narzędzie. Niestety, na rynku wciąż działają dostawcy masowych wysyłek SMS, którzy idą na skróty i niewystarczająco dokładnie sprawdzają klientów pod względem celu i bezpieczeństwa.

Jednak liderzy tej branży przykładają do tych kwestii dużą uwagę. Weryfikacja pola nadawcy (czyli nazwy, która zastępuje numer telefonu) oraz filtrowanie treści wiadomości po kluczowych spamowych linkach, słowach i sformułowaniach to tylko przykłady sposobów, które uniemożliwiają podszycie się pod instytucję, której się w rzeczywistości nie reprezentuje.

– Zawsze weryfikujemy wszystkie pola nadawcy, które udostępniamy naszym klientom. W przypadku wątpliwości prosimy klienta m.in o przesłanie dokumentów potwierdzających NIP czy numer KRS jego organizacji. W efekcie minimalizujemy możliwość wysłania wiadomości będąc podpisanym jako firma, z którą nie ma się nic wspólnego – wyjaśnia Jakub Kluz, Product Manager w SMSAPI.

Sztuczką, jakiej próbują czasem oszuści, jest nazwanie swojej działalności możliwie podobnie do banku, dostawcy mediów czy urzędu. Oszuści stale próbują wyszukiwać luk bezpieczeństwa w systemach wysyłek SMS. Niestety, czasem skutecznie.

Dlatego warto pamiętać, że przy wszystkich technologicznych systemach zabezpieczeń ostatnią i najważniejszą barierą dla oszustów jest sam odbiorca, który powinien zachować czujność. Generalną zasadą jest podchodzenie z ostrożnością do wszelkich nieoczekiwanych komunikatów otrzymanych rzekomo od zaufanej instytucji, szczególnie do takich nakazujących pośpiech i transakcje finansowe.

5 SPOSOBÓW NA FAŁSZYWE SMS-Y

1. Dokładnie czytaj treść SMS-a. Jeśli to wiadomość autoryzująca przelew, sprawdź czy zgadzają się numery kont i kwota przelewu.
2. Zweryfikuj czy strona i domena płatności, na którą przekierowuje link z SMS-a, jest poprawna. Najlepiej otwórz ją na komputerze w bezpiecznej przeglądarce.
3. Jeśli wiadomość pojawia się nieoczekiwanie, bez związku z twoimi zakupami, a dotyczy “zaległych” należności, zachowaj ostrożność.
4. Jeśli wiadomość jest prośbą o dokonanie płatności – skontaktuj się z nadawcą i upewnij, czy coś takiego wysyłał. Zaufani dostawcy usług nie proszą SMS-em o podanie wrażliwych danych.
5. Jeśli niepokoi Cię otrzymany SMS, sprawdź, czy media internetowe specjalizujące się bezpieczeństwem w sieci nie opisały tego przypadku phishingu.

Grzegorz Dzięgielewski

Poprzednie dwie obniżki stóp procentowych Fed były uzasadniane potrzebą „ubezpieczenia” na wypadek pogorszenia perspektyw gospodarczych i miały być jedynie „dostosowaniem w środku cyklu”. Teraz trzecie cięcie dla rynku wydaje się pewne i podobnie, jak wcześniej, nie powinniśmy dostać jasnych sygnałów, że kolejna obniżka nastąpi prędko. Zakładamy, że takie stanowisko rynek odbierze jako lekko jastrzębie, dając USD przejściowy impuls do umiarkowanego umocnienia. Dane z USA w dalszej części tygodnia (ISM, NFP) powinny mieć większy wpływ na dolara.

Fatalne odczyty ISM za wrzesień (przemysłowy najniżej do dekady) przesądziły o potrzebie kolejnej obniżki. Niskie oczekiwania inflacyjne dopełniają obrazu gospodarki, która potrzebuje wsparcia ze strony polityki monetarnej. Z drugiej strony nastroje konsumentów pozostają dobre, a rynek pracy pozostaje solidny. Stąd Fed nie ma silnych argumentów, by przechodzić od razu w otwarty cyklu luzowania.

Mimo to przed dzisiejszą decyzją rynek stopy procentowej dyskontuje obniżkę o 25 pb w 94 proc. Biorąc pod uwagę, że w ostatnich wypowiedziach dotyczących rynkowych oczekiwań członkowie Fed (Williams, Clarida) nie kwestionowali skali dyskonta, czyni cięcie wysoce prawdopodobnym. W komunikacie powinniśmy przeczytać, że dla podtrzymania ożywienia bank zamierza w przyszłości reagować, jeśli zajdzie taka konieczność. Jednocześnie po posiedzeniu bez aktualizacji prognoz gospodarczych Fed powinien utrzymać umiarkowanie nastawienie. Wydaje się nam mało prawdopodobne, aby na konferencji prasowej prezes J. Powell rozwijał się w kwestii określenia czynników determinujących czy potencjalnego terminu kolejnego luzowania. Brak świeżych gołębich impulsów może prowadzić do jastrzębiej reakcji, gdyż przy ostatnio nabudowanym optymizmie na rynkach będzie to skłaniać do dalszej redukcji oczekiwań na kolejną obniżkę w grudniu (obecnie 6 pb, 24 proc.).

