Unijny ustawodawca zdecydował się zwiększyć ochronę prawną podmiotów uprawnionych z praw autorskich w zakresie związanym z udostępnianiem treści chronionych przez serwisy internetowe. W dniu 17 kwietnia 2019 roku uchwalona została dyrektywa nr 2019/790 w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE (przez jej krytyków zwana niekiedy ACTA 2). Państwa członkowskie mają czas na implementowanie przedmiotowej dyrektywy do dnia 7 czerwca 2021 roku.

Dostawcy usług udostępniania treści online

Jak wyjaśnia dyrektywa w punkcie 61 preambuły, w ostatnich latach funkcjonowanie rynku treści online stało się bardziej złożone. Z jednej strony usługi internetowe zapewniają szerszy dostęp do dzieł kultury i nauki, oferując twórcom duże możliwości rozwijania nowych modeli biznesowych, z drugiej strony powstaje pole do nadużyć w zakresie korzystania z treści chronionych bez zezwolenia podmiotów uprawnionych.

Remedium na powyższą sytuację ma być regulacja w zakresie korzystania przez dostawców usług udostępniania treści online z treści chronionych. Dyrektywa wprowadza pojęcie dostawcy usług udostępniania treści online definiując go jako dostawcę usług społeczeństwa informacyjnego, którego głównym lub jednym z głównych celów jest przechowywanie i udzielanie publicznego dostępu do dużej liczby chronionych prawem autorskim utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną zamieszczanych przez użytkowników tych usług, które są przez niego organizowane i promowane w celach zarobkowych. Spod powyższego pojęcia wyłączono dostawców takich usług, jak nienastawione na zysk encyklopedie internetowe, nienastawione na zysk repozytoria naukowe i edukacyjne, platformy tworzenia otwartego oprogramowania i platformy wymiany otwartego oprogramowania, dostawców usług łączności elektronicznej zdefiniowanych w dyrektywie (UE) 2018/1972, internetowych platform handlowych oraz usług w chmurze dla przedsiębiorstw i usług w chmurze obliczeniowej, które umożliwiają użytkownikom zamieszczanie treści na własny użytek.

Zgoda twórcy

Regulacja art. 17 omawianej dyrektywy wprowadza wymóg uzyskiwania przez dostawcę usług udostępniania sieci online stosownego zezwolenia od podmiotu uprawnionego, w sytuacji w której użytkownik serwisu internetowego zamieszcza w nim treści objęte ochroną prawnoautorską, co do których nie ma uprawnień. Innymi słowy mówiąc, jeśli w ramach danego portalu użytkownicy zamieszczają treści chronione prawem autorskim, to właściciel tego portalu powinien zadbać o to, aby uzyskać zezwolenie od podmiotu uprawnionego. Jeśli bowiem dostawca usług udostępniania sieci online udziela publicznego dostępu do treści zamieszanych przez użytkowników serwisu, które są chronione prawem autorskim, to dyrektywa nakazuje traktować takie działanie jako dokonywanie przez przedmiotowego dostawcę czynności publicznego udostępniania lub czynności podawania do publicznej wiadomości.

Zatem, aby pozostawać w zgodzie z prawem, właściciel serwisu powinien na przykład zawrzeć stosowną umowę licencyjną w celu publicznego udostępnienia lub podania do publicznej wiadomości utworów (które w jego serwisie zamieszczają użytkownicy). Obowiązek ten stanowi istotne novum w unijnych regulacjach z zakresu dziedziny prawa autorskiego.

Nowe zasady odpowiedzialności

Dotychczas zasady odpowiedzialności hosting providera określał art. 14 dyrektywy 2000/31/WE o handlu elektronicznym, który został implementowany w art. 14 polskiej ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Co do zasady zawiera on wyłączenie odpowiedzialności właściciela serwisu za treści umieszczane przez użytkowników, jeśli zarazem zostały spełnione określone warunki (m.in. brak wiedzy o bezprawnym charakterze danych oraz niezwłoczne ich usunięcie po otrzymaniu urzędowego zawiadomienia lub po uzyskaniu wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych). Zarazem, zgodnie z art. 15 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, provider nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych.

W odniesieniu do dostawców usług udostępniania treści online, analizowana dyrektywa z 17 kwietnia 2019 roku, wprowadza nowe zasady odpowiedzialności w związku z czynnościami publicznego udostępniania/podawania do publicznej wiadomości, w zakresie określonym w art. 17 przedmiotowej dyrektywy. Zatem nowe zasady odpowiedzialności nie będą obejmowały na przykład odpowiedzialności za komentarze użytkowników na forum naruszające dobra osobiste osoby trzeciej – w tym zakresie i w innych nie objętych regulacją dyrektywy 2019/790, zastosowanie znajdą dotychczasowe zasady odpowiedzialności określone w art. 14 i 15 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Wracając do nowych zasad odpowiedzialności, to wskazać należy, iż art. 17 ust 4 dyrektywy 2019/790 zawiera katalog działań, jakie dostawcy usług udostępniania sieci online powinni podjąć, aby nie ponosić odpowiedzialności za nieobjęte zezwoleniem czynności publicznego udostępniania treści chronionych prawem autorskim. Zgodnie z przedmiotową normą prawną „jeżeli nie udzielono zezwolenia, dostawcy usług udostępniania treści online ponoszą odpowiedzialność za nieobjęte zezwoleniem czynności publicznego udostępniania, w tym podawania do wiadomości publicznej, chronionych prawem autorskim utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, chyba że wykażą, że: a) dołożyli wszelkich starań, aby uzyskać zezwolenia; oraz b) dołożyli wszelkich starań – zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze – aby zapewnić brak dostępu do poszczególnych utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, w odniesieniu do których podmioty uprawnione przekazały dostawcom usług odpowiednie i niezbędne informacje; oraz w każdym przypadku; c) działali niezwłocznie po otrzymaniu odpowiednio uzasadnionego zastrzeżenia od podmiotów uprawnionych w celu zablokowania dostępu do utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, których dotyczy zastrzeżenie, lub usunięcia ich ze swoich stron internetowych, a także dołożyli wszelkich starań, aby zapobiec ich przyszłemu zamieszczaniu zgodnie z lit. b)”.

Przy dokonywaniu oceny, czy dany dostawca usług spełnia obowiązki, o których mowa w przytoczonej wyżej normie prawnej, oraz w świetle zasady proporcjonalności, należy, między innymi, wziąć pod uwagę rodzaj, odbiorców i skalę świadczonych usług oraz rodzaj utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną zamieszczanych przez użytkowników usługi oraz dostępność odpowiednich i skutecznych środków oraz ich koszt dla dostawców usług.

Zatem art. 17 ust. 4 analizowanej dyrektywy zawiera nowe przesłanki wyłączenia odpowiedzialności dostawców usług online. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na art. 17 ust. 8 dyrektywy, zgodnie z którym: „Stosowanie niniejszego artykułu nie wywołuje skutku w postaci ogólnego obowiązku w zakresie nadzoru.”. Pozornie zatem mogłoby się wydawać, że regulacja ta powtarza jeden do jednego dotychczasową zasadę, iż provider nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych. Warto natomiast w tym zakresie odnieść się do preambuły dyrektywy 2019/790. Zgodnie z jej punktem 66 „Ponadto obowiązki ustanowione w niniejszej dyrektywie nie powinny prowadzić do nakładania przez państwa członkowskie ogólnego obowiązku w zakresie nadzoru. Przy dokonywaniu oceny, czy dostawca usług udostępniania treści online dołożył wszelkich starań zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze, należy wziąć pod uwagę to, czy dostawca usług podjął wszystkie kroki, jakie podjąłby staranny podmiot dla osiągnięcia celu dotyczącego zapobiegania dostępności nieobjętych zezwoleniem utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną na swojej stronie internetowej, przy uwzględnieniu najlepszych praktyk stosowanych w sektorze i skuteczności podjętych kroków w świetle wszystkich istotnych czynników i rozwoju sytuacji oraz zasady proporcjonalności. Na potrzeby tej oceny należy wziąć pod uwagę pewną liczbę elementów, takich jak skalę świadczonych usług, rozwijający się zakres istniejących środków, w tym ewentualne przyszłe zmiany, aby unikać dostępności różnych rodzajów treści i kosztów takich środków dla usług. Różne środki mające na celu unikanie dostępności nieobjętych zezwoleniem treści chronionych prawem autorskim mogą być odpowiednie i proporcjonalne w zależności od rodzaju treści, w związku z czym nie można wykluczyć, że w niektórych przypadkach dostępności nieobjętych zezwoleniem treści można uniknąć jedynie po powiadomieniu podmiotów uprawnionych. Wszelkie kroki podejmowane przez dostawców usług powinny być skuteczne w odniesieniu do zamierzonych celów, lecz nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest unikanie i zaprzestanie dostępności nieobjętych zezwoleniem utworów i innych przedmiotów objętych ochroną.”.

Z powyższego można wywieść, iż co prawda ogólnego obowiązku nadzoru nad treściami umieszczanymi w serwisie przez użytkowników nie ma, jednak każdy właściciel serwisu powinien podjąć wszystkie kroki, jakie podjąłby staranny podmiot dla osiągnięcia celu dotyczącego zapobiegania dostępności nieobjętych zezwoleniem utworów. Nowe regulacje zatem „zmiękczają” nieco brak ogólnego obowiązku nadzoru, kładąc nacisk na pewien obowiązek podejmowania przez hosting providerów działań prewencyjnych i stosownych aktów staranności. Zatem optyka w kontekście wyłączenia odpowiedzialności hosting providera w związku z brakiem obowiązku nadzoru jest już inna.

Podsumowanie

Nowe regulacje mają na celu dalsze wzmocnienie ochrony twórców. Dyrektywa 2019/790 stawia nowe wyzwania dla hosting providerów wpadających w definicje dostawcy usług udostępniania treści online. Model biznesowy takich dostawców będzie wymagał odpowiedniego przemodelowania w związku z nowymi regulacjami. Czasu na przygotowania jeszcze trochę zostało, zwłaszcza, iż w pierwszej kolejności trzeba poczekać na rodzime regulacje, które implementują zapisy omawianej dyrektywy do polskiego porządku prawnego.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Nadchodzi gorszy czas dla niemieckiej gospodarki. Po zaskakujących danych o spadku produkcji przemysłowej, który w czerwcu wyniósł 5% w stosunku do zeszłego roku, pojawiły się informacje o zmniejszeni dynamiki niemieckiego PKB. Stosunek jego wysokości w drugim kwartale do wysokości z pierwszego kwartału 2019 roku różnił się o 1/10 procenta. Nie jest to duża różnica, zwiastuje ona jednak spowolnienie niemieckiej gospodarki – która może wejść w fazę recesji. I chociaż mówienie o kryzysie byłoby wyolbrzymieniem, możemy spodziewać się utrzymania trendu spadkowego w niemieckiej produkcji i PKB. Analitycy wskazują na eksport, jako główny powód spowolnienia gospodarki w Niemczech. Mimo dobrego popytu wewnętrznego, eksport niemiecki spada – szczególnie do Wielkiej Brytanii, USA i Chin. Nie ma się czemu dziwić, bowiem te państwa łączy niepewna przyszłość gospodarcza. USA i Chiny pozostają w wojnie handlowej, Wielką Brytanię czeka zaś niedługo październikowy Brexit. W takiej sytuacji warto pomyśleć o tym, jak postępujące spowolnienie niemieckiej gospodarki może wpłynąć na Polskę.

– Niemcy są naszym najważniejszym partnerem handlowym. Trafia tam mniej więcej jedna czwarta naszego eksportu. W tej chwili nie widać jeszcze negatywnych konsekwencji w polskiej gospodarce, która wciąż rozwija się dobrze, ale z dużym prawdopodobieństwem te konsekwencje się pojawią – powiedział serwisowi eNewsroom Jakub Sawulski, kierownik zespołu makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym. – Niemal połowa polskiego eksportu do Niemiec to części i komponenty, które trafiają do niemieckich fabryk – a następnie są składane i wysyłane dalej. Dlatego osłabienie eksportu w Niemczech prędzej czy później odbije się negatywnie na polskiej gospodarce. Na szczęście spadek PKB w Polsce może zostać zahamowany, gdy pojawi się impuls fiskalny – przygotowywany w tej chwili przez rząd. Obniżka podatków i rozszerzenie programu 500+ wniosą dużo pieniędzy do polskiej gospodarki.Prawdopodobnie osłabienie globalnej koniunktury i impuls fiskalny w Polsce będą się w najbliższych kwartałach równoważyły – przewiduje Sawulski.

Wrzesień to miesiąc wielkich emocji, także z powodu powrotu naszych dzieci do szkoły. Jako rodzice mierzymy się z dużymi jednorazowymi wydatkami związanymi z wyprawką szkolną, zmianą garderoby naszych dzieci na jesienną i nową organizacją życia rodziny. Natomiast dla dzieci to żal i tęsknota za wakacjami i wizja ciężkiej oraz wielomiesięcznej pracy. Jak się z tym zmierzyć finansowo i nie tylko?

Powrót naszych dzieci do szkoły wiąże się z naprawdę sporymi kosztami, które należy pokryć na początku roku szkolnego, ale także każdego kolejnego miesiąca. Mowa o wyprawce szkolnej, na którą składa się zakup książek, materiałów pomocniczych, zeszytów, obuwia szkolnego, czasami nowego plecaka, nowych jesiennych ubrań i innych potrzebnych rzeczy. Z tegorocznych badań Deloitte wynika, że w przypadku rodzin z jednym dzieckiem na wyprawkę przeznaczymy średnio 1388 zł, z dwojgiem 1898 zł, a z trojgiem aż 2742 zł. Nie ma co ukrywać, są to bardzo wysokie kwoty, nawet jak na rodzinę, w której pracują i dobrze zarabiają oboje rodzice.

Rządowy program 300+ pokryje około 20% tych jednorazowych kosztów. Skąd wziąć zatem resztę?

Głównym źródłem jest oczywiście budżet domowy, w którym w sierpniu i we wrześniu musi się znaleźć brakujące 80%. W sytuacji gdy w wakacje mamy jeszcze letnie wydatki, zwykle jest to dość trudne dla większości rodzin. Mimo to uważajmy i uodpornijmy się na reklamy z szybkimi pożyczkami, które mogą doraźnie rozwiązać problem. Pamiętajmy jednak, że pożyczki na konsumpcję kosztują najwięcej i drastycznie obniżają naszą zdolność kredytową, kiedy jest potrzebna.

Budżet domowy powinien pomieścić koszty związane z powrotem dzieci do szkoły. Potrzebne jest jednak odpowiednie bieżące zarządzanie, trzymanie się pewnej dyscypliny i ̶ jak w tym przypadku ̶ przewidywanie większych wydatków. Jeśli z odpowiednim wyprzedzeniem będziemy odkładać nawet niewielkie kwoty, to wyprawka szkolna nie powinna być dla nas dużym zaskoczeniem – mówi Agnieszka Książek, dyrektor marketingu w Vienna Life TU na Życie S.A.

Oczywiście, jeśli zostawimy problem na ostatni dzwonek, może być trudno, ale nie ma wyjścia, trzeba sobie z tym poradzić. Wtedy uruchamiamy innowacyjne myślenie: można odkupić używane podręczniki, odłożyć lub rozłożyć w czasie większe zakupy ubraniowe i poczekać na jesienne wyprzedaże lub skorzystać z drugiego obiegu rzeczy używanych.

Powrót do szkoły to także większe comiesięczne wydatki

Wyżywienie, transport, zajęcia dodatkowe, a niejednokrotnie dodatkowe czesne zwiększają nasze comiesięczne wydatki. Im więcej dzieci w rodzinie, tym oczywiście budżet na edukację rośnie i zabiera nam środki na inne codzienne potrzeby lub zachcianki. – Jak zawsze w takiej sytuacji proponuję podział budżetu domowego na mniejsze części i następnie trzymanie się ustalonych miesięcznych kwot na poszczególne cele – radzi Dominika Nawrocka, ekspertka ds. finansów osobistych, autorka bloga „Kobieta i Pieniądze”.

– W moim przypadku doskonale sprawdza się podział przychodów na sześć mniejszych budżetów, z których należy wygospodarować część właśnie na koszty edukacji dzieci. Ten budżet nazywamy „Edukacja” i co miesiąc przeznaczamy na niego 10% tego, co wspólnie zarabiamy. Z tego budżetu pokrywamy czesne, dodatkowe zajęcia edukacyjne, wyprawkę szkolną i inne wydatki związane z edukacją dzieci i nas samych. Koszty związane z transportem dzieci do szkoły i ich wyżywienia pokrywamy z największego budżetu, nazywanego w mojej rodzinie „Życiem” (55% miesięcznych przychodów rodziny). Oczywiście mogę sama gotować dzieciom obiady do szkoły i w ten sposób zmniejszać koszty. Wszystko zależy od naszych możliwości finansowych i ̶ co ważniejsze ̶ od możliwości poszczególnych budżetów.

Na pozostałe mniejsze budżety składają się „Inwestycje” (10%), czyli pieniądze potrzebne do budowy aktywów i majątku rodziny, „Duże wydatki” (10%) na większe zakupy, jak nowe meble czy wycieczka wakacyjna, oraz „Przyjemności” (10%) na wszystko, czego pragniesz lub potrzebujesz, a co nie mieści się w budżetach „Życie” ani „Dobroczynność” (5%) na finansową pomoc innym – dodaje ekspertka.

Bez względu na to, ile zarabiamy, taki podział powinien sprawdzić się doskonale. Jeśli uważasz, że dla ciebie będą lepsze inne proporcje, zmodyfikuj je. Zostań jednak przy koncepcji budżetowania przychodów i kosztów na początku miesiąca, a z finansowego punktu widzenia powrót dzieci do szkoły nie będzie aż tak bolesny.

Tekst powstał w ramach współpracy z ekspertami portalu edukacyjnego Viem.pl

Eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, ile kredytów mieszkaniowych rocznie jest odsprzedawanych przez krajowe banki (m.in. firmom windykacyjnym). Liczba takich „hipotek” ostatnio wyraźnie wzrosła.

W nawiązaniu do informacji o bardzo wysokiej spłacalności kredytów mieszkaniowych, czasem pojawiają się pewne wątpliwości. Osoby sceptycznie nastawione do tych dobrych wyników sugerują, że wysoka spłacalność „hipotek” stanowi efekt częstej odsprzedaży problematycznych kredytów przez banki. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili zatem sprawdzić, ile kredytów mieszkaniowych corocznie odsprzedają krajowe banki (np. firmom windykacyjnym). W kontekście tych informacji, warto również sprawdzić ostatnie zmiany spłacalności „hipotek”.

