Pandemia koronawirusa skutecznie uderzyła w gospodarki wielu państw. Kryzys nie ominął też naszego kraju. Rząd uruchomia kolejne odsłony tarczy antykryzysowej, RPP obniża stopy procentowe do rekordowo niskich poziomów, co ma m.in. pobudzić rynek kredytowy. W kwietniu br. o kredyt mieszkaniowy wnioskowało o ponad 1/3 osób mniej niż przed rokiem. W tym miesiącu spadła też ilość oddanych mieszkań do użytku. Finansowanie zakupu pierwszego mieszkania kredytem hipotecznym jest nadal drogie, głównie ze względu na wkład własny, który dziś wynosi minimum 20 proc. wartości nieruchomości.

Po otrzymaniu pomocy przez polski biznes, nadszedł czas na wsparcie akcji kredytowej i umocnienie jednego z filarów gospodarki, którym jest rynek mieszkaniowy. Jednym z kroków do wsparcia rynku mieszkaniowego, jest zmiana polityki ostrożnościowej, która dziś nie bierze pod uwagę uwarunkowań związanych z kryzysem. Zmianie powinny ulec zapisy w Rekomendacji S KNF, zmniejszające wkład własny do 5-10 proc. Istnieje też konieczność wprowadzenia nowego programu gwarancji BGK. Na złagodzeniu polityki kredytowej, skorzystałoby ok. miliona Polaków, dla których własne M jest dziś ze względu na wysokie koszty związane z wkładem własnym, praktycznie niemożliwym do osiągnięcia celem. Rekomendacje w tym zakresie oraz argumentacja, zawarte zostały w najnowszym raporcie Think Tank HRE, sporządzonym przy współpracy z Pracodawcami RP.

Trzeba myśleć perspektywicznie

Kolejne odsłony tarczy antykryzysowej, miliardy złotych wydawane na osłonę polskich przedsiębiorstw, przedsiębiorców i gospodarki oraz decyzje o obniżce stóp procentowych do rekordowo niskich poziomów to działania, które mają złagodzić skutki kryzysu, który dotknął Polaków, i pobudzić polską gospodarkę. Jednym z jej podstawowych filarów jest budownictwo i związane z nim finansowanie zakupu nieruchomości.

– Z obliczeń Think Tanku HRE oraz Banku Światowego wynika, że w Polsce wciąż brakuje ok. 2,1 mln mieszkań. Kondycja sektora budownictwa mieszkaniowego w dobie pandemii na tle innych sektorów nie jest zła, ale mimo to potrzebne są rozwiązania systemowe. Z jednej strony pozwolą na kontynuację trendu zwyżkowego w sektorze. Z drugiej dadzą milionom Polaków łatwiejszy dostęp do kredytów hipotecznych i własnego mieszkania – mówi Andrzej Malinowski, Prezydent Pracodawców RP.

Zmiany pobudzą rynek kredytów hipotecznych

W obecnej sytuacji, biorąc pod uwagę znaczenie rynku budownictwa mieszkaniowego i jego efekty mnożnikowe, ale również stan budżetu państwa i stabilność systemu finansowego, przedstawiciele branży proponują wprowadzenie zmian legislacyjnych o charakterze antycyklicznym i antykryzysowym. Jednym z głównych postulatów jest obniżenie przez KNF wkładu własnego dla kredytobiorców dokonujących zakupu pierwszego mieszkania do 10 proc. na czas określony w czasie kryzysowym, np. na okres roku. Obecna rekomendacja przewiduje, że minimalny wkład własny wynosi 20 proc., i może być obniżony do 5- 10 proc., jeśli 10 proc. jest objęte ubezpieczeniem rynkowym.

–  Naszym zdaniem 5- 10 proc. wkładu własnego potrzebnego do uzyskania kredytu hipotecznego, to poziom bezpieczny i osiągalny dla kredytobiorców, którzy chcą w najbliższej przyszłości zaciągnąć zobowiązanie kredytowe na pierwsze M. W związku z tym proponujemy zmianę w zapisach w rekomendacji S KNF oraz wprowadzenie programu gwarancji BGK. Dzięki tym rozwiązaniom banki zminimalizują swoje ryzyko, będą mogły udzielać finansowania, a kredytobiorcy nie będą musieli wykładać tak dużych kwot jak dotychczas, by otrzymać kredyt hipoteczny na własne mieszkanie – mówi Michał Cebula, Prezes Zarządu Think Thank HRE.

Aktualnie rynek budownictwa mieszkaniowego jest odpowiedzialny, w sposób pośredni i bezpośredni, za około 8,6 proc. polskiego PKB. Z powodu swojej wielkości oraz znaczenia dla gospodarki, tak rynek budownictwa mieszkaniowego, jak i jego finansowanie, są istotne dla stabilności systemu finansowego oraz dla polityki wychodzenia z kryzysu.

– Obecne polskie normy ostrożnościowe KNF dotyczące kredytów hipotecznych, nie biorą pod uwagę faz cyklu koniunktury i te same rekomendacje stosuje się w czasie dobrej koniunktury i w czasie kryzysu. Sytuacja ta wymaga zmiany, na wzór rynków zagranicznych. Ich doświadczenia pokazują, że rozwiązania muszą uwzględniać bieżącą sytuację rynkową. Jeśli banki będą posiadały gwarancję z instytucji publicznej, to łatwiej im będzie podjąć decyzję o udzieleniu kredytów. Klient, który zaciąga kredyt na własne, pierwsze M jest, co pokazują statystyki, kredytobiorcą solidnym i odpowiedzialnym, a więc z punktu widzenia banków wiarygodnym i bezpiecznym – dodaje Michał Cebula.

Warto korzystać z dobrych wzorców

W licznych krajach, m.in. w Niemczech, we Włoszech czy na Cyprze, wprowadzono daleko idące, antycykliczne, antykryzysowe instrumenty, mające na celu utrzymanie popytu na kredyt hipoteczny. Wielu nadzorców nad rynkami finansowymi na świecie wprowadziło takie działania, jak m.in. obniżenie wkładu własnego czy skup listów zastawnych. Instrumenty te często są wprowadzane na czas określony, np. 12 miesięcy. Skuteczność ich wsparcia dla branży podczas kryzysów jest istotna, gdyż nawet jeżeli okazują się niewystarczające dla utrzymania akcji kredytu hipotecznego na poziomie przedkryzysowym, znacząco osłabiają spodziewany i zauważalny regres w tym obszarze.

Rozwiązania stosowane w innych krajach prowadzą do uwolnienia dostępnych na rynku kapitałów (a więc narzędzi nastawionych na elastyczne podejście do wag ryzyka czy warunków tworzenia rezerw) oraz do utrzymania popytu na kredyt hipoteczny ze strony mniej ryzykownych kredytobiorców. Elastyczność i adekwatność stosowanych za granicą instrumentów znajduje się w opozycji do Rekomendacji S, czyli polskich norm ostrożnościowych dotyczących kredytów hipotecznych, wydanych przez KNF. Te zdają się niewystarczające w dobie osłabionej koniunktury.

Trudna sytuacja finansowa zmusiła wielu Polaków do bardziej oszczędnego podejścia do swoich finansów. BIK notuje spadki liczby zapytań o kredyty hipoteczne o 1/4 w porównaniu z rokiem ubiegłym. Okoliczności nie ułatwiają też obostrzenia bankowe i zwiększony odsetek decyzji negatywnych (z ok. 5% do 23%). Wielu zrewidowało plany mieszkaniowe na najbliższy czas i wstrzymuje się z zaciągnięciem kredytu hipotecznego. Inni  myślą o odroczeniu spłat. W jaki sposób negocjować z bankiem, jak poradzić sobie w trudnej sytuacji, czy ciężko jest dostać teraz kredyt hipoteczny?

Dwa tygodnie temu BIK ogłosił spadek liczby wniosków kredytowych. Jak podkreślał prof. nadzw. dr hab. Waldemar Rogowski podczas spotkania Otodom.Live, w ostatnich dwóch tygodniach notowane są jednak niewielkie wzrosty zapytań kredytowych w BIK. – Patrząc na ten sam okres w zeszłym roku, mamy spadek w liczbie zapytań o 1/4 . Więc widzimy wyraźnie, że banki przeszły na konserwatywną politykę kredytową, która charakteryzuje się niższym poziomem dostępności kredytu. Można powiedzieć, że marzec “jechał” jeszcze siłą rozpędu, kwiecień i maj notowane są z 15-20% spadkami w liczbie składanych wniosków kredytowych – dodaje Rogowski.

Jak wynika z wniosków wyciągniętych podczas Otodom.Live, będącego cyklem spotkań z ekspertami, omawiającymi m. in. kondycję branży nieruchomości w dobie pandemii, wpływ mają na to obawy rodaków i restrykcje banków.

– Odsetek decyzji negatywnych wzrósł z ok. 5% do 23%. Podwyższenie wkładu własnego (czasem nawet do 35%) to nie jedyny problem. Inny to bardziej konserwatywne jest podejście banków do pewnych źródeł dochodu. Problem mogą mieć jednoosobowe działalności gospodarcze, podobnie jak osoby zatrudnione na zasadzie umów zlecenie i umów o dzieło. Istnieje grupa zawodów wykluczonych z udzielania finansowania hipotecznego – powiedział Paweł Komar z Notus Finanse.

Mimo tego, nastroje konsumenckie z dnia na dzień poprawiają się, a Polacy coraz odważniej myślą o zakupie czy sprzedaży nieruchomości.

– Coraz więcej osób deklaruje, że pandemia koronawirusa nie wpłynie ostatecznie na realizację ich planów mieszkaniowych. Dla przypomnienia, miesiąc temu 75% kupujących i 70% sprzedających było zdania, że koronawirus wpłynie na ich plany mieszkaniowe. W pierwszej z grup odsetek ten spadł o 8%, w drugiej – o 9%. Jednocześnie 34% (wcześniej 25%) kupujących i 38% (wcześniej 30%) sprzedających deklaruje, że koronawirus nie wpłynie na ich decyzje związane z przeprowadzeniem transakcji – podkreśla Jarosław Krawczyk z Otodom.

________

Program #ZdalnyAgent skierowany jest do pośredników i deweloperów, natomiast cykl Otodom.Live do klientów końcowych, czyli nabywców i wynajmujących. Live’y poruszają kwestie związane z rynkiem nieruchomości w dobie pandemii i nie tylko. Od marca do początku czerwca przeprowadzono blisko 30 spotkań z udziałem ekspertów w branży. Wszystkie transmitowane są na Facebooku – w każdy wtorek o godz. 10:00 na stronie Otodom, a w każdy czwartek o 10:00 na zamkniętej grupie Akademia Rozwoju Agenta, dedykowanej pośrednikom, z tematyką bardziej dostosowaną do ich potrzeb.

Digitalizacja w Polsce w ostatnich latach przyśpieszyła – co do tego nie ma wątpliwości. Potwierdzeniem jest fakt, że z systemów klasy ERP w segmencie średnich firm korzysta już ponad połowa przedsiębiorców. Czy tej grupie, która zawczasu zainwestowała w digitalizację, łatwiej było przejść przez kryzys? Czy złotówki wydane w zaawansowane IT pomogły obronić biznes i stać się dla niego tarczą antykryzysową? Zajrzyjmy do wnętrza dwóch firm: cyfrowej
i analogowej.

Z raportów Eurostatu wynika, że prawie co trzecia firma w Polsce posiada system klasy ERP. Mimo, że coraz mniej brakuje nam zarówno do średniej dla całej UE (36%), jak i sąsiedniej Słowacji (31%) i Czech (38%), to nadal jesteśmy w unijnym ogonie. Czy rzeczywiście z cyfryzacją polski biznes jest na bakier? Papierkiem lakmusowym jest sektor średnich firm, w którym wypadamy już lepiej. Z tego samego raportu Eurostatu dowiadujemy się, że 54% polskich przedsiębiorstw zatrudniających od 50 do 249 pracowników, czyli firm średniej wielkości, ma ERP-a. Co prawda to wciąż wynik poniżej unijnej średniej (60%) dla tego rozmiaru firm, ale patrząc na dane historyczne, polscy przedsiębiorcy wykonali kawał dobrej roboty. W 2010 roku tylko 22% średnich firm miało ERP-a, w 2015 było to 47%, a teraz jest to wspomniane 54%. Polskie firmy możemy podzielić na dwie grupy: te bardziej cyfrowe i te bardziej analogowe. Które z tych firm lepiej przeszły okres pandemii? Czy może wszystkie borykały się z podobnymi problemami?

Światy równoległe

Nie tylko w Polsce, ale na całym biznesowym świecie, obok siebie funkcjonują przedsiębiorstwa produkcyjne, które na pierwszy rzut oka są uderzająco podobne pod względem zatrudnienia, produkcji czy struktury organizacyjnej. Nawet panujące w obu procesy wewnętrzne są zbliżone. Mimo bliźniaczego charakteru, każde z nich inaczej radzi sobie w trudnych czasach. Podobnie jak u ludzi, jedno może mieć objawy lekkie, a drugie bardziej poważne. Co powoduje różnicę? Przede wszystkim sposób organizacji procesów biznesowych i zarządzanie przedsiębiorstwem – w skrócie – stopień ucyfrowienia organizacji. Żeby przekonać się, jak w praktyce digitalizacja może wpłynąć na efektywność działania w kryzysowych czasach, trzeba zajrzeć do wnętrza przedsiębiorstw.

Pierwszą z analizowanych firm, będzie producent mebli. Co wiemy o naszym przedsiębiorstwie? Solidna baza klientów, ugruntowana pozycja i marka. W ciągu kilkudziesięciu lat firma wyewoluowała z małego rodzinnego zakładu do regionalnego lidera. W przedsiębiorstwie uznano, że skoro stosowany model sprawdza się, nie należy go zmieniać. Innymi słowy mówiąc, kadra zarządzająca nie miała motywacji do zmian i działała w oparciu o skuteczny, ale bardzo tradycyjny model.

Druga firma, realizująca zamówienia związane z produkcją małych elementów elektronicznych dla automatyki przemysłowej, ma podobnym rodowód. Z tą różnicą, że w tym przedsiębiorstwie już dawno opracowano strategię cyfrowej transformacji. Sukcesywnie, z roku na rok, wdrażano nowe technologie, automatyzując procesy produkcyjne i digitalizując procesy biznesowe niemal we wszystkich obszarach.
Gdy na horyzoncie pojawił się kryzys, firma ta była w stanie z dnia na dzień dostosować się do nowej sytuacji. Większość załogi została oddelegowana do pracy zdalnej, ale nie wpłynęło to na efektywność, procesy biznesowe nie zwolniły, a tym bardziej nie zatrzymały się. Stacjonarnie pracowała tylko ta część załogi, która była niezbędna do zachowania ciągłości procesów wytwórczych: operatorzy maszyn oraz tylko niezbędne osoby z działów wspierających produkcję (Utrzymania Ruchu, Inżynierii Procesowej, Logistyki, Inżynierii Jakości).