O ile Powell jasno nie zaznaczy, że „dostosowanie w środku cyklu” zostało zakończone, nie spodziewamy się silnej reakcji USD. Dla ustanowienia pozytywnego nastawienia rynek będzie potrzebował potwierdzenia w danych makro, stąd uwaga szybko przeniesie się na piątkowe publikacje: ISM dla przemysłu i raport z rynku pracy (NFP). Wydźwięk raportów będzie determinować, czy Fed może sobie pozwolić na pauzę w łagodzeniu polityki pieniężnej.

W odmiennej sytuacji znajduje się Bank Kanady. Od czasu wrześniowego posiedzenia warunki krajowe i zagraniczne uległy poprawie. Ocieplenie relacji handlowych USA-Chiny pozwala z większym optymizmem patrzeć na perspektywy globalne, nawet jeśli gdzieś z boku pozostaje niepewność, że konflikt może ponownie eskalować. W Kandzie aktywność przemysłu i konsumpcja złapały zadyszkę pod wpływem spowolnienia w USA, ale rynek pracy pozostał mocny, a rosnące płace wywierają presję na inflację. Ogólnie dane makro nie wymuszają na Banku Kanady złagodzenia stanowiska, ale podtrzymanie ostrożnego optymizmu jest już w cenach. Po silnym umocnieniu CAD w ostatnich tygodniach (ponad 2 proc. vs USD) rynek potrzebuje teraz konkretnego sygnału, że bank rozmyśla o ewentualnym zaostrzeniu polityki. Inaczej neutralny przekaz stanie się pretekstem do sprzedaży.

W nocy Bank Japonii powinien podtrzymać założenia polityki monetarnej, choć prawdopodobnie zrewiduje w dół ocenę perspektyw wzrostu i inflacji. Choć niepewność wokół perspektyw globalnego ożywienia skłania do poluzowania polityki pieniężnej, BoJ ma ograniczone możliwości i prędzej będzie chcieć zostawić resztki amunicji na wypadek istotnego załamania. Tylko gdyby pojawiła się wyraźna presja na USD/JPY ze strony gołębiości Fed, BoJ może działać wcześniej, ale to wydaje nam się aktualnie mało prawdopodobne.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

2236,84 złotych brutto – tyle według najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosi średnie świadczenie emerytalno-rentowe. Mimo tak niskiego poziomu wypłat Polacy nadal myślą o pieniądzach tylko w perspektywie bieżącego miesiąca. Oszczędzanie odkładamy na potem, a pretekstem są różnego rodzaju wymówki. Tymczasem prognozy demograficzne nie dają złudzeń. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2055 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadać będzie 62 osób starszych.

W obliczu trendów demograficznych konieczne jest, aby Polacy wzięli przyszłość w swoje ręce. Kraje, w których obserwowane jest starzenie się społeczeństw, od lat zachęcają do samodzielnego oszczędzania. Jednak w Polsce emerytura nadal postrzegana jest jako temat odległy i nie do końca zależny od nas. W dyskusji publicznej panuje wiele mylnych przekonań. Z okazji Światowego Dnia Oszczędzania warto przytoczyć największe mity związane z życiem po zakończeniu kariery.

1. Z kolejną wypłatą zacznę oszczędzać

“Pomyślę o tym jutro” – to słynne zdanie bohaterki „Przeminęło z wiatrem”, przychodzi na myśl wielu Polakom, którzy słyszą pytanie o stan środków zgromadzonych na przyszłość. Koniec aktywności zawodowej jest traktowany jako zjawisko, które na pewno nastąpi, ale jest abstrakcyjne i zbyt odległe, żeby się nim przejmować. Nie brakuje opinii, że emerytura potrwa zaledwie kilka lat, a do jej osiągnięcia na pewno zdążą odłożyć jakiekolwiek pieniądze. Są też tacy, którzy uważają, że nie dożyją tego okresu. Po co więc martwić się, czymś tak niepewnym?

Tymczasem z analizy danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że to beztroskie podejście nie jest uzasadnione. Jako społeczeństwo mamy bowiem powody do niepokoju. Polacy żyją coraz dłużej. W 2018 roku przeciętna długość życia mężczyzn wyniosła 73,8 lat, natomiast kobiet 81,7 lat. Oznacza to wzrost odpowiednio o 7,6 i 6,5 lat w porównaniu początku lat 90. Przy obecnie obowiązującym wieku emerytalnym (65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet), kobiety po zakończeniu kariery będą żyły jeszcze średnio ponad 20 lat. Bez dodatkowych oszczędności ciężko będzie im utrzymać dotychczasowy poziom życia.