W 2018 r. mocno wzrosła liczba odsprzedanych kredytów

Krajowe media rzadko prezentują informacje dotyczące odsprzedaży problematycznych kredytów mieszkaniowych. Może to wynikać z faktu, że takie dane znajdują się tylko w jednej corocznej publikacji Komisji Nadzoru Finansowego. Wedle obliczeń KNF – u, liczba „hipotek” odsprzedanych przez banki wyglądała następująco w kolejnych latach:

• 2013 r. – 1447 kredytów mieszkaniowych
• 2014 r. – 2797 kredytów mieszkaniowych
• 2015 r. – 3973 kredyty mieszkaniowe
• 2016 r. – 1451 kredytów mieszkaniowych
• 2017 r. – 1753 kredyty mieszkaniowe
• 2018 r. – 4447 kredytów mieszkaniowych

W kontekście powyższych wyników uwagę zwracają dwie kwestie. Pierwszą z nich jest duża liczba kredytów mieszkaniowych odsprzedanych przez banki w 2015 r. oraz 2018 r. Warto również podkreślić bardzo wyraźną różnicę wyników z 2017 r. oraz 2018 r. Sytuacja wygląda mniej niepokojąco, gdy sprawdzimy dane widoczne w poniższej tabeli. Jak wskazuje portal RynekPierwotny.pl okazuje się bowiem, że łączna wartość odsprzedawanych kredytów mieszkaniowych (względem 2017 r.) wzrosła o wiele wolniej niż ich liczba.

Dane nadzoru finansowego wskazują, że w 2018 r. krajowe banki pozbywały się dużej liczby kredytów mieszkaniowych o niewielkiej wartości jednostkowej (średnio: 213 000 zł). Czyszczenie bankowych bilansów sprzed 4 lat obejmowało natomiast problematyczne kredyty o znacznie większej wartości pojedynczej umowy (ok. 480 000 zł). Trzeba również dodać, że kredyty mieszkaniowe odsprzedane przez banki w 2018 roku, stanowiły tylko 0,2% wartości wszystkich „hipotek”.

Wzrost kursu franka raczej nie powinien wiele zmienić …

Komisja Nadzoru Finansowego co roku przedstawia również swoje prognozy dotyczące liczby oraz wartości kredytów mieszkaniowych, których pozbędą się krajowe banki. Takie prognozy KNF – u sugerują, że w 2019 r. proces czyszczenia bankowych bilansów z problematycznych „hipotek” będzie mniej intensywny niż poprzednio. Nadzór finansowy oczekuje, że w bieżącym roku banki pozbędą się około 3200 kredytów mieszkaniowych o łącznej wartości 0,7 mld zł.

Może rodzić się pytanie, czy obserwowany od niedawna wzrost wartości franka wpłynie na plany banków i ogólną spłacalność kredytów mieszkaniowych. Jak tłumaczą eksperci portalu RynekPierwotny.pl wydaje się, że to okresowe umocnienie szwajcarskiej waluty względem złotego raczej nie powinno mieć dużego znaczenia pod kątem spłacalności kredytów. Dane NBP widoczne na poniższym wykresie wskazują, że skokowy wzrost kursu franka szwajcarskiego na początku 2015 roku nie przyniósł problemów ze spłatą kredytów waloryzowanych tą walutą. Już od około czterech lat, udział kredytów „frankowych” z utratą wartości w całym portfelu kredytów CHF jest stabilny. Miniony rok przyniósł nawet pewną poprawę analizowanego wskaźnika (zobacz przebieg czerwonej i przerywanej linii na poniższym wykresie).

Warto wspomnieć, że na obecną sytuację „frankowców” pozytywnie wpływa kilka czynników. Jednym z nich jest realny wzrost wynagrodzeń. Trzeba też pamiętać o rekordowo niskiej stopie bezrobocia. Jest ona znacznie mniejsza niż cztery lata wcześniej. Drogi frank wydaje się mniej kłopotliwy względem sytuacji sprzed czterech lat również dlatego, że wielu kredytobiorców mieszkaniowych otrzymuje świadczenie z programu Rodzina 500 plus.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Winiarze z Włoch, Francji czy Hiszpanii są otwarci na współpracę z polskimi importerami. Wartość polskiego rynku wina przekracza już 2,5 miliarda złotych rocznie, a spożycie tego trunku „na głowę” statystycznego Polaka wciąż rośnie. Jednak import wina nie jest łatwy, a pamiętać należy nie tylko o skomplikowanych procedurach.

Nie ma co ukrywać, że Polacy nie należą do liderów europejskiego rynku. W Polsce, wg różnych danych, spożycie wina kształtuje się na poziomie 3-6 litrów na mieszkańca, podczas gdy statystyczny Portugalczyk wypija 59 litrów rocznie. Tyle, że np. spożycie wina np. we Francji spada, podczas gdy w Polsce – rośnie. Dlatego rynek winiarski w naszym kraju należy do tych najbardziej perspektywicznych – możliwości rozwoju wydają się na chwilę obecną ogromne.

To powoduje, że coraz więcej przedsiębiorców podejmuje się trudnego zadania importu wina z Włoch, Francji czy Hiszpanii. Dlaczego trudnego? Po pierwsze – przez skomplikowane przepisy, ale to temat na oddzielny artykuł. Po drugie – gdy już przejdziemy przez wszystkie procedury, czeka nas jeszcze kwestia właściwej organizacji transportu i współpracy z winnicami.

Jak obniżyć koszty transportu wina?

Transport, to nie tylko przewiezienie butelek. O tym, w jaki sposób przebiegnie dana dostawa decydują takie kwestie, jak np. dostarczenie polskich znaków akcyzy na czas do producenta oraz to, czy winiarz będzie potrafił prawidłowo nakleić je na butelki, co z kolei wymaga użycia odpowiedniego kleju.

Jeśli dana winnica nie przygotowywała wcześniej wina na polski rynek, może się to okazać nie lada problemem. Dlatego bardzo ważne jest, aby już na początku współpracy przekazać firmie winiarskiej szczegółowe instrukcje dotyczące polskich znaków akcyzy.

Kolejna trudność, z konsekwencji której początkujący importerzy nie do końca zdają sobie sprawa, to położenie winnic. Plantacje winogron rozciągają się zazwyczaj po malowniczych zboczach gór, ale… Jak tam dotrzeć? Winnice zlokalizowane są z dala od miast, często na terenach trudno dostępnych dla dużych ciężarówek, a tymczasem importer życzy sobie, aby z takiego miejsca odebrać paletę lub kilka-, kilkanaście skrzynek wina. Czy to opłacalne?

Ta jedna paleta nie stanowi zazwyczaj całego transportu zamawianego przez importera. Na swojej liście przedsiębiorca z Polski ma jeszcze kilka innych winnic w regionie, często oddalonych od siebie o kilkadziesiąt kilometrów. Do każdej z nich musi przyjechać ciężarówka, która zabierze kolejną, niewielką partię towaru. Koszty rosną, a gdy jeszcze dana winnica spóźnia się z przygotowaniem zamówienia, rosną niewspółmiernie do marży, jaką na danym winie można osiągnąć w Polsce.  Z takich właśnie powodów warto szukać możliwości zintegrowania dostaw.

– Takie usługi są już dostępne dla polskich importerów w niektórych krajach winiarskich, m.in. we Francji – mówi Remigiusz Zdrojkowski z firmy PRO-LOG. – Oferowana przez nas usługa Direct polega na tym, że w konkretne dni odbieramy towar z wielu winnic w konkretnym regionie winiarskim, dla wielu importerów jednocześnie. Dzięki takiej konsolidacji transportów, koszty dla klienta są znacznie niższe niż w tradycyjnym systemie – podkreśla.

Jak uniknąć dodatkowych kosztów?

Problemem bywa też właściwa komunikacja z winnicami. Zdarza się, ze firma winiarska nie jest w stanie przygotować wina na czas, ale nie informuje o tym wcześniej. Prawda wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy ciężarówka jest już na miejscu. A gdy wino w końcu trafia na paletę, dobrze byłoby sprawdzić, czy na pewno jest to właśnie ten trunek, który został zamówiony. Wbrew pozorom, wcale nie zawsze tak jest.

– W przypadku usługi Direct, klient może zlecić sprawdzenie zgodności otrzymanego towaru z zamówieniem przy każdym odbiorze ładunku z winnicy. Wykrycie nieprawidłowości na tym etapie oszczędza importerowi znacznych problemów, a przez to obniża koszty oraz usprawnia przyjęcie ładunku w magazynie w Polsce – mówi Remigiusz Zdrojkowski.

Sprowadzając wina do Polski, należy też liczyć się z ryzykiem zniszczeń czy kradzieży. Utrata jednej palety z winem to dla importera strata ok. 15.000 zł. Dlatego podczas nawiązywania współpracy z firmą transportową, warto szukać wiarygodnych kontrahentów, a zarazem od razu ustalić kwestie związane z zabezpieczeniem i ubezpieczeniem transportu. Nieprofesjonalne zamocowanie ładunku czy nieodpowiednie dla trunku warunki mogą szybko doprowadzić do bardzo wysokich strat.

Nie zapominajmy także o odpowiednim planowaniu popytu. Importer powinien wziąć pod uwagę, że zainteresowanie winami w Polsce nie jest jednakowe przez cały rok. Wzrost sprzedaży win jest bardzo mocno zauważalny w okresach świątecznych. W związku z tym należy z dużym wyprzedzeniem przygotować się na okresowy wzrost popytu – na pewno pomóc w tym może współpraca z firmą logistyczną, która dobrze zna rynek alkoholi w Polsce i potrafi działać elastycznie.

Najlepiej także, jeśli jedna firma obsługuje różne etapy procesu związanego ze sprowadzaniem wina – od transportu, przez banderolowanie, składowanie, obsługę celną i podatkową. Wówczas minimalizujemy ryzyko, że na styku pomiędzy poszczególnymi etapami importu wystąpią jakiekolwiek nieoczekiwane i kosztowne problemy.

• Wrocławska firma biotechnologiczna pracuje nad przełomowymi lekami biologicznymi dla zwierząt.
• Dzięki pozyskanemu właśnie grantowi, spółka rozpocznie nowy projekt, mający na celu opracowanie leku biologicznego dla koni, opartego o komórki macierzyste.
• Udział w rynku produktów leczniczych dla zwierząt towarzyszących wzrośnie o 20 miliardów USD do 2023 r.

5,1 mln zł – tyle,  w ramach „Szybkiej ścieżki”, trafi do biotechnologicznego Bioceltix. Wrocławska spółka rozwija przełomowe leki biologiczne na bazie komórek macierzystych, przeznaczone dla zwierząt towarzyszących. Jednocześnie – jako jedna z pierwszych spółek w Europie – planuje przejść pełną ścieżkę rejestracyjną w Europejskiej Agencji Leków dla weterynaryjnego produktu leczniczego wykorzystującego jako substancję aktywną komórki macierzyste stosowanego w leczeniu zmian zwyrodnieniowych stawów u psów.

– Dzięki finansowaniu z NCBR rozpoczniemy nasz nowy projekt, wart niemal 7,2 mln zł. W jego ramach opracujemy lek na bazie allogenicznych komórek macierzystych, przeznaczony do leczenia między innymi zapalenia stawów u koni. To będzie kolejny rozwijany przez nas lek biologiczny wykorzystujący jako substancję aktywną komórki macierzyste. Lek ten będzie wytwarzany seryjnie, dostępny od ręki i gotowy do podania pacjentowi bezpośrednio po rozmrożeniu – podkreśla Łukasz Bzdzion, prezes Bioceltix, który zajął 1. miejsce na najnowszej liście rankingowej NCBR, klasyfikującej projekty dofinansowane w ramach „Szybkiej ścieżki”.

Od wielu dekad zapalenia stawów u koni są powszechnym, trudnym do leczenia schorzeniem, powodującym nie tylko długotrwałe cierpienie zwierząt, ale i narażającym hodowców na potężne straty finansowe. Według danych American Horse Council (AHC), aż 60 proc. przypadków trwałej kulawizny u koni to pochodna zapaleń stawów. Przy czym badacze zrzeszeni w AHC przyznają, że w grupie ryzyka są wszystkie konie – niezależnie od wieku, rasy czy diety. Dotychczasowe, dostępne terapie oparte o klasyczne leki chemiczne nie rozwiązują problemu: powodują tylko chwilową ulgę, a do tego niosą za sobą ryzyko poważnych skutków ubocznych. Dodatkowo w przypadku koni sportowych stosowanie niesteroidowych i sterydowych leków przeciwzapalnych traktowane jest jako doping, co wyklucza konia podczas terapii z aktywności sportowej i naraża hodowców na starty finansowe. Opracowywany przez Bioceltix lek biologiczny  wykorzystując immunomodulujące  właściwości mezenchymalnych komórek macierzystych stanowi  bezpieczniejszą i skuteczniejszą alternatywę dla leków chemicznych. Wrocławski start-up z nowymi lekami biologicznymi chce w ten sposób z przytupem wejść na rynek weterynarii, wart miliardy USD rocznie a obecnie zdominowany gównie przez klasyczne leki chemiczne.

– Rynek weterynaryjnych leków biologicznych jest w początkowej fazie rozwoju – dopiero dwa lata temu został zarejestrowany w Europejskiej Agencji Leków (EMA) pierwszy lek biotechnologiczny przez Zoetis stosowany w leczeniu atopowego zapalenia skóry. Obecnie mamy na rynku dostępny jeden lek wykorzystujący technologię opartą o komórki macierzyste stosowany w leczeniu kulawizny u koni, który uzyskał dopuszczenie do obrotu w EMA. Precedens belgijskiej spółki pokazuje, że regulator rynku jest przygotowany na rejestrację weterynaryjnych leków biologicznych na bazie komórek macierzystych, a rynek jest zaproszeniem dla takich firm jak  Bioceltix, który ze swoim doświadczonym zespołem, wiedzą oraz mocnymi inwestorami, ma duże szanse być jednym z pionierów tego rynku – podkreśla Paweł Wielgus, partner zarządzający Startit Fund, jednego z wiodących inwestorów (m.in. obok Leonarto Alfa) w Bioceltix.

Na czym polega przewaga terapii biologicznych rozwijanych przez zespół wrocławskich naukowców? W przeciwieństwie do działających objawowo standardowych terapii, leki biologiczne bazują na substancjach biologicznie aktywnych naturalnie występujących w naszym organizmie, umożliwiając tym samym uzyskanie efektu terapeutycznego przy jednocześnie zminimalizowanej toksyczności leku. Bioceltix pracuje nad tym, by docelowo innowacyjne terapie zastosować w leczeniu wielu powszechnie występujących schorzeń o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym u zwierząt towarzyszących.

Rynek jest duży i bardzo perspektywiczny: tylko w Europie żyje ponad 80 mln psów, a co piąty z nich cierpi z powodu zmian zwyrodnieniowych stawów, które są główną przyczyną przewlekłego bólu i znajdują się w pierwszej „10” najczęściej diagnozowanych chorób. Światowy rynek opieki weterynaryjnej ciągle rośnie – wzrasta nie tylko liczba osób posiadających zwierzęta domowe, ale również świadomość rozprzestrzeniania się chorób odzwierzęcych. Udział w rynku produktów leczniczych dla zwierząt towarzyszących wzrośnie o 20 miliardów USD do 2023 r.

Z Barometru EFL wynika, że grupa mikro, małych i średnich firm, które obawiają się pogorszenia swojej sytuacji z powodu braku pracowników, jest co kwartał coraz liczniejsza. Podczas gdy na początku tego roku 51 proc. MŚP wyraziło taką obawę, w II kwartale – 61 proc., to już w III kwartale br. ten odsetek wyniósł ponad 66 proc. Od początku roku rośnie również liczba przedsiębiorców wskazujących na coraz wyższe oczekiwania płacowe zatrudnionych pracowników – w I kwartale 49 proc. zapytanych zgłosiło tę kwestię, w III kwartale już 62 proc. Najmocniej te problemy dotykają przedstawicieli branży budowlanej, HoReCa i produkcyjnej.

– Nowy kwartał nie przyniósł istotnych zmian wśród najważniejszych czynników, które mogą zahamować rozwój sektora MŚP. Jak mantrę od miesięcy mikro, mali i średni pracodawcy wskazują na trudną sytuację na polskim rynku pracy. Niepokoić może jednak to, że grupa firm borykających się z tym problemem, z kwartału na kwartał, jest coraz liczniejsza. Ponadto, subiektywne odczucia przedstawicieli biznesu idą w parze z danymi makroekonomicznymi. Z najnowszych danych GUS wynika, że lipcowa stopa bezrobocia, która wyniosła 5,3 proc., jest najniższa od września 1990 roku. Jeśli do tego dodamy fakt, że na nasz rynek pracy wchodzi zdecydowanie mniej osób niż z niego ubywa, wniosek jest prosty. Dalsze korzystanie z kurczącej się grupy bezrobotnych oraz zatrudnianie pracowników z Ukrainy nie rozwiąże problemu. Warto postawić na automatyzację, której celem nie jest odebranie zatrudnienia Polakom, lecz zadziałanie tam, gdzie tych Polaków brakuje – mówi Radosław Woźniak, Wiceprezes EFL.

Pierwszy hamulec: pracowników jak na lekarstwo

Wśród czynników mogących wpłynąć negatywnie na sytuację przedsiębiorstwa w III kwartale 2019 roku, zapytani w pierwszej kolejności wskazali na brak pracowników. Takiej odpowiedzi udzieliło 2 na 3 zapytanych przedstawicieli sektora MŚP (66,1 proc.). Warto odnotować, że na ten aspekt z każdym kwartałem wskazuje coraz więcej przedsiębiorców. Na początku tego roku 51 proc. MŚP wyraziło taką obawę, a w II kwartale – 61 proc. Im większa firma, tym problem dostępu do siły roboczej jest coraz bardziej widoczny. Wśród mikro firm 61 proc. ma poważne problemy ze znalezieniem rąk do pracy, wśród małych 68 proc, podczas gdy w przypadku średnich już ponad 70 proc. Jeśli spojrzymy na branże, najmocniej ten problem dotyka przedstawicieli branży budowlanej (75 proc.), HoReCa (74 proc.) i produkcyjnej (71 proc.).