U producenta mebli, od którego zaczęliśmy, sytuacja wyglądała zgoła inaczej. Techniczne ograniczenia i analogowe podejście sprawiły, że przedsiębiorstwo nie mogło przejść na tryb mieszany bez zakłóceń w ciągłości procesów biznesowych.

Co mogła zrobić firma? Jedynie ograniczyć liczbę pracowników w poszczególnych działach. Mniejsze zespoły musiały wykonywać zadania przewidziane dla całej zmiany, a to skutkowało większym obłożeniem poszczególnych pracowników. To nie wszystko, w tym przedsiębiorstwie produkcja raportowana jest głównie poprzez arkusze kalkulacyjne i kartki, na których pracownicy zaznaczają numery zleceń produkcyjnych. Informację, na jakim etapie było dane zlecenie, kadra kierownicza dostawała dopiero po zakończeniu zmiany, gdy informacje zostały zebrane i przepisane do arkusza. Dopiero w kolejnym etapie można było wyliczyć odpowiednie wskaźniki produkcyjne i oddelegować zdania.

W tym samy czasie, gdy z kartkami walczyła załoga w zakładzie meblarskim, producent elementów dla automatyki przemysłowej, wykorzystuje rozbudowaną siatkę systemów informatycznych: ERP dla zarządzania przedsiębiorstwem, MES dla hali produkcyjnej, narzędzia BI dla raportowania i analiz. Osoby decyzyjne miały dostęp do automatycznych informacji o wskaźnikach produkcyjnych na bieżąco i mogły w czasie rzeczywistym podejmować decyzje. Co więcej, wysoki poziom automatyzacji pozwolił łatwo i sprawnie ograniczyć lub zwiększyć liczbę pracowników, niezbędnych do sprawnego funkcjonowaniu zakładu. Nie było mowy o nadzwyczajnej konieczności dystansowania pracowników, co niestety miało miejsce w rodzinnym przedsiębiorstwie produkującym meble. Tam większość prac montażowych odbywa się manualnie i aby zastosować odstęp 1,5 m, trzeba było tymczasowo przebudować wydziały produkcyjne. Część załogi musiała udać się
na urlop, a inni musieli przejąć zupełnie nowe dla siebie czynności, w związku
z czym spadła efektywność produkcji. Zdarzało się, że ucierpiała także jakość wyrobów. 

Powrót do normalności

Każda z firm obrała inną drogę i inaczej przeszła przez kryzys. W biznesie opartym o analogowe standardy znacznie trudniej jest się odnaleźć w krytycznym momencie, ale nie tylko wtedy. Niski poziom ucyfrowienia utrudnił powrót do normalności firmie produkującej meble. Przede wszystkim miała ona problem z zebraniem właściwych informacji o np. spóźnionych realizacjach, statusie produkcji, czy inwentaryzacji magazynu. Konieczne było przeznaczenie dodatkowego czasu i zasobów. A są to dwa kluczowe czynniki, niezwykle ważne w okresie przejściowym, gdy wychodzimy z impasu do ofensywy produkcyjnej.

Firma, realizująca zamówienia związane z produkcją małych elementów elektronicznych dla automatyki przemysłowej nie miała tych problemów. Było to możliwe dzięki wcześniejszym inwestycjom w systemy ERP, MES oraz narzędzia BI. Te rozwiązania pozwoliły przyspieszyć szereg operacji, ale także zdecydowanie wcześniej – jeszcze na etapie pracy zdalnej – przygotować strategię powrotu do „nowej normalności”. Dzięki temu, że produkcja raportowana była i jest na bieżąco, kadra kierownicza wiedziała, jakie obszary były najbardziej wydajne, które mają rezerwy, a w jakich mogą pojawić się kłopoty. W firmie z sektora meblowego przez braki w narzędziach analitycznych wszystkie informacje spływały
z opóźnieniem, w związku z tym decyzje były przesunięte w czasie i obarczone ryzykiem.

Brak zmiany też jest zmianą

Zaprezentowane dwa – choć jaskrawe – przykłady obrazują, jak stabilna i przemyślana polityka popłaca. Dzięki inwestycjom w IT i rozwiniętej cyfrowej kulturze organizacyjnej jedna z firm mogła z otwartą przyłbicą stawić czoła kryzysowi. Podczas gdy druga przez braki na polu tak organizacyjnym, jak i cyfrowym, miała mocno ograniczone pole manewru. Przez zaniechania w obszarze cyfrowej kultury organizacyjnej, współpraca w krytycznym okresie była utrudniona. Co doskonale obrazuje brak możliwości telepracy, nawet w ograniczonej formie. Na miejscu musieli być ludzie, którzy łączyli halę produkcyjną z osobami decyzyjnymi, a w 2020 roku doskonale wiemy, że system zrobi to szybciej i lepiej niż człowiek, co pokazuje przykład producenta elementów elektrycznych. Tej firmie zastosowanie rozwiniętych narzędzi IT pozwoliło bez większych perturbacji przetrwać najcięższe chwile i sprawnie wychodzić z kryzysu.

Cyfrowe asekuranctwo i kurczowe trzymanie się „sprawdzonego” modelu, może słono kosztować. Transformacja wymaga wysiłku, ale błędów nie popełnia tylko ten, kto nic nie robi. Brak zmiany, też jest zmianą, ale nie na lepsze.

Łukasz Pieśniak, Implementation Consultant w BPSC

Terminem “nowa normalność” określa się rzeczywistość tworzącą się w efekcie pandemii COVID-19. Również w branży miejsc handlu i usług ten zwrot funkcjonuje powszechnie.

Trzecia edycja raportu RRF Crisis jest efektem współpracy PRCH z wybitnymi ekspertami firm badawczych: GfK oraz Inquiry. Dane zawarte w raporcie fachowo omawiają: Agnieszka Górnicka (CEO, Inquiry) oraz Przemysław Dwojak (Senior Director, Head of Sales Effectiveness & Head of Consumer Insights, GfK). W publikacji znalazł się również szczególny artykuł autorstwa Mary Wallace, odpowiedzialnej za badania zachowań konsumentów w IBM, w którym ekspertka prognozuje szereg zjawisk z punktu widzenia obiektów, sieci handlowych, a także konsumentów.

Kluczową rolę w procesie reaktywacji gospodarki odgrywa dbałość o bezpieczeństwo klientów i pracowników, a wszystkie nowe otwarcia objęte są ścisłym rygorem sanitarnym. Z danych zawartych w raporcie RRF Crisis vol. 3 wynika, że aż 81% konsumentów czuje się bezpiecznie podczas robienia zakupów w obiektach handlowych, co świadczy o wzorowych przygotowaniach branży do ponownych otwarć.

4 maja około 70% najemców w centrach handlowych otworzyło swoje przestrzenie. Kolejni najemcy udostępniali je stopniowo zależnie od swoich możliwości operacyjnych, negocjacji w zakresie umów najmu czy też charakterystyki danego obiektu i wcześniejszych osiąganych w nim wyników.

Co cieszy, odwiedzalność obiektów handlowych (footfall) okazała się znacznie wyższa niż prognozowano: w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku kształtowała się – w zależności od dnia – na poziomie od 53% do 68%. Po 18 maja, w pierwszym tygodniu po otwarciu stref gastronomicznych, beauty i rozrywkowych, średni footfall sięgnął powyżej 70% i zależnie od dnia wahał się między 73% a 79%.

Podobne dane zanotowano w ostatnim tygodniu maja, jednak prawdziwy “boom” zobaczyliśmy w przeddzień Dnia Matki (25.05) – średnia odwiedzalność wyniosła aż 93% poziomu z roku 2019. Dane pochodzą z niemal 90 obiektów handlowo-usługowych w całej Polsce, stanowiących 25% całości polskiego rynku (udział pod kątem powierzchni najmu – m² GLA).

Nasz raport to rzetelny zbiór najważniejszych danych i wniosków płynących z rynku po jego reaktywacji. To również zbiór najciekawszych myśli wpływowych ekspertów, analityków i strategów definiujących rynek na nowo w tym trudnym okresie. Nie zapomnieliśmy również o istotnej roli trendwatchingu; nasi goście, na podstawie danych, prognozują “nową normalność”, dzięki czemu łatwiej będzie się do niej dopasować, aby jak najszybciej zminimalizować straty – komentuje Anna Zachara-Widła, Research & Education Manager w Polskiej Radzie Centrów Handlowych.

Związek Cyfrowa Polska, który reprezentuje polską branże cyfrową i nowoczesnych technologii, uważa, że konieczne jest opracowanie kompleksowej strategii wdrożenia radia cyfrowego w Polsce. Miałaby ona wyznaczyć horyzonty czasowe i warunki graniczne, po których mogłoby nastąpić wyłączenie radia analogowego.

Organizacja apeluje do ministra cyfryzacji Marka Zagórskiego o powołanie specjalnego zespołu roboczego, który miałby się zająć zbudowaniem takiego planu. Zasiadać w nim mieliby rynkowi eksperci, ale i nadawcy, regulatorzy rynku oraz przedstawicieli producentów elektroniki.

Cyfryzacja radia jako element cyfrowej transformacji

Takie postulaty znalazły się w opinii przesłanej przez Związek Cyfrowa Polska do Ministerstwa Cyfryzacji, która dotyczy zmian w projekcie rozporządzenia w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych transmisji.  „Polska powinna włączyć proces cyfryzacji radia do cyfrowej transformacji kraju. Podążanie w kierunku innowacyjności zawsze będzie budzić wątpliwości, nawet ze względu na konieczne do poniesienia koszty, jednak stanie w miejscu często okazuje się krokiem w tył” – zaznaczył w piśmie prezes Cyfrowej Polski Michał Kanownik. Organizacja przypomina również, że krok ten jest tym bardziej uzasadniony, że jeszcze w tym roku dojdzie do wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, która ustawania Europejski Kodeks Łączności Elektronicznej. Nakłada on m.in. obowiązek montowania w nowych samochodach radioodbiorników umożliwiających odbiór naziemnego sygnału cyfrowej radiofonii. Wszystkie państwa członkowskie zobowiązane są do wprowadzenia takiego prawa do grudnia 2020 r.

Producenci o wymogach dla radioodbiorników samochodowych

W opinii przesłanej do Ministerstwa Cyfryzacji, Związek Cyfrowa Polska popiera także zaproponowane przez resort zmiany w rozporządzeniu, które znoszą dla odbiorników samochodowych wymóg obsługi komunikatów drogowych (TEPEG) oraz elektronicznego przewodnika po programach (EPG). Jak zaznacza Związek, pomoże to usunąć główne przeszkody sprawnego wdrożenia wymagań przez producentów odbiorników. „Potrzeba zmian wynika ze zmieniających się możliwości technicznych i rozwiązań stosowanych w odbiornikach samochodowych. Są one zgodne również ze zmianami rekomendacji, których w ostatnim czasie dokonało stowarzyszenie WordDAB” – podkreślono w piśmie. Cyfrowa Polska proponuje jednocześnie, aby nie różnicować rodzaju odbiorników – stacjonarnych kontra samochodowych – w zakresie EPG.

Już w środę wieczorem decydenci amerykańskiego banku centralnego przedstawią decyzje dotyczące polityki monetarnej. Istotniejsze od samych decyzji tym razem mogą być jednak inne kwestie.

Od początku kryzysu wywołanego przez pandemię COVID-19 Rezerwa Federalna wprowadziła w życie szereg nadzwyczajnych środków, które miały na celu wsparcie amerykańskiej gospodarki w tym trudnym okresie. Amerykański bank centralny obciął już stopy procentowe do okolic zera i zobowiązał się do zakupu nieograniczonych ilości obligacji, aby obniżyć ich rentowności i utrzymać koszty finansowania na jak najniższym poziomie.

Zważywszy na bezprecedensowy charakter działań podjętych do tej pory przez bank oraz na ostatnią poprawę w danych makroekonomicznych uważamy, że podczas najbliższego spotkania decyzyjnego FOMC, które zakończy się w środę, decydenci nie wprowadzą żadnych istotnych zmian do obecnej polityki monetarnej. Inwestorzy jednak i tak będą obserwować komunikaty ze strony banku centralnego, aby określić, jak decydenci zapatrują się na dalsze losy amerykańskiej gospodarki.

Poniżej wymieniamy kilka kluczowych kwestii, na które warto zwrócić uwagę w kontekście najbliższego spotkania Fed.

Nowy zestaw projekcji ekonomicznych

Dość powszechnie oczekuje się, że USA oraz inne światowe gospodarki w II kwartale br. zanotują silny spadek PKB. Obecnie kluczową niewiadomą jest to, jak głęboki będzie to spadek i jak długo potrwa recesja.

Model GDPNow Fed z Atlanty rysuje nieszczególnie optymistyczny scenariusz. Zgodnie z modelem (który jednak nie jest oficjalną projekcją) spadek PKB USA w II kwartale wyniesie ponad 50% w ujęciu zanualizowanym (Wykres 1). Jeśli Fed wskaże możliwość wystąpienia takiego scenariusza, dolar amerykański może się osłabić. Dużo istotniejsze od oceny skali spadku PKB jest jednak to, jak szybko gospodarka USA poradzi sobie z recesją, stąd też zdanie decydentów w tym kontekście będzie kluczowe. Prezes Fed, Jerome Powell może w tym zakresie przestrzegać przed ryzykiem przedłużającego się okresu panowania wysokiego bezrobocia oraz możliwością zacieśnienia restrykcji związanych z koronawirusem w przypadku gdyby w USA miało dojść do drugiej fali zakażeń.

Wykres 1: Prognoza (nowcast) GDPNow Fed z Atlanty (2017 – 2020)

Źródło: Refinitiv Datastream Data: 09/06/2020

W kontekście posiedzenia istotnym będzie również ocena decydentów dotycząca ostatniego ożywienia rynków akcji, surowcowych i kredytowych, a także danych z gospodarki w postaci piątkowego raportu z amerykańskiego rynku pracy, który okazał się znacznie lepszy niż zakładano. W przypadku zmiany zatrudnienia w sektorach pozarolniczych w maju odnotowano nieoczekiwany wzrost rzędu 2,5 mln (Wykres 2), a różnica względem oczekiwanego przez konsensus poziomu wyniosła ok. 10 mln osób. Jeśli decydenci zasugerują, że majowy odczyt stanowi dowód na szybsze ożywienie gospodarcze przypominające kształtem literę “V”, najpewniej należałoby oczekiwać umocnienia dolara amerykańskiego. Jeśli natomiast umniejszą znaczenie tych danych sugerując, że jest to jedynie nieznaczna korekta, inwestorzy prawdopodobnie odbiorą to negatywnie, co również może odbić się na zachowaniu dolara amerykańskiego.