2. Na emeryturze odpocznę i zrealizuję marzenia

Emerytura często utożsamiana jest z okresem, w którym można urzeczywistnić wszystkie swoje plany i marzenia. Polacy wierzą, że uda im się odbyć dalekie podróże, spędzić więcej czasu z rodziną, a nawet wesprzeć finansowo młodsze pokolenia. Myślą o czasie wypełnionym różnymi atrakcjami, nie o pieniądzach na ich realizację.

Prognozy ekonomistów opublikowane przez OECD nie pozostawiają złudzeń. Wypłaty z systemu emerytalnego będą niewystarczające dla tych, którzy na emeryturze zechcą spełniać wszystkie swoje potrzeby i plany. Według przewidywań wartość świadczeń dla osób kończących karierę zawodową w latach 2040–2050 będzie wynosić poniżej 40 proc. ostatniego wynagrodzenia brutto. Bez odłożonych na ten cel środków, Polacy będą uzależnieni od wsparcia rodziny, pomocy państwa lub zmuszeni do pracy zarobkowej również po osiągnięciu wieku emerytalnego.

3. Spłacę tylko kredyt, a potem odłożę na emeryturę

Wielu z nas twierdzi również, że zacznie oszczędzać wtedy, gdy poprawi się jego sytuacja materialna. Decyzję o gromadzeniu funduszy odkładamy do czasu aż spłacimy zobowiązania lub dostaniemy w pracy podwyżkę.

– Często takie „granie na zwłokę” ciągnie się latami, tymczasem skuteczne oszczędzanie wymaga prostych mechanizmów. Wystarczy wyrobić w sobie nawyk odkładania pieniędzy w momencie, gdy na naszym koncie pojawia się wynagrodzenie. Można zacząć od symbolicznych kwot, ale odkładanych systematycznie. Ważne, aby zgromadzone fundusze nie były dla nas łatwo dostępne. Nawet niewielkie oszczędności pomogą nam w sytuacji nieprzewidzianych wydatków – mówi Joanna Walczuk, ekspertka Nationale-Nederlanden.

4. Na starość będę mniej wydawał

Przeprowadzone na zlecenie Nationale-Nederlanden badanie pokazuje, że osoby, które myślą o zabezpieczaniu się na czas emerytury, często wynoszą ten nawyk z domu. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet im bardzo trudno jest określić, ile pieniędzy będą potrzebować w przyszłości na comiesięczne wydatki. Istnieje przeświadczenie, że osoby starsze mają mniej potrzeb, a co za tym idzie, mniej wydają na siebie. Nie jest to jednak prawdą. Zobowiązania finansowe osób w wieku emerytalnym to nie tylko opłaty stałe takie jak żywność czy rachunki, ale też obciążające budżet wydatki na leki, leczenie czy rehabilitację.

Takie myślenie o przyszłych potrzebach to efekt niskiego poziomu wiedzy finansowej. Jak wynika z raportu przygotowanego przez Warszawski Instytut Bankowości i Fundację Giełdy Papierów Wartościowych już co drugi Polak ma w tym zakresie spore braki. Szczególnie nisko swoje podstawy znajomości ekonomii oceniają ludzie w wieku 18-34 lata. A to właśnie przed tą grupą stoi największe wyzwanie, aby zgromadzić odpowiednią ilość kapitału, która będzie zabezpieczeniem za kilkadziesiąt lat.

5. Do mojej emerytury system zmieni się jeszcze 10 razy

Badanie Nationale-Nederlanden pokazuje, że zdecydowana większość Polaków nie jest na bieżąco z realizowanymi zmianami systemu emerytalnego, takimi jak przekształcenie środków z OFE w Indywidualne Konta Emerytalne. W grupie osób, które słyszały cokolwiek na ten temat przeważają osoby starsze. Niestety, nawet one nie potrafią wskazać, na czym będzie polegała ta zmiana.

– Przy aktualnych dyskusjach publicznych w sprawie przekształcenia OFE w IKE oraz modyfikacjach  drugiego i trzeciego filaru, Polacy wyrobili sobie przekonanie, że nie można mieć pewności, czy obecny system emerytalny nie zmieni się w czasie, gdy oni przejdą na emeryturę  – mówi Joanna Walczuk, ekspertka Nationale-Nederlanden – Powoli zauważamy jednak tendencję wzrostową, jeśli chodzi o liczbę otwieranych kont IKE i IKZE. Osoby, które decydują się na te rozwiązania oprócz zgromadzenia kapitału, korzystają z ulg podatkowych. Według danych KNF na koniec 2018 r. IKE posiadało 995,7 tys. Polaków, natomiast IKZE – 730,4 tys. – to wciąż kropla w morzu potrzeb 38-milionowego kraju, w którym już obecnie ponad 8 mln osób jest na emeryturze – podsumowuje.

Nielsen zapytał dyrektorów marketingu pracujących w sieciach handlowych, co ich zdaniem najlepiej wpływa na wyniki sprzedaży. Wszyscy wskazali na narzędzie bardzo dobrze znane od wielu lat – gazetki promocyjne.

