Polska uczestniczy w przygotowaniach do europejskiego projektu Gigafabryk AI, czyli wielkoskalowej infrastruktury obliczeniowej przeznaczonej do rozwoju, trenowania i wdrażania zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji. Postępowanie konkursowe dla podmiotów biznesowych ma zostać uruchomione przez EuroHPC JU w lipcu 2026 r.
Gigafabryki AI mają zapewnić przedsiębiorstwom, instytutom badawczym, administracji publicznej oraz innym użytkownikom dostęp do infrastruktury niezbędnej do pracy nad dużymi modelami sztucznej inteligencji. Projekt jest realizowany przez Komisję Europejską oraz Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali EuroHPC JU.
Infrastruktura dla zaawansowanych modeli AI
Planowane obiekty mają łączyć wysokowydajne zasoby obliczeniowe zoptymalizowane pod kątem zastosowań AI, infrastrukturę centrów danych, systemy pamięci masowej, sieci o dużej przepustowości oraz bezpieczne środowiska dostępu dla użytkowników.
Celem projektu jest umożliwienie realizacji pełnego cyklu prac nad zaawansowanymi rozwiązaniami AI – od rozwoju i trenowania modeli, przez ich testowanie, po wdrażanie i obsługę na dużą skalę. Gigafabryki mają być wykorzystywane m.in. przez startupy, małe i średnie przedsiębiorstwa, sektor przemysłowy, naukę oraz administrację publiczną.
Projekt wpisuje się w unijny AI Continent Action Plan, który zakłada zwiększanie dostępności infrastruktury obliczeniowej oraz rozwój europejskiego ekosystemu sztucznej inteligencji.
Siedem projektów w dwóch skalach
EuroHPC planuje wybór siedmiu Gigafabryk AI w dwóch kategoriach. Projekty średniej skali mają docelowo dysponować zasobami odpowiadającymi około 75 tys. procesorów graficznych GPU, natomiast większe przedsięwzięcia – około 100 tys. GPU.
Realizacja każdego projektu ma przebiegać w dwóch etapach. Pierwszy obejmie budowę i uruchomienie infrastruktury oraz rozpoczęcie świadczenia usług. Po audycie technicznym możliwa będzie dalsza rozbudowa zasobów obliczeniowych.
Model etapowego wdrażania ma ograniczyć ryzyko inwestycyjne i umożliwić zwiększanie skali infrastruktury wraz z rosnącym zapotrzebowaniem na usługi związane ze sztuczną inteligencją.
Konsorcja przygotują oferty
Za przygotowanie i realizację projektów odpowiadać będą konsorcja tworzone przede wszystkim przez operatorów infrastruktury cyfrowej, dostawców technologii, inwestorów oraz firmy świadczące usługi cyfrowe.
W ocenie ofert uwzględnione mają być nie tylko parametry techniczne proponowanej infrastruktury. Znaczenie będzie miał również wpływ projektu na rozwój europejskiego rynku AI, dostępność usług dla użytkowników, korzyści dla gospodarki i przemysłu oraz wkład w rozwój technologii i kompetencji w Europie.
Polska przygotowuje udział w konkursie
Ministerstwo Cyfryzacji koordynuje krajowe działania związane z udziałem w projekcie. Zgodnie z przedstawionymi założeniami liderem konsorcjum ubiegającego się o realizację Gigafabryki AI może być przedsiębiorstwo lub inny podmiot spełniający warunki konkursowe.
Minister Cyfryzacji wystąpił do Ministra Finansów w sprawie zapewnienia finansowania polskiego wkładu w przedsięwzięcie. Resort prowadzi także rozmowy z Komisją Europejską, EuroHPC JU oraz partnerami z innych państw członkowskich.
Dla Polski udział w projekcie może oznaczać zwiększenie krajowych zdolności obliczeniowych, rozwój kompetencji technologicznych oraz łatwiejszy dostęp firm, instytutów badawczych i administracji do infrastruktury potrzebnej do tworzenia zaawansowanych usług opartych na sztucznej inteligencji.
Rozstrzygnięcie do końca roku
Dokumentacja konkursowa ma zostać opublikowana w najbliższych tygodniach. Rozstrzygnięcie procedury wyboru projektów zaplanowano do końca 2026 r., natomiast uruchomienie pierwszych Gigafabryk AI przewidywane jest w 2028 r.
Projekt Gigafabryk AI będzie rozwijany równolegle z siecią AI Factories, czyli mniejszych centrów wspierających rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji w europejskiej gospodarce, nauce i sektorze publicznym.