Wykres 2: Zmiana zatrudnienia w sektorach pozarolniczych w USA (2015 – 2020)

Źródło: Refinitiv Datastream Data: 09/06/2020

Kierowanie oczekiwaniami (ang. forward guidance)

Bank centralny może uspokoić gospodarstwa domowe i firmy poprzez zastosowanie bardziej formalnego kierowania oczekiwaniami, np. poprzez zobowiązanie się do utrzymania stóp procentowych na obecnym poziomie w okolicy zera w dającej się przewidzieć przyszłości. W kontekście funkcjonującego w kraju programu luzowania ilościowego spodziewamy się, że Fed potwierdzi gotowość do kontynuowania zakupów „na skalę niezbędną do zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku”. O ile od szczytu pandemii program QE w Stanach Zjednoczonych został już wyraźnie ograniczony, decydenci prawdopodobnie będą chcieli pozostawić sobie możliwość zwiększenia zakupów, jeśli warunki na rynkach finansowych uległyby pogorszeniu. Jeśli sugerować by się dotychczasową reakcją rynku walutowego na wzrost stymulacji monetarnej należałoby się spodziewać, że reakcja dolara na „gołębią” retorykę byłaby raczej pozytywna niż negatywna.

Oprócz tego, spekuluje się, że Fed może podążyć za Bankiem Japonii i wprowadzić kontrolę krzywej rentowności, czyli mechanizm w ramach którego rentowności wybranych papierów dłużnych (np. 10-letnich obligacji skarbowych) utrzymywane są na konkretnym poziomie. Sądzimy jednak, że wprowadzenie tego typu mechanizmu podczas spotkania w tym tygodniu jest mało prawdopodobne. Niewykluczone jednak, że otrzymamy sygnał, że decydenci dyskutują o możliwości wdrożenia takiego rozwiązania w USA.

Nowy „dot plot”

Oprócz zaktualizowanych projekcji PKB, po raz pierwszy od grudnia poznamy też nowy „dot plot”, czyli wykres kropkowy obrazujący indywidualne oczekiwania decydentów FOMC co do przyszłego poziomu stóp procentowych w najbliższych latach.

Przewodniczący Jerome Powell już wcześniej stwierdził, że Fed „nie będzie się spieszyć” z wycofywaniem się z luźnej polityki pieniężnej w USA. Mamy do czynienia z największym uderzeniem w globalną gospodarkę na przestrzeni dekad, w związku z czym uważamy, że warunki które uzasadniałyby wzrost stóp procentowych są melodią odległej przyszłości. Sądzimy, że „dot plot” pokaże niechęć do zmiany status quo, a mediana oczekiwań decydentów pokaże utrzymanie obecnego poziomu stóp procentowych przez cały okres prognozy. Sądzimy też, że podobnego zdania są również rynki, stąd jeżeli „dot plot” będzie sugerował co innego niż utrzymanie ekstremalnie niskich stóp procentowych do końca 2022 roku, prawdopodobnie zaskoczy to inwestorów. Jednocześnie nie spodziewamy się, żeby decydenci rozważali obniżenie stóp procentowych poniżej zera. Retoryka prezesa Fed z ostatnich tygodni zdaje się wykluczać taki scenariusz.

Decyzję FOMC ws. polityki monetarnej poznamy w środę wieczorem o godzinie 20:00, pół godziny później odbędzie się konferencja prasowa z udziałem Jerome’a Powella.

Autorzy: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk – analitycy Ebury

Branża gastronomiczna została szczególnie dotknięta restrykcjami związanymi z epidemią. Obecnie wszystko wskazuje na to, że życie wraca do normy. W związku z tym trzeba zrobić wszystko co możliwe, aby cała branża jak najszybciej mogła wrócić do normalności.

Z ekonomicznego punktu widzenia na rynku gastronomicznym obserwujemy w tej chwili zmniejszoną podaż i zmniejszony popyt. Dla przedsiębiorców taka sytuacja jest najgorsza z możliwych, gdyż oznacza nieuchronną recesję. W konsekwencji ponowne otwarcie lokali gastronomicznych wcale nie musi oznaczać końca ich problemów. Strategię wyjścia z kryzysu należy głęboko przemyśleć pod kątem finansowym, marketingowym, a także z punktu widzenia polityki personalnej.

W czasie kryzysu szczególnie dobrym pomysłem wydaje się być aktywne dostosowywanie się do potrzeb klientów. Okres zmniejszonej aktywności biznesowej daje przedsiębiorcom czas na przemyślenie potrzebnych zmian. Przynajmniej na razie, wygląda na to, że aktualne trendy w preferencjach klientów się nie zmieniły. Dla restauratorów nie są niczym nowym. Warto jednak je przypomnieć.

Klienci chcą prostszych kart menu. Uproszczenie ich, nie tylko ułatwi klientowi wybór, ale również pozwoli na optymalizację kosztów zakupów i zapasów. W okresie zagrożenia dla zdrowia wzrasta skłonność konsumentów do spożywania zdrowych posiłków. W związku z tym warto wprowadzić do oferty ciekawe potrawy wegetariańskie, wegańskie, bezglutenowe, z ograniczoną ilością cukru, a także sporządzone z organicznych produktów pochodzących od lokalnych producentów. Opakowania do posiłków na wynos powinny być przyjazne dla środowiska.

To ostatnie staje się szczególnie ważne, gdyż bardzo dynamiczny wzrost sprzedaży na wynos był widoczny jeszcze przed epidemią. Internetowe serwisy dostarczające posiłki stworzyły zupełnie nowy segment klientów. To oznacza, że w najbliższym czasie większość restauracji będzie musiało zmienić swoje strategie marketingowe. Mniejszą rolę będzie odgrywać lokalizacja. Wiele lokali się przeprowadza, aby zaoszczędzić na czynszu. W przeszłości często rezygnacja z drogiego miejsca mogła być błędem. Jednak obecnie coraz ważniejsza staje się dostępność oferty w internecie.

Zmiany wpłyną również na strategię personalną. Wzrośnie jeszcze bardziej rola specjalistów od obsługi mediów społecznościowych i narzędzi reklamy internetowej. Również restauracje, które dostarczają posiłki we własnym zakresie, będą potrzebowały w tym celu większej liczby pracowników. Nowa rzeczywistość będzie nieco inna. Nie zmieni się natomiast jedno. Przetrwają ci, którzy stworzą miejsce, do którego będą chcieli wracać klienci.

ONE MORE LEVEL S.A., Spółka notowana na rynku NewConnect, otrzymała informację od ALL IN! GAMES S.A. – wydawcy produkowanej przez niej gry „Ghostrunner” – o zawarciu umowy wydawniczej z włoskim wydawcą 505 GAMES. Zgodnie z nią 505 GAMES stanie się współwydawcą gry „Ghostrunner”.

Emitent został poinformowany przez notowaną na GPW w Warszawie spółkę ALL IN! GAMES S.A. (poprzednio Setanta S.A.), która jest wydawcą gry „Ghostrunner” produkowanej przez ONE MORE LEVEL S.A., że zawarta została umowa wydawnicza z włoskim wydawcą 505 GAMES SPA. Na jej podstawie 505 GAMES stanie się współwydawcą gry „Ghostrunner”. Zdaniem Zarządu Spółki pozyskanie do projektu tak znaczącego partnera posiadającego olbrzymie doświadczenie w branży powinno wpłynąć pozytywnie na poziom sprzedaży gry.

„Od czasu zapowiedzi gry w sierpniu 2019 roku poziom zainteresowania marką Ghostrunner nieustannie rośnie, pokonując kolejne, wcześniej wyznaczone granice w szybkim tempie. Co naturalne, pociąga to za sobą oczekiwania graczy i mediów wobec tego tytułu, ale i zespołu.” – mówi Szymon Bryła, szef studia ONE MORE LEVEL S.A. „Dlatego nieustannie stawiamy przed sobą ambitne cele produkcyjne, nie tracąc jednocześnie tak istotnej spójności w wizji gry, ale i pasji z jej tworzenia. Dzięki temu możemy, jak miało to miejsce na początku maja, prezentować wysokiej jakości zapowiedzi tego, czego gracze mogą spodziewać się w pełnej wersji Ghostrunnera. Jednocześnie możemy efektywnie reagować na ich potrzeby tak, by miało to wartość dla nich, ale i dla samego tytułu.” – dodaje Bryła.

„Zyskując współwydawcę tej klasy, co 505 GAMES, wszyscy otrzymujemy szansę na jeszcze lepszą sprzedaż, ale również, na długoterminowy rozwój marek Ghostrunner i One More Level.” – podsumowuje Łukasz Górski, Członek Zarządu Spółki ONE MORE LEVEL S.A.

505 GAMES SPA jest włoskim wydawcą gier na komputery PC i konsole odpowiedzialnym m.in. za takie hity jak „Stardew Valley”, „Don’t Starve” czy „Death Stranding” (PC). W marcu br. otrzymał on od portalu Metacritic wyróżnienie dla najlepszego wydawcy 2019 roku.

W maju 2020 r. na platformie Steam udostępnione zostało demo największej produkcji ONE MORE LEVEL S.A. – gry „Ghostrunner”. Jest ona produkowana wraz z 3D Realms oraz Slipgate Ironworks™. „Ghostrunner” to cyberpunkowa gry akcji z perspektywy pierwszej osoby, w której istotną rolę odgrywa parkour. Wybranie wieży na miejsce akcji w Ghostrunnerze pozwala popisać się ONE MORE LEVEL S.A. pięknym dualizmem gatunku cyberpunku, a intensywna muzyka retrowave stworzona przez uznanego artystę, Daniela Deluxe, dodaje do całości energiczny motyw przewodni, który podkreśla niebezpieczeństwa drogi na szczyt. Premiera gry „Ghostrunner” na platformy PC, Xbox One i PS4 jest zaplanowana na 3 kw. 2020 r.

Pod koniec 2019 r. ONE MORE LEVEL S.A. poinformowało, że do prac nad produkcją i dystrybucją gry „Ghostrunner” oraz do działań marketingowych dołączy Apogee Software (znana pod firmą 3D Realms) i Slipgate Ironworks. 3D Realms dzięki wykorzystaniu swojej szerokiej wiedzy i ogromnego doświadczenia w pracy przy tytułach z gatunku FPS wspiera produkcję i marketing gry „Ghostrunner”.

Pandemia COVID-19 sprawia, że na rynku pracy najbardziej poszkodowane są młode osoby, dopiero na ten rynek wchodzące. Na świecie już 1 na 6 osób poniżej 25 roku życia straciła pracę na skutek kryzysu wywołanego sytuacją ostatnich miesięcy. Dotyczy to także Polski, gdzie prawie jedna trzecia aktywnych zawodowo osób do 24 roku życia pracuje w sektorach najbardziej dotkniętych „lockdownem”. Największy negatywny wpływ może być jednak długoterminowy. To, w jakim stopniu młode osoby rozpoczynające swoją karierę zawodową będą ograniczone przez pandemię, będzie zależało nie tylko od działań organów publicznych, ale również od gotowości do zmian ze strony pracodawców.

Globalny kryzys spowodowany pandemią COVID-19 będzie miał długoterminowy wpływ na kariery zawodowe młodych osób przed 25 rokiem życia, co skłoniło Międzynarodową Organizację Pracy (ILO – International Labour Organization) do określenia tej grupy demograficznej, jako „Pokolenie Lockdown”.

W swoim najnowszym raporcie Monitor, ILO argumentuje, że COVID-19 będzie miał “niszczący i nieproporcjonalny” wpływ na perspektywy zawodowe młodych osób. Pokolenie osób poniżej 25 roku życia jest w obecnej sytuacji narażone na potrójny szok na rynku pracy. Po pierwsze, osobom w tym wieku częściej grozi utrata pracy niż reszcie ludności aktywnej zawodowo. Po drugie, istnieje większe prawdopodobieństwo doznania przez nich zakłóceń w edukacji lub przerwania szkoleń zawodowych. Po trzecie, gorsza koniunktura oznacza, że młodzi napotkają na większe bariery przy wejściu na rynek pracy spowodowane mniejszym popytem ze strony pracodawców.

Widoczny już wpływ bezpośredni

Bezpośredni wpływ pandemii na młodych pracowników jest już widoczny w skali globalnej. Według badania ILO, więcej niż 1 na 6 osób poniżej 25 roku życia straciła pracę od początku pandemii COVID-19. Z tych, którzy dalej pracują 23 proc. miało skrócone godziny pracy, co odbiło się bezpośrednio na ich wynagrodzeniu.

Młodzi pracownicy znacznie częściej niż inne osoby pracują w najbardziej narażonych segmentach gospodarki. Aż 30 proc. aktywnych zawodowo młodych osób w Polsce pracuje w sektorach bezpośrednio dotkniętych przez restrykcje związane z pandemią. Do tych sektorów wliczamy branżę hotelową, usługi gastronomiczne, jak i handel detaliczny i hurtowy. Dla porównania, ten sam odsetek zatrudnienia dla osób powyżej 24 roku życia wynosi w Polsce 16 proc. Zdecydowanie najgorsza sytuacja pod tym kątem widoczna jest w Grecji, gdzie największy procent z ogółu osób pracuje w wyżej wymienionych sektorach. Warto jednak zauważyć znaczną różnicę w procencie młodych osób zatrudnionych w bezpośrednio dotkniętych branżach w porównaniu do reszty populacji w krajach takich jak: Irlandia, Dania, czy Holandia.

Kluczowy jest również fakt, że młode osoby znacznie częściej pracują w szarej strefie lub są kompletnie poza rynkiem. Problem szarej strefy najbardziej wyraźny jest w krajach Afryki, gdzie, jak podaje ILO, 93 proc. osób poniżej 25 roku życia pracuje nieformalnie. W Europie, w podobnej sytuacji jest 32,9 proc. osób w tej grupie wiekowej.  Mimo braku oficjalnych danych dla Polski, sondaż przeprowadzony przez CiekaweLiczby.pl wskazuje, że i w tym przypadku około jedna trzecia osób w wieku 18-24 pracuje w szarej strefie. Temat też komplikuje ciągle wysoki poziom osób młodych poza rynkiem pracy i edukacją. Mimo faktu, że, jak podaje Eurostat, wskaźnik NEET (Not in employment, education or training) w ostatnich latach spadał, dla osób w wieku 15-24 lat jest to ciągle 11,7 proc. W grupie wiekowej 25-29 lat ten wskaźnik jest wyższy i wynosi 17,2 proc. Średnia w Unii Europejskiej wynosi 14 i 17,4 proc.