Gazetki to numer 1 wśród narzędzi marketingowych większości rozmówców, z którymi Nielsen właśnie przeprowadził wywiady.

Okazuje się, że w wielu sieciach handlowych to wciąż gazetka konstytuuje komunikację marketingową. Wokół niej budowana jest pozostała część omnichannel’owych promocji, w tym procesy logistyczno-operacyjne (jak np. zaopatrzenie sklepów).

Marketerzy podkreślają, że to najlepsza i najskuteczniejsza forma komunikacji z klientami i konsumentami jeśli kryterium jest realizacja celu sprzedażowego. W opinii większości rozmówców gazetki są obecnie nie do zastąpienia. Jednak, na co trzeba zwrócić uwagę, marketerzy kładą nacisk na „tu i teraz” spodziewając się, że ta ich opinia o gazetkach prawdopodobnie będzie się zmieniać w przyszłości.

– Próby rezygnacji z tego kanału marketingowego były i są wciąż podejmowane przez naszych zleceniodawców – potwierdza Adam Puciata, prezes CTRL System, jednej ze spółek zajmujących się dystrybucją gazetek promocyjnych dla sieci handlowych. – Ale pogarszające się wyniki sprzedażowe powodują, że po krótszym lub dłuższym czasie, poszczególni decydenci wracają do promocji opartej również na gazetce.

Zmiana jednak nastąpi i gazetki przestaną odgrywać tak ważną rolę, przewidują marketerzy. Ale nie nastąpi szybko, ponieważ ma charakter „pokoleniowy”, związana jest z wejściem w dorosłość tych nastolatków, którzy teraz wychowują się w świecie Internetu i ogólnodostępnego wi-fi. Tę perspektywę marketerzy nakreślają na okres 5-10 lat. I będzie to raczej ewolucja niż rewolucja, uważają. Niemniej ta zmiana jest w ich odczuciu nieuchronna i będzie systematycznie postępować, prowadząc do ograniczenia rozwiązań offline’owych.

– Dyrektorzy marketingu podkreślają znaczenie zróżnicowania narzędzi komunikacji marketingowej i zachowanie synergii pomiędzy nimi. Papierowe gazetki wciąż pozostają, także w opinii marketerów, bardzo skutecznym narzędziem komunikacji, kluczowym w generowaniu celów sprzedażowych. I faktycznie dziś z papierowych gazetek korzystają kupujący niezależnie od wieku. Gazetki są zarówno źródłem wiedzy o promocjach, jak i coraz częściej źródłem wiedzy o dostępnym asortymencie i nowościach – wyjaśnia Beata Kaczorek, Consumer and Shopper Director w Nielsenie.

Dodatkowej wiedzy o tym, jak konsumenci korzystają z papierowych gazetek, dostarcza również raport syndykatowy Nielsena „Jak promować efektywnie”. Wynika z niego, że łączna sprzedaż wsparta gazetką na rynku spożywczym stanowi 19% całkowitej wartości sprzedaży i wynosi ponad 5 mld złotych. Poziom ten jest stabilny od 4 lat.

Duża grupa konsumentów korzysta z gazetek, niemal 60% z nich wzięło gazetkę ze sklepu lub skorzystało z aplikacji mobilnej lub strony sklepu w ciągu ostatnich 7 dni. Co musi wzbudzać refleksję – z gazetek papierowych korzystają nie tylko osoby starsze. Różnice w profilu użytkowników gazetek papierowych i tzw. gazetek online nie są mocno zróżnicowane.

Dane te dowodzą, że gazetki papierowe w najbliższym czasie będą nadal towarzyszyć konsumentom i mieć wpływ na ich decyzje zakupowe.

O badaniu

Badanie dyrektorów marketingu sieci handlowych zostało zrealizowane matodą IDI (indywidualne wywiady pogłębione, prowadzone osobiście lub w formie telefonicznej) w okresie czerwiec – październik 2019 r. total N=6.

Celem badania było m.in. lepsze zrozumienie roli gazetek promocyjnych dla firm z branży retail, poznanie trendów w obszarze komunikacji marketingowej.

Rekrutowano osoby z ogólnopolskich sieci zajmujących się sprzedażą detaliczną, różnych kategorii produktów, od spożywczych poprzez kosmetyczno-chemiczne czy zajmujące się wyposażeniem domu. Osoby badane to zarządzający z dużym stażem zawodowym, najczęściej pracujący w obszarze marketingu od ponad 10 lat.

Amerykańska administracja zdecydowała się wycofać swoje wojska z terenów Kurdystanu i północnej Syrii. Tym samym dała zielone światło atakowi Turcji, która od dawna prześladowała Kurdów żyjących przy jej granicach. Ten trudny i kontrowersyjny ruch prezydenta Trumpa sprawił, że pozostawieni bez ochrony Kurdowie stali się celem tureckiej agresji. Decyzja Ameryki dziwi szczególnie dlatego, że to właśnie kurdyjska armia odpowiedzialna jest za stłumienie działalności państwa islamskiego. Takie odwrócenie się od swoich sojuszników przez amerykańską administrację niepokoi Polskę. Nasze bezpieczeństwo w regionie również zależne jest od sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi. I chociaż nasza pozycja jest pewniejsza, ze względu na przynależność do NATO, prorosyjskie zachowania Trumpa powinny być dla nas znakiem ostrzegawczym.