Drugi hamulec: rosnące oczekiwania płacowe

Na drugim stopniu podium w III kwartale br. uplasowała się presja płacowa. Wskazało na nią 62 proc. firm. Najbardziej obawiają się jej małe firmy (70 proc. wskazań), a najmniej mikro (49 proc.). Natomiast z branżowego przeglądu wynika, że podwyżek najbardziej oczekują pracownicy produkcyjni (72 proc. wskazań) oraz HoReCa (64 proc.).

Trzeci hamulec: spadek zamówień

Trzecim czynnikiem mogącym negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorstwa w III kwartale tego roku, na który wskazali przedstawiciele sektora MŚP, jest sezonowy spadek popytu na produkty lub usługi (40 proc.). Ten element niepokoi niezależnie od wielkości podmiotu ((mikro: 42 proc., małe: 39 proc., średnie: 39 proc.). Bardziej zróżnicowane obawy widać w przypadku poszczególnych branż. Najbardziej zmniejszenia zainteresowania na usługi i produkty obawiają się zarządzający handlowymi podmiotami – 52 proc. wskazań, oraz restauracjami i hotelami – 50 proc. wskazań. Najmniej tym problemem martwią się firmy budowlane – 21 proc.

Wśród pozostałych przyczyn możliwego pogorszenia się kondycji MŚP, firmy wskazują jeszcze między innymi na problemy we współpracy z podwykonawcami (16 proc.), split payment (12 proc.), spadki zamówień publicznych (10 proc.) oraz obowiązki związane z RODO (7 proc.).

1 marca 2020 r. wejdą w życie przepisy dotyczące nowego typu spółki kapitałowej – prostej spółki akcyjnej (PSA). PSA z założenia stanowić ma odpowiedź na potrzeby małych i dopiero rozwijających się przedsiębiorców z sektora nowych technologii, dla których istniejące modele spółek nie stanowiły optymalnego rozwiązania. Z tego względu warto się zastanowić jakie korzyści przyniesie ta regulacja dla branży nowych technologii.

Jak wynika z uzasadnienia nowelizacji, przedsięwzięcia oparte o nowoczesne technologie są coraz ważniejszym elementem współczesnej gospodarki, co przekłada się na wzrost znaczenia kapitału ludzkiego we współczesnym obrocie gospodarczym. Konsekwencją tego faktu jest pierwsza istotna regulacja PSA, tj. możliwość wnoszenia wkładów do spółki w postaci świadczenia pracy lub usług, jak również wkładów innego rodzaju. Dotychczas w spółkach kapitałowych przedmiotem wkładu nie mogło być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług.

Drugim ułatwieniem proponowanym w nowej regulacji jest szybka rejestracja elektroniczna w 24 godziny przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Wypełniony formularz będzie jednakże wymagał opatrzenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Kolejnym przejawem dostosowania PSA do potrzeb branży nowych technologii jest obowiązkowa dematerializacja akcji, tj. akcje nie będą mieć postaci dokumentów. Rozwiązanie to ma zapewnić bezpieczeństwo i pewność obrotu akcjami, a także wyeliminować niepotrzebne koszty dla spółek związane z drukiem, przechowywaniem i transportowaniem dokumentów papierów wartościowych. Z faktem dematerializacji akcji wiąże się kolejne ułatwienie dla akcjonariuszy, przejawiające się w nabywaniu akcji w formie dokumentowej przy wykorzystaniu e-maila czy innych środków elektronicznych. Nabycie takie będzie skuteczne w momencie wpisu nowego akcjonariusza w elektronicznym rejestrze akcjonariuszy. Rejestr ten będzie prowadzony np. przez firmę inwestycyjną albo notariusza, dopuszczalne również będzie wykorzystanie blockchain’u do jego prowadzenia. Elektroniczny rejestr akcjonariuszy ma za zadanie ułatwić i przyspieszyć komunikację z akcjonariuszami poprzez m.in. zamieszczenie w nim adresów poczty elektronicznej akcjonariuszy. Otwarcie się na najnowocześniejsze technologie, zapewnić ma dostęp do PSA szerokiemu gronu uczestników życia gospodarczego.

Następnym rozwiązaniem mającym na celu zwiększenie elastyczności procedur jest ich uproszczenie i elektronizacja w PSA. Po pierwsze walne zgromadzenie będzie mogło się odbyć przy użyciu środków komunikowania się na odległość. Po drugie wprowadzona została możliwość podejmowania uchwał poza zgromadzeniem za pomocą poczty elektronicznej. Regulacje te mają z założenia ułatwić codzienne funkcjonowanie spółek. Wzięto pod uwagę fakt, iż w szczególności w sektorze nowych technologii, bardzo często finansowanie działalności zapewniane jest przez podmioty międzynarodowe. Konieczność osobistej obecności zagranicznych akcjonariuszy na walnym zgromadzeniu stanowiłaby duże utrudnienie i tym samym mogłaby skutkować zniechęceniem do angażowania środków finansowych.

Wychodząc naprzeciw potrzebom branży, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie nowego modelu struktury organizacyjnej PSA- modelu monistycznego w postaci rady dyrektorów. Rozwiązanie to od dawna z powodzeniem funkcjonuje między innymi w systemach anglosaskich, tym samym zagraniczni inwestorzy będą mogli odnaleźć w prawie polskim znane im rozwiązania organizacyjne. Rada dyrektorów to połączenie dwóch organów w jeden organ składający się z dyrektorów wykonawczych i nie wykonawczych. Koncentracja uprawnień kierowniczych i nadzorczych w jednym organie pozwoli na uczestnictwo wszystkich jego członków w strategicznym zarządzaniu spółką i zapewni im bezpośredni dostęp do informacji o biegu jej spraw. Model monistyczny zapewnia także dużą elastyczność w alokowaniu kompetencji zarządczych i nadzorczych, co umożliwia dostosowanie struktury organizacyjnej spółki do indywidualnych uwarunkowań spółki i jej akcjonariuszy. Dotychczas w polskim systemie występował model dualistyczny, tzn. w spółce powoływany był zarząd oraz rada nadzorcza. Nowa instytucja- rada dyrektorów będzie rozwiązaniem fakultatywnym dla modelu dualistycznego.

Mając na uwadze duży dynamizm na rynku startupów, w ramach regulacji PSA wzięty został pod uwagę aspekt likwidacji spółki. Z tego względu, w PSA skrócony został, w stosunku do innych spółek, czas potrzebny na przeprowadzenie likwidacji, a dodatkowo możliwe będzie rozwiązanie spółki bez likwidacji – przez przejęcie jej majątku i zobowiązań przez akcjonariusza.

Powyżej wskazane regulacje PSA nie wyczerpują całego zakresu nowelizacji, która wprowadza nową spółkę do polskiego systemu. Wskazane cechy z założenia miały ułatwić funkcjonowanie przedsiębiorców – głownie z branży nowych technologii, w polskim otoczeniu prawnym. Należy przyznać, że szereg udogodnień, jak choćby możliwość podejmowania uchwał drogą elektroniczną czy możliwość przeprowadzania walnego zgromadzenia przy wykorzystaniu środków komunikowania się na odległość, faktycznie ułatwi codzienne działanie spółek, w szczególności tych zajmujących się nowymi technologiami, które funkcjonują głównie w sferze wirtualnej. Proponowane rozwiązania prawdopodobnie umożliwią sprawniejsze i efektywniejsze działanie przedsiębiorców. Jak dużą popularnością będzie się cieszyć ta forma prawna okaże się dopiero po 1 marca 2020 r. – Bogumiła Strublewska-Guzowska, Managing Associate, Deloitte Legal

Autorzy:

• Bogumiła Strublewska-Guzowska, Managing Associate, Deloitte Legal
• Alicja Rajpert, Deloitte Legal

O poranku notowania złotówki pozostają w miarę stabilne. Rynki wyczekują kolejnych doniesień z linii frontu wojny handlowej. Z dnia na dzień coraz ciekawiej. 

Lekkie osłabienie

We wtorkowe przedpołudnie nie widać nerwowych ruchów na polskich parach walutowych. Co prawda złotówka nieznacznie traci w stosunku do głównych walut, ale nie są to ruchy porównywalne do tych sprzed kilku dni. Aktualnie za franka szwajcarskiego zapłacimy 4,01 zł, funt brytyjski wyceniany jest na 4,80 zł, z kolei cena dolara amerykańskiego wynosi 3,92 zł, a euro 4,36 zł.

Wojna wciąż trwa

Temat konfliktu na linii Chiny – Stany Zjednoczone nie daje o sobie zapomnieć nawet na chwilę. Prawie codziennie z obu stron padają nowe deklaracje. W ostatnich dniach nie było inaczej. W piątek przedstawiciele Państwa Środka ogłosili cła odwetowe na amerykańskie towary. Donald Trump nie kazał jednak długo czekać i szybko odbił piłeczkę, podnosząc stawki obostrzeń, które miały wejść w życie w najbliższym czasie. Rynki od razu zareagowały na te informacje czerwienią na parkietach, a inwestorzy (zgodnie ze zwyczajem) zaczęli wycofywać się w kierunku bezpiecznych przystani. Kilkadziesiąt godzin później obraz wojny handlowej był już zupełnie inny. Prezydent USA stwierdził, że odbył rozmowę telefoniczną z chińskimi przedstawicielami, którzy zapewnili, że nie chcą dalszej eskalacji konfliktu i są gotowi do kontynuowania negocjacji. Po tym oświadczeniu na rynki powrócił względny spokój. Nie można jednak zapominać, że konfrontacja dwóch mocarstw nie jest obecnie jedynym punktem zapalnym. W jej cieniu pozostaje kwestia brexitu, widmo wcześniejszych wyborów we Włoszech, niekończące się napięcia wokół Iranu czy też protesty w Hongkongu.

Coraz więcej odczytów

Dziś kalendarz makroekonomiczny nie zachwyca. Rano poznaliśmy odczyt dynamiki PKB w Niemczech, który nie zaskoczył obserwatorów (spadł o 0,1% kwartał do kwartału), a tym samym nie wpłynął na notowania EUR. Po południu warto jeszcze zwrócić uwagę na publikację indeksu zaufania konsumentów w USA. Dalsza część tygodnia zapowiada się znacznie ciekawiej pod względem istotnych publikacji. Poznamy m.in. odczyty inflacyjne z Europy, odczyty PKB czy raport dotyczący wydatków Amerykanów.

Mateusz Wielewicki , analityk walutowy Internetowykantor.pl

Akcjonariusze spółki Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A. 23 września 2019 roku podejmą decyzję w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w drodze emisji nowych akcji z zachowaniem prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy w kwocie ok. 1 mld zł. Planowanym terminem przeprowadzania oferty będzie IV kwartał 2019 roku. Pozyskane środki zostaną przeznaczone na realizację Projektu Polimery Police, jednego z największych petrochemicznych projektów inwestycyjnych przeprowadzanych w ostatnich latach w Polsce.

Zarząd Grupy Azoty Police podjął uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału poprzez emisję nie mniej niż 1 i nie więcej niż 110 mln akcji zwykłych na okaziciela serii C o wartości nominalnej 10 zł każda. Ostateczna liczba i cena emisyjna akcji nowej emisji zostaną określone przez Zarząd Spółki. Proponowanym dniem prawa poboru jest 7 listopada 2019 r.

– Zgodnie z założeniami wznawiamy proces oferty publicznej w III kwartale 2019 roku, z intencją przeprowadzenia jej w ostatnim kwartale bieżącego roku. Zakładane terminy pozwalają na realizowanie Projektu Polimery Police według dotychczasowego harmonogramu. Projekt Polimery Police to naturalny i kluczowy krok w realizacji wieloletniej strategii rozwoju spółek z Grupy Azoty – mówi dr Wojciech Wardacki, Prezes Zarządu Grupy Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A. oraz Grupy Azoty S.A.

Istotnym wydarzeniem w 2019 roku dla rozwoju Projektu Polimery Police był ostateczny wybór wykonawcy i podpisanie przez Zarząd PDH Polska S.A. (spółki zależnej Grupy Azoty S.A. i Grupy Azoty Police) umowy dotyczącej kompleksowej realizacji projektu z koncernem Hyundai Engineering. Ponadto spółki z Grupy Azoty podpisały list intencyjny z Grupą LOTOS S.A. w zakresie potencjalnego zaangażowania kapitałowego tego koncernu na poziomie ok. 500 mln zł. Zawarto także porozumienie o współpracy inwestycyjnej z Hyundai Engineering Co., Ltd. i Korea Overseas Infrastructure & Urban Development Corporation, dotyczące inwestycji kapitałowej koreańskich inwestorów współfinansującej Projekt Polimery Police w wysokości 130 mln USD.

– Polimery Police dzięki ekspozycji na rosnący rynek polipropylenu otworzą przed nami nowe perspektywy rozwoju w Polsce i na rynkach zagranicznych, jednocześnie korzystnie wpłyną na polską gospodarkę poprzez poprawę bilansu handlowego w obszarze tworzyw sztucznych czy wzrost niezależności energetyczno-surowcowej – uzupełnia dr Wojciech Wardacki.

Celem projektu Polimery Police realizowanego przez PDH Polska jest budowa zintegrowanego kompleksu chemicznego obejmującego instalację do produkcji propylenu, instalację do produkcji polipropylenu, terminal przeładunkowo-magazynowy (gazoport), infrastrukturę logistyczną oraz odpowiednie instalacje pomocnicze. Całkowity szacowany budżet realizacji Projektu Polimery Police wynosi ok. 1,5 mld EUR, z czego ok. 1,2 mld EUR stanowić będą m.in. nakłady inwestycyjne – wynagrodzenie wykonawcy, zakupy licencji, prace przygotowawcze.

PKN ORLEN podpisał porozumienie ze Skarbem Państwa i Grupą Lotos dotyczące realizacji transakcji nabycia akcji gdańskiej spółki. To kolejny krok, który przybliża obie firmy do utworzenia zintegrowanego, silnego koncernu, skutecznie konkurującego na międzynarodowych rynkach i znacząco wzmacniającego bezpieczeństwo polskiej gospodarki w obszarze paliw i energii.

W porozumieniu wskazano ramową strukturę transakcji. Potwierdzony został dotychczasowy kierunek i podstawowe założenia połączenia, które określone zostały w Liście Intencyjnym pomiędzy PKN ORLEN i Skarbem Państwa z lutego 2018 roku. Dokument zastrzega możliwość dopracowania struktury, szczególnie w oparciu o środki zaradcze, które będą wynikały z decyzji Komisji Europejskiej.

-To kolejny ważny etap procesu przejęcia kapitałowego Grupy LOTOS przez PKN ORLEN. Po raz pierwszy potwierdzone zostały ramy tej transakcji przez wszystkie strony. Połączenie potencjałów obu firm ma strategiczne znaczenie zarówno w kontekście inwestycji rozwojowych, jak i dywersyfikacji dostaw ropy naftowej , co jest ważne dla bezpieczeństwa Polski, ale i Regionu. Na funkcjonowaniu w jednej grupie skorzystają same firmy, samorządy na których terenach działają, a także klienci. Musimy sprostać coraz silniejszej rywalizacji na konkurencyjnym rynku. Większość naszych europejskich konkurentów procesy konsolidacyjne ma już dawno za sobą i skutecznie wykorzystują płynące z tego przewagi. Nie możemy pozostać w tyle i dlatego z determinacją realizujemy ten projekt z korzyścią dla polskiej gospodarki – mówi Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN.

Nowy podmiot będzie silny regionalnie oraz nadal będzie dbał o społeczności lokalne. Połączona spółka znacznie mocniej będzie mogła zaangażować się też w działania społeczne, kulturalne i sportowe w regionie. Dzięki skoordynowanej polityce CSR, lokalne społeczności będą mogły liczyć na większe i bardziej kompleksowe wsparcie.

Należy także podkreślić, iż wpływy z CIT, PIT i podatków od nieruchomości pozostaną na Pomorzu. LOTOS dzięki wzmocnieniu zyska nowe zamówienia i wejdzie w nowe obszary działalności, a te, w których jest już aktywny, m.in. elektromobilność i wydobycie, będzie dalej rozwijał. Konsolidacja będzie wiązała się z optymalizacją procesów biznesowych, jednak nie oznacza to redukcji zatrudnienia. Miejsca pracy zostaną utrzymane. Pracownicy zyskają z kolei możliwości rozwoju zawodowego oraz pracy w większej i silniejszej firmie o znaczeniu międzynarodowym.

Władze Republiki Ludowej Chin ogłosiły w piątek, że mają zamiar wprowadzić cła w wysokości 5-10% na dobra importowane ze Stanów Zjednoczonych o szacowanej wartości 75 mld USD. Działania te będą odwetem, po tym jak na początku sierpnia prezydent Stanów Zjednoczonych D.Trump poinformował o nałożeniu 10-procentowgo cła na towary pochodzące z Chin o szacowanej wartości 300 mld USD. Chińskie odwetowe taryfy mają zostać wprowadzone w dwóch etapach: od 1 września oraz od 15 grudnia. Cłami mają zostać objęte: amerykańska ropa naftowa i soja oraz auta i części do nich. Po uzyskaniu informacji z Chin w piątek wieczorem, D.Trump ogłosił podniesienie opłat celnych na towary importowane do USA z Chin o łącznej wartości 550 mld USD. Taryfy celne objęły już prawie całość wymiany handlowej między USA a Chinami.

Po trzech tygodniach z rzędu strat, GPW w Warszawie notuje leki wzrost. Indeks szerokiego rynku WIG zyskał na wartości w ciągu tygodnia 1,48%. Notowania największych spółek (tworzących indeks WIG20) zaliczyły nieco wyższy wzrost 1,91%. Indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień bez większych zmian: sWIG80 zyskał na wartości 0,12%, natomiast mWIG40 lekko osłabił się – o 0,07%.

W nadchodzącym tygodniu ważne odczyty danych makroekonomicznych będą publikowane w czwartek oraz w piątek. W czwartek (29.08.2019) poznamy dane o PKB Stanów Zjednoczonych oraz dane o zasiłkach dla bezrobotnych w USA. Z kolei w piątek (30.08.2019) inwestorzy będą mieli okazje poznać dane o dochodach i wydatkach amerykanów oraz znaczenie indeksu PCE core. Również, w piątek poznamy finalne dane o PKB Polski w II kwartale oraz wstępne dane o inflacji CPI w sierpniu.

Departament Zarządzania i Analiz SUPERFUND TFI S.A.