Pandemia może zaważyć na całej karierze zawodowej

Do tych widocznych już negatywnych wpływów, trzeba dodać aspekty długoterminowe. Osoby po raz pierwszy wchodzące na rynek pracy podczas recesji gospodarczej mają po prostu gorzej i to w dłuższym okresie kariery zawodowej. Jak podają w swoim badaniu ekonomiści Hannes Schwandt (Northwestern University) i Till von Wacther (UCLA), początkowe trudności z wejściem na rynek pracy w czasie recesji skutkują znacznie niższymi zarobkami i bardziej ograniczonymi awansami, w perspektywie nawet do 15 lat. Ponadto, nowe badanie tych samych ekonomistów dotyczące osób wchodzących na rynek w Stanach Zjednoczonych podczas recesji na początku lat 80-tych zidentyfikowało znaczny negatywny wpływ zdrowotny w dalszym etapie życia. Osoby z tej grupy są bardziej narażone na przedwczesną śmierć. Według szacunków, będą żyły średnio o 6 do 9 miesięcy krócej niż osoby rozpoczynające swoją styczność z rynkiem pracy w czasach lepszej koniunktury. Wyższy wskaźnik śmiertelności jest spowodowany zmianami behawioralnymi i wiąże się szczególnie z nadużywaniem alkoholu, narkotyków i paleniem. Badacze stawiają hipotezę, że różnice behawioralne były prawdopodobnie spowodowane nawykami nabytymi w młodszym wieku poprzez zwiększony stres związany z pracą i niepewnością na dalszej ścieżce rozwoju zawodowego.

Obecna sytuacja nie wróży zatem dobrze młodym osobom. W Polsce już przed pandemią znaczna ich część nie była pewna, co do swoich planów zawodowych. W raporcie Deloitte Pierwsze kroki na rynku pracy z 2018 roku, co trzecia osoba przed 25 rokiem życia zadeklarowała, że jest niezdecydowana co do rodzaju firmy, w jakiej chciałaby pracować. Prawie 50 proc. osób w wieku 18-26 lat twierdziło, że nie do końca wie jak realizować swoje plany zawodowe (raport Deloitte i Coca-Coli #MłodziPrzyGłosie). Sytuacja pandemiczna i spadek koniunktury gospodarczej szczególnie ogranicza ten kluczowy moment, w którym młode osoby mogą zapoznać się z rynkiem pracy.

Pogarszająca się koniunktura i ograniczony dostęp do poszczególnych doświadczeń kształcących, czy to pracy czy nauki, będą miały długoterminowe, negatywne konsekwencje. Z badania ILO wynika, że około połowa studentów na świecie twierdzi, że pandemia opóźni im zakończenie swojej edukacji. Dodatkowe 10 proc. uważa, że przez aspekty związane z COVID-19, w ogóle nie zakończy swojej nauki w tym stopniu, w którym planowali. Poza zaburzeniem ścieżki edukacyjnej w obecnej sytuacji, młode osoby są również bardziej narażone na problemy psychiczne. Od czasu rozpoczęcia pandemii ponad połowa młodych osób ankietowanych w badaniu ILO stała się bardziej podatna na stresu-nerwicy/”>zaburzenia lękowe lub depresję.

Co mogą zrobić instytucje publiczne i firmy?

Pytanie brzmi: co zatem można zrobić, by jak najbardziej załagodzić ten negatywny wpływ? ILO zamyka swój raport rekomendacjami dla decydentów. Działania te powinny być wprowadzone w trybie natychmiastowym. Im szybciej zakończy się pandemia, tym mniej czasu w zbieraniu doświadczenia czy edukacji „stracą” młode osoby. Ze strony rządów kluczowe jest jednak bezpośrednie uwzględnienie problemów młodych osób w walce ze skutkami gospodarczymi pandemii. Bardziej niż kiedykolwiek potrzebne jest teraz zabezpieczenie możliwości dostępu do szkoleń zawodowych, szczególnie pod kątem umiejętności potrzebnych w sektorach, które pandemia dotknie w najmniejszym stopniu.

Dodatkowo, wsparcie młodych osób w wejściu na rynek pracy podczas pandemii powinno przyjść od strony pracodawców. Ich potrzeby powinny być potraktowane przez firmy jako szanse na wdrożenie nowych rozwiązań technologicznych, pozwalających nie tylko na powszechną prace zdalną, ale również rekrutacje i szkolenia zdalne. I to właśnie tutaj pokładana jest nadzieja na to, że pandemia dotknie młodych w mniejszym stopniu – większa wszechstronność pracodawców jest wyraźnie widoczna w całej Polsce. Jak wynika z badania CIONET, Deloitte i VWMare aż 88 proc. dużych i średnich firm w Polsce planuje zwiększyć możliwość pracy zdalnej na stałe. Nacisk na inwestycje w narzędzia cyfrowe i pracę zdalną może pomóc młodym osobom z mniejszych miejscowości. Takie potencjalne wyrównanie szans poprzez bardziej upowszechnioną działalność firm z użyciem technologii byłoby szczególnie ważne w Polsce, gdzie młode osoby z mniejszych ośrodków deklarują gorszy dostęp do odpowiednich dla nich miejsc pracy oraz do szkoleń zawodowych (raport Deloitte i Coca-Coli #MłodziPrzyGłosie).

Ostateczne stwierdzenie, co może najlepiej pomóc młodym osobom wymaga konkretnej diagnozy opartej na ich głosie, jak i głosie pracodawców. Stworzenie takiej analizy wymaga szczegółowego i powtarzalnego badania ankietowego uwzględniającego różnice regionalne i sektorowe. To, czy określenie „Pokolenie Lockdown” zostanie upowszechnione lub zapomniane będzie w dużym stopniu zależało od tego, czy zidentyfikowane, a potem efektywnie zaadresowane zostaną największe potrzeby młodych osób na rynku pracy.

Peter Szewczyk, Ekspert ds. analiz ekonomicznych, Sustainability and Economics Consulting Central Europe, Deloitte

Od lipca do września 6% polskich pracodawców chce zwiększyć zatrudnienie, podczas gdy 11% w tym czasie zmniejszy liczbę pracowników – potwierdza najnowszy raport „Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia”, przedstawiający prognozy zatrudnienia firm na trzeci kwartał bieżącego roku. Plany rekrutacyjne przedsiębiorstw pogorszyły się znacząco we wszystkich siedmiu sektorach rynku przeanalizowanych w ramach badania. O najmniej optymistycznej sytuacji mówią przedstawiciele restauracji i hoteli oraz firmy zajmujące się produkcją przemysłową. Bardziej optymistyczni byli reprezentanci finansów i usług dla biznesu oraz innych usług.

ManpowerGroup opublikował dziś nowe wydanie kwartalnego raportu „Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia”, w ramach którego są prezentowane prognozy zatrudnienia pracodawców na nadchodzący kwartał. Zgodnie z deklaracjami polskich firm 6% od lipca do września zamierza rekrutować nowych pracowników, 11% myśli o redukcji etatów, 72% nie przewiduje zmian, a 11% nie wie, jakie są plany personalne w ich organizacji na najbliższe miesiące. Prognoza netto zatrudnienia [1] po korekcie sezonowej dla Polski wynosi -6%, co w praktyce oznacza przewagę firm deklarujących cięcia etatów nad tymi, które chcą powiększać swoje zespoły. To wynik niższy o 7 punktów procentowych w ujęciu kwartalnym, o 16 w ujęciu rocznym.

– Chociaż prognozy zatrudnienia nie są optymistyczne, to jednocześnie w siedmiu z dziesięciu polskich firm sytuacja jest stabilna a pracodawcy nie przewidują tam żadnych zmian w zakresie liczby pracowników. W wielu organizacjach nieprzewidywalność łańcucha dostaw i zmiany w popycie na ich produkty sprawiły, że co dziesiąta firma nie wie, jak będą wyglądały jej plany personalne na najbliższe trzy miesiące. Z drugiej strony nadal 6% firm będzie poszukiwać nowych pracowników, czyli tyle samo, ile w pierwszym kwartale bieżącego roku, jeszcze przed wybuchem pandemii – mówi Iwona Janas, dyrektor generalna ManpowerGroup w Polsce.

– Koronawirus miał swój wpływ na zmianę potrzeb organizacji w zakresie pożądanych umiejętności. W zakresie kompetencji pracowników na znaczeniu zyskały jeszcze większa elastyczność, gotowość do podejmowania inicjatywy i umiejętność szybkiej adaptacji do nowej sytuacji. Firmy doceniają także zdolność uczenia się pracownika i motywację do nieustannego podnoszenia kwalifikacji, odporność i umiejętność radzenia sobie z emocjami. Z kolei w zakresie kompetencji managerskich wzrosło znaczenie takich umiejętności jak komunikacja z zespołem zdalnym, zarządzanie kryzysowe, wzmacnianie motywacji i zaangażowania zespołu – dodaje Iwona Janas.

W ramach raportu przeanalizowano plany rekrutacyjne przedsiębiorstw z siedmiu sektorów rynku. Mimo pogorszenia wyników zarówno w ujęciu kwartalnym, jak i rocznym, najwyższe prognozy wskazali pracodawcy z sektora finansów i usług dla biznesu (-1%) oraz innych usług (-1%). Gorsze perspektywy czekają na zatrudnionych w branży związanej z budownictwem (-5%), handlem detalicznym i hurtowym (-5%) oraz innymi obszarami produkcji (-5%), podczas gdy w produkcji przemysłowej firmy wskazują prognozę na poziomie -6%. Najmniej optymistyczni w swoich planach są przedstawiciele sektora restauracje i hotele z prognozą -29%, która jest wynikiem najniższym w historii realizacji badania w Polsce.

Biorąc pod uwagę dane sprzed roku, to plany rekrutacyjne pogorszyły się we wszystkich siedmiu analizowanych branżach. Największe spadki wskazały restauracje i hotele (30 pp.) oraz przedstawiciele produkcji przemysłowej (22 pp.). Najmniejsze, ale nadal znaczące pogorszenie prognoz dotyczy finansów i usług dla biznesu (10 pp.) i innych obszarów produkcji (12 pp.). W ujęciu kwartalnym prognozy są niższe we wszystkich siedmiu sektorach, z największym spadkiem dla restauracji i hoteli (28 pp.) i produkcji przemysłowej (10 pp.). Mniejsze zmiany dotyczą innych obszarów produkcji (4 pp.) i innych usług (5 pp.).

Polska 10 w rankingu 26 rynków regionu EMEA

Polska z wynikiem -6% zajmuje 10 miejsce (ex aequo z Finlandią) w rankingu rynków regionu EMEA, gdzie w najbliższym kwartale będzie najłatwiej o nową pracę. W Chorwacji (+2%) i w Niemczech (+1%), choć wskazania pracodawców są na dużo niższym poziomie niż w ostatnich kwartałach, to nadal więcej organizacji będzie powiększać swoje zespoły niż je redukować. To jednocześnie jedyne kraje z regionu EMEA, gdzie prognoza jest dodatnia. Pracodawcy w trzech z czterech największych gospodarek europejskich spodziewają się w najbliższym kwartale spadku perspektywy zatrudnienia – Wielka Brytania (-12%) notuje najniższy wynik od startu badania w 1992, Francja (-11%) od startu w 2003 roku a perspektyw dla Włoch (-5%) są najniższe od sześciu lat. Biorąc pod uwagę dane dla polskich sąsiadów, to Czechy wskazują prognozę na poziomie -8%, a Słowacja -15%.

Gdzie jeszcze na świecie odnotowano pozytywne perspektywy zatrudnienia? Największe szanse na znalezienie nowej pracy czekają na mieszkańców Japonii (+11%) i Indii (+5%). Mniej optymistyczni byli pracodawcy z USA (+3%), na Tajwanie (+3%) i w Chinach (+3%).

– Podczas gdy w ostatnim czasie obserwowaliśmy wyzwania firm związane z przenoszeniem swoich procesów do świata online, tak teraz widzimy ich zmagania w zorganizowaniu bezpiecznego powrotu do miejsc pracy. Rynki globalne zmierzają w kierunku ożywienia gospodarczego, a firmy na całym świecie przygotowują się do przywrócenia procesów biznesowych. W obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji przed pracodawcami stoi wyzwanie zadbania nie tylko o bezpieczne i higieniczne warunki pracy, lecz także o jasne i zrozumiałe zasady postępowania. By pomóc firmom przejść przez ten proces, kluczowe znaczenie ma dzielenie się najlepszymi praktykami między krajami i branżami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Niezbędna jest szeroka współpraca, począwszy od pracodawców i rządów po związki zawodowe i organizacje pozarządowe. Rynek pracy i wszyscy jego interesariusze będą musieli szybko dostosować się do nowej rzeczywistości, w której dystans społeczny i środki ochrony indywidualnej stały się jego integralną częścią – podsumowuje Iwona Janas.

Raport z badania jest bezpłatny i ogólnodostępny w wersji polskiej i angielskiej na stronie www.manpowergroup.pl w zakładce Raporty rynku pracy. Wyniki dla wszystkich badanych 43 krajów i terytoriów, a także interaktywne narzędzie umożliwiające ich analizę, są dostępne na stronie: http://manpowergroup.com/meos.

Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia to kwartalne badanie, które mierzy intencje pracodawców związane ze zwiększeniem lub zmniejszeniem całkowitego zatrudnienia w ich oddziale w najbliższym kwartale. Badanie jest przeprowadzane od ponad 55 lat, aktualnie wśród ponad 36 000 pracodawców w 43 krajach i jest jednym z najbardziej wiarygodnych badań rynku pracy na świecie. Raport dla III kwartału 2020 r. został opracowany na podstawie wywiadów indywidualnych przeprowadzonych od 17 do 30 kwietnia 2020 r. W Polsce wyniki raportu ManpowerGroup publikowane są od II kwartału 2008 r. W badaniu dla trzeciego kwartału 2020 roku wzięło udział 436 pracodawców. Więcej informacji na temat raportu dostępnych jest na stronie www.manpowergroup.pl w zakładce Raporty rynku pracy.

[1] Prognoza netto zatrudnienia to wyrażona w procentach różnica pomiędzy odsetkiem firm planujących zwiększać zatrudnienie, a odsetkiem pracodawców planujących redukcję etatów.