– Turcja, która jest naszym sojusznikiem w ramach NATO, zmienia swoją pozycję geopolityczną. W ostatnich latach wykonuje pozytywne gesty w kierunku Rosji, co widać w jej stosunku do Kurdów i państwa islamskiego. Wsparcie Turcji i pozostawienie Kurdów samym sobie przez prezydenta USA to bardzo niepokojące sygnały, wskazujące na jego relację z Rosją – powiedział serwisowi eNewsroom Marcin Roszkowski,  prezes Instytutu Jagiellońskiego. – Prezydentura Donalda Trumpa, a także jego kampania wyborcza, wzbudzają wiele wątpliwości. Prezydentowi i jego administracji zarzuca się sprzyjanie Federacji Rosyjskiej i jej interesom. W Stanach Zjednoczonych toczą się na ten temat śledztwa. Przyzwolenie na turecki atak na Kurdów może potwierdzać te zarzuty. Turecka agresja pozwala bowiem Federacji Rosyjskiej na rozszerzenie strefy wpływów, a przynajmniej przekształcenie części graczy na bliskim wschodzie w państwa bardziej neutralne wobec Rosji – mówi Roszkowski.

Prawie połowa badanych chce wydać w tym roku na znicze od 30 do 40 zł. Większość planuje kupić 4-5 szt. Łącznie aż 60% będzie szukało lampek w promocji. Tymczasem sklepy oferują ich o ponad 80% mniej niż w ub.r. Najmocniej ograniczyły obniżki dyskonty i hipermarkety, w których 58% ankietowanych zamierza dokonać zakupu. Natomiast co piąta osoba zrobi to przy samym cmentarzu. Dodatkowo znicze z rabatem zdrożały średnio o 23%. Najbardziej widać to w hipermarketach, gdzie ceny poszły w górę o ponad 20%. Z kolei w dyskontach spadły o blisko 7%.

Z ogólnopolskiego badania Hiper-Com Poland i Grupy AdRetail wynika, że 45% Polaków przeznaczy w tym roku na znicze od 30 do 40 zł, a 31% – od 40 do 50 zł. Więcej pieniędzy chce zainwestować tylko 9% ankietowanych. Przeważnie za deklarowane kwoty konsumenci planują nabyć 4-5 sztuk – 51%. 3-4 lampki zamierza kupić 25% ankietowanych, a więcej niż 5 przewiduje 14% klientów.

– Jeszcze kilka lat temu deklarowana kwota wynosiła ok. 25-30 zł. Biorąc pod uwagę, że oprócz lampek konsumenci kupują też wieńce, stroiki i wiązanki, to wskazane w badaniu sumy robią spore wrażenie. Społeczeństwo bogaci się. I z roku na rok będzie wydawało coraz więcej pieniędzy przed Wszystkimi Świętymi – komentuje dr Maria Andrzej Faliński, wieloletni obserwator rynku detalicznego.

Większość Polaków, bo łącznie aż 60%, będzie szukało promocji. Co ciekawe, 19% w ogóle tego nie planuje, a 15% zamierza nabywać znicze w regularnych cenach. Choć wśród konsumentów przeważa oszczędne podejście do zakupów, to jednak niemała część z nich nie chce podchodzić w sposób ekonomiczny do kwestii upamiętnienia zmarłych.

– Dane z gazetek pokazują, że w porównaniu do ub.r. sieci handlowe mocno ograniczyły liczbę promocji. Od 1 do 25 października br. oferowały ich o blisko 82% mniej niż w analogicznym okresie ub.r. Trzeba wiedzieć też o tym, że znicze zdrożały od zeszłego roku. A żadna sieć nie chce promować produktów w podwyższonych cenach, bo klienci mogliby dostrzec różnice – zauważa Katarzyna Grochowska, Project Manager w Hiper-Com Poland.

Największe spadki odnotowano w dyskontach i hipermarketach – odpowiednio o 48,50% i o 23,63%. Zdaniem Karola Kamińskiego, Dyrektora Zarządzającego w Grupie AdRetail, te wyniki nie są zaskakujące. Wskazane formaty i tak spodziewają się, że klienci sięgną po ten asortyment w ich sklepach przy okazji dużych i regularnych zakupów. Dlatego nie eksponują go tak mocno w gazetkach jak w zeszłym roku, gdy ceny były niższe. Dla porównania, w kanale convenience spadek był na poziomie niespełna 10%, a w supermarketach pod tym względem nic się nie zmieniło.