Mało który państwowy system emerytalny jest w stanie zapewnić stopę zastąpienia na godziwym poziomie. Dlatego dodatkowe oszczędzanie na emeryturę coraz częściej będzie decydowało o jakości życia w przyszłości. Kolejne kraje wprowadzają instrumenty zachęcające do odkładania pieniędzy na okres po zakończeniu aktywności zawodowej. Teraz nadszedł czas na Polskę. Obowiązujące od 1 lipca Pracownicze Plany Kapitałowe nie zostały jednak wymyślone od zera – bazują na systemach funkcjonujących już w Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii i Turcji.

KiwiSaver – czyli pierwsze „PPK”

Dobrowolny system pracowniczego oszczędzania na emeryturę z automatycznym zapisem został po raz pierwszy wprowadzony w 2007 roku w Nowej Zelandii. Do programu zapisywani są na poziomie kraju wszyscy nowi pracownicy, którzy spełniają określone kryteria dotyczące wieku i obywatelstwa. Składki są płacone przez pracowników i pracodawców, a ich wysokość może wynosić 3, 4 lub 8 proc. wynagrodzenia brutto. Do tego, podobnie jak w Polsce, co roku państwo dodaje określoną kwotę.

– System ten cieszy się dużą popularnością. Nowozelandczycy obserwują regularny spadek liczby osób, które rezygnują z oszczędzania w ramach programu. Co ciekawe, coraz więcej obywateli myśli przyszłościowo. W 2017 roku ponad 300 tys. uczestników stanowiły osoby niepełnoletnie, których do programu zapisali rodzice – mówi Grzegorz Chłopek, prezes Nationale-Nederlanden PTE.

Wielka Brytania i Turcja

Brytyjski system programów pracowniczych działa od 2008 roku. Podobnie jak polskie PPK zakłada automatyczny zapis i dobrowolność uczestnictwa. W składce mają swój udział pracownicy i  pracodawcy, a państwo proponuje ulgi podatkowe. Opłaty za zarządzanie zgromadzonym kapitałem ograniczone są do minimum. Wysokość wpłat jest stopniowo podnoszona.  Według szacunków, z programu zrezygnowało do tej pory 8-12 proc. wszystkich uprawnionych.

Turecki program był wzorowany na modelu brytyjskim. Umożliwia zaprzestanie oszczędzania w programie w dowolnym momencie. W takim wypadku należy się liczyć z potrąceniem części wpłat z budżetu państwa. Pracownik może także zdecydować o sposobie wypłaty środków. Na dodatkowy bonus, w wysokości 5 proc. odłożonego kapitału, mogą liczyć osoby po 56. roku życia, które oszczędzały w programie minimum 10 lat i zdecydują się na dożywotnie świadczenie emerytalne. W składce udział mają pracownicy i państwo. Natomiast pracodawca ma tutaj dowolność.

Holandia – wzór  do naśladowania

Jak na emeryturę oszczędza się w innych państwach? Jednym z ciekawszych przykładów jest Holandia, której system emerytalny znajduje się w czołówce międzynarodowych rankingów. W ostatniej edycji raportu firmy Mercer kraj ten otrzymał ponad 80 punktów na 100 możliwych. Wśród najważniejszych wyróżników wskazać należy szeroki wachlarz prywatnych produktów emerytalnych. Dzięki tak rozbudowanemu systemowi Holendrzy mogą liczyć na najwyższą stopę zastąpienia spośród wszystkich krajów OECD.

– Holandia charakteryzuje się wysokim odsetkiem osób oszczędzających w planach pracowniczych – dotyczy to ponad 90 proc. społeczeństwa. To wynik budowanej od lat kultury oszczędzania oraz nietypowej konstrukcji systemu – mówi Grzegorz Chłopek z Nationale-Nederlanden.

Chociaż udział w nim jest dobrowolny, to po uzyskaniu zgody Ministerstwa Spraw Społecznych i Zatrudnienia pracodawcy mogą obligatoryjnie objąć programem oszczędzania wszystkich pracowników z określonych sektorów gospodarki. W takim przypadku nie mogą oni zrezygnować z uczestnictwa. Od wielu lat spośród dużych kapitałowych funduszy emerytalnych Holendrzy odnotowują najwyższe realne zwroty z inwestycji.

Sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe to nie pieśń przyszłości, a codzienność branży cyberbezpieczeństwa. Filtry antyspamowe, fraud detection czy wykrywanie botnetów – to tylko kilka przykładów, gdzie inteligentne algorytmy wykorzystywane są od lat. Niestety, rosnące możliwości maszyn otwierają nowe drogi nie tylko dla specjalistów IT – stwarzają również nieodkryte jeszcze sposobności dla przestępców.

To tylko niektóre z wniosków płynące z raportu AI & Machine Learning przygotowanego przez Xopero Software S.A. z komentarzami ekspertów z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Tooploox.

AI & Machine Learning – komu to potrzebne?

Podstawowym celem ML jest analiza ogromnych zbiorów danych i automatyzacja jak największej liczby procesów. Coraz częściej sięga się po nią przy projektowaniu systemów bezpieczeństwa IT. Monitorowanie zachowań użytkowników w sieci, analiza parametrów z urządzeń sieciowych i logów użytkowników, analiza behawioralna czy wykorzystanie danych biometrycznych – to tylko kilka aspektów jej wykorzystania.

Nic dziwnego, że rośnie liczba firm wykorzystujących na co dzień inteligentne algorytmy w różnych sferach działania biznesu. Według badań Cisco z 2018 roku 80% średnich firm i 85% korporacji automatyzuje swoje procesy a 75% korzysta z uczenia maszynowego. Ponad 70% średnich i dużych przedsiębiorstw deklaruje również wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Machine learning na straży bezpieczeństwa

Wedługa badania Capgemini Research Institute z kolei, do 2020 roku, ponad dwie trzecie firm wprowadzi AI do swoich systemów bezpieczeństwa. Dlaczego aż tyle? Ponieważ w tej dziedzinie, danych do przetworzenia jest nieskończenie wiele. 60% organizacji objętych badaniem zgodnie twierdzi, że wdrożenie inteligentnych algorytmów pomoże im w walce z cyberzagrożeniami dzięki niższym kosztom wykrycia i likwidacji zagrożenia, krótszym czasie reakcji, oraz zwiększeniu dokładności systemów wykrywających malware.

-W jaki sposób rozwiązania oparte na machine learning przewyższają dotąd stosowane metody walki z cyberzagrożeniami? Są wielopoziomowe – tłumaczy Karolina Dzierżyńska, redaktor Centrum Bezpieczeństwa Xopero Software. –  Eksperci mają do dyspozycji platformę do behawioralnej analizy zbiorów big data, zestaw metod wykrywania anomalii, mechanizm umożliwiający uzyskiwanie informacji zwrotnej oraz moduł uczenia maszynowego.

Koszt czy oszczędność?

Wprawdzie wdrożenie AI jest drogie, jednak oszczędności w długiej perspektywie czasu mówią same za siebie. Przykład? Samouczący się program w serwerowni Google, który badał systemy podłączonych urządzeń pozwolił na obniżenie kosztów eksploatacji procesów chłodzenia niemal o połowę. Dodatkowo, raz zaprogramowana maszyna pomogła znacząco obniżyć koszty zasobów ludzkich.

Tak naprawdę wykorzystanie elementów sztucznej inteligencji w podstawowych produktach do zabezpieczania sieci, jak chociażby programy antywirusowe, powoduje, że są one dostępne dla każdego – małych firm, a nawet użytkowników domowych.

ML i AI – ograniczenia

Zanim zaczniemy rozważać skorzystanie z rozwiązań ML czy AI, warto zwrócić uwagę na ich ograniczenia. W przypadku problemów o znikomej istotności prawdopodobnie lepiej sprawdzą się tradycyjne metody ich rozwiązania. Podobnie będzie w przypadku niewielkiej ilości danych do analizy – człowiek poradzi sobie z nimi w rozsądnym czasie. Należy również pamiętać, że inteligentne rozwiązania mają swój margines błędu i wymagają kontroli.

Naukowcy z MIT wyodrębnili trzy kolejne czynniki ograniczające samouczenie maszyn w cyberbezpieczeństwie. Wiele firm nie posiada systemu znakowania dotychczasowych ataków, przez co system AI nie ma dostatecznych danych, aby rozpocząć naukę. Praca analityków jest czasochłonna i droga, a systemy – jak nowoczesne i sprawne by nie były – wciąż będą potrzebować nadzoru. Na dodatek, przestępcze oprogramowanie stale ewoluuje – inteligentne oprogramowanie nie zawsze jest w stanie przewidzieć nowatorskie metody hakerów.

Największą barierą wciąż pozostaje czas oraz budżet. Mimo dużych oszczędności, wdrożenie AI wiąże się ze sporą inwestycją, która wymaga czasu, zanim przyniesie zwrot.

Miecz o dwóch ostrzach

Należy również pamiętać, że sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe mogą zostać wykorzystane po drugiej stronie barykady i posłużyć przestępcom do przeprowadzenia ataków opartych o szczegółową analizę danych. Na szczęście, na razie nie są one powszechnie stosowane. Przestępcy wolą bowiem sprawdzone rozwiązania, które przyniosą im zyski szybko i tanio.

InBook S.A., Spółka notowana na rynku NewConnect od listopada 2008 r., działająca w branży e-commerce, przedstawiła nową strategię rozwoju. Przewiduje ona rozwój segmentu sprzedaży zegarków oraz wprowadzenie nowych linii biznesowych.

Spółka opublikowała nową strategię rozwoju, która opiera się na pięciu podstawowych filarach. Pierwszym z nich jest rozwój segmentu sprzedaży zegarków obejmujący wprowadzenie nowych marek, dywersyfikację produktową oraz zwiększenie zatowarowania umożliwiającego realizację większej liczby zamówień w czasie 24 godzin. Emitent wdroży także selektywne podejście do segmentu książek i rozważy ewentualną sprzedaż działu książek w przypadku wynegocjowania godziwej kwoty transakcji. InBook S.A. chce wprowadzić co najmniej jedną nową linię biznesową sprzedaży detalicznej w zakresie e-commerce oraz co najmniej jedną nową linię biznesową w zakresie handlu hurtowego. Spółka będzie też analizowała rynek i poszukiwała możliwości akwizycji sklepów e-commerce z ofertą komplementarną. Zarząd InBook S.A. jest przekonany, że przyjęcie nowej strategii rozwoju pozwoli na poprawę wyników finansowych oraz osiągnięcie wzrostu wartości.

„Nowa strategia rozwoju ma doprowadzić do realizacji trzech podstawowych celów. Pierwszy to zwiększenie skali działalności, co powinno poprawić warunki zakupowe i umocnić pozycję negocjacyjną wobec kontrahentów. Drugim celem jest znaczący wzrost generowanej marży handlowej, co pozwoli Spółce w przyszłości zostać dywidendową. Ostatni cel stanowi ograniczenie ryzyka biznesowego poprzez dywersyfikację prowadzonej działalności – kilka linii biznesowych. W realizacji tych celów zamierzam korzystać z doświadczeń innych spółek z portfela ABS Investment, takich jak Robinson Europe czy Outdoorzy.pl, które w ostatnich latach przeszły podobną drogę, a dzisiaj są dojrzałymi, atrakcyjnymi spółkami, które płacą dywidendę swoim akcjonariuszom.” ­-wyjaśnia Sławomir Jarosz, Prezes Zarządu Spółki InBook S.A.     

W lipcu br. Emitent poinformował o zawarciu umowy kredytowej z Alior Bank S.A. Bank udzielił Spółce kredyt w rachunku bieżącym w kwocie 500 tys. zł z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności. Kredyt został udzielony na okres 23 miesięcy – do dnia 30 czerwca 2021 r. Zarząd InBook S.A. uważa, że pozyskanie dodatkowego finansowania umożliwi wzrost skali działalności Spółki.

„Po raz pierwszy w historii InBook posiada istotne środki na rozwój. Zostaną one przeznaczone na realizację opublikowanej strategii. Dzisiejsza sytuacja na rynku wymaga z jeden strony sporej ostrożności w wyborze nowych obszarów działalności, a z drugiej szybkości, odwagi i agresywności, bo zyskuje ten, kto pierwszy zajmie pozycję w konkretnym obszarze produktowym.” – dodaje Prezes Jarosz.

W czerwcu 2019 r. Rada Nadzorcza Spółki powołała Sławomira Jarosza na stanowisko Prezesa Zarządu. Jest on specjalistą w dziedzinie finansowania inwestycji oraz rynku kapitałowego. Od 2011 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu ABS Investment S.A. – funduszu kapitałowego specjalizującego się w inwestycjach na rynku NewConnect.

InBook S.A. zakończył 2018 r. zyskiem netto w wysokości 49 tys. zł przy przychodach netto ze sprzedaży sięgających 4.969 tys. zł.

Ulubiony zwyczaj prezydenta Trumpa, polegający na rozstrajaniu rynków finansowych w niekontrolowany sposób za pomocą Twittera, dotychczas nie przyczynił się do gwałtownych ruchów dolara w relacji do pozostałych walut G10. Nieco więcej trudów musiały znieść natomiast waluty gospodarek wschodzących.

Pod koniec ubiegłego tygodnia odbyło się coroczne sympozjum bankierów centralnych w Jackson Hole. Nie przyniosło ono jednak wielu nowych informacji dotyczących kształtu polityki monetarnej w przyszłości, stąd uwaga rynków w najbliższych dniach skupi się na wiadomościach dotyczących handlu zagranicznego. We wrześniu w życie mają wejść nowe opłaty celne, które raz po raz nakładały na siebie nawzajem to Stany Zjednoczone, to Chiny. Niemniej, w momencie pisania niniejszego tekstu ze strony prezydenta Trumpa zaczęły pojawiać się sygnały dążące do osiągnięcia tymczasowego porozumienia z drugą stroną.

Oprócz wypatrywania kolejnych niespodzianek w handlu zagranicznym, w najbliższych dniach rynki finansowe będą zwracać uwagę, czy rosnąca niepewność nie oddziałuje na twarde dane makroekonomiczne. Takie zjawisko, jak dotychczas, częściowo potwierdzają raczej dane z Europy, niż te ze Stanów Zjednoczonych. Nieco więcej zmienności na rynku walutowym pojawi się pod koniec tygodnia – w piątek poznamy odczyty wskaźników inflacji dla USA oraz dla strefy euro.

PLN

Polski złoty nie zdołał uchronić się przed wyprzedażą, której w sierpniu doświadczyły waluty rynków wschodzących. Niemniej, jesteśmy zdania, że waluta Polski ma podstawy do ponownego ożywienia. Warto zwrócić uwagę na rosnącą różnicę w poziomie stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego a Europejskiego Banku Centralnego. Co więcej, dane pochodzące z polskiego rynku pracy przekraczają oczekiwania inwestorów, a wyraźne przyspieszenie wskaźników inflacji oznacza, że gospodarka Polski optymalnie wykorzystuje czynniki wytwórcze, a być może nawet angażuje ich nieco za dużo. Równocześnie nie uważamy, aby Rada Polityki Pieniężnej NBP była skłonna obniżać stopy procentowe. Polski bank centralny, póki co, trzyma stabilny poziom stóp i nie uważamy, żeby miało się to zmienić. Tym samym atrakcyjność złotego w oczach inwestorów może wzrosnąć po oczekiwanych obniżkach stóp procentowych EBC we wrześniu.

GBP

Wydaje się, że ostatnie wiadomości dotyczące negocjacji w sprawie Brexitu zdołały przekonać rynki, że prawdopodobieństwo tzw. no dealu jest przynajmniej odrobinę mniejsze, niż uważają inwestorzy. W ostatnich tygodniach obserwowaliśmy w związku z tym umiarkowane umocnienie funta brytyjskiego. Obecnie uwaga rynków skupiona jest na parlamentarnej opozycji, która zamierza zablokować możliwość Brexitu bez umowy zaraz po powrocie Izby Gmin z wakacyjnej przerwy od obrad (tzw. recess) na początku września. Jesteśmy zdania, że kwestia Brexitu nie może zostać rozwiązana bez wcześniejszego przeprowadzenia ponownych wyborów parlamentarnych w Wielkiej Brytanii. Po najbliższych tygodniach oczekujemy zatem zwiększonej zmienności w kursie szterlinga. Rynki najpewniej obdarzą jednocześnie mniejszą uwagą (jeżeli w ogóle) dane makro dotyczące aktywności w poprzednich miesiącach.

EUR

Wskaźniki nastrojów biznesowych w strefie euro wydają się stabilizować na poziomach, które są spójne z umiarkowanymi odczytami o wzroście gospodarczym. W bloku walutowym pojawił się jednak bardzo wyraźny dwudźwięk pomiędzy sektorem usług, a sektorem wytwórczym, na którym odbija się niepewność związana z handlem zagranicznym. Niemniej, w ostatnich dniach kurs euro utrzymywał się w dość wąskim korytarzu wahań; obecnie rynki finansowe wyczekują kluczowego spotkania Europejskiego Banku Centralnego. Rada Prezesów EBC spotka się już we wrześniu, a po europejskich decydentach dość powszechnie oczekuje się wprowadzenia nowej rundy bodźców monetarnych. Przed spotkaniem EBC czekamy na piątkowy odczyt dynamiki cen w strefie euro, w poszukiwaniu jakichkolwiek oznak długo oczekiwanego trendu wzrostowego w inflacji bazowej bloku walutowego.

USD

Dotychczas działalność prezydenta Trumpa w zakresie handlu zagranicznego miała odwrotny skutek od zamierzonego – dolar amerykański zdołał umocnić się jedynie względem walut gospodarek wschodzących. Największą aprecjacją USD może pochwalić się w relacji z juanem chińskim (waluta Chin ma za sobą najgorszy miesiąc od 14 lat). Jednocześnie żadne dane dotyczące handlu międzynarodowego nie wskazują na to, jakoby nowe cła przyczyniły się do zwężenia amerykańskiego deficytu. Co więcej, jakiekolwiek oznaki wyprzedaży w oczywisty sposób nie sprzyjają gabinetowi Trumpa. Spodziewamy się zatem, że w najbliższych tygodniach dojdzie do skutecznego rozwiązania konfliktu na tle handlu zagranicznego, a tym samym waluty gospodarek wschodzących będą w stanie ożywić się w relacji do walut G10.