Ponad 80% konsumentów chce, aby sieci handlowe w Polsce miały obowiązek zaopatrywania się w art. rolno-spożywcze, przynajmniej częściowo, u lokalnych wytwórców. I gdyby taki nakaz wszedł w życie, większość chętnie kupowałaby te produkty. Eksperci podkreślają, że to poprawiłoby funkcjonowanie gospodarki i rolnictwa. Podniosłoby też jakość żywności sprzedawanej w sklepach, a także – wbrew pozorom – obniżyłoby ceny. Natomiast sieci mogłyby zwiększyć sprzedaż i zyskać klientów, którzy obecnie zaopatrują się na targowiskach.

W połowie maja br. poseł koalicji rządzącej zwrócił się z pytaniem do ministra rozwoju o możliwość wprowadzenia rozwiązań obligujących sieci handlowe do zaopatrywania się w artykuły rolno-spożywcze (w tym w pieczywo, mleko, jaja, nabiał, wędliny, mięsa, warzywa, owoce, przetwory, soki warzywne i owocowe oraz wyroby mączne) pochodzące z powiatu, w którym znajduje się dana placówka. Na razie nie ma odpowiedzi. Natomiast są wyniki badania, w którym zapytano Polaków o takie rozwiązanie. I z niego wynika, że aż 85,7% rodaków chce tak odgórnie narzuconego obowiązku dla sklepów.

– Konsumenci już o tym wiedzą, że należy jeść to, co jest produkowane blisko nas. Taka żywność jest najzdrowsza i najświeższa. W transporcie niektóre produkty, np. pomidory, często szybciej się psują. Ponadto dostawy z daleka ewidentnie szkodzą środowisku naturalnemu, na co coraz większą uwagę zwracają Polacy – mówi Juliusz Pająk z Fundacji AGROunia.

Jak komentuje dr Krzysztof Łuczak, wieloletni ekspert rynku retailowego, dla sieci handlowych byłoby to sporym wyzwaniem w zakresie zaopatrywania sklepów i logistyki dostaw. Ale jednocześnie mogłoby to być szansą na pozyskanie nowych klientów, którzy dotychczas tego typu zakupy robili na targowiskach.

– Gdyby do tego doszło, wyzwaniem dla sieci będzie wynegocjowanie odpowiednich cen, które zachęcą konsumentów do kupowania lokalnych produktów. To oczywiście może przełożyć się na umowy z ogólnopolskimi i zagranicznymi producentami, ponieważ przestrzeń w sklepie będzie trzeba podzielić na większą ilość dostawców – stwierdza Arkadiusz Paprzycki z aplikacji Zdrowe Zakupy.

Gdyby ww. obowiązek wszedł w życie, większość respondentów chętnie kupowałaby lokalne produkty. Tak zadeklarowało aż 89,3% konsumentów. Jak podkreśla dr Łuczak, wyniki wyraźnie wskazują na to, że lokalne produkty są bardzo pożądane przez konsumentów. W połączeniu z ich właściwą prezentacją, np. dedykowaną półką, mogą przyczynić się do wzrostu sprzedaży w sklepach.

– Wynika to głównie z tego, że takie artykuły są uznawane za zdrowsze niż sprowadzane z daleka. Polacy w ostatnich latach coraz bardziej zwracają uwagę na jakość spożywanej żywności. Ponadto chcą wspierać rodzime firmy. Lokalny patriotyzm uwidocznił się zwłaszcza w obliczu pandemii. Wówczas konsumenci mocniej niż wcześniej zaczęli deklarować kupno produktów krajowego pochodzenia – zauważa Arkadiusz Paprzycki.

Niestety lokalne produkty są często droższe od importowanych. Zatem istnieje obawa, że gdyby były w większości sklepów, to wówczas byłoby ogólnie drożej na rynku. Jednak dr Łuczak wyjaśnia, że skrócenie łańcuchów dostaw może finalnie obniżyć ceny. Produkty lokalne mogą kosztować podobnie albo być tylko niewiele droższe od art. krajowych. Ponadto klienci są coraz bardziej świadomi tego, że pieniądze ze sprzedaży takich towarów wracają do ich społeczności, choćby w postaci podatków czy inwestycji.

– Wskazane rozwiązanie z pewnością poprawiłoby funkcjonowanie polskiej gospodarki i rolnictwa. Podniosłoby walory jakości produktów, bo eksportowane artykuły często są gorszej jakości. Jeśli chodzi o ceny, konsumenci nie powinni się obawiać. Obecnie lokalne produkty są droższe, bo rynek jest mocno zaburzony. Gdy polscy rolnicy będą mogli zwiększyć produkcję, kupowanie ich artykułów zapewne stanie się tańsze – podsumowuje ekspert z Fundacji AGROunia.

Badanie zostało wykonane przez UCE RESEARCH (platformę analityczno-badawczą należącą do brytyjskiej spółki UCE GROUP LTD.) na zlecenie aplikacji Zdrowe Zakupy. Przeprowadzono je metodą CAWI w dniach 25-31 maja br. na reprezentatywnej próbie 926 dorosłych Polaków.

W gospodarce, jak i w życiu – nic nie jest dane raz na zawsze. Pandemia koronawirusa spowodowała, że musimy odnaleźć się w zupełnie nowej rzeczywistości. Wiele firm nie było gotowych na zmiany, a dynamika ich wprowadzania spowodowała, że przedsiębiorcy branży TSL nie zawsze odnajdują się w rzeczywistości, kiedy następuje powoli „odmrażanie” gospodarki, a jednocześnie nie możemy wrócić do funkcjonowania sprzed pandemii. Jak wiele firm odczuło konsekwencje gospodarcze wywołane pandemią koronawirusa? Jakie sektory branży TSL poradzą sobie najlepiej? Czy możliwe jest by praca zdalna zdominowała branże logistyczną? – Wciąż żyjemy w świecie, gdzie w przestrzeni pojawia się więcej pytań niż odpowiedzi – mówi Prezes Grupy CSL Laura Hołowacz. – Musimy jednak działać, działać na bieżąco, ale i planować kolejne miesiące i rozwijać się tak szeroko jak tylko jest to możliwe. Spodziewam się, że logistyka i szeroko branża TSL doczeka się „nowego manifestu” jeżeli chodzi o światowe funkcjonowanie. Zmieni się bowiem naprawdę wiele rzeczy – mówi Prezes Laura Hołowacz.

• Praca zdalna w branży TSL będzie coraz powszechniejsza. Firmy muszą jednak opracować odpowiednie procedury bezpieczeństwa oraz system weryfikacji obsługi klientów
• Dywersyfikacja to podstawa. Kryzys lepiej przechodzą firmy o różnorodnym portfelu klientów. Kiedy traci przemysł, zyskuje np. sektor spożywczy
• Relacje z klientem to rzecz najważniejsza. Musi on czuć, że jesteśmy z nim „na dobre i na złe” – wiele firm nie zdało tego egzaminu, czego dowodem była duża fluktuacja na rynku w czasie trwania pandemii
• Ważną rzeczą jest finansowanie. Kryzys nauczył nas, że w czasach dobrych, trzeba oszczędzać na czasy złe. Czas pandemii lepiej przeszły firmy, które miały niezachwianą płynność finansową
• Nie ma co ukrywać – trudny czas jeszcze nie minął, ale firmy nie mogą pozwolić sobie na stagnację

Firmy wracają do normalnego funkcjonowania. Praca zdalna przyszłością sektora TSL?

Czy w przypadku branży TSL możemy mówić o czasie stagnacji, zamrożeniu i odmrożeniu? Ten sektor gospodarki na zmiany na światowym rynku jest szczególnie wrażliwy. Problemy z transportem towarów z Azji rozpoczęły się już w 2019 roku, kiedy w Polsce pandemia zaczynała być odczuwalna, w Azji następowało powolne odmrażanie, ale wtedy utrudniony był szlak towarowy z innymi krajami Europy i Stanów Zjednoczonych. Możemy więc powiedzieć, że transport, spedycja i logistyka funkcjonuje na kryzysowych zasadach od wielu miesięcy. Przedsiębiorcy zostali zmuszeni do szybkiej reorganizacji planów działania. Efekty są dzisiaj widoczne, bo wiele firm świetnie sobie radzi. Nie zmienia to jednak faktu, że mamy do czynienia z sytuacją niespodziewaną.

– Dzięki temu, że byliśmy w pracy, odbieraliśmy telefony, komunikowaliśmy się na bieżąco z terminalami, pozyskaliśmy kilku klientów. Nasza konkurencja pracowała inaczej, klienci docenili nasze zaangażowanie i szybkie działanie w trudnym czasie. Byliśmy także przygotowani do pracy zdalnej. W informatykę, sprzęt, oprogramowanie należy inwestować. Powołaliśmy spółkę CSL Inspire, która stanowi nasze zaplecze informatyczne. Odbieraliśmy telefony z pytaniami: jak z dnia na dzień dobrze pracować zdalnie i odpowiadaliśmy: z dnia na dzień się nie da. Do przeniesienia procesów logistycznych z biura do sieci potrzeba wielotygodniowego przygotowania, zabezpieczenia i doskonałej organizacji pracy – mówi Prezes Laura Hołowacz. Wiele firm podejmuje decyzje by pozostać na pracy zdalnej na stałe. W Grupie CSL część obowiązków będzie tak wykonywana, ale nie wszystkie. – Cenimy sobie możliwość pracy zdalnej, ale musimy jeszcze się jej nauczyć. Mamy dobre doświadczenia, ale efektywność pracy zdalnej w logistyce musi ulec poprawie i będziemy nad tym pracować – zapewnia Pani Prezes.

Nauczeni koronawirusem. Dywersyfikacja, płynność finansowa i… relacje. „Klienta nie można zostawić samego”

Czego uczy nas jeszcze koronawirus? Wniosków jest całe mnóstwo. Kryzys lepiej przechodzą firmy o zdywersyfikowanym portfelu zamówień. Jeżeli przedsiębiorstwo branży CSL zajmuje się zarówno spedycją morską jak i lądową oraz jeżeli wśród swoich klientów ma zarówno firmy automotive jak i firmy z branży spożywczej, rolniczej czy przetwórczej, to nie ma szans by kryzys dopadł ją w tak szerokim stopniu jak firmy, które są mocno wyspecjalizowane: – Dywersyfikacja przynosi szansę na rozwój. Zawsze jest tak, że gdy jednak branża rośnie, to druga maleje. W przypadku ostatnich miesięcy spadły zyski wynikające z obsługi branży automotive czy elektroniki, ale znacząco wzrósł przeładunek celulozy czy produktów spożywczych – mówi Prezes Laura Hołowacz. – Obsługujemy jednego z największych w Polsce producentów piwa i przyznajemy, że ostatnie miesiące przyniosły tu wręcz podwojenie ilości zamówień. Wszystkim firmom więc polecamy rozbudowanie portfela klientów i pracę nad możliwie uniwersalnym portfelem zleceń, tego powinien nauczyć nas koronawirus – mówi Prezes Grupy CSL Laura Hołowacz.  – Kolejna rzecz to finansowanie. Musimy gromadzić pieniądze i aktywa, w czasach dobrej prosperity musimy szykować się na ciężkie czasy. Grupa CSL podejmowała bardzo szybkie decyzje odnośnie współpracy z bankami i dzięki temu nasza działalność nie była zagrożona. Każda firma powinna wypracować swoje procedury i wyciągnąć indywidualne wnioski. Najgorsza jest jednak stagnacja i nie robienie niczego, z tego nie wyjdzie nam nic dobrego, szczególnie na tak dynamicznym rynku jak TSL – dodaje Prezes Laura Hołowacz.

Czas pandemii przynosi także kolejną naukę – relacje z klientem to rzecz najważniejsza. – Nasi klienci wiedzą, że jesteśmy z nimi na dobre i na złe. Niezależnie od sytuacji odbieraliśmy telefony, odpowiadaliśmy na maile, kształciliśmy się, uczestniczyliśmy w webinariach. Nie może być tak, że lockdown będzie czasem demobilizacji, odwrotnie, to musi być czas wielkiej mobilizacji. Mamy nadzieję, że niebawem uda nam się wrócić całkowicie do czasu sprzed pandemii – mówi Prezes Grupy CSL Laura Hołowacz.

Nie zapominajmy:  sytuacja jest trudna. Pracujmy jednak najlepiej jak umiemy

Niektórzy analitycy rynku TSL sytuacje w logistyce i spedycji nazywają wprost: „Krajobraz po bitwie”. Jest wiele gałęzi gospodarki, które bardzo boleśnie odczuły ostatnie pół roku – starty w eksporcie i imporcie, zerwane łańcuchy dostaw, zatory płatnicze, zrywane umowy długoterminowe, problemy kierowców, którzy nie mogli przedostać się z kraju do kraju po ładunki. Nie da się ukryć, że funkcjonujemy w czasie bardzo trudnym dla całej gospodarki i na pewno najbliższe miesiące będą czasem weryfikacji, kto sobie poradził, a dla kogo koronawirus stał się grabarzem firmy.

– Czas pandemii wykorzystaliśmy także na marketing. Było wiele firm, które postanowiło do nas wrócić, gdyż nie znalazły one wsparcia w swoich firmach, takich firm jest pięć. Na rozwój sytuacji wciąż czekamy, bo jest wiele branż, które nadal czeka na odmrożenie i reakcje rynkowe. Część naszych klientów stara się działać i nie narzeka np. importerzy ryb. Zakupy są mniejsze, trasy towarów są krótsze, czujemy jednak, że na rynku jest trochę więcej optymizmu niż jeszcze kilka tygodni temu – dodaje Prezes Laura Hołowacz.

• Od początku roku banki zaostrzały kryteria przyznawania finansowania. Epidemia nie tylko nasiliła ten trend, ale i wydłużyła czas oczekiwania na decyzję.
• Coraz częściej wnioski o przyznanie finansowania rozpatrują automaty. Robią to nie tylko szybko – średni czas analizy sprawy zajmuje kilka sekund, ale i bezbłędnie. Mylą się tylko w 3% przypadków.

Epidemia wydłużyła czas oczekiwania na pieniądze

Banki ankietowane przez NBP w I kwartale 2020 r. przyznały, że zaostrzyły kryteria udzielania kredytów krótko- i długoterminowych dla dużych przedsiębiorstw (odpowiednio -30% i -31%) oraz dla małych i średnich przedsiębiorstw (odpowiednio -47% i -33%). Epidemia ten trend tylko pogłębiła – pieniądze z banku jeszcze trudniej dostać, dłużej też czeka się na decyzję, o czym informowało w komunikatach kilka banków. Na II kwartał 2020 r. banki przewidywały zaostrzenie polityki kredytowej w segmencie krótko- i długoterminowych kredytów dla dużych oraz małych i średnich przedsiębiorstw, o skali największej od połowy 2009 r. (odpowiednio 57%, -55%, -82% i -77%). Żaden bank nie przewiduje łagodzenia polityki kredytowej.