– Z danych wynika również, że w porównaniu do ub.r. znicze w promocji zdrożały średnio o 23%, najbardziej w hipermarketach – o 20,70%. Wzrost cen zniczy jest powiązany z innymi podwyżkami.  Benzyna drożeje, a wraz z nią produkty, które wymagają transportowania. Z kolei rosnące opłaty za energię elektryczną zwiększają koszt produkcji towarów i ich magazynowania. Dlatego klient w tym roku zapłaci więcej za ww. produkt – dodaje Katarzyna Grochowska.

Cena promocyjna spadła tylko w dyskontach – o blisko 7%. Karol Kamiński dostrzega między tym formatem a hipermarketem sporą rozbieżność, jak na tak niszowy i sezonowy produkt. Ekspert sądzi, że przez ten sprytny ruch dyskonty będą miały w tym roku największe przychody i to nie tylko ze sprzedaży zniczy, ale też innych artykułów kupowanych z myślą o Wszystkich Świętych.

– Najwięcej konsumentów zamierza kupić znicze w dyskontach – 31%. Niewiele mniej osób wskazuje hipermarkety – 27%. Zatem główna walka o zyski rozegra się między tymi formatami, co jest dość oczywiste. Klientów przekona skala różnego typu produktów, które można nabyć wraz z lampkami. Bazary uzyskały w badaniu 6%, a okolice cmentarzy – 19%. To łącznie 25%. Natomiast szeroko pojęte placówki handlowe mają w sumie aż 72%. Sprzedaż zniczy najbliżej nagrobków czy na targowiskach nie zniknie, ale jej udział będzie spadał w kolejnych latach – podsumowuje dr Faliński.

Badanie odbyło się pomiędzy 12 a 23 października br. na terenie 16 dużych miast, a także 14 średnich i mniejszych miejscowości. Łącznie ankieterzy przeprowadzili 1008 wywiadów z osobami w wieku od 18. do 65. roku życia. Z kolei dane z gazetek promocyjnych były porównywane z okresu od 1 do 25 października tego i poprzedniego roku.

Z olejkiem CBD jest trochę tak, jak z naturalnymi kosmetykami. Niby większość z nas wie, że mają one bardzo dobry wpływ na urodę i są bezpieczne dla organizmu, ale jednocześnie nie do końca im ufamy, chętniej sięgając po środki chemiczne. Z kannabidiolem jest ten problem, że w świetle prawa nadal nie można przypisywać mu właściwości leczniczych. Nie ukrywajmy też, że wciąż dość powszechne jest wrzucanie produktów zawierających ten związek do jednego worka z substancjami narkotycznymi. Faktem jest natomiast, iż olejek CBD – najpopularniejszy legalny produkt konopny na rynku – może korzystnie oddziaływać na ludzki organizm. Coraz więcej osób chce się o tym przekonać. Czy warto iść w ich ślady?

Co wiemy o CBD?

CBD, czyli kannabidiol, to substancja naturalnie występująca w konopiach. Jest jednym z ponad 80 kannabinoidów, ale zdecydowanie najcenniejszym z nich. Od wielu lat prowadzone są badania nad potencjalnym zastosowaniem CBD w terapiach licznych schorzeń psychicznych i fizycznych. Naukowcy mają dla nas coraz więcej pozytywnych informacji – już teraz wiadomo, że kannabidiol ma potencjał terapeutyczny w przypadkach choroby Alzheimera, Parkinsona, padaczki lekoopornej, depresji, schizofrenii oraz anoreksji.

Oczywiście mówimy tutaj o testach, do których wykorzystuje się CBD w formie izolatu, niedostępnej legalnie w Polsce. Olejki CBD zawierają znacznie niższe stężenie tej substancji, stąd nie można przypisywać im właściwości leczniczych.

Kto powinien rozważyć używanie olejku CBD?

Olejki CBD renomowanych producentów są środkami w 100% naturalnymi, a więc także bezpiecznymi dla zdrowia. Nie ma żadnych szczególnych przeciwwskazań do stosowania tych produktów – warto w tym miejscu wspomnieć o słynnym już raporcie WHO, w którym czytamy, iż brakuje wiarygodnych dowodów mogących potwierdzić rzekomo negatywny wpływ CBD na ludzki organizm, a także ryzyko przedawkowania kannabidiolu.

Po olejki CBD najczęściej sięgają osoby, które:

• Chcą żyć ekologicznie i wprowadzać takie produkty do swojej codzienności;
• Ufają naturalnym kuracjom – zarówno na gruncie zdrowotnym, jak i kosmetycznym;
• Chcą realnie poprawić funkcjonowanie organizmu, zwłaszcza pod kątem psychicznym, pokarmowym oraz neurologicznym;

Czy CBD wywołuje jakieś skutki uboczne?