Autor: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk, Ebury Polska

Podczas odbywającej się w San Francisco konferencji VMworld 2019 firma VMware ogłosiła, że ich platforma cyfrowego miejsca pracy Workspace ONE otrzyma wsparcie w postaci usług tzw. cyfrowego konsjerża. W jego ramach cyfrowe doświadczenia pracowników wspierać będzie wiele nowych narzędzi, ale trzonem usługi ma być inteligentny wirtualny asystent. Dzięki technologii IBM Watson Workspace ONE stanie się pierwszą na rynku platformą cyfrowego obszaru roboczego, wykorzystującą możliwości sztucznej inteligencji.

Ogłoszone podczas VMworld 2019 US usługi cyfrowego konsjerża mają wesprzeć organizacje w podnoszeniu satysfakcji i produktywności pracowników w trakcie całego cyklu zatrudnienia. Poza rozwiązaniem sztucznej inteligencji wspierającej ludzi w ich codziennych aktywnościach zawodowych, firma VMware ogłosiła szereg pomniejszych usprawnień. Pozwolą one firmowym działom IT w pełni wykorzystać moc automatyzacji do zagwarantowania bezpiecznego dostępu do dowolnej aplikacji, w dowolnej chmurze i na dowolnym urządzeniu i bez względu na lokalizację dla każdego z zatrudnionych w organizacji pracowników

Budowanie pozytywnych cyfrowych doświadczeń pracowników musi być kompleksowe i obejmować działania od zatrudnienia po odejście człowieka z organizacji. Taka strategia musi być trzonem całego procesu wdrożeniowego w zakresie cyfrowego miejsca pracy, bo tylko wtedy gwarantuje sukces. Dzięki ogłoszonym innowacjom VMware zwiększać będzie poziom cyfrowych doświadczeń pracowników. Współpracując z najlepszymi partnerami i dostawcami technologii, jesteśmy gotowi zapewnić pracownikom wszystko, czego potrzebują, aby być produktywnymi w pracy tak teraz, jak i w przyszłości – komentuje Shankar Iyer, wiceprezes VMware ds. rozwiązań dla użytkowników końcowych.

Sztuczna inteligencja wkracza w życie pracowników

Firma VMware ogłosiła, że oparte na algorytmach sztucznej inteligencji nowe usługi mają na celu przede wszystkim uprościć procesy wdrażania nowych pracowników do ich codziennych zadań. Pracownicy będą mieli dostęp do wirtualnego asystenta, bazującego na rozwiązaniu IBM Watson z poziomu platformy aplikacyjnej Workspace ONE Intelligent Hub. Użytkownicy w oparciu o przetwarzanie języka naturalnego będą mogli komunikować się ze swoim asystentem np. w trakcie procesu onboardingu, by uzyskać najważniejsze informacje o nowym miejscu pracy. Workspace ONE będzie tym samym pierwszą na rynku platformą cyfrowego obszaru roboczego, wykorzystującą możliwości wirtualnego asystenta opartego na sztucznej inteligencji.

Na obecnym rynku pracownicy oczekują niczym nieskrepowanych doświadczeń technologicznych. To, co mogą mieć na wyciągniecie ręki w życiu prywatnym musi wspierać ich także w karierze zawodowej. Dzisiaj to już nie tylko dostęp do smartfonów. Chodzi także o możliwość interakcji z wirtualnymi asystentami i chatbotami w celu usprawnienia ich codziennych zadań. Asystent cyfrowy Workspace ONE Intelligent Hub obsługiwany przez IBM Watson nie tylko ułatwi pracownikom znalezienie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, ale także zapewni zespołom IT i HR czas na realizację strategicznych zadań i rozwój biznesu – mówi Daniel Kloud, wiceprezes ds. strategicznego ekosystemu partnerów w dziale danych i rozwoju SI w firmie IBM.

Dzięki nowej usłudze Workspace ONE Intelligent Hub Virtual Assistant, pracownicy będą mogli sprawnie wykonywać liczne zadania związane z codzienną interakcją z działami IT i HR. Wirtualny asystent wesprze pracowników w samodzielnym rejestrowaniu nowych urządzeń do firmowej sieci, rozwiązywaniu problemów z profilami Wi-Fi czy w zarządzaniu i wybieraniu świadczeń pozapłacowych. Ponadto pracownicy będą mogli korzystać z wirtualnego asystenta Workspace ONE Intelligence Hub, aby uzyskać dostęp do różnorodnych zasobów danej organizacji, w tym poszczególnych regulaminów firmy, lokalizacji biur zdalnych czy procesów innych zespołów.

Bezpieczne zasoby bez ograniczeń

W trakcie konferencji VMworld 2019 US firma ogłosiła, że platforma Workspace ONE Intelligent Hub zostanie wsparta również zaktualizowanym oprogramowaniem Mobile Flows. Rozwiązanie pomoże użytkowników, korzystającym z kilku urządzeń i systemów wykonywać zadania z nimi powiązane z poziomu jednej aplikacji. Eliminuje to potrzebę odwiedzania kilku różnych witryn internetowych lub aplikacji przez użytkowników końcowych podczas wykonywania zadań biznesowych.

Zwiększenie produktywności pracowników poprzez zapewnienie im bezproblemowego dostępu do potrzebnych zasobów ma dzisiaj kluczowe znaczenie dla sukcesu cyfrowego obszaru roboczego. Jednak działy nadal IT muszą mieć kontrolę nad tym, co się dzieje z całym środowiskiem informatycznym firmy. Swoboda dostępu nie może ograniczać możliwości kontrolowanie tego, czy dane urządzenia, aplikacje i systemy pracownika działają prawidłowo. Dlatego Workspace ONE otrzymał wsparcie w postaci platformy Digital Employee Experience Management. Dzięki tej nowej usłudze działy IT będą mogły w czasie rzeczywistym wykrywać i zdalnie usuwać potencjalne problemy, które mogą mieć wpływ na cyfrowe doświadczenia pracowników i bezpieczeństwo danych.

Cyfrowe doświadczenia wzmacniają biznes

Najnowsze badania VMware wykazały, że firmy, które chętnie inwestują w rozwój cyfrowych doświadczeń pracowników, znacznie łatwiej osiągają cele biznesowe i przyciągają uzdolnionych fachowców. Trend ten dotyczy tak krajów zachodniej Europy, jak i polskich firm. W Polsce ponad 75 proc. pracowników uzależnia wybór danej pracy od poziomu cyfrowej wolności, co stanowi wynik średnio o 15 proc. wyższy niż w Niemczech, Francji czy Wlk. Brytanii. Ponadto Polscy respondenci, którzy przyznali, że ich organizacja daje im możliwość pracy zdalnej oraz dostęp do nowych technologii, znacznie częściej wskazywali, że są dumni ze swojego miejsca pracy, w porównaniu z respondentami, których firma nie pozwala na taką swobodę (82 proc. w porównaniu do 18 proc).

30 proc. pracujących milenialsów z Polski uważa, że przemysł 4.0 będzie dla nich barierą na rynku pracy. Na świecie obawia się tego prawie połowa przedstawicieli pokolenia Y. Jak zauważają autorzy badania Deloitte „Global Millennial Survey 2019”, pesymizm wśród milenialsów jeszcze nigdy nie był na tak wysokim poziomie. Zdaniem ekspertów przyczyna tkwi w czasach, w których przyszło im dorastać. Wchodzenie w dorosłość w okresie szybkiej transformacji pozostawiło poczucie niepewności jutra i pesymistyczne nastawienie do postępu gospodarczego i społecznego.

Deloitte zapytał o opinię prawie 13 500 osób z 42 krajów, z czego 300 ankietowanych pochodzi z Polski. Respondenci to osoby urodzone między styczniem 1983 roku a grudniem 1994 roku. W celu wygenerowania bardziej kompleksowej perspektywy całego pokolenia tegoroczne badanie zostało rozszerzone i objęło bardziej zróżnicowaną grupę uczestników, w tym 31 proc. (globalnie) osób, które nie były zatrudnione na pełen etat oraz 34 proc. osób, które nie posiadały wyższego wykształcenia.

Lista ambicji

Milenialsi nie są mniej ambitni od przedstawicieli innych pokoleń, jednak ich priorytety uległy zmianie lub zweryfikowała je rzeczywistość, np. ograniczenia finansowe. I to właśnie finanse są na szczycie listy ambicji polskich przedstawicieli pokolenia Y. To cel 59 proc. z nich. Co ciekawe, aż 67 proc. milenialsów uważa, że to możliwe do osiągnięcia. Na drugim miejscu są podróże – cel 58 proc. ankietowanych. – Te dwa pierwsze wyniki budzą moje zainteresowanie, gdyż są dokładnie odwrotne od globalnych. Dla 57 proc. ankietowanych na świecie priorytetem jest zwiedzanie świata. Co ciekawe bardziej są tym zainteresowane kobiety (62 proc.) niż mężczyźni (51 proc.). Dopiero 52 proc. marzy o zamożnym życiu. Co ważne, to co do tej pory uznawaliśmy za swego rodzaju oznakę dorosłości, czyli kupno domu lub założenie rodziny, nie znajduje się na szczycie listy priorytetów – mówi Anna Łukawska, Menedżer w zespole employer brandingu w Deloitte.

O zakupie domu myśli jedynie 54 proc. (49 proc. globalnie) ankietowanych, a założenie rodziny planuje  47 proc. (39 proc. globalnie).

Czego obawiają się najbardziej

Wyniki z Polski różnią się także od globalnych odpowiedzi dotyczących obaw pokolenia Y. Polscy milenialsi najbardziej obawiają się terroryzmu. Takiej odpowiedzi udzieliło aż 34 proc. ankietowanych. Globalnie tak odpowiedziało jedynie 19 proc. badanych. Na drugim miejscu jest brak stabilności politycznej, wojny i konflikty – 29 proc. (globalnie 18 proc.), za nimi natomiast zmiany klimatyczne i ochrona środowiska – 27 proc. – które z kolei otwierają globalną listę obaw (29 proc.).

– Terroryzm jako obawa nr 1 w Polsce, czyli kraju, który przecież nie doświadczył zamachów takich jak te w Londynie czy Madrycie, może oznaczać, że Polacy są zapobiegliwi. Niemniej, także w globalnych wynikach terroryzm, wojny i konflikty są wysoko, w pierwszej siódemce, co sugeruje, że bezpieczeństwo jest dla naszych ankietowanych najważniejsze. Warto też odnotować, że podobne obawy częściej miały osoby z wyższym wykształceniem. Absolwenci szkół średnich bardziej obawiają się bezrobocia czy złej opieki zdrowotnej – mówi Anna Łukawska.

Pewnego rodzaju trudna miłość łączy milenialsów z social mediami. Doceniają fakt, że strony internetowe i aplikacje społecznościowe pozwalają ludziom pozostać w kontakcie i uzyskiwać dostęp do informacji, ale też zauważają, że mogą być one narzędziem nadużyć. Z tym wiążą swoje największe obawy dotyczące social mediów – aż 79 proc. milenialsów w Polsce i na świecie obawia się, że padnie ofiarą oszustwa internetowego. Kolejne 78 proc. (76 proc. globalnie) nie ufa sposobom, w jaki organizacje uzyskują informacje na ich temat w kanałach społecznościowych. Przedstawiciele pokolenia Y zauważają tu znacznie więcej wad. 57 proc. polskich milenialsów (64 proc. globalnie) uważa, że ograniczenie czasu spędzanego w mediach społecznościowych pozytywnie wpływa na zdrowie fizyczne, a aż 62 proc. (60 proc. globalnie) jest zdania, że przekłada się na ich poczucie szczęścia.

Milenialsi pozbawieni złudzeń co do sytuacji polityczno-gospodarczej

Wśród milenialsów w Polsce o 17 p. proc spadła rok do roku liczba tych, którzy wierzą, że w ciągu 12 miesięcy poprawi się sytuacja społeczno-polityczna (25 proc.) w kraju, a o 4 p. proc. tych, którzy mają takie przekonania odnośnie sytuacji gospodarczej (26 proc.). Także globalnie widać ogromny spadek tych nastrojów. Tylko 26 proc. respondentów oczekuje poprawy sytuacji gospodarczej w ich krajach w nadchodzącym roku.

Ta liczba do tej pory nie spadła poniżej 40 proc., a w ostatnich dwóch latach wyniosła nawet 45 proc. Podobnie z ocenami sytuacji społeczno-politycznej. W tym roku mniej niż jedna czwarta (22 proc.) przedstawicieli pokolenia Y zadeklarowała, że spodziewa się poprawy w swoich krajach w ciągu 12 miesięcy. Jeszcze rok temu uważało tak 33 proc. badanych.

Tegoroczne badanie pokazuje, że ubiegłoroczny spadek opinii nt. pozytywnego wpływu biznesu na społeczeństwo nie był odchyleniem od normy. Rok do roku liczba takich opinii spadła wśród polskich milenialsów z 58 do 51 proc. Spadek – i to spory – jest też widoczny w globalnych wynikach. Przez 4 lata z rzędu wynik ten kształtował się na poziomie 70 proc., w 2018 roku spadł do 61 proc., a w tym roku liczba respondentów, którzy powiedzieli, że biznes ma pozytywny wpływ na społeczeństwo spadła do zaledwie 55 proc. Według ekspertów Deloitte na globalne wyniki szczególnie wpłynęły odpowiedzi ankietowanych z krajów wschodzących, które spadły z 85 proc. dwa lata temu do 61 proc. obecnie. W tym samym okresie dojrzałe rynki, odnotowały spadek o 16 p. proc. Po części to także efekt coraz powszechniejszej opinii, że firmy koncentrują się na swoich własnych celach, a nie problemach społeczeństwa. Z tą opinią zgadza się 76 proc. badanych na świecie (wzrost rok do roku o 1 p. proc.). Co ciekawe, milenialsi w Polsce mają inne zdanie. Liczba osób, które uważają, że biznes skupia się wyłącznie na sobie spadła z 77 proc. w ubiegłym roku do 54 proc. obecnie.

Wpływ przemysłu 4.0

Na tle globalnych wyników Polacy okazują się być jednak nie aż takimi pesymistami w postrzeganiu własnych szans w erze przemysłu 4.0. Jedynie 28 proc. ankietowanych z Polski, pracujących w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin i 27 proc. niepracujących uważa, że przemysł 4.0 utrudni im znalezienie lub zmianę pracy, podczas gdy globalnie odpowiedziało tak odpowiednio 46 proc. i 45 proc. ankietowanych.

Większe obawy Polacy mają jeśli chodzi o posiadane odpowiednich umiejętności. Podczas gdy globalnie 81 proc. zatrudnionych i 65 proc. bezrobotnych uważa, że ma umiejętności wymagane w środowisku pracy kształtowanym przez przemysł 4.0, w Polsce odpowiedziało tak odpowiednio 79 i 62 proc. badanych.

– Z całą pewnością – i to przyznają nasi ankietowani – siły przemysłu 4.0 wpłynęły na rynek pracy. Technologie cyfrowe zmieniły w ciągu ostatnich dziesięciu lat wiele stanowisk pracy. Milenialsi uczyli się korzystać z technologii, które nawet nie istniały, gdy wchodzili na rynek pracy. Można więc powiedzieć, że ustawiczne kształcenie jest nie tyle warunkiem awansu, co przetrwania w miejscu pracy. Jednocześnie zapotrzebowanie na kształcenie rośnie, gdyż każde stanowisko podlega zmianom – mówi Sylwia Dębińska, Lider zarządzania talentami w Deloitte.

Burzenie norm, ale nie nad Wisłą

Radykalne zmiany, jak wzrost nierówności ekonomicznych, rozwój mediów społecznościowych czy technologie przemysłu 4.0, nałożyły na pokolenie Y na świecie i młodsze generacje trudności ekonomiczne, społeczne i być może psychologiczne. Milenialsi bywają nazywani „pokoleniem zaburzonym”, ale ich zachowania i wybory, jak choćby późniejsze zakładanie rodziny czy posiadanie mniejszej liczby dzieci – również zakłócają gospodarkę i społeczeństwo. Więcej niż kiedykolwiek – 49 proc. badanych –  gdyby mogło, zrezygnowałoby z obecnej pracy w ciągu najbliższych dwóch lat. Ta liczba wzrosła rok do roku o 11 p. proc. Nie są to tylko deklaracje – mniej więcej jedna czwarta osób, które tak odpowiedziały zwolniła się z pracy w ciągu ostatniego roku. W Polsce ten trend jest odwrotny, a liczba osób, które zwolniłyby się z pracy w ciągu najbliższych dwóch lat spadła rok do roku z 51 proc. do 41 proc. Na czele listy przyczyn skłaniających do odejścia z firmy w tak krótkim czasie są niezadowolenie z wynagrodzenia oraz brak możliwości awansu i rozwoju zawodowego.

Z 20 proc. do 35 proc. wzrosła natomiast liczba polskich milenialsów, którzy spodziewają się zostać w obecnej firmie przez pięć lub więcej lat. Globalnie ten wynik pozostał na poziomie 28 proc.

– Zauważyliśmy silne korelacje pomiędzy tymi, którzy nie chcą zmieniać pracy, a tymi, którzy twierdzą, że ich firmy osiągają najlepsze wyniki finansowe, wpływ na społeczność, rozwój talentów oraz różnorodność i integrację społeczną. To znajduje odzwierciedlenie w raporcie Deloitte „Global Human Capital Trends”, gdzie prawie połowa liderów biznesu i HR stwierdziła, że kwestie związane z przedsiębiorstwami działającymi według modelu biznesu odpowiedzialnego 4.0 są ważniejsze dla ich organizacji niż trzy lata temu – mówi Sylwia Dębińska. – Przełomowe zmiany stanowią siłę napędową wzrostu i oferują nowe możliwości, lecz stanowią także źródło niepewności dla młodszych pracowników. Każde pokolenie znajduje się pod wpływem okoliczności, w których funkcjonuje i pokolenie Y nie jest tu wyjątkiem – dodaje ekspertka Deloitte.

Aktualny spokój rynków bazuje na braku odpowiedzi na pytanie, czy rozmowa telefoniczna między USA i Chinami w sprawie wznowienia rozmów handlowych miała miejsce czy nie? Prezydent Trump zapewnia, że tak. Chiny twierdzą, że do niczego nadzwyczajnego nie doszło. Inwestorzy zaczynają być sceptyczni, ale najwyraźniej są też zbyt zmęczeni całą huśtawką i wolą czekać w miejscu na nowe informacje.