Wynika to nie tylko z ostrożności i ryzyka finansowania podczas niepewnej sytuacji gospodarczej, ale i dłuższego czasu potrzebnego na rozpatrywanie wniosku. W bankach zazwyczaj robią to analitycy – ludzie.

Część instytucji finansowych od lat jednak inwestuje w automatyczne systemy scoringowe (oceniające ryzyko związane z wspieranym podmiotem), które są zdecydowanie szybsze. Są też coraz doskonalsze w podejmowanych decyzjach.

– Od kilku już lat główny ciężar analizy kierowanych do nas wniosków o finansowanie spoczywa na maszynach. Ponieważ automaty robią to w oparciu o precyzyjnie zdefiniowane parametry, dzieje się to naturalnie bardzo szybko – w kilka sekund. W takim trybie finansujemy nawet duże wnioski na 100 tys. zł. Sztuczna inteligencja szybko się też uczy – z weryfikacji wszystkich decyzji o uruchomieniu środków podjętych w maju wynika, że tylko w 3% przypadków analityk (człowiek) zmienił decyzję podjętą przez maszynę i zablokował środki – mówi Piotr Więcek, FINEA, Dyrektor ds. Rozwoju i Bezpieczeństwa.

Technologia pozwala działać normalnie podczas epidemii

Znaczenie automatyzacji procesów, także w finansach, jest coraz większe podczas pandemii. W okolicznościach dystansu społecznego i pracy zdalnej wszędzie tam, gdzie analizy opierają się na ludziach, pojawiają się problemy. Największe instytucje, proporcjonalnie do swojej skali, miały duże trudności z adaptacją do nowych realiów. Mniejsze organizacje są w stanie działać bardziej elastycznie.

– Oczywiście sytuacja gospodarcza spowodowała, że od marca obserwujemy większą liczbę wniosków o finansowanie faktoringowe. Nie ma w tym nic dziwnego, bo przedsiębiorcy szukają finansowania w każdym możliwym miejscu. Na szczęście duża wydajność naszych automatycznych systemów scoringowych pozwoliła uniknąć zablokowania firmy. Maszyny nie potrzebują dystansowania społecznego, pracują w tych samych miejscach co przed pandemią, więc zasadniczo nic się nie zmieniło – Piotr Więcek z FINEA.

Wg eksperta Finea, wraz ze wzrostem liczby wniosków o faktoring pojawiają się nowe branże. Chodzi o wnioski od firm związanych z edukacją, np. współpracujących z uniwersytetami czy z branży kosmetycznej. Tam opóźnienia w płatnościach są teraz normą, ale z przyznawaniem finansowania faktoringowego nie ma problemu, bo nie ma obaw o masowy upadek takich działalności.

Podczas webinarów, które odbędą się 9 i 10 czerwca, będzie można uzyskać informacje na temat tego kto i jak może wykorzystać środki z tarczy antykryzysowej. Jakie nowe działania dla średnich przedsiębiorstw zaproponuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości? Jakie zmiany są planowane w procesie inwestycyjno-budowlanym? A na jakie wsparcie mogą liczyć samorządy? Na pytania odpowiedzą eksperci m.in. z PARP, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwa Rozwoju.

We wtorek, 9 czerwca, odbędą się aż dwie wideokonferencje – o godz. 9:00 i godz. 14:00. Pierwszą z nich otworzą wicepremier,  minister rozwoju Jadwiga Emilewicz, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Jarosińska-Jedynak oraz Prezes PARP Małgorzata Oleszczuk. PARP zaprezentuje na niej konkurs finansowany z funduszy unijnych „Dotacje na kapitał obrotowy”, do którego nabór ruszy 15 czerwca. Ma być on wsparciem, przewidzianym na utrzymanie działalności średnich przedsiębiorców, którzy na skutek pandemii COVID-19 znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej. Budżet, którym Agencja będzie dysponowała wynosi 2,5 mld zł a środki pochodzą z dwóch programów operacyjnych – Inteligentny Rozwój oraz Polska Wschodnia. Podczas webinaru zostaną omówione szczegółowe warunki i wytyczne dla przedsiębiorców zainteresowanych taką formą pomocy.

Spotkania w dniach 9-10.06.2020 r.:

• wtorek 9 czerwca, godz. 9:00-11:00 „Nowe działania dla średnich przedsiębiorstw w ramach Funduszowej Tarczy Antywirusowej”
• kto może uzyskać wsparcie,
• jakie kryteria będą brane pod uwagę,
• gdzie i kiedy można składać wnioski.
• wtorek 9 czerwca, godz. 14:00-16:00 „Zmiany w procesie inwestycyjno-budowlanym”
• zmiany w procedurze uzyskiwania odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych,
• liberalizacja podejścia do istotnych odstąpień od projektu budowlanego,
• łatwiejsze przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na nowego inwestora.

– „W ubiegłym roku padł rekord pod względem ilości oddanych mieszkań. Chcemy, aby ten pozytywny trend utrzymał się także po pandemii. Wprowadzamy zmiany, które mają na celu usprawnić i przyspieszyć proces inwestycyjno-budowlany” – Robert Nowicki, wiceminister rozwoju.

Podczas wideokonferencji zostaną zaprezentowane nowe regulacje prawne, które mają na celu uproszczenie procesu inwestycyjno-budowlanego. To m.in.: podział projektu budowlanego na projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny; zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wybranych obiektów czy wprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do samowoli budowlanych od których zakończenia budowy upłynęło 20 lat.

• środa 10 czerwca, godz. 13:00-15:00 „Tarcza samorządowa”
• konsekwencje pandemii w budżetach JST,
• rozwiązania w tarczy samorządowej,
• poprawa płynności finansowej,
• złagodzenie reguł fiskalnych.

Cykl „Tarcza antykryzysowa dla biznesu” to 20 spotkań on-line organizowanych przez Ministerstwo Rozwoju i Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, poświęconych wybranym narzędziom z tarczy antykryzysowej i finansowej. W każdym tygodniu począwszy od 26 maja, eksperci z dziedzin prawa, finansów i ekonomii dzielą się z przedsiębiorcami wiedzą i praktycznymi wskazówkami na temat korzystania z rozwiązań osłonowych proponowanych firmom przez rząd. Spotkania są bezpłatne i nie wymagają rejestracji.

Przebieg konferencji

Każde spotkanie podzielone jest na trzy części. Pierwsza to indywidualne prelekcje zaproszonych ekspertów. Druga ma charakter moderowanej dyskusji, w której paneliści będą rozmawiać o zagadnieniach poruszonych w trakcie spotkania. Podczas trzeciej, ostatniej części, eksperci odpowiedzą na pytania internautów. Dodatkowo, bezpośrednio po zakończeniu każdego wydarzenia uruchomiony zostanie 3 h dyżur ekspercki (nr tel. 22 101 04 01), podczas którego będzie można skorzystać z telefonicznych konsultacji.

Konferencje będą transmitowane na żywo na stronie internetowej www.parp.gov.pl/tarcza. Pytania do ekspertów można przesłać poprzez formularz dostępny na stronie internetowej.

Partnerami cyklu wideokonferencji „Tarcza Antykryzysowa dla biznesu” jest Ministerstwo Finansów, Krajowa Administracja Skarbowa, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Agencja Rozwoju Przemysłu, Polski Fundusz Rozwoju, Urząd Zamówień Publicznych, Bank Gospodarstwa Krajowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej.

Firma konsultingowa Xceedance Consulting Polska wybrała kompleks biurowy High5ive na swoją, nową siedzibę w Polsce. W procesie wyboru lokalizacji, negocjacji warunków najmu oraz aranżacji powierzchni doradzała firma Walter Herz  

Xceedance, globalny dostawca technologii i rozwiązań analitycznych w zakresie zarządzania usługami ubezpieczeniowymi zdecydował się przenieść swoją siedzibę w Polsce do budynku biurowego High5ive 4 położonego przy ulicy Pawiej w Krakowie. Nowe biuro, rozlokowane na powierzchni 1500 mkw., zaaranżowane zostanie w myśl reguł work-life balance, z uwzględnieniem potrzeb biznesowych Xceedance. Pozwoli to firmie na dalszy rozwój kadry na rynku EMEA (Europa, Bliski Wschód, Afryka).

– Kierując się rozwojem Xceedance, poszukiwaliśmy biura w atrakcyjnej, krakowskiej lokalizacji z łatwym dostępem do komunikacji miejskiej i centralnie usytuowanymi udogodnieniami. Nasze cele obejmowały stworzenie kreatywnego, angażującego miejsca pracy dla naszego zespołu i przyszłych współpracowników. Dzięki rygorystycznemu procesowi zamówień publicznych wybraliśmy High5ive, który spełnił nasze potrzeby dotyczące wysokiej jakości powierzchni oraz lokalizacji. Ponadto kompleks, charakteryzuje się nowoczesnymi, przyjaznymi środowisku cechami, w tym certyfikacją LEED – mówi Marek Kaszczyc, Senior Vice President and Managing Director of Xceedance Consulting Polska.

– Zadaniem naszego zespołu było zagwarantowanie firmie Xceedance kompleksowego wsparcia przy wyborze optymalnej lokalizacji, która w pełni zaspokajałaby jej potrzeby rozwoju w Krakowie w perspektywie najbliższych 5 lat. Zakres pracy agencji obejmował, nie tylko wyszukanie najbardziej optymalnej dla firmy powierzchni i negocjację warunków najmu. Byliśmy również odpowiedzialni za fit-out biura. W drodze przetargu, po analizie kosztów i negocjacji wycen wyłoniona została pracownia architektoniczna Konrada Krusiewicza – The Design Group, która odpowiada za design nowej siedziby Xceedance – informuje Mateusz Strzelecki, Partner / Head of Regional Markets w Walter Herz.

– Od początku wiedzieliśmy, że w przypadku tego projektu dużą rolę będzie odgrywał project management i wysoki standard aranżacji, więc kluczowe były zaawansowane negocjacje wycen oraz kompleksowa koordynacja procesu projektowego – mówi Emilia Kalińska, Regional Coordinator w Walter Herz.

– Zaczynając pracę nad projektem biura dla młodego zespołu Xceedance wiedzieliśmy, że musimy stworzyć przestrzeń „na luzie”, w której każdy może czuć się dobrze, niemalże jak u siebie w domu. Ważne było dla nas zastosowanie przyjaznych kolorów oraz faktur, które wprowadziliśmy na welurowych kotarach oraz panelach akustycznych w pokojach spotkań. Kolorów jest dużo, jednak nie są one dominujące ani przytłaczające. Dodatkowo, przełamane zostały ciemnym drewnem, które nadaje przytulnego charakteru z lekko eleganckim sznytem. Wprowadziliśmy również elementy stylu industrialnego jak np. otwarte sufity czy charakterystyczne przeszklenia z czarnymi szprosami. Szklenia wyznaczają nam rytm wnętrz, ponieważ ich linie przenikają całą przestrzeń, co dało możliwość stworzenia spójnej całości. Pojawiają się w postaci czarnych listew MDF, a także jako ramki trzymające w ryzach kolorowe, roślinne tapety, czy grafiki w salach spotkań z motywami przewodnimi wspierającymi komunikację wewnętrzną firmy – opowiada Martyna Smętek, projektantka z The Design Group, odpowiedzialna za koncepcję biura.

– To, co będzie widoczne dopiero po zakończeniu realizacji to nazewnictwo salek, tj. Bali, Palermo, Hogwart. Nazwy zostały wytypowane w drodze konkursu przeprowadzonego wśród pracowników biura, co stworzyło im możliwość aktywnego wkładu w projekt wnętrz – dodaje Karolina Kózka, projektantka z The Design Group.

High5ive to projekt, który doskonale wpisuje się w aktualne potrzeby pracowników biurowych. Oferuje duże powierzchnie, zielone otoczenie i bardzo dobre połączenie z wszystkimi rejonami miasta, a dzięki sąsiedztwu dworca kolejowego, także i kraju. Na tle konkurencji kompleks wyróżnia również najwyższy standard rozwiązań architektonicznych.

High5ive, położony w najlepiej skomunikowanym obszarze Krakowa, tuż obok Dworca Głównego i Galerii Krakowskiej oferuje w pięciu budynkach 70 tys. mkw. nowoczesnej przestrzeni biurowej. Poza doskonałą lokalizacją biznesową, sukces komercyjny przyniosło projektowi również szerokie zastosowanie ekologicznych rozwiązań oraz wygodny dostęp do użytecznych usług, z których najemcy i pracownicy firm mogą w nim korzystać, w tym zastosowanie autorskiego systemu operacyjnego Connected by Skanska.

W minionym tygodniu obserwowaliśmy kontynuację wzrostów aktywów ryzykownych. Utrzymujące się pozytywne nastroje związane są między innymi z – jak na obecną sytuację – dobrymi danymi gospodarczymi napływającymi praktycznie ze wszystkich stron.

W ostatnich dniach najwięcej uwagi otrzymał najnowszy raport z amerykańskiego rynku pracy. Warto jednak wspomnieć też o chińskich indeksach PMI, które w maju znalazły się na poziomach wskazujących na ekspansję zarówno sektora przemysłu, jak i usług. Lepsze nastroje na rynku widoczne były nie tylko w umocnieniu walut emerging markets i zwyżkach na rynku akcji, ale też w słabości amerykańskiej waluty. Z drugiej strony wzrostowi pary EUR/USD sprzyjały też działania Europejskiego Banku Centralnego, który w zeszłym tygodniu rozszerzył nadzwyczajny program zakupów w czasie pandemii (PEPP). Sądzimy, że euro wspierane przez działania decydentów, które ograniczają ryzyka, w parze z dolarem amerykańskim w najbliższych tygodniach powinno kontynuować wzrost.

Uwagę mediów przykuwają masowe protesty w USA, które zdają się jednak nie mieć istotnego wpływu na rynek. Inwestorzy w najbliższych dniach skupią się na innych informacjach ze Stanów Zjednoczonych. W środę czekamy na informacje po spotkaniu Rezerwy Federalnej: szczególnie istotna będzie retoryka decydentów w kontekście ostatniej wyraźnej poprawy w danych ekonomicznych – zwłaszcza w obliczu majowego raportu z amerykańskiego rynku pracy, który poznaliśmy w piątek.

PLN

Pod kątem zachowania polskiego złotego, ubiegły tydzień można podzielić na dwie, dość równe połowy. W jego pierwszej części polska waluta umacniała się, schodząc w parze z euro do okolic 4,37 – najniższego poziomu od połowy marca. W jego drugiej części zaś nastąpiła wyprzedaż złotego, którą odbieramy jako odreagowanie po serii szybkich wzrostów.