Tak, jak każda naturalna substancja CBD nie musi być w pełni tolerowane przez ludzki organizm. W rzadkich przypadkach można zaobserwować niepożądane efekty uboczne przyjmowania produktów zawierających kannabidiol. Do tych najczęściej występujących zaliczamy:

• Senność
• Zmęczenie
• Duży apetyt
• Biegunki

Dodatkowo wspomnijmy, że CBD jest inhibitorem cytochromu P450, czyli enzymu odpowiadającego za metabolizm składników leków. Stąd podejrzewa się, iż kannabidiol może osłabiać lub wzmacniać działanie niektórych środków farmakologicznych. Więcej o tym piszemy w osobnym poradniku – warto przeczytać!

Czy używanie olejku CBD jest zgodne z polskim prawem?

To jedna z najczęściej pojawiających się wątpliwości. Mnóstwo osób wciąż podchodzi do produktów konopnych z dużą nieufnością. Samo słowo „konopie” ma wydźwięk pejoratywny, co jest oczywiście efektem nagonki na tę roślinę ze strony ruchów antynarkotykowych. Napiszmy to zatem dosadnie: środki odurzające produkuje się z konopi indyjskich, natomiast olejki CBD z konopi siewnych.

Uprawa tej drugiej rośliny jest legalna w większości rozwiniętych krajów świata – także w Polsce. Co za tym idzie, same olejki CBD również są produktami legalnymi, produkowanymi i sprzedawanymi zgodnie z prawem – chociażby na terytorium całej Unii Europejskiej.

Podkreślmy: zakup oraz używanie olejku CBD nie niesie ze sobą ryzyka żadnych konsekwencji prawnych. Jedyny warunek dotyczy składu produktu. Zawartość THC – czyli substancji psychoaktywnej – nie może przekraczać poziomu 0,2%. W efekcie olejek nie wykazuje działania narkotycznego, nie zmienia zachowania konsumenta, nie uzależnia.

Ważne!

Sequoyalife oferuje wyłącznie legalne i bezpieczne dla zdrowia olejki CBD. 

Rozsądne kalkulowanie oczekiwań

Olejek CBD nie jest – co trzeba mocno podkreślić – remedium na wszystkie przypadłości, cudownym środkiem gwarantującym pożegnanie wszelkich problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym. Używanie produktów z kannabidiolem ma jak najbardziej sens, o ile robimy to w sposób świadomy, zdając sobie sprawę z faktu, iż tzw. medycyna konopna ma charakter wybitnie indywidualny, a skuteczność terapii jest ściśle uzależniona od predyspozycji konkretnego organizmu.

Uniwersalnym efektem stosowania CBD jest poprawa jakości życia – głównie na gruncie psychicznym, co szczególnie powinno zainteresować osoby funkcjonujące w silnym stresie, znerwicowane, zabiegane, nieodczuwające życiowej satysfakcji.

Na koniec zaznaczmy, że efektywność terapii z wykorzystaniem olejku CBD jest uzależniona od jakości produktu oraz faktycznego stężenia kannabidiolu. Szczególnie ważna jest ta ostatnia kwestia. Wybierając olejek CBD warto postawić na taki, który ma potwierdzony skład i zawiera dokładnie tyle kannabidiolu, ile deklaruje producent/sprzedawca. To najlepszy sposób, aby nie wyrzucać pieniędzy w błoto.

Wysokojakościowe, polecane przez wielu konsumentów i cieszące się znakomitą opinią olejki CBD, kupisz w oficjalnym sklepie internetowym marki Sequoyalife.

Informatyka od wielu lat jest w czołówce, jeżeli chodzi o liczbę kandydatów na studia. Według danych opublikowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczących rekrutacji na rok akademicki 2018/2019, 42 tys. absolwentów szkół średnich aplikowało na studia informatyczne. Na drugim miejscu z wynikiem „zaledwie” 27 tys. chętnych plasuje się zarządzanie. Na wieloletnią popularność informatyki składa się przede wszystkim przekonanie o łatwości znalezienia pracy legendy o „niebotycznych” zarobkach specjalistów IT.

Eksperci są zdania, że określenie „informatyk” jest bardzo nieprecyzyjnie i coraz częściej od niego odchodzą. „We współczesnym świecie IT określenie „informatyk” tak naprawdę nic nam nie mówi i niewiele oznacza. Branża w jakiej działamy jest bardzo szeroka, stąd silna potrzeba specjalizacji, co oczywiście znajduje odbicie w nazwach stanowisk” – wyjaśnia Piotr Kawecki, Dyrektor Zarządzający w ITBoom.

Specjalizacji jest bardzo wiele i są niezwykle zróżnicowane. Najpopularniejszą nadal pozostaje programowanie. Specjaliści zajmujący się tą gałęzią IT są najlepiej wynagradzani.  Równie duże szanse na rozwój ma neuroinformatyka, której potencjał wykorzystywany jest w pracach nad sztuczną inteligencją.