W obliczu przedweekendowej decyzji USA o podwyższenia ceł importowych na chińskie towary zanosiło się dominację trybu risk-off na rynkach w tym tygodniu. Jednak zwrot przyniosły zapewnienia prezydenta Trumpa, że strona chińska telefonicznie zwróciła się do strony amerykańskiej z prośba o wznowienie negocjacji. Problem w tym, że rzecznik chińskiego MSZ, który zwykle informuje media o wszelkich rozmowach stron, powiedział, że nie posiada wiedzy na temat żadnej rozmowy telefonicznej. Wątpliwości co do rozmowy telefonicznej wyraził też wydawca chińskiej gazety Global Times, który zwykle jest bardzo dobrze poinformowany. Według jego informacji, strony utrzymują tylko kontakt na poziomie technicznym i nie doszło do rozmowy między głównym kierownictwem sztabów. Mimo to Trump upiera się, że rozmowa miała miejsce z wicepremierem Chin.

Jesteśmy w delikatnej sytuacji, w której nikt nikogo nie chce nazwać kłamcą, a na pewno nie osobę, która potrafi szybko wpaść w gniew. Jednocześnie jednak inwestorzy nie wiedzą, gdzie leży prawda? Czy Chińczycy zadzwonili do Amerykanów czy nie? Czy nadzieje na postęp w negocjacjach powinny się tlić, czy trzeba je zdmuchnąć? W chwilach podwyższonej niepewności opcje zwykle są dwie: albo uciekać z rynku, albo spokojnie stanąć z boku. Biorąc pod uwagę huśtawkę z końcówki piątkowego handlu i zawirowań za czasu sesji azjatyckiej w poniedziałek, element paniki już się dokonał. Stąd bierze się obecna stabilizacja. Szczególnie, że w piątek inwestorzy obawiali się czegoś gorszego niż zaostrzenia polityki celnej. Trump nieformalnie sugerował, aby amerykańskie firmy szykowały się do wycofania działalności z Chin – prezydent powiedział, że może powołać się na ustawę International Emergency Economic Powers Act z 1977 r., na podstawie której może zakazać firmom współpracę z Chinami. Ostatecznie akt wykonawczy nie został uruchomiony. Na tym tle wyższe cła wydają się czymś „dobrym”? Czasami nie potrafię zrozumieć logiki uczestników rynku, ale po tak burzliwym miesiącu jestem w stanie zrzucić to na karb ogólnego zmęczenia zaskakującymi zwrotami akcji. Jeszcze tylko cztery dni handlowe do końca sierpnia i (miejmy nadzieję) powrotu regularnej płynności. Wytrzymamy.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

W wezwaniu na akcje Mostostal Warszawa S.A. ACCIONA nabyła łącznie 2.407.655 akcji, co razem z akcjami posiadanymi przed ogłoszeniem wezwania stanowi 62,1% kapitału zakładowego Spółki. Transakcja nabycia akcji po drugim, finalnym etapie wezwania została przeprowadzona na GPW 26 sierpnia. Transakcja po pierwszym etapie wezwania miała miejsce 8 sierpnia.

W opinii ACCIONA wynik wezwania to dla wzywającego kolejny krok w kierunku integracji Mostostalu Warszawa z Grupą ACCIONA, która jest niezbędna do zapewnienia stabilnej przyszłości tej Spółki. Po przeprowadzeniu transakcji pozycja Wzywającego w akcjonariacie Mostostalu Warszawa umocniła się, co daje mu większą elastyczność w zakresie kontroli korporacyjnej, a tym samym zwiększa realny wpływ na strategiczne decyzje, które mogą wymagać podjęcia w kontekście zabezpieczenia stabilności finansowej Spółki.

Ostateczna cena w wezwaniu oferowana przez ACCIONA wynosiła 4,5 zł za jedną akcję Mostostalu Warszawa. Wezwanie było dla akcjonariuszy tej Spółki okazją do wyjścia z inwestycji w relatywnie niepłynną Spółkę, z premią na poziomie 47,1% w stosunku do ceny zamknięcia na dzień poprzedzający ogłoszenie wezwania.

W I połowie 2019 roku ceny gruntów komercyjnych pozostały na stabilnym, zbliżonym do zeszłorocznego poziomie. Tereny o przeznaczeniu mieszkaniowym kontynuowały trend wzrostowy, jednak w niższym tempie niż w podobnym okresie ubiegłego roku.

– Rynek gruntów inwestycyjnych pozostaje rozgrzany, w szczególności w sektorach mieszkaniowym i przemysłowym. Choć ceny mieszkań osiągnęły rekordowy poziom, deweloperzy uważają, by odpowiedzieć na popyt rynku bez zalania go podażą, zwłaszcza że ich marże maleją z powodu rosnących cen surowców i wynagrodzeń w sektorze budowlanym. Mimo ograniczonej podaży gruntów gotowych do procesu inwestycyjnego ceny działek we wszystkich sektorach pozostają na stabilnym poziomie – mówi Emil Domeracki, dyrektor Działu Gruntów w Colliers International.

Sektor mieszkaniowy z największą dynamiką

Polski rynek mieszkaniowy utrzymał dominującą pozycję zarówno w zakresie dynamiki wzrostu cen gruntów, jak i wolumenu transakcyjnego. W pierwszej połowie 2019 r. plasowały się one na poziomie 370-1380 EUR/mkw. PUM w centrum stolicy i od 210 do 400 EUR/mkw. PUM poza obszarem centralnym.

W porównaniu z rekordowym rokiem 2018 liczba nowych mieszkań wprowadzonych na rynek zauważalnie spadła. W wielu ośrodkach miejskich popyt wciąż przewyższa podaż i tylko w Gdańsku i Wrocławiu obserwujemy równowagę w tym zakresie. Choć rosnące koszty siły roboczej i surowców obniżają marże deweloperów, dynamika przyrostu cen powierzchni mieszkaniowej spowolniła z gwałtownego skoku do powolnego wzrostu w obliczu osiągnięcia rekordowego pułapu, szczególnie na rynkach wrocławskim i warszawskim.

Deweloperzy mieszkaniowi zaczynają też spoglądać na grunty dotychczas zajmowane przez starsze biurowce. Przykładem tego jest sprzedaż części warszawskiego parku biurowego Empark na Służewcu pod budowę osiedla mieszkaniowego.

Zdaniem ekspertów Colliers International dzięki utrzymaniu niskich stóp procentowych i kontynuacji pozytywnych trendów makroekonomicznych, deweloperzy mieszkaniowi zachowają dominującą pozycję w zakupie ziemi.

Sektor biurowy inwestuje na zabezpieczonych gruntach

Stały przyrost podaży powierzchni biurowej i aktywności najemców utrzymał ceny gruntów na stabilnym poziomie (w miastach regionalnych wynosi od 80 do 310 EUR/mkw. GLA, zaś w Warszawie między 400 a 1150 EUR/mkw. GLA). Pomimo malejącego wskaźnika pustostanów i rosnącej aktywności deweloperów popyt na grunty nie jest duży, gdyż większość bieżących inwestycji realizowanych jest na bankach ziemi zabezpieczonych w latach minionych. Jednocześnie rozwój przedsiębiorstw z sektorów IT, outsourcingu i nowoczesnych usług biznesowych w miastach regionalnych wciąż generuje zainteresowanie dobrze położonymi gruntami pod budowę biurowców klasy B i parków biurowych.

Sektor magazynowy szyty na miarę

Rozwój  infrastruktury drogowej, lotniczej oraz morskiej wpływa na spekulacyjny zakup gruntów na rynku przemysłowym, jednak największe akwizycje dotyczą ziemi pod projekty z najemcą. Rosnące zainteresowanie wschodem kraju nie przyćmiło tradycyjnie popularnych regionów logistycznych takich, jak Górny Śląsk, Centralna Polska i przedmieścia Warszawy.

Nowe rozwiązania dla usług o mniejszej skali (magazyny dla osób prywatnych, biura i magazyny dla nowych przedsiębiorstw itd.) wciąż wypełniają luki przemysłowe i magazynowe w obszarach zurbanizowanych. Realizacja niestandardowych dla rynku założeń pozwala uzyskać wyższe czynsze na mniejszej powierzchni w obliczu wzrostu cen siły roboczej i surowców budowlanych.

Ceny gruntów pod handel na stabilnym poziomie

Wysokie nasycenie powierzchnią handlową w dużych miastach wciąż ogranicza aktywność deweloperów w tym obszarze. Wzrasta zaś zainteresowanie zakupem gruntów pod budowę parków handlowych w mniejszych miejscowościach, co wskazuje na przyjęcie strategii  budowania lokalnych centrów handlowych. Pomimo niskiego wolumenu zakupów gruntów o przeznaczeniu handlowo-usługowym poziom ich cen pozostał na stabilnym poziomie.

Rynek hotelowy zorientowany na biznes

Obszary zabudowy biurowej w dużych miastach nadal tworzą popyt na nowoczesną powierzchnię hotelową zorientowaną na ruch biznesowy i przestrzeń konferencyjno-targową. Pomimo rozwoju turystyki lokalnej i międzynarodowej w Polsce, sektor ten wciąż odpowiada za najważniejsze nowe inwestycje od 2017 roku.

Decyzje planistyczne i administracyjne ograniczające zabudowę mieszkaniową w obszarach usługowych zwiększyły popularność hoteli typu condo jako alternatywę dla nabywania mieszkań przez inwestorów indywidualnych. Zarówno polscy deweloperzy, jak i doświadczeni inwestorzy i operatorzy zagraniczni poszukują gruntów pod budowę akademików, aparthoteli, mieszkań na wynajem czy domów seniora, pomimo niskiego wolumenu transakcji sprzedaży tego typu obiektów jako produktu inwestycyjnego.

Budżet na 2020 r. bez deficytu byłby znaczącym krokiem do uzdrowienia polskiej gospodarki – uważają Pracodawcy RP. Realizacja takiego planu wydatków nie byłaby łatwa, ale warto to wyzwanie podjąć.

Budżet bez deficytu to zamiar, któremu powinniśmy kibicować wszyscy, bez względu na poglądy polityczne, bo to jest dobre dla polskiej gospodarki – mówi dr Leszek Juchniewicz, główny ekonomista Pracodawców RP.

W jego opinii polskie państwo jest już i tak wystarczająco zadłużone. Czas odwrócić tę tendencję i skończyć z rokrocznym generowaniem nowych zobowiązań. – Wierzę, że budżet bez deficytu będzie priorytetem w polityce finansowej w przyszłym roku i nie okaże się przedwyborczą, pustą deklaracją – zaznacza.

Likwidacja dziury budżetowej dałaby także narzędzie do walki z pogorszeniem koniunktury gospodarczej na świecie i w rezultacie w Polsce. W przypadku zrealizowania najgorszych scenariuszy dotyczących spowolnienia, rząd będzie mógł wrócić do zadłużenia, aby ratować PKB.

Byłoby to zadłużanie na mniejszą skalę, bo inny byłby punkt wyjścia. Zadłużać się, mając zerowy deficyt to sytuacja komfortowa w porównaniu do takiej, w której dług już jest spory – wyjaśnia Juchniewicz – W tej drugiej pole manewru jest o wiele mniejsze, a pozytywne efekty trudniejsze do osiągnięcia .

Pracodawcy RP popierają pomysł budżetu bez dziury budżetowej. Deklarują przy tym gotowość do współpracy w jego realizacji w ramach prac Rady Dialogu Społecznego oraz spotkań bezpośrednich.
Pracodawcy RP

Na rynku nieruchomości w regionie CEE sfinalizowano transakcje o łącznej wartości 5,47 mld euro, a aż 50% tego wolumenu przypada na Polskę.

Według JLL, w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2019 r. na rynku nieruchomości w Europie Środkowo-Wschodniej (CEE) odnotowano szereg transakcji inwestycyjnych o łącznej wartości ponad 5,47 mld euro. Polska, z wynikiem 2,72 mld euro, jest zdecydowanym liderem (prawie 50% udziału), a tuż za nią uplasowały się Czechy osiągając 1,68 mld euro (30%). W obu tych krajach inwestorzy azjatyccy, zwłaszcza ci z Korei Południowej, byli szczególnie aktywni. Na Węgrzech wolumen inwestycji w nieruchomości komercyjne wyniósł 400 mln euro, a w Rumunii i na Słowacji odpowiednio 338 i 350 mln euro.
Zakładając bardzo pozytywny scenariusz, na koniec tego roku wartość umów kupna/sprzedaży nieruchomości w regionie może nawet przewyższyć rekordowe 13,23 mld euro zarejestrowane w 2018. Polska ma szansę zbliżyć się do znakomitych ubiegłorocznych wyników, a to za sprawą dużych transakcji zaplanowanych do realizacji w drugiej połowie 2019. W Czechach apetyt inwestycyjny pozostaje silny, chociaż tamtejszy rynek odczuwa skutki ograniczonej podaży obiektów typu prime. Wyniki zanotowane na Węgrzech i w Rumunii mogą się nawet potroić do końca roku, co odzwierciedla mocną kondycję rynku, szczególnie w przypadku Rumunii. – Mike Atwell, Dyrektor Działu Rynków Kapitałowych w Czechach i Europie Środkowo-Wschodniej, JLL

Polska wciąż na czele w CEE

Polski rynek inwestycyjny odnotował bardzo dobre wyniki w I połowie 2019 r.
Wartość transakcji inwestycyjnych w Polsce wyniosła 2,72 mld euro w I półroczu i był to drugi najlepszy wynik w historii naszego rynku. W I połowie 2019 r. zawarto ok. 60 transakcji, a rynek biurowy dominował zarówno pod względem ich wartości, jak i liczby. W podziale na sektory, 1,67 mld euro przypadło na biura, 430 mln euro na nieruchomości handlowe, 374 mln euro na sektor magazynowy, 135 mln euro na hotele, 47 mln euro na sektor mieszkaniowy i 60 mln euro na pozostałe nieruchomości. Pod względem wartości transakcji kapitał azjatycki odpowiadał za ponad jedną trzecią przejęć, koncentrując się na polskich aktywach biurowych i przemysłowych. Stopy kapitalizacji utrzymywały się na stabilnym poziomie we wszystkich klasach aktywów. Spodziewamy się dalszej kompresji do końca roku, z wyłączeniem rynku nieruchomości handlowych. – Tomasz Trzósło, Dyrektor Zarządzający JLL w Polsce i Europie Środkowo – Wschodniej

Sektor biurowy w Polsce z historycznie najlepszym wynikiem w I półroczu

W I połowie 2019 r. polski sektor biurowy był najaktywniejszy pod kątem inwestycji, a to w dużej mierze zasługa transakcji, które były już na zaawansowanym etapie w 2018 r. i ostatecznie zostały zamknięte do końca czerwca br.

W I połowie roku zanotowaliśmy całe spektrum transakcji biurowych, zarówno dla obiektów typu core i core+, produktów oportunistycznych oraz tzw. value add. Aktywność ta będzie kontynuowana również w II połowie roku, w której przewidujemy finalizację umów kupna/sprzedaży zarówno w Warszawie, jak i poza nią. Transakcje o łącznej wartości ponad 2 mld euro znajdują się obecnie na różnych etapach zaawansowania. – Robert Sztemberg, Dyrektor ds. Rozwoju Biznesu JLL na Rynkach Kapitałowych

Największe transakcje biurowe z I półrocza to: West Station (I+II) w Warszawie sprzedane przez JV HB Reavis & PKP do singapurskiego inwestora Mapletree za ok. 190 mln euro; przejęcie 70% udziałów w regionalnym portfolio biurowym EPP (Malta Office Park w Poznaniu, Symetris Business Park I&II w Łodzi, O3 Business Park I&II w Krakowie) przez Henderson Park; sprzedaż Warsaw Trade Tower przez Akron do Globalworth za ok. 133 mln euro; oraz Ethos w Warszawie, zakupiony przez Credit Suisse Asset Management od Kulczyk Silverstein Properties za ok. 115 mln euro.

Stabilny sektor handlowy

Całkowity wolumen inwestycji wyniósł na koniec lipca br. 728 mln euro dzięki zamknięciu kilku znaczących transakcji, m.in.: Atrium Felicity w Lublinie i Atrium Koszalin kupionych przez ECE European Prime Shopping Centre Fund II od Atrium za 298 mln euro; czterech centrów M1 (Bytom, Częstochowa, Radom, Poznań) nabytych przez EPP od Chariot Top Group B.V. za 224 mln euro, zakupie przez Atrium European Real Estate centrum handlowego King Cross Jubilerska w Warszawie za 43 mln euro oraz kupnie przez NEINVER i Nuveen Real Estate niedawno otwartego Silesia Outlet w Gliwicach za 31,5 mln euro.-Agnieszka Kołat, Dyrektor, Dział Rynków Kapitałowych Nieruchomości Handlowych w Europie Środkowo – Wschodniej, JLL

W I półroczu 2019 r. odnotowano niższy wolumen transakcji handlowych (430 mln euro) w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. Należy jednak podkreślić, że I półrocze 2018 r. było rekordowe, jako że wtedy została zawarta transakcja portfelowa Chariot o wartości ok. 1 miliarda EUR, która sama w sobie stanowiła ponad 50% całkowitego wyniku rynku handlowego w pierwszych sześciu miesiącach ubiegłego roku.
Większość tegorocznych transakcji handlowych zamknęła się w ostatnich dwóch miesiącach i zaobserwowaliśmy wzmożoną aktywność inwestorów. Mamy nadzieję, że ten trend będzie kontynuowany i w drugiej połowie roku będziemy świadkami sprzedaży kolejnych nieruchomości handlowych. – Agnieszka Kołat, Dyrektor, Dział Rynków Kapitałowych Nieruchomości Handlowych w Europie Środkowo – Wschodniej, JLL

Najlepsze półrocze na rynku inwestycji w powierzchnie magazynowo – przemysłowe
W sektorze magazynowym w I półroczu 2019 r. zarejestrowaliśmy transakcje o wartości 374 mln euro. Stanowi to najlepszy wynik w historii polskiego rynku. Podobnie jak w segmencie biurowym, inwestorzy z Azji – szczególnie z Korei Południowej – byli również bardzo aktywni na rynku nieruchomości magazynowych i logistycznych. – Robert Sztemberg, Dyrektor ds. Rozwoju Biznesu JLL na Rynkach Kapitałowych

Warto zauważyć, że wynik za pierwsze półrocze 2019 był zdominowany przez transakcje, których przedmiotem były duże projekty magazynowe zajmowane przez pojedynczych najemców. Należą do nich min. Amazon we Wrocławiu i Eurocash w Koninie przejęte przez Hines/Mirae od Blackstone za ok. 130 mln euro; centrum dystrybucyjne Zalando Lounge kupione przez Hines/IGIS AM od Hillwood za ok. 85 mln euro; oraz obiekt Castoramy w Strykowie przejęty przez Tritax od Panattoni za ok. 55 mln euro. JLL spodziewa się utrzymania zainteresowania polskim rynkiem w nadchodzących miesiącach.