W tym tygodniu nie poznamy istotnych publikacji z Polski. Ze względu na święto Bożego Ciała i związany z nim sezon urlopowy, w jego drugiej części można spodziewać się niższej płynności, co może też mieć wpływ na zachowanie złotego. Amplituda wahań pary EUR/PLN może się zwiększyć, zwłaszcza jeśli w tym okresie nadejdą istotne informacje lub dojdzie do wyraźnej zmiany sentymentu rynkowego.

EUR

W zeszłym tygodniu Europejski Bank Centralny zdecydował się rozszerzyć nadzwyczajny program zakupów w czasie pandemii o 600 mld euro, czyli o 100 mld więcej niż oczekiwaliśmy. Działanie to wywołało na rynku niemal euforię, doprowadzając do redukcji spreadów rentowności obligacji krajów peryferyjnych strefy euro.

Euro również zyskało, kontynuując umocnienie w parze z dolarem amerykańskim. Europejskiej walucie sprzyjały też dane z gospodarki, a konkretnie rewizje majowych odczytów PMI. Sądzimy, że kroki podjęte przez Europejski Bank Centralny w praktyce wykluczają możliwość wystąpienia kolejnego kryzysu strefy euro i spodziewamy się, że aprecjacja wspólnej europejskiej waluty w parze z dolarem amerykańskim utrzyma się w nadchodzących tygodniach.

USD

Dane makroekonomiczne napływające z USA w ostatnim czasie były dość pozytywne. W ubiegłym tygodniu uwagę przykuł przede wszystkim raport z amerykańskiego rynku pracy. Zmiana zatrudnienia w sektorach pozarolniczych w maju wyniosła 2,5 mln. Różnica w relacji do oczekiwań konsensusu, który spodziewał się gwałtownego spadku to ok. 10 mln osób. Zamiast istotnie wzrosnąć, niespodziewanie spadło natomiast bezrobocie – z 14,7% do 13,3%.

Zmiana zatrudnienia w sektorach pozarolniczych w USA [w mln] (2015 – 2020)

Źródło: Refinitiv Datastream Data: 08/06/2020

O ile majowe dane nadal wskazują na ogrom zniszczeń jakiego doświadczył amerykański rynek pracy w konsekwencji pandemii, tak jednak wspomniany raport pokazuje, że wyjście z recesji przypominające kształtem literę V staje się bardziej prawdopodobnym scenariuszem. Rynki pozytywnie odebrały te informacje. Z tym większą uwagą będziemy obserwować jak członkowie Rezerwy Federalnej zareagują na te wiadomości podczas czerwcowego spotkania decyzyjnego, z którego informacje poznamy w środę wieczorem.

GBP

Szczęśliwie dla funta brytyjskiego, rynki obecnie skupiają się na czynnikach korzystnych dla aktywów ryzykownych, w tym perspektywach szybkiego odbicia gospodarczego po pandemii, a nie na negocjacjach brexitowych, które po raz kolejny zdają się zmierzać donikąd.

Pozytywną informacją dla funta brytyjskiego jest też to, że nie każdy z niedawno wypowiadających się oficjeli Banku Anglii zdaje się rozważać możliwość wprowadzenia ujemnych stóp procentowych – w ostatnich tygodniach reprezentanci banku centralnego przyzwyczaili nas do tego typu rozważań, w pewien sposób „normalizując” tę kwestię. Podczas wypowiedzi w trakcie webinaru Bloomberga, Andrew Hauser z BoE – który, co warto dodać nie jest decydentem MPC – wyraził opinię, że ujemne stopy w Wielkiej Brytanii to nie coś, co wydarzy się w najbliższym czasie.

Wśród danych z gospodarki Wielkiej Brytanii w tym tygodniu znajdziemy odczyt PKB w kwietniu. Biorąc pod uwagę szybko zmieniające się środowisko gospodarcze nawet te nie tak wsteczne dane dla rynku prawdopodobnie będą przestarzałe.

CHF

Frank szwajcarski w minionym tygodniu doświadczył istotnego osłabienia i był jedną z najgorzej radzących sobie walut G10. W piątek kurs EUR/CHF osiągnął najwyższy poziom w tym roku.

Kluczowe dane rozczarowały: PKB w I kwartale doświadczył spadku o 2,6% w ujęciu kwartalnym. Niemniej, biorąc pod uwagę szybko zmieniające się otoczenie gospodarcze, dane te w obecnej sytuacji są mocno przestarzałe. Najbardziej bieżące dane, czyli odczyt PMI dla przemysłu w maju pokazał lekki wzrost indeksu po tym, jak miesiąc wcześniej spadł on do najniższego poziomu od 2009 roku. Inflacja z kolei spadła jeszcze głębiej poniżej zera.

W tym tygodniu we wtorek poznamy dane o bezrobociu w maju, które zgodnie z oczekiwaniami mają pokazać wzrost w relacji do poprzedniego miesiąca. Warto obserwować odczyty, aby być na bieżąco z sytuacją w szwajcarskiej gospodarce, niemniej zmiany na rynku, jakie obserwowaliśmy w poprzednim tygodniu, utwierdzają nas w przekonaniu, że w krótkim terminie dla szwajcarskiej waluty najważniejsze pozostaną zmiany rynkowego sentymentu i chęć uczestników rynku do ponoszenia ryzyka.

Autorzy: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk – analitycy Ebury

Uruchomienie własnego sklepu internetowego to dla wielu firm szansa na osiągnięcie sukcesu. Jeżeli jednak komuś się wydaje, że wystarczy zainwestować w przygotowanie strony i uzupełnienie jej produktami, a klienci od razu zaczną zamawiać towary z oferty, to może się bardzo rozczarować.

1. Jak zdobyć klientów dla sklepu internetowego?
2. Pozycjonowanie sklepu a audyt strony
3. Popularna metoda pozycjonowania na długi ogon
4. Wsparcie specjalisty w promowaniu sklepów

Już dawno skończyły się czasy, gdy sukces w branży ecommerce można było odnieść bez dobrego marketingu i pozycjonowania sklepu. Teraz trzeba się mocno napracować lub skorzystać z pomocy specjalistów od pozycjonowania stron, aby zdobyć klienta.

Jak zdobyć klientów dla sklepu internetowego?

Ciągłe zmiany wprowadzane w wyszukiwarce Google oraz duża konkurencja, którą można zaobserwować niezależnie od branży, sprawiają, że sklepy, których właściciele nie inwestują w pozycjonowanie, nie mają szansy utrzymać się na rynku. Chociaż niektóre działania można spróbować zrobić we własnym zakresie, to największe efekty przyniesie współpraca z kimś, kto zna się na takich rzeczach. Zamiast więc tracić czas na samodzielne pozycjonowanie lub zlecać to pracownikowi, który na dobrą sprawę nie ma o tym żadnego pojęcia, bezpieczniej jest skorzystać z usług specjalisty seo. Taka osoba nie tylko pomoże dobrać odpowiednią strategię pozycjonowania, ale przede wszystkim zacznie od wykonania audytu strony.

Pozycjonowanie sklepu a audyt strony

Wspomniany audyt umożliwia wskazanie tych elementów sklepu internetowego, które wymagają poprawy. Prawidłowo przeprowadzony audyt dostarczy właścicielowi sklepu informacji o słabych stronach e-biznesu, błędach oraz wielu innych informacji. Jeżeli zastanawiasz się, jak zrobić audyt seo sklepu internetowego, możesz skorzystać z gotowego poradnika. Dowiesz się z niego, co powinien zawierać audyt, aby można było poprawić pozycję strony na konkretne frazy. Teoretycznie każdy może zapoznać się z informacjami na temat audytu i spróbować przygotować go na własną rękę korzystając z płatnych lub darmowych narzędzi. W praktyce jednak uzyskane w ten sposób informacje mogą być niepełne lub wręcz nieprawidłowe.

Specjalista z doświadczeniem w audytach najczęściej przeprowadza je kompleksowo. Oferuje więc klientowi dobór fraz kluczowych oraz sprawdzenie wszystkich istotnych czynników, które mają wpływ na pozycje strony w wyszukiwarce Google. To jednak nie wszystko, gdyż w porządnym audycie można też znaleźć wskazówki związane z tym, czy sklep jest wygodny i użyteczny dla potencjalnych klientów. Specjalista może również skontrolować zabezpieczenia sklepu internetowego, co zminimalizuje ryzyko wycieku danych klientów.

Popularna metoda pozycjonowania na długi ogon

Po zapoznaniu się z audytem warto zacząć jak najszybciej wdrażać zawarte w nim uwagi. Pamiętaj, że na efekty niektórych zmian trzeba poczekać nawet kilka lub kilkanaście tygodni (chodzi między innymi o zaindeksowanie nowych treści w wyszukiwarkach), więc lepiej nie tracić niepotrzebnie czasu. Jedną z popularniejszych – a przy tym wciąż uważanych za bardzo skuteczną – metod pozycjonowania sklepów internetowych jest long tail. Polski odpowiednik tego określenia to nic innego jak „długi ogon”.

Z pewnością zastanawiasz się teraz, czym jest pozycjonowanie na długi ogon i dlaczego warto je stosować dla zwiększenia sprzedaży w sklepie internetowym. W porównaniu ze standardowym pozycjonowaniem, gdzie dobiera się kilka – kilkanaście fraz dla całej strony internetowej i dąży do tego, aby znalazły się one na wysokich pozycjach, pozycjonowanie na długi ogon opiera się nawet na kilkuset lub tysiącu fraz. Przy long tail nie stosuje się pojedynczych słów, a skupia przede wszystkim na wielowyrazowych słowach kluczowych. Dzięki temu można zdobyć ruch nawet z nietypowych zapytań. Bardzo często frazy, które wpisują internauci, znacznie odbiegają od tego, co wpisałyby osoby prowadzące sklep. Zamiast więc ryzykować, że przez źle dobrane frazy straci się wiele potencjalnych zamówień, lepiej zacząć od zlecenia audytu i rozpoczęcia pozycjonowania na długi ogon. Efekty takiego podejścia z pewnością przerosną oczekiwania klienta, szczególnie jeżeli wybierze dobrego specjalistę od seo.

Wsparcie specjalisty w promowaniu sklepów

Jeżeli do tej pory nie prowadziłeś działań seo dla swojego sklepu lub innej witryny albo dopiero przymierzasz się do wystartowania z biznesem online, powyższe informacje mogą wydawać ci się skomplikowane. Nie musisz jednak tracić czasu na poszerzanie wiedzy w tym zakresie, gdyż możesz rozważyć współpracę z kimś, kto robi to od lat. Pamiętaj, że w branży seo niektóre rzeczy zmieniają się praktycznie przez cały czas. Trudno więc być ze wszystkimi wytycznymi na bieżąco komuś, kto musi poświęcać czas również na prowadzenie firmy. Jeżeli chcesz się dowiedzieć, ile kosztuje profesjonalny audyt lub poznać koszty związane z pozycjonowaniem, sprawdź popularną ofertę Zgred.pl, która od lat cieszy się dużym zaufaniem wśród klientów.

W czasach luzowania lub znoszenia ograniczeń ostrożność spowodowana przekonaniem o realnym ryzyku wystąpienia drugiej fali pandemii może zapobiec gwałtownej nowej fali zachorowań. Aktualnie 59 proc. respondentów wyraziło przekonanie, iż jest całkowicie prawdopodobne, że nastąpi druga fala pandemii i konieczne będą nowe środki ograniczające.

Wyniki czwartej fali badania „GfK Corona Mood: dynamika zachowań konsumenckich na rynkach FMCG, dóbr trwałych i usług finansowych”

Osoby obawiające się wystąpienia drugiej fali pandemii są w porównaniu do ogółu respondentów bardziej krytyczne w ocenia przyszłych skutków pandemii w okresie już po jej ustąpieniu, tak na poziomie skutków indywidualnych, jak i ogólnych zmian postaw społecznych oraz sytuacji ekonomicznej.

Po zakończeniu pandemii pogorszenia sytuacji zawodowej spodziewa się 30 proc. ogółu respondentów, a w śród osób przekonanych o drugiej fali zachorowań odsetek ten wzrasta do 35 proc. Zamknięcia wielu małych sklepów i firm spodziewa się 53 proc. badanych, a w śród osób przekonanych o ryzyku drugiej fali odsetek znowu wzrasta, do 60 proc. Podobnie, odpowiednio z 29 do 37 proc., rośnie odsetek respondentów przekonanych o upowszechnieniu się modelu pracy zdalnej, jako obowiązującego w przypadku wielu firm. Powyższe przykłady ilustrują wybrane skutki pandemii oczekiwane przez respondentów w wymiarze gospodarczym.

Podobną dynamikę w różnicy poziomów odsetków pomiędzy ogółem respondentów a respondentami oczekującymi wystąpienia drugiej fali zachorowań, można zaobserwować w wymiarze oczekiwanych zmian postaw indywidualnych. Np. najważniejsze z punktu widzenia producentów i dystrybutorów ostrożne postawy konsumenckie ukształtowane w trakcie trwania pandemii, pomimo prób uwalniania gospodarki, mogą pozostać w dużym stopniu niezmienione po jej zakończeniu. 57 proc. ogółu respondentów deklaruje, że po ustaniu pandemii wielce prawdopodobne jest, iż będą dalej oszczędzać i ograniczą zakupy. Wśród respondentów przekonanych o wystąpieniu drugiej fali zachorowań odsetek ten wzrasta do 66 proc. Unikać chodzenia do centrów handlowych będzie odpowiednio 63 i 71 proc. respondentów. Zamiast wizyt w sklepach respondenci deklarują chęć częstszego wykorzystywania technologii – sklepowych infolinii, chatów i chat botów na stronach www. Podobnie rzecz ma się z dokonywaniem samych zakupów. 36 proc. ogółu respondentów, a 45 proc. w przypadku tych przekonanych o drugiej fali, deklaruje, iż zwiększą liczbę zakupów z dostawą do domu.

Najbardziej optymistycznym skutkiem pandemii w tym zestawie jest opinia, iż będziemy bardziej cenić swój czas. Jest to opinia podzielana przez 41 proc. ogółu respondentów (a przez 50 proc. tych, przekonanych o drugiej fali wystąpienia zakażeń).– Według różnych źródeł zakażonych osób może być dziś w Polsce od 11 tys. (oficjalne rządowe dane) do nawet miliona (szacunki jednego z najbardziej opiniotwórczych i aktywnych medialnie epidemiologów). Istnienie tak dużej rozbieżności wyliczeń sprawia, iż w sytuacji braku wiarygodnego źródła opisującego i wskazującego na realną skalę epidemii, co za tym idzie ograniczonego zaufania ludzi do podawanych statystyk, a z drugiej strony w okolicznościach znoszenia ograniczeń w organizacji życia i w gospodarce, tylko indywidualna osobista trafna ocena aktualnego realnego poziomu ryzyka zakażenia dokonana przez każdego z obywateli, może uchronić społeczeństwo przed kolejnym gwałtownym wzrostem zachorowań.

