Ubezpieczenia kredytów (np. hipotecznych oraz gotówkowych) są już stałym elementem oferty banków. Sprzedaż takich polis w ramach działalności bancassurance zapewnia kredytodawcom spore zyski. Dla klientów banku opłacalność kredytowych polis nie jest jednoznaczną kwestią. W niektórych przypadkach kredytobiorcy muszą wykupić przynajmniej jedno z pakietowych ubezpieczeń. Niezależnie od tego, czy bank traktuje polisę jako obowiązkową, klient powinien dokładnie sprawdzić zasady jej działania.
Ograniczenia kredytowej ochrony są liczne i zróżnicowane …
Nina Kuczyńska z porównywarki Ubea.pl zwraca uwagę, że ubezpieczenie kredytowe to dość skomplikowany produkt finansowy. Jego charakterystyczną cechą jest duża liczba wyłączeń i ograniczeń ochrony (patrz poniższa tabela). Po przeanalizowaniu ubezpieczeń oferowanych przez poszczególne banki można wyróżnić typowe zapisy, które ograniczają lub wyłączają ochronę. Kredytobiorcy po zakupie polisy na życie muszą pamiętać, że ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania jeśli zgon był skutkiem niezastosowania się do zaleceń lekarza. „Podobne wyłączenia ochrony obowiązują w przypadku, gdy dłużnik popełnił samobójstwo przed upływem pierwszych dwóch lat lub zmarł podczas wykonywania niebezpiecznej pracy” – mówi Nina Kuczyńska z porównywarki ubezpieczeń Ubea.pl.
Nina Kuczyńska zaznacza, że ubezpieczenia skutków utraty pracy też nie są wolne od „haczyków”. Warto zwrócić uwagę, że ubezpieczyciel odmówi spłaty rat kredytu (np. przez 6 lub 12 miesięcy) jeśli dłużnik został zwolniony dyscyplinarnie albo grupowo. Ochrona ubezpieczeniowa nie działa również wtedy, gdy bezrobotny kredytobiorca zapomniał o rejestracji w urzędzie pracy. W przypadku polis zabezpieczających przed skutkami utraty pracy może się okazać, że ochrona nie obejmuje m.in. komplikacji związanych z porodem (patrz poniższe zestawienie).
| Prezentacja popularnych wyłączeń i ograniczeń ochrony w ubezpieczeniach kredytów oferowanych konsumentom | |
| Rodzaj ubezpieczenia kredytowego | Przykładowe okoliczności, które zwalniają ubezpieczyciela z odpowiedzialności
za szkodę |
| Ubezpieczenie na życie (dla dłużnika banku) | ü dłużnik zmarł podczas wykonywania niebezpiecznej pracy (np. w kopalni)
ü dłużnik zmarł na wskutek przewlekłej choroby, którą stwierdzono i leczono już przed podpisaniem umowy ubezpieczenia (np. 24 miesiące wcześniej) ü zgon dłużnika był efektem jego zaniedbań (np. nieskorzystania z pomocy lekarskiej lub lekceważenia zaleceń lekarza) ü śmierć dłużnika nastąpiła w trakcie uprawiania jednego z ryzykownych sportów ü dłużnik zmarł podczas popełnienia przestępstwa (lub próby popełnienia przestępstwa) ü samobójstwo dłużnika miało miejsce przed upływem okresu podanego w umowie (od 6 m-cy do 24 m-cy) ü dłużnik zmarł na wskutek wojny, epidemii, katastrofy lotniczej lub aktów terroru |
| Ubezpieczenie od skutków utraty pracy przez kredytobiorcę | ü dłużnik został zwolniony w okresie karencji (np. dwóch miesięcy od podpisania umowy)
ü dłużnik został zwolniony za porozumieniem stron albo w ramach zwolnień grupowych ü dłużnika zwolniono z przyczyn dyscyplinarnych ü rozwiązana umowa o pracę z dłużnikiem wcześniej została zawarta na czas określony ü dłużnik przed upływem wymaganego terminu nie zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna |
| Ubezpieczenie od skutków utraty zdolności do pracy | ü utrata zdolności do pracy przez dłużnika była efektem jego zaniedbań (np. nieskorzystania z pomocy lekarskiej lub lekceważenia zaleceń lekarza)
ü dłużnik dokonał samookaleczenia ü dłużnik uległ wypadkowi będąc pod wpływem środków odurzających (np. alkoholu lub narkotyków) ü kalectwo dłużnika jest efektem uprawiania jednego z ryzykownych sportów ü dłużnik uległ wypadkowi podczas popełnienia przestępstwa (lub próby popełnienia przestępstwa) ü utrata zdolności do pracy jest następstwem ciąży |
Źródło: opracowanie własne na podstawie kart informacyjnych i OWU wybranych ubezpieczeń kredytowych
Prócz wyłączeń i ograniczeń ochrony kredytobiorca powinien zwrócić uwagę na kwestie związane z wypłatą odszkodowania. Przed podpisaniem umowy kredytowego ubezpieczenia trzeba sprawdzić między innymi:
- sposób pobierania i obliczania składki ubezpieczeniowej
- tryb zawiadomienia ubezpieczyciela o szkodzie
- ograniczenia dotyczące maksymalnej wysokości odszkodowania
- późniejszą odpowiedzialność kredytobiorcy z tytułu regresu
- zasady związane ze zwrotem składki za niewykorzystany okres ochrony
Informacje na temat wymienionych kwestii powinny znaleźć się w karcie informacyjnej polisy lub dokumencie zatytułowanym jako ogólne warunki ubezpieczenia (OWU).
Rekomendacja U tylko w pewnym stopniu zmieniła sytuację
W kontekście kredytowych ubezpieczeń warto wspomnieć o tym, że zasady ich sprzedaży reguluje Rekomendacja U. „Zgodnie z wymogami Komisji Nadzoru Finansowego, banki musiały wdrożyć wspomnianą rekomendację do 31 marca 2015 r. Jak na razie, efekty nowych zaleceń KNF-u nie do końca odpowiadają pierwotnym założeniom” – wyjaśnia Nina Kuczyńska z porównywarki ubezpieczeń Ubea.pl.
Rekomendacja U przewiduje między innymi obowiązek wprowadzenia specjalnej karty informacyjnej dla klienta. Nina Kuczyńska tłumaczy, że wspomniany dokument musi zawierać najważniejsze informacje o polisie. Banki bez zarzutu wywiązują się z obowiązku dotyczącego kart. Od początku kwietnia kredytodawcy musieli również wprowadzić zmiany dotyczące ubezpieczeń grupowych. Po 31 marca b.r. bank nie może zarabiać na sprzedaży wspomnianych polis. Dzięki temu kredytodawca nie występuje w podwójnej roli wobec klienta (jako podmiot ubezpieczający i wynagradzany pośrednik ubezpieczeniowy).
W pierwszych tygodniach obowiązywania nowej rekomendacji KNF-u okazało się, że znacznie trudniejsze będzie wdrożenie zasad pozwalających na swobodny wybór ubezpieczenia przez kredytobiorcę. Niektóre banki skutecznie uchylają się od wprowadzenia takich reguł. „Kredytodawcy osiągają swój cel dzięki sprytnej zmianie w ofercie. Ich klienci, którzy wybiorą ofertę współpracującego ubezpieczyciela mogą liczyć na sporą obniżkę marży lub prowizji przygotowawczej. W ten sposób część zapisów Rekomendacji U po prostu jest omijana. Niewykluczone, że Komisja Nadzoru Finansowego będzie musiała zareagować na kontrowersyjne praktyki banków” – podsumowuje Nina Kuczyńska z porównywarki ubezpieczeń Ubea.pl
Źródło: porównywarka ubezpieczeń Ubea.pl