Sektor hotelowy i mieszkaniowy rosną w siłę

W I półroczu 2019 r. polski sektor hotelowy odnotował wolumen inwestycyjny w wysokości 135 mln euro, przekraczając tym samym wynik za cały rok ubiegły (119 mln euro). Do największych transakcji tego okresu należały zakup Sheraton Warsaw przez Patron Capital od Benson Elliot i Walton Street za ok. 90 mln euro.

W sektorze mieszkaniowym LRC Group kupiła 175 mieszkań w Pacific Residence (Solec 24) w Warszawie za ok. 47 mln euro. Zanotowaliśmy także pierwszą na rynku polskim transakcję dotyczącą domów studenckich – spółka joint venture Kajima & Griffin Real Estate zakupiła Student Depot za prawie 60 mln euro.

W weekend odbyły się dwie niezmiernie istotne konferencje. Z jednej strony Atlantyku, we francuskim Biarritz, debatowali politycy, z drugiej, w amerykańskim Jackson Hole, rozmawiali bankierzy. Najważniejsze osoby na świecie zebrały się w dwóch miejscach, by znaleźć remedium na globalne bolączki – problem w tym, że go nie znaleźli.

G 6+1

            We francuskim Biarritz spotkali się przywódcy państw zrzeszonych w grupie G7. Kiedyś te spotkania były pretekstem do opracowania wspólnej strategii, mającej rozwiązać najważniejsze globalne problemy. Teraz jedyne, na co ich stać, to wypunktowanie miejsc zapalnych. O żadnym porozumieniu nie ma mowy, nie ma wypracowanej żadnej wspólnej linii działań. Atmosfera na szczycie była tak negatywna, że Emmanuel Macron jako gospodarz zrezygnował ze starań, by spotkanie zakończyło się wspólną deklaracją, co do tej pory było dobrym zwyczajem. Kości niezgody było znacznie więcej niż punktów wspólnych. Wystarczy wspomnieć najważniejsze z nich – wojna handlowa (na razie tylko Stanów Zjednoczonych z Chinami, ale Europa wie, że może być następna), walka ze zmianami klimatycznymi, polityka wobec Rosji czy Iranu. Obraz po spotkaniu jest raczej przygnębiający, świat zachodni chyba jeszcze nie był tak bardzo podzielony w XXI wieku.

To nie stopy są problemem

            Niewiele więcej w kwestii rozwiązania nadchodzących kryzysów mieli do zaoferowania bankierzy centralni w Jackson Hole. Rynek nastawiał się na jasne deklaracje co do nadchodzącego luzowania polityki pieniężnej. Otrzymał za to diagnozę, że za kłopoty gospodarcze odpowiedzialni są politycy i to oni powinni je rozwiązać. Do największych ryzyk globalnych zaliczono wojnę handlową, brexit, protesty w Hongkongu i upadek rządu we Włoszech. Nie da się ukryć, że są to problemy wywołane przez polityków, a kolejne cięcia stóp, co prawda mogą łagodzić skutki, ale nie zniwelują przyczyn tych kłopotów. To trochę jak naklejanie plastra na przeciętą tętnicę. Prawdziwe show zrobił Philip Lowe, szef australijskiego banku centralnego, który bez pardonu zaatakował m.in. Donalda Trumpa. Ten z kolei nie omieszkał uderzyć w Powella, nazywając go wrogiem, który nic nie robi, by ratować gospodarkę.

Ciekawy tydzień

            W ciągu najbliższych dni czeka nas kilka interesujących odczytów makroekonomicznych, jednak zobaczymy je dopiero bliżej końca tygodnia. Poniedziałkowa sesja zapowiada się raczej spokojnie, przede wszystkim ze względu na święto w Wielkiej Brytanii, przez które wolne ma londyńskie City. Dzisiaj brakuje ważniejszych odczytów, może z wyjątkiem niemieckiego Ifo, które tradycyjnie już rozczarowuje. Złoty od rana pozostaje względnie stabilny, kursy euro i funta względem naszej waluty oscylują wokół piątkowego zamknięcia. Nieznacznie drożeje dolar, który kosztuje już 3,93 zł, z kolei trochę tańszy jest frank, choć dalej pozostaje powyżej 4 złotych.

Krzysztof Adamczak – Analityk walutowy w Internetowykantor.pl

Praca w branży transportowej wiąże się z wieloma trudnościami i wymaga ogromnej ilości wyrzeczeń. Prowadzący pojazd ciężarowy codziennie musi wykazać się cierpliwością, grubą skórą i odporną psychiką. Często zapominamy, że kierowca drogowy to jeden z najcięższych – ale i najpotrzebniejszych zawodów świata. Gdy etatowi pracownicy zamykają oczy do snu, zawodowi kierowcy wyruszają w drogę, stawiając czoła dalekim dystansom, trudnym warunkom pogodowym i zmagającej senności. Wszystko po to, by zapewnić nam to, co potrzebne do codziennego funkcjonowania. W ich dzień warto podziękować im za…

Nieustanny rozwój polskiego systemu gospodarczego zawdzięczamy kierowcom pojazdów ciężarowych, którzy dziennie dostarczają do naszego kraju miliony produktów. Wszystko, co widzimy na sklepowych półkach, w restauracjach, lokalach usługowych, czy warsztatach zawdzięczamy tego rodzaju transportowi. Gdyby nie on, zmuszeni bylibyśmy do zdobywania produktów na własną rękę – zupełnie jak kilkaset lat temu.

Jak wynika z badania portalu truckinginfo.com, który przebadał amerykańską gospodarkę w kontekście branży transportowej, aż 70% produktów przewożone jest przy pomocy pojazdów ciężarowych. Jeśli te zniknęłyby pewnego dnia, na świecie zapanowałby chaos. Prawdopodobnie zaledwie w ciągu tygodnia zabrakłoby środków medycznych w placówkach zdrowotnych, skończyłoby się lub znacznie zdrożałoby paliwo na stacjach benzynowych, widoczny byłby zastój w działaniu placówek pocztowych i firm kurierskich, a zapasy produktów spożywczych szybko by się wyczerpały. Warto zapamiętać jak istotny dla rozwoju polskiego przemysłu stał się transport na przestrzeni lat.

Ciężarowe mocarstwo

Według danych GUS, w naszym kraju zarejestrowanych jest blisko 3,3 mln pojazdów ciężarowych[1]. Jak pokazują badania OCRK[2], polski kierowca pokonuje w ciągu roku średnio 87 tys. kilometrów. Ponad 34% prowadzących pojazdy przemierza rocznie od 100 tys. do 200 tys. km. Polska to transportowe imperium Europy – wykonuje 17,5% całkowitej wartości tonokilometrów w Unii Europejskiej[3] i aż 40% kabotażu[4]. W tej dziedzinie prześcignęliśmy nawet Niemcy, Francję, Holandię i Belgię. Od momentu przystąpienia do UE, polska branża transportowa zdominowała rynek. Według danych GUS, w 2017 r. sektor transportu i logistyki wygenerował 6 proc. PKB – to zatem jedna z największych sił przewozowych w Europie.

W zeszłym roku odnotowano wzrost transportu ładunków oraz wykonanej pracy przewozowej we wszystkich rodzajach tranzytów, z wyjątkiem wodnego śródlądowego oraz morskiego. Przewozy kolejowe wzrosły według masy o 4,1% do 249,26 mln ton, a według pracy przewozowej o 8,4% do 59,39 mld tonokilometrów. Przewozy samochodowe wzrosły według masy o 7,2% do 1 873,02 mln ton, a według pracy przewozowej o 8,4% do 377,78 mld tonokilometrów – podał również GUS.  Biorąc pod uwagę poszczególne rodzaje transportu, w 2018 r. tranzyt ładunków dokonywany na terenie kraju dominował w transporcie samochodowym (80,8%) i kolejowym (66,8%), a w pozostałych rodzajach przeważały przewozy międzynarodowe.

Wielki krok dla kierowcy i kraju

To nie za sprawą obniżki cen Polacy osiągnęli przewozowy sukces w europejskiej wspólnocie. Transport drogowy swój dynamiczny rozwój zawdzięcza także popularyzacji zakupów w Internecie. – Widocznie wzrasta skala globalizacji handlu detalicznego. Polacy z coraz większym zaufaniem kupują przez Internet i wyposażają swoje parki maszynowe w dobrej jakości sprzęt używany. Z roku na rok na portalach handlowych przybywa ogłoszeń, a razem z nimi wzrasta także liczebność eksportu i importu maszyn – mówi Joost Goedhartl, dyrektor ds. sprzedaży na rynku europejskim z firmy Tradus.

Wszystko to wzmacnia popyt na tego rodzaju usługi oraz rozwój centrów dystrybucyjnych i firm spedycyjnych – dzięki temu rośnie także majątek Polaków i pozycja kraju na międzynarodowej arenie. Jak wynika z raportu trans.info, zagraniczni kontrahenci wybierają usługi polskich przewoźników przede wszystkim ze względu na wysokiej jakości flotę oraz niezastąpioną jakość świadczonych usług[5]. Średnia długość podróży polskich kierowców to tydzień – niektórzy z nich spędzają w trasie rocznie nawet 260 dni. 30% kierowców wykorzystuje jedynie od 1 do 10 dni wolnych[6]. To właśnie za niepodważalną pracowitość, terminowość i solidność polscy kierowcy doceniani są przez rodaków oraz sąsiadujące z krajem firmy.

[1] https://bdl.stat.gov.pl/BDL/metadane/cechy/1733

[2] „Kim jest polski kierowca”, OCRK, 2018r.

[3] https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Road_freight_transport_statistics

[4] https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Road_freight_transport_statistics-   cabotage

[5]„Delegowanie pracowników w transporcie – opinie i obawy europejskich przedsiębiorców”, trans.info, 2018 https://www.trans.eu/download/transinfo/raport_Delegowanie_long_version_PL_29_05_!.pdf

[6] „Zarobki kierowców zawodowych w Polsce”, trans.info, 2018 r.

https://www.transjobs.eu/Raport-TransJobs.eu-Zarobki-kierowcow-zawodowych-2018.pdf

Już 14 wrześnie wejdzie w życie dyrektywa Payment Services Directive 2 (PSD 2) regulująca rynek płatności. Jedną z ważnych zmian, które wprowadzi będzie tzw. silne uwierzytelnienie klienta. Aby zainicjować płatność lub zalogować się do serwisu transakcyjnego konieczna będzie autoryzacja za pomocą co najmniej dwóch niezależnych metod uwierzytelnienia.

PSD2 to unijna dyrektywa, która wprowadza jednolity rynek płatności w krajach Unii Europejskiej. Ustala nowe zasady ochrony i bezpieczeństwa płatności oraz zwiększa konkurencję na rynku usług bankowych.

Zmiany są koniecznie, ponieważ rynek płatności online rośnie w zawrotnym tempie. Według badania Shopify globalna wartość sprzedaży w e-commerce w 2021 roku wyniesie 4,5 tryliarda dolarów. Dla porównania w 2014 roku była na poziomie 1,3 tryliarda dolarów.

Rosną również liczby oszustw i wyłudzeń związanych z realizacją płatności online. Z ustaleń firmy konsultingowej Javelin Strategy and Research wynika, że globalnie sprzedawcy wydają średnio 8% swoich rocznych dochodów na wykrywanie oszustw i zapobieganie im.

Hasła jednorazowe do lamusa

Część klientów banków do autoryzowania operacji bankowych dzisiaj używa listy haseł jednorazowych. Wykorzystują je, aby zalogować się do serwisu transakcyjnego i zlecać przelewy i inne operacje. Po 14 września taka forma uwierzytelniania przestanie być wspierana przez banki.

– Hasła jednorazowe nie spełniają warunków dyrektywy PSD 2, która wymaga tzw. silnego uwierzytelnienia. Jako najbezpieczniejsze uznane zostały hasła SMS, powiadomienia PUSH wysyłane przez aplikacje bankowe a także rozwiązania biometryczne, czyli weryfikacji za pośrednictwem odcisku palca lub skanu tęczówki oka. Tym, co łączy katalog tych rozwiązań jest smartfon, z którym większość ludzi praktycznie się nie rozstaje – zauważa Kamila Górna, Business Development Manager w firmie Infobip.

Nowa dyrektywa zwiększy bezpieczeństwo transakcji płatniczych, w tym płatności kartą. Banki będą wymagać potwierdzenia kodem PIN transakcji również poniżej 50 zł. Zasady dla płatności powyżej tej kwoty nie zmieniają się.

Obecnie w razie zagubienia karty, telefonu lub innego urządzenia, które służy do płacenia klient wciąż odpowiada za nieautoryzowane transakcje, ale w ograniczonym zakresie do wartości maksymalnie 150 euro. Dyrektywa PSD2 zmniejszy ten próg do 50 euro. W przypadku utraty karty kredytowej bank odpowiada za nieautoryzowane transakcje już od pierwszej operacji.

Większa konkurencja na rynku usług bankowych

Dyrektywa PSD2 sprawi, że na rynku usług płatniczych obok banków, instytucji płatniczych i operatorów pocztowych pojawi się nowa kategoria usługodawców. Instytucje te, określane jako TPP (Third Party Provider) będą mogły świadczyć dwa typy nowych usług.

Pierwsza z nich to Account Information Service (AIS), która pozwoli klientom uzyskać dostęp do zagregowanej informacji o stanie rachunków bankowych w kilku różnych bankach. Dzięki temu będą mogli sprawdzić w jednym miejscu, jak wygląda stan ich finansów.

Z kolei usługa Payment Initiation Service (PIS) umożliwi realizację płatności z wykorzystaniem rachunku bankowego klienta w jego imieniu. Instytucja o statusie TPP po otrzymaniu danych do logowania w bankowości internetowej klienta, będzie inicjować płatność w określonej kwocie do określonego odbiorcy i raportować klientowi o jej realizacji. W praktyce za pośrednictwem niebankowych instytucji będzie można m.in. zapłacić za cyfrowe publikacje, bilety na różne wydarzenia czy miejsce parkingowe.

– Wejście w życie unijnej dyrektywy PSD2 regulującej rynek usług płatniczych to dobry przykład pokazujący, jak technologie wymuszają zmiany w przepisach. W dużym skrócie dotychczasowe regulacje bankowe nie uwzględniały nowych rozwiązań technologicznych, które rozwijają coraz prężniej działające spółki fintechowe. Nadszedł czas, aby pogłębić rynek usług finansowych i pozwolić na nim operować innym podmiotom niż banki – uważa Kamila Górna. – W otwartym ekosystemie bankowym wiadomości SMS i powiadomienia PUSH będą odgrywać kluczową rolę w utrzymywaniu i tworzeniu relacji z klientami bankowymi. Za ich pośrednictwem będzie można skutecznie informować ich o wszelkich zmianach i nowych ofertach – podsumowuje.

Nową dyrektywę regulującą rynek płatności Parlament Europejski uchwalił w 2015 roku. Kraje członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, miały dwa lata, aby dostosować krajowe przepisy do nowych regulacji.

Aż 70% firm telekomunikacyjnych ocenia perspektywy biznesowe związane z wdrożeniem sieci 5G jako bardzo pozytywne – wynika z badania 451 Research na zlecenie firmy Vertiv. Jest to efekt przekonania, że możliwości 5G zwiększą różnorodność usług i szybkość transmisji danych w odpowiedzi na popyt na szerokopasmowe usługi internetowe. Jednak, aby to osiągnąć, operatorzy będą musieli podwoić liczbę miejsc dostępu radiowego na całym świecie w ciągu najbliższych 10-15 lat.

 5G spowoduje znaczące zagęszczenie nadajników

Aby uzyskać maksymalną pojemność, prędkość transmisji danych i kontrolę nad nimi, technologia dostępu radiowego 5G wykorzystuje widmo fal milimetrowych. Są one znacznie mniejsze niż widmo submilimetrowe stosowane w generacjach komórkowych 4G i wcześniejszych.

Ze względu na rozmiar i charakterystykę propagacji fale milimetrowe nie mogą przemieszczać się tak daleko jak tradycyjne fale radiowe i mogą być łatwiej blokowane lub zakłócane przez deszcz, drzewa, betonowe ściany i inne przeszkody. Aby poradzić sobie z tymi problemami, tradycyjne nadajniki sieci komórkowych, które są zazwyczaj rozmieszczone na dużym obszarze i łączą się z tysiącami użytkowników końcowych, będą musiały zostać przeniesione do mniejszych, gęsto zaludnionych miejsc. Potencjalnie będzie to wymagać od operatorów podwojenia liczby miejsc dostępu radiowego na całym świecie w ciągu najbliższych 10-15 lat. Operatorzy będą również wykorzystywać takie technologie, jak anteny z wieloma wejściami i wyjściami (M-MIMO), aby zoptymalizować transmisję sygnału.

Klucz do sukcesu

Nowa gęstsza topologia sieci 5G wymaga od telekomów rozwiązania takich problemów, jak dzierżawa lub zakup nowych gruntów czy dostęp do wysokiej jakości połączeń –  45% respondentów uznało to za najważniejszy czynnik sukcesu. Wynik ten wyraźnie przypomina, że proces wdrożenia technologii 5G będzie w coraz większym stopniu uzależniony od przepisów dotyczących dostępu do lokalizacji, które obecnie nie istnieją. Ich uchwalenie pozwoliłoby na skrócenie czasu i kosztów administracyjnych związanych z uzyskaniem pozwolenia na rozmieszczenie nowej infrastruktury.

Wzorce czerpane z usług w chmurze

Oczywiście 5G to coś więcej niż tylko aktualizacja systemu radiowego w celu zwiększenia przepustowości pasma. Systemy 5G będą również wykorzystywać innowacje charakterystyczne dla rozwiązań chmurowych, takie jak wirtualizacja funkcji sieciowych (NFV), definiowane programowo sieci (SDN) i MEC (Multi-Access Edge Computing), aby umożliwić operatorom szybkie świadczenie nowych usług. – Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to w ciągu 15 lat operatorzy telekomunikacyjni będą działać w taki sam sposób, w jaki działają dostawcy usług w chmurze. Będą ponosili niższe koszty na bieżącą działalność, oferowali większą prędkość serwisową i wysoki stopień automatyzacji, który przyczyni się do zwiększenia rentowności – mówi Piotr Wójcik, Dyrektor Działu Sprzedaży ds. Kluczowych Klientów na Polskę i kraje bałtyckie z firmy Vertiv.

Zebrane w toku postępowania podatkowego dowody przesądzają o finalnym rozstrzygnięciu sprawy. Właśnie dlatego ich rola jest niezwykle istotna. Należy starannie przedstawiać fakty i dokumenty, które mogą mieć znaczenie w sprawie.

Czym jest dowód w postępowaniu podatkowym?

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej za dowód należy uznać wszystko to, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W katalogu dowodów znajdą się zatem np. księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, a także materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach swoich uprawnień może on w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.

Księgi podatkowe

Pierwszym rodzajem dowodów na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej będą zatem księgi podatkowe. Jeżeli są one prowadzone rzetelnie i niewadliwie, stanowią dowód tego, co wynika z ich zapisów. Księgi podatkowe to dość ogólne sformułowanie. W ramach tej kategorii należałoby wymienić księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także wszelkiego rodzaju ewidencje i rejestry, których obowiązek prowadzenia spoczywa na podatnikach, płatnikach i inkasentach. Księgi podatkowe są prowadzone rzetelnie i niewadliwie, jeżeli sformułowane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Wszelka wątpliwość fiskusa w tym zakresie może zatem spowodować zakwestionowanie ich wartości dowodowej.

Dokumenty urzędowe

Drugą kategorię dowodów w postępowaniu podatkowym stanowią dokumenty urzędowe, czyli dokumenty, w których stwierdzone zostały fakty przez upoważniony do tego organ. Powinny one zostać sporządzone w ściśle określonej formie oraz podpisane przez upoważnione do tego osoby. Nie jest jednak wykluczone przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom.

Opinie biegłych

Popularnym dowodem jest również opinia biegłego. W sytuacjach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiedzy specjalnej, powołuje się wykwalifikowanego specjalistę w danej dziedzinie, który sporządza stosowną opinię. W odniesieniu do wyceny nieruchomości ma ona najczęściej postać operatu szacunkowego. Powołanie biegłego może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Czasem przepisy prawa podatkowego wymagają powołania biegłego. W takiej sytuacji wszystko odbywa się z urzędu.

Przesłuchanie świadków

Wiarygodny i rzetelny materiał dowodowy niejednokrotnie zawiera również dowody z przesłuchania świadków. O przeprowadzenie takiego dowodu mogą wystąpić same strony, podając imię, nazwisko oraz aktualny adres potencjalnego świadka. Sam organ może również stwierdzić, iż przesłuchanie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy i zrobić to z urzędu. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, kto może być świadkiem. Regulują natomiast kwestię, kto nie może zostać świadkiem. W tym katalogu znajdują się osoby niezdolne do postrzegania i komunikowania swych spostrzeżeń (a zatem osoby niepoczytalne lub chore psychicznie), osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy państwowej lub służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, a także duchowni, co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi. Poprawne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wymaga zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania (co najmniej 7 dni przed planowanym terminem przesłuchania). Podatnik ma bowiem prawo czynnego uczestnictwa w takim przesłuchaniu.

Przesłuchanie strony

Organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania może chcieć nie tylko przesłuchiwać świadków, ale również strony. W art. 199 Ordynacji podatkowej przewidziano jednak w tym zakresie pewne ograniczenie. Organ podatkowy nie może przesłuchać strony bez jej zgody. Jeżeli podatnik wyrazi taką chęć, do przesłuchania stosuje się przepisy dotyczące świadka, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Inne dokumenty

Dowodem w postępowaniu podatkowym mogą być też inne dokumenty, o ile niosą za sobą jakąkolwiek wartość dowodową. Jeżeli ustalone fakty potwierdzi korespondencja mailowa, zdjęcia lub notatki ze spotkania, wówczas one również mogą zostać dołączone do akt sprawy. Przeważnie uważa się je za mniej wiarygodne i wykorzystuje raczej pomocniczo w stosunku do innych dowodów zebranych w sprawie. Niewątpliwie jednak takie szczegóły mogą przesądzić o wyniku sprawy.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu

Zebrane w sprawie dowody pozwolą na wydanie określonego rozstrzygnięcia. Istotnym obowiązkiem organu podatkowego jest natomiast umożliwienie stronom wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tym celu organ powinien zawiadomić strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i wyznaczyć konkretny termin na przejrzenie akt sprawy. Wyjątkowymi sytuacjami, w których fiskus lub inny organ administracji publicznej może odstąpić od tego obowiązku, jest na przykład przypadek, gdy w danym postępowaniu odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na uwzględnienie w całości jej wniosku albo w określonych sytuacjach umorzono postępowanie.

Na kim spoczywa ciężar dowodu?

Co również istotne w kontekście postępowania podatkowego, na gruncie Ordynacji podatkowej nie obowiązuje co do zasady cywilistyczny „ciężar dowodu”. Jedynym podmiotem zobowiązanym do dowodzenia określonych faktów jest bowiem sam organ podatkowy. Wynika to z potrzeby realizacji zasady prawdy obiektywnej wskazanej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Jedyne ograniczenia w tym zakresie dotyczą członków zarządu spółki kapitałowej, którzy to, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, muszą wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, a także muszą wykazać, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy tej osoby. Praktyka często zmusza jednak podatnika do dostarczenia dowodów do sprawy i wykazania się aktywnością w tym zakresie.

Dowody w postępowaniu administracyjnym

Podatnik ma szeroki wybór narzędzi i mechanizmów, które mogą pomóc mu wygrać walkę z fiskusem. Teoretycznie wszystkie zbierane dowody mają równorzędny charakter – nie dzielą się na lepsze i gorsze. Niewątpliwie jednak organy administracji skarbowej większą wagę przywiązują do dokumentów urzędowych oraz opinii biegłych niż do wydruków korespondencji mailowej, zdjęć lub notatek służbowych. Warto mieć to na uwadze, zbierając materiał dowodowy do sprawy.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Wakacje to okres żniw dla osób, które decydują się na krótkoterminowy wynajem mieszkań. Jest do bardzo popularne szczególnie w miastach turystycznych, które latem są często odwiedzane. Trend, który przybiera na sile nie ma jednak jasnych podstaw prawnych. Wynajmowanie prywatnych mieszkań budzi też niezadowolenie sąsiadów i wspólnot mieszkaniowych.

Kwestia krótkoterminowego wynajmu mieszkań budzi kontrowersje już od wielu lat. Z obecnych przepisów są niezadowoleni nie tylko mieszkańcy, którzy na co dzień mają do czynienia z ciągle zmieniającymi się sąsiadami. O regulacje przepisów apelują również wspólnoty mieszkaniowe, związki zawodowe zarządców nieruchomości oraz przedstawiciele samorządów. Znam przypadki wspólnot, które same próbowały uregulować przepisy o wynajmie krótko terminowym. Poprzez uchwałę wydały zakaz takiego wynajmu, oprotestowali go jednak mieszkańcy jednego z lokali. Sprawa miała swój finał w sądzie, który ostatecznie przyznał rację właścicielom mieszkania. Podstawą prawną tego orzeczenia była ustawa o własności lokali, a dokładnie art. 22 ust. 3 pkt 4. Z treści artykułu wynika, że wspólnota może wydać zakaz w kwestii zmiany przeznaczenia jedynie wspólnych części nieruchomości. Mieszkanie nie należy do części wspólnych, wspólnota więc nie może sprzeciwić się zmianie jego funkcji.

Wedle wyroku wspólnota mieszkaniowa nie może ingerować w zmianą przeznaczenia prywatnego lokalu, jednak właściciele, którzy na stałe wynajmują mieszkanie na doby zmieniają przeznaczenie budynku czyniąc z niego parahotele, a to wymaga już zgody pozostałych współmieszkańców. Przepisy w tej kwestii wykluczają się, co sprzyja nadużyciom.

Chociaż mieszkanie nie jest częścią wspólną i wspólnota mieszkaniowa nie może ingerować w kwestie jego przeznaczenia, może zgłaszać niewłaściwe wykorzystanie lokalu. Chodzi dokładnie o naruszanie przepisów o zachowaniu porządku publicznego. Mieszkania wynajmowane na weekendy są często miejscem głośnych imprez, co przeszkadza innym mieszkańcom. Dodatkowe takie budynki są w o wiele większym stopniu narażone na zniszczenia i dewastacje.

Uregulowanie przepisów oczekują też sami wynajmujący. Wielu z nich inwestuje spore środki w remont mieszkań, na których chcieliby później zarabiać. W sytuacji, gdy nie ma co do takiej działalności jednoznacznych przepisów, jest do bardzo ryzykowna inwestycja. Należy wprowadzić takie przepisy, które wskazywałyby jakie warunki muszą być spełnione, aby właściciel mógł zarabiać na wynajmie. Pamiętajmy, że kwestie zasady krótkotrwałego wynajmu reguluje ustawa o usługach hotelarskich. Osoby, które chciałyby na krótki okres wynajmować swoje mieszkania też powinny je spełniać.

Ukraińcy od ponad roku dominują na polskim rynku pracy tymczasowej – jest ich o ponad 14 proc. więcej niż Polaków. Nasi wschodni sąsiedzi zrobili rekonesans, zweryfikowali oferty pracy i kolejny raz podnieśli swoje oczekiwania finansowe względem pracodawców znad Wisły. Prawie połowa chce zarabiać więcej niż w 2017 r, a praca za mniej niż 2,5 tys. zł już ich nie interesuje.

47 proc. Ukraińców szukających pracy w Polsce chce by była ona dobrze płatna, ciekawa i u uczciwego pracodawcy – wynika z badania zleconego przez Gdański Urząd Pracy, które przeprowadzili Pracodawcy Pomorza we współpracy z Grupą Progres. Jeśli po przyjeździe do Polski podejmują pracę niezgodną z ich oczekiwaniami to i tak często traktują ją jako chwilowe zajęcie, które umożliwi im start w naszym kraju. Ukraińcy chcą jednak by był on jak najlepszy – dobrze płatny, a ich oczekiwania finansowe kolejny raz idą w górę.

Niskie wynagrodzenie nie dla Ukraińca

Liczba Ukraińców chcących zarabiać więcej wzrosła aż o 34 proc. Minimalne stawki już ich nie interesują. Jak wynika z przeprowadzonego badania i danych Grupy Progres spory spadek (o 17 proc.) odnotowała grupa pracowników, których oczekiwania finansowe nie były wygórowane. Obecnie tylko 7 proc. jest gotowych pracować za kwotę niższą niż 2,5 tys. zł netto (24 proc. w 2017 r.). Kolejnym progiem finansowym – wynagrodzenie od 2,5 tys. zł netto do 3 tys. zł. netto – zainteresowanych jest 38 proc. Ukraińców (34 proc. w 2017 r.). Już ponad połowa osób ze Wschodu (55 proc.) oczekuje zarobków powyżej 3 tys. zł netto (42 proc. w 2017 r.).

Ukraińcy zapracowali na swoją mocną pozycję w Polsce. Chęć do pracy, skłonność do jej podjęcia od zaraz i zaangażowanie sprawiły, że krajowi przedsiębiorcy przestali mieć opory przed ich zatrudnianiem. Liczba dobrze płatnych stanowisk, które mogą zajmować Ukraińcy rośnie, a wraz z nią rosną ich oczekiwania.

– Biorąc pod uwagę, że Ukraińcy przy wyborze zajęcia kierują się przede wszystkim zarobkami, a ich oczekiwania finansowe rosną polscy pracodawcy muszą starć się coraz bardziej. Co może być wyzwaniem dla wielu firm. Te działające w mniejszych miejscowościach, których nie stać na gwarantowanie stawek oferowanych w dużych miastach, będą musiały konkurować z aglomeracyjnymi gigantami. W lepszej sytuacji są pracodawcy z chętnie wybieranych przez Ukraińców miast – Gdańsk, Poznań, Warszawę, Wrocław i Kraków, jednak oni też muszą podnieść wynagrodzenia i biorąc pod uwagę wynik badań, oferować więcej niż 3 tys. zł netto – mówi Justyna Lach, Dyrektor ds. Rozwoju Projektów Międzynarodowych w Grupie Progres. – Rachunek wydaje się jednak prosty, jeśli nie spełnimy tych oczekiwań Ukraińcy pójdą pracować do konkurencji, a konsekwencje braków kadrowych w firmach mogą kosztować dużo więcej niż podniesienie zarobków Ukraińcom – zaznacza Justyna Lach.

Badanie zlecone przez Gdański Urząd Pracy przeprowadzili Pracodawcy Pomorza w partnerstwie z Grupą Progres. Zbadano 1 367 respondentów – obywateli Ukrainy w wieku produkcyjnym. W informacji wykorzystano także dane Grupy Progres za 2017 r. i 2018 r. analizujące 47 228 pracowników tymczasowych.

Już co drugi kandydat rozważający ofertę pracy ocenia biuro oraz jego lokalizację – wynika z danych Devire. Coraz częściej zdarza się również, że potencjalny pracownik odrzuca propozycję zatrudnienia właśnie ze względu na niedogodne warunki biurowe.

Atrakcyjna oferta benefitów już nie wystarczy, aby przyciągnąć najlepsze talenty do organizacji. Inteligentne budynki zintegrowane z aplikacją, możliwość sterowania temperaturą i oświetleniem, brak kart dostępu czy możliwość umówienia przejazdu carsharingowego  – to nowoczesne rozwiązania, które mają za zadanie przekonać potencjalnego pracownika. Co ciekawe, kandydaci coraz częściej oczekują również elastycznych godzin pracy oraz możliwości pracy zdalnej, jednak nie w każdej branży takie rozwiązania się sprawdzają. Jak zatem zachęcić pracownika do biurowego otoczenia?

Biuro gabinetowe, hot desk, open space, a może model hybrydowy?

Nie ma jednego, uniwersalnego modelu aranżacji biura, który sprawdza się w każdej sytuacji. Wszystko zależy od specyfiki działalności firmy oraz oczekiwań jej pracowników i klientów. Dlatego tak ważna jest szczegółowa analiza potrzeb. Pozwala ona precyzyjnie dobrać odpowiedni space plan, który stworzy przyjazne i efektywne środowisko pracy. Co do zasady dominuje open space – to rozwiązanie, które sprzyja swobodnej komunikacji wewnętrznej i integruje zespół. Są jednak organizacje, w których preferuje się model gabinetowy. Sprawdza się on zwłaszcza w przypadku firm z branży prawniczej czy finansowej, których klienci oczekują dyskrecji.

– Formuła ogólnodostępnych stanowisk, nieprzypisanych do konkretnych pracowników staje się coraz bardziej popularna z uwagi na zmieniający się model pracy. Dostęp do nowoczesnych technologii komunikacyjnych „oderwał” pracowników od biurek. Coraz więcej osób pracuje w modelu elastycznym, częściowo poza biurem. Oprócz kwestii praktycznych ma to istotny wpływ na ich satysfakcję z pracy. Hot desk to w takim przypadku idealne rozwiązanie, które umożliwia optymalizację wykorzystania powierzchni biurowej i ogranicza koszty – wyjaśnia Wojciech Zebura dyrektor warszawskiego oddziału firmy Nuvalu Polska.

Zapytaj pracownika czego oczekuje

Już nie tylko wynagrodzenie, możliwości rozwoju, czy prestiż organizacji, wpływają na decyzje potencjalnego pracownika o przyjęciu oferty pracy. Coraz większą rolę odgrywa również biuro pracodawcy – lokalizacja, aranżacja wnętrza czy funkcjonalność i zagospodarowanie przestrzeni. Jak podkreśla Michał Młynarczyk, dyrektor zarządzający firmą rekrutacyjną i outsourcingową Devire – na konkurencyjnym rynku kandydata konieczne jest uwzlgędnienie potrzeb pracownika.

– Jeszcze niedawno sami przechodziliśmy proces zmiany biura. Od września br. będziemy już w budynku Equator przy Al. Jerozolimskich 94. Zanim jednak rozpoczęliśmy poszukiwania idealnego miejsca, zapytaliśmy naczych pracowników o ich oczekiwania i potrzeby – dzielnice w jakich mieszkają oraz środki transportu z jakich korzystają. Z badania wewnętrznego dowiedzieliśmy się, że czas dojazdu do miejsca pracy komunikacją miejską zajmuje przeciętnie 30-40 minut. Co trzeci pracownik robi to w czasie krótszym niż 30 minut, podczas gdy niecałe 5% z nich poświęca na dojazd do biura ponad godzinę. To cenna wskazówka, która posłużyła nam za punkt wyjścia w wyborze najlepszej lokalizacji – wyjaśnia Michał Młynarczyk.

Chill-out room-y, rowery stacjonarne i kreatywne przestrzenie – wystrój biura również ma znaczenie

Wystrój biura wpływa na dwa podstawowe aspekty – jego atrakcyjność i funkcjonalność. Projektując aranżację trzeba pamiętać, że to przede wszystkim miejsce pracy. Powinno więc być praktyczne i wygodne, by wspierać pracowników i stwarzać im optymalne warunki do efektywnego wykonywania ich obowiązków – mówi Monika Szawernowska Prezes Zarządu pracowni projektowej Concept Space.

Każdy element ma na to wpływ – wystrój, dobór oświetlenia, zastosowane technologie czy wykorzystane materiały wykończeniowe. Szczególnie ważne są przestrzenie wspólne. W nich tworzy się społeczność pracowników, tam rodzą się relacje, które są niezbędne, by utrzymać wysoki poziom satysfakcji z pracy. To również miejsca umożliwiające swobodną wymianę myśli, brainstorming czy odpoczynek. Playroomy pozwalają na chwilowy reset, chillout roomy to przestrzenie, w których można się wyciszyć i zebrać myśli, sale fitness umożliwiają redukcję napięcia czy utrzymanie formy fizycznej. Przestrzenie socjalne z dobrze wyposażoną kuchnią to miejsca integrujące pracowników, które mogą jednocześnie być przestrzenią nieformalnych spotkań projektowych.

Reasumując – najważniejsze, by biuro odpowiadało realnym potrzebom pracowników, a nie wyimaginowanej wizji rodem z lifestyle’owego katalogu. Tylko wtedy będzie skutecznym narzędziem w walce o najlepszych kandydatów na rynku pracy.