„Ogromną zaletą branży IT jest elastyczność. Właściwie każdy kto ukierunkuje swoją karierę we właściwy sposób ma szansę odnaleźć taki jej obszar, w którym będzie się z sukcesem realizował. Ze względu na nieustający rozwój technologii czy automatyzację kolejnych branż, liczba miejsc, gdzie specjaliści IT są potrzebni, nieustannie się powiększa. W ITBoom opracowaliśmy ścieżkę kariery, która umożliwia zmianę projektów i znalezienie optymalnego miejsca dla naszego pracownika. To korzystne dla obu stron, ponieważ praca, która sprawia satysfakcję, często jest o wiele bardziej efektywna. Zdajemy sobie sprawę, że w dzisiejszych czasach za rozwojem technologii powinny iść także możliwości rozwoju zawodowego. Okoliczności są sprzyjające. Konsumenci coraz chętniej i w coraz większym stopniu wykorzystują zdobycze IT – przekonanie o użyteczności informatyki jest powszechne. Osoby działające w tej branży powinny wykorzystywać panujący trend. To oznacza jednak sporo pracy i wyzwań. Ci kandydaci, którzy zdają sobie z tego sprawę, odnajdą się w branży i odniosą sukces” – deklaruje Piotr Kawecki.

Duże zarobki, ale też spora odpowiedzialność

Branżę IT w Polsce tworzy dzisiaj już 350 tysięcy osób, ale to w dalszym ciągu zbyt mało, aby obsadzić wszystkie wakaty. Według Sedlak&Sedlak w Polsce brakuje nawet 50 tys. specjalistów. Pracodawcy poszukują przede wszystkim fachowców wsparcia II i III linii oraz osób zajmujących się bezpieczeństwem systemów. Nie powinien dziwić więc fakt, że w sytuacji, gdy specjalistów brakuje, ich oczekiwania finansowe wzrastają. Według portalu rekrutacyjnego No Fluff Jobs, w pierwszym kwartale 2019 roku średnie wynagrodzenie junior backend developera zatrudnionego na umowie B2B wynosiło 6 tys. zł. W porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej to wzrost o 9%. W przypadku specjalistów zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę wzrost jest jeszcze większy i sięga nawet poziomu 40%. Kolejne podwyżki i awans idą w parze z nabywaniem doświadczenia, zdobywaniem kolejnych certyfikatów i uczestnictwem w szeregu szkoleń, co jest nieuniknione w branży, w której ciągle pojawiają się nowości. Poziom zarobków warunkuje również technologia w jakiej się pracuje. Nadal najlepiej opłacani są specjaliści technologii Spring – zatrudnieni w oparciu o umowę B2B otrzymują średnio 17 tys. zł netto. W przypadku umowy o pracę jest to kwota 15 tys. zł brutto dla pracujących w technologii Angular.

„Wizja wysokich zarobków jest jednym z powodów, dla którego bardzo wielu młodych ludzi decyduje się właśnie na studia informatyczne. Trzeba mieć jednak z tyłu głowy fakt, że sam dyplom niczego nie daje. Kluczowe jest doświadczenie, sukcesywny rozwój i zdobywanie nowych umiejętności. IT to specyficzna branża, w której technologie stosunkowo szybko się dezaktualizują. Trzeba też zaznaczyć, że w wielu firmach, zwłaszcza instytucjach finansowych, zwłaszcza takich jak banki czy firmy ubezpieczeniowe, praca specjalistów IT jest niezwykle odpowiedzialna. Dzisiaj nasza branża jest wielopłaszczyznowa i można zajmować się informatyką będąc przy tym dyrektorem bezpieczeństwa czy administracji. Trudno o jasną definicję, gdzie nasz zawód się zaczyna, a gdzie kończy, dlatego też szufladkowanie zarobków i kompetencji staje się coraz większym wyzwaniem” – dodaje Piotr Kawecki.  

Z raportu przygotowanego przez No Fluff Jobs wynika, że praca jest najlepszym źródłem wiedzy, jeśli chodzi o IT. Co ciekawe sporo, bo niemal 13% respondentów, nie ukończyło studiów wyższych lub studiowało kierunek niezwiązany z IT.

„Brak ukończonych studiów informatycznych nie jest przeszkodą przekreślającą możliwość kariery w IT. Bardzo dobrą i popularną praktyką jest zatrudnianie na stażach studentów, również tych początkujących. W ten sposób firma może „wychować” sobie młodą kadrę i ukierunkować je na te obszary, które są dla niej kluczowe. Dla młodych ludzi to też szansa, aby przekonać się, czy kariera w IT jest dla nich. Bardzo często spotykam się z takim podejściem, że głównym motywatorem do podjęcia studiów informatycznych jest wizja wysokich zarobków. Pomijany jest jednak fakt, że kluczowa będzie także ciężka praca i zdobycie doświadczenia, które przychodzi z czasem. Dopiero potem pojawią się odpowiednie zarobki i możliwości dalszego rozwoju. Prawdą jest jednak, że branża nowoczesnych technologii to jeden z najbardziej perspektywicznych sektorów światowej gospodarki. Dlatego trudno się dziwić, że pojawiają się w nim coraz większe budżety i realna możliwość międzynarodowej kariery” – wyjaśnia Piotr Kawecki.