Takim czynnikiem podtrzymującym społeczne poczucie realnego poziomu ryzyka zakażeń nadal występującego w populacji jest m.in. przekonanie o wystąpieniu drugiej fali zachorowań. Izolowanie (długotrwałe w szczególności) nie jest zgodne ze społeczną naturą człowieka. Więc jeśli po uwolnieniu gospodarki i społeczeństwa ludzie pozostaną ostrożni i nadal będą często myć ręce, używać maseczek w miejscach publicznych, kichać w zgięcie łokcia i unikać zatłoczonych miejsc, to efektem tego powinno być ograniczenie gwałtownie rosnącej liczby nowych zakażeń, przeciążenia szpitali i liczby zgonów. Badania i historyczne obserwacje przebiegu epidemii prowadzą niestety do wniosku, że istnieje prawidłowość, iż na jej początkowych etapach ludzie przeceniają ryzyko zagrożenia i ich reakcje są nadmierne, z kolei na kolejnych etapach, gdy epidemia rozwija się i obiektywne ryzyko wzrasta, mają skłonność do niedoszacowania ryzyka. Zatem dla nas wniosek na obecnym etapie może być tylko jeden – należy być nadal uważnym i ostrożnym, bo głównie od indywidualnych postaw zależy kierunek i dynamika rozwoju epidemii – komentuje Dominika Grusznic-Drobińska, Team Manager w GfK.

O badaniu
Przedmiotem trackingu są informacje o postawach, decyzjach i zachowaniach zakupowych na rynkach FMCG, dóbr trwałych i usług, w tym usług i produktów bankowych.

Czwartą falę badania zrealizowano w dniach 8-11 maja metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów z respondentami z wykorzystaniem ankiety umieszczonej w internecie) na losowo-kwotowej, reprezentatywnej przedmiotowo, ogólnopolskiej próbie n=500 osób. Struktura respondentów została dobrana i zrealizowana z zachowaniem rozkładu parametrów społeczno-demograficznych odzwierciedlającym rozkład tych cech w populacji generalnej. Cechy kontrolowane w badaniu: wykształcenie, płeć x wiek, wykształcenie, województwo, klasa wielkości miejscowości.

Według danych firmy doradczej Colliers International w Gliwicach istnieje ponad 93 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. W pierwszym kwartale 2020 r. oddano do użytku biurowiec przy ul. Bojkowskiej 47B o powierzchni 3,3 tys. mkw., a w fazie planowania, z przewidywanym terminem oddania do końca 2022 r., pozostaje blisko 50 tys. mkw. biur.

Współczynnik pustostanów w Gliwicach dla budynków klasy A i B na koniec I kw. 2020 r. wyniósł 8,8%, co przekłada się na ok. 8,2 tys. mkw. dostępnej powierzchni biurowej. Poziom średnich stawek czynszowych w istniejących budynkach klasy A kształtuje się od 11 do 13,8 EUR/mkw./mc., natomiast w budynkach klasy B ok. 7-11 EUR/mkw./mc.

Gliwice gonią Katowice

Gliwice to obecnie drugie po Katowicach miasto pod względem liczby istniejących nowoczesnych projektów biurowych w obszarze Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W ciągu ostatnich lat obserwujemy dynamiczny rozwój rynku gliwickiego, co powoduje rosnące zainteresowanie miastem. Wysoki potencjał rozwojowy i przyjazność dla biznesu potwierdza m.in. prestiżowy ranking fDi’s Polish Cities of the Future 2019/2020, który bada rozwój ośrodków miejskich na całym świecie.

Wśród transakcji podpisanych w 2019 r. w Gliwicach znalazły się m.in. umowy w budynku Dworcowa 25 – ista Shared Services (ok. 2,1 tys. mkw.) oraz PKO BP (ok. 420 mkw.) czy Valmet w budynku przy ul. Bojkowskiej 47 (ok. 2 tys. mkw.). Szkoła prywatna TEB Edukacja wynajęła cały budynek przy ul. Chorzowskiej 12 (ponad 1,5 tys. mkw.), zaś firma SII zajęła w budynku przy ul. Zygmunta Starego 24 ok. 156 mkw. Wszystkie wymienione transakcje to nowe umowy. W I kw. 2020 r., pomimo sytuacji związanej z pandemią COVID-19, wspomniana wcześniej firma ista Shared Services zawarła transakcję przednajmu w planowanym budynku DL Center Point Gliwice.

— Na Górnym Śląsku, poza Katowicami, to Gliwice są dynamicznie rozwijającym się ośrodkiem miejskim, który swoim potencjałem przyciąga zagranicznych i lokalnych inwestorów. Powstałe w mieście nowe i planowane inwestycje biurowe nie odbiegają standardem od budynków biurowych funkcjonujących w największych polskich i europejskich metropoliach, a wdrożone w nich rozwiązania w pełni odpowiadają na rosnące potrzeby najemców — mówi Barbara Pryszcz, dyrektor regionalny Colliers International w Katowicach.

Wykwalifikowane kadry

Popyt na powierzchnię biurową w Gliwicach generowany jest głównie przez firmy z sektora nowoczesnych usług dla biznesu, firmy informatyczne, jak również branże związane z nowymi technologiami. Dostrzegalne jest także zainteresowanie powierzchniami biurowymi ze strony licznych start-upów zakładanych przez absolwentów Politechniki Śląskiej.

Gliwickie i katowickie uczelnie zapewniają firmom duże zasoby wykwalifikowanej kadry. Silne centrum akademickie przyciąga nowych inwestorów zarówno w zakresie nauk technicznych, jak i sektora nowoczesnych usług biznesowych. Na obszarze  Gliwic studiuje obecnie 18 900 osób.

Rosnący potencjał

Województwo śląskie charakteryzuje się bardzo dobrą dostępnością komunikacyjną  – na jego terenie krzyżują się transeuropejskie szlaki: korytarz III (Berlin – Wrocław – Katowice – Kraków – Lwów) oraz korytarz VI (Gdańsk – Katowice – Żylina). Region wyróżnia również bardzo silnie rozwinięta sieć drogowa – w Gliwicach przecinają się dwie autostrady A1 i A4. W 2016 roku została ukończona Drogowa Trasa Średnicowa (DTŚ), łącząca Gliwice z Katowicami. Obecnie zaś w trakcie budowy jest południowa oraz zachodnia obwodnica Gliwic.

Budynki biurowe zlokalizowane są głównie w centralnej części miasta oraz na obszarze Nowych Gliwic i specjalnej strefy ekonomicznej, w niewielkiej odległości od Drogowej Trasy Średnicowej, zapewniającej doskonałą dostępność komunikacyjną.

Potencjał Gliwic jest coraz bardziej dostrzegany przez deweloperów, co przekłada się na systematyczny wzrost inwestycji biurowych w tym mieście. W najbliższych latach eksperci Colliers prognozują dalszy rozwój rynku oraz rosnące zainteresowanie ze strony najemców.

Średnio ponad 80% w przypadku outletów i nawet 90% (a czasem nawet 100%) w przypadku centrów convenience – tyle, w porównaniu z ubiegłym rokiem, wynosi liczba klientów tych obiektów po tym, jak na początku maja rząd odmroził działalność galerii handlowych. Tak pozytywne rezultaty wynikają z faktu, że ten typ centrów stanowi destynację zakupową samą w sobie, oferując przy tym ograniczoną liczbą opcji spędzania wolnego czasu. A to, paradoksalnie, pracuje teraz na popularność centrów wyprzedażowych i convenience wśród klientów.

Szacujemy, że po otwarciu outletów wróciło do nich średnio nawet ponad 80% klientów, porównując wskaźniki odwiedzalności do analogicznego okresu z ubiegłego roku. Podobne wyniki możemy obserwować w obiektach typu convenience, parkach handlowych czy lokalnych centrach handlowych, gdzie odwiedzalność jest zbliżona do poziomu sprzed pandemii. – tłumaczy Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL

Czy tak zadowalające wskaźniki mogą oznaczać zwrot klientów w stronę centrów monofukcyjnych?

Faktycznie, przed epidemią potrzeby zakupowe klientów jasno wskazywały, że szczególnie cenimy sobie miejsca z rozwiniętą ofertą gastronomiczną i rozrywkową. Teraz z kolei znajdujemy się w bardzo wyjątkowej sytuacji, kiedy możemy bardziej skłaniać się ku mniejszym obiektom bez rozwiniętych części wspólnych i stref food court, co zwiększa w nas poczucie bezpieczeństwa. Jest jednak stanowczo zbyt wcześnie, aby mówić o zmieniających się trendach zakupowych, ponieważ ważne elementy oferty centrów handlowych, czyli rozrywka i siłownie, działają od zaledwie dwóch dni. Warto też zaznaczyć, że muszą one funkcjonować w reżimie sanitarnym, a właściciele niektórych sieci kinowych nie zdecydowali się na razie na ponowne otwarcie swoich sal dla widzów. Ponadto, zwróćmy również uwagę, że z polaryzacją rynku mieliśmy do czynienia jeszcze przed epidemią. Na razie przyzwyczajamy się do nowej sytuacji i nabywamy nowych wzorców zachowań związanych z koniecznością utrzymywania dystansu społecznego. – dodaje Anna Wysocka

Wysoki poziom odwiedzalności centrów outletowych wynika również z dotychczasowych zwyczajów zakupowych polskich konsumentów, którzy lubią polować na okazje cenowe. Ten aspekt jest wzmacniany zwłaszcza teraz, kiedy bardziej uważnie planujemy domowe wydatki.

Niewykluczone, że w kolejnych miesiącach zwiększy się pula najemców outletów. Zarządzenie stanami magazynowymi, w których zalegają teraz kolekcje wiosenne, pociągnie za sobą konieczność znalezienia miejsca, w których będzie można je sprawnie wyprzedać. Z kolei w przypadku centrów convenience możliwa jest większa współpraca ze sklepami online. To naturalna droga rozwoju tych pierwszych ze względu na ich dogodne i liczne lokalizacje, a przecież każdy chce odebrać paczkę szybko i bez problemów, najlepiej w bliskiej odległości od swojego domu. – podsumowuje Joanna Tomczyk, Starszy Analityk Rynku, JLL

Amazon jest największym amerykańskim pracodawcą i zajmuje 3. miejsce w rankingu największych amerykańskich inwestorów w Polsce – wynika z raportu „30 lat inwestycji amerykańskich w Polsce”, przygotowanego przez Amerykańską Izbę Handlową w Polsce (AmCham) i KPMG. Firmy z udziałem kapitału amerykańskiego z powodzeniem prowadzą biznes w Polsce, a ich inwestycje są obecne w całym kraju, przyczyniając się do sukcesu gospodarczego Polski.

Raport „30 lat inwestycji amerykańskich w Polsce”przedstawia kompleksową analizę inwestycji amerykańskich w Polsce oraz podkreśla pozytywną rolę, jaką kapitał zza oceanu odgrywa w rodzimej gospodarce. Wartość inwestycji amerykańskich w naszym kraju na koniec 2018 r. była szacowana na 24,4 mld USD (92 mld PLN)[1], jednak w ocenie AmCham może to być nawet 62,7 mld USD (236 mld PLN)[2]. Amerykańskie inwestycje obejmują szereg istotnych branż, począwszy od przemysłu, poprzez części samochodowe, badania i rozwój, nieruchomości, usługi finansowe, dobra konsumpcyjne, produkcję rolną i sektor usług wspólnych. Amazon jest jednym z czołowych inwestorów amerykańskich w Polsce, od lat rozbudowując kolejne oddziały firmy i tworząc nowe miejca pracy.

Amerykański kapitał przyczynia się do wzrostu konkurencyjności Polski zarówno na rynku europejskim, jak i światowym. Ponad połowa wszystkich nowych inwestycji w Polsce każdego roku pochodzi od firm obecnych już wcześniej na rynku. Cieszymy się, że długotrwała działalność oraz poziom inwestycji Amazon na polskim rynku przynosi tak wymierne korzyści i dowodzi, że Polska jest krajem o dużym potencjale i możliwościach biznesowych – mówi Tony Housh, Prezes Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce.

Według raportu AmCham i KPMG Amazon zajmuje 3. miejsce wśród amerykańskich inwestorów w Polsce. Firma obecna jest na rodzimym rynku od 2014 r., a jej główne obszary inwestycji to potencjał ludzki, badania i rozwój oraz centra logistyczne. Amazon prowadzi w Polsce 8 nowoczesnych Centrów Logistyki E-Commerce, Centrum Rozwoju Technologii Amazon w Gdańsku i oddział Amazon Web Services w Warszawie. Najnowsza inwestycja, centrum logistyki w Łodzi, zostanie otwarta w 2020 r. i pozwoli na utworzenie ponad 100 nowych miejsc pracy. Amazon zainwestował już w Polsce łącznie ponad 14 mld PLN.

Polska to dla nas bardzo ważny rynek. Dynamicznie, konsekwentnie i odpowiedzialnie rozwijamy nasz biznes w różnych rejonach kraju, pobudzając przemysł, wspierając polski eksport, wpływając na rozwój społeczności lokalnych i tworząc atrakcyjne i bezpieczne miejsca pracy. Jesteśmy dumni, że  ponad 16 000 osób wybrało Amazon na swojego pracodawcę i poleca nas swoim rodzinom i znajomym. Chętnie współpracujemy z różnymi podmiotami, inwestujemy w obszar badawczo-rozwojowy i prowadzimy działalność CSR-ową. W ten sposób przyczyniamy się do innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki. Cieszy nas fakt, że zostało to docenione w najnowszym raporcie AmCham i KPMG na temat inwestycji amerykańskich w Polsce – mówi Marian Sepesi, dyrektor regionalny ds. operacji Amazon.

Firmy amerykańskie stale tworzą w Polsce nowe miejsca pracy, a tempo wzrostu zatrudnienia znacznie przewyższa średnią rynkową. Według raportu „30 lat inwestycji amerykańskich w Polsce” w firmach z udziałem kapitału amerykańskiego pracuje w Polsce ok. 267 000 osób, a w latach 2010-2018 zatrudnienie w nich podwoiło się. Tylko w pierwszej dziesiątce największych amerykańskich pracodawców w Polsce zatrudnienie znalazło ponad 78 860 pracowników, co odpowiada blisko 32% wszystkich miejsc pracy utworzonych przez firmy amerykańskie w Polsce. W raporcie Amazon wymieniony jest jako największy pracowdawca zza ocenau – firma od 2014 roku stworzyła ponