Wstępne porozumienie USA i Iranu w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz zostało przez rynki odebrane jako sygnał spadku ryzyka geopolitycznego, ale nie oznacza jeszcze trwałej stabilizacji ani szybkiego powrotu do normalnego handlu ropą i gazem. To raczej pierwszy etap procesu, w którym decyzja polityczna musi zostać przełożona na realne bezpieczeństwo żeglugi, odbudowę zaufania armatorów i ubezpieczycieli oraz rozwiązanie najtrudniejszych kwestii dyplomatycznych: irańskiego programu nuklearnego, sankcji, zamrożonych aktywów i ewentualnych zachęt gospodarczych dla Teheranu.
Znaczenie porozumienia jest istotne, ponieważ Cieśnina Ormuz pozostaje jednym z najważniejszych punktów światowej gospodarki. Przez ten wąski szlak morski przechodzi około jedna piąta globalnych przepływów ropy i LNG, a korzystają z niego najważniejsi eksporterzy energii z Zatoki Perskiej. Jej blokada uderzyła więc nie tylko w rynek surowców, ale także w transport morski, koszty ubezpieczeń, logistykę przemysłową i oczekiwania inflacyjne. Przez Ormuz transportowane są również inne towary, w tym produkty rafineryjne, nawozy, aluminium czy hel, dlatego zakłócenia w tym miejscu mogą rozlewać się na wiele sektorów gospodarki.
Reakcja rynku była zgodna z logiką obniżenia premii za ryzyko: ceny ropy spadły, a nastroje na giełdach poprawiły się. Inwestorzy uznali, że porozumienie zmniejsza prawdopodobieństwo gwałtownego niedoboru ropy i gazu oraz kolejnej fali wzrostu cen energii. Z punktu widzenia banków centralnych może to ograniczać presję inflacyjną i wzmacniać argumenty za ostrożniejszą polityką pieniężną. Ten pozytywny efekt może być jednak stopniowy i nietrwały, ponieważ wysokie ceny energii z poprzednich miesięcy już obciążyły przedsiębiorstwa, konsumentów i budżety państw importujących surowce.
Najważniejszym ograniczeniem porozumienia jest jego tymczasowy charakter. Formalne otwarcie cieśniny nie wystarczy, aby handel natychmiast wrócił do poziomów sprzed konfliktu. Konieczne będzie usunięcie zagrożeń, w tym min, przywrócenie pełnej przepustowości portów, obniżenie kosztów ubezpieczenia oraz przekonanie armatorów, że trasa jest bezpieczna. W praktyce rynek często reaguje szybko na polityczne deklaracje, ale fizyczne przepływy surowców i zaufanie uczestników handlu odbudowują się znacznie wolniej.
Dodatkowym źródłem niepewności są rozbieżne interpretacje samego porozumienia. USA przedstawiają je jako sukces dyplomatyczny i krok w stronę stabilizacji regionu, natomiast irańskie media państwowe opisują je jako wymuszenie na USA i Izraelu zakończenia wojny. Taka różnica narracji pokazuje, że obie strony już na starcie próbują wykorzystać porozumienie politycznie. Może to utrudnić dalsze rozmowy, zwłaszcza jeśli pojawi się spór o kontrolę nad żeglugą przez Cieśninę Ormuz, zakres znoszenia sankcji lub skalę finansowych korzyści dla Iranu.
Ryzykiem pozostaje również Izrael, którego działania wojskowe mogą komplikować wdrażanie ustaleń. Jeżeli napięcia regionalne ponownie wzrosną, armatorzy i ubezpieczyciele mogą utrzymać ostrożne podejście, nawet jeśli formalnie cieśnina będzie otwarta. W takim scenariuszu ceny ropy mogłyby ponownie wzrosnąć, szczególnie jeśli popyt pozostanie silny, a odbudowa podaży okaże się wolniejsza od oczekiwań. Dodatkowo część państw może chcieć odbudować strategiczne rezerwy paliw, co ograniczyłoby skalę spadku cen w krótkim terminie.
Kryzys wokół Cieśniny Ormuz może mieć także długofalowe konsekwencje. Importerzy energii prawdopodobnie będą mocniej dywersyfikować dostawców, trasy transportowe i zaplecze logistyczne, aby zmniejszyć zależność od jednego strategicznego szlaku. Oznacza to, że nawet po uspokojeniu sytuacji część zmian w globalnym handlu surowcami może się utrwalić. Rynek otrzymał więc dobrą wiadomość, ale nie powrót do dawnego status quo. Oficjalne podpisania porozumienia między USA a Iranem ma nastąpić w Szwajcarii w piątek. Lipcowe kontrakty na ropę WTI na giełdzie NYMEX tracą w poniedziałek rano ponad 5,3% i wyceniane są na 80,33 USD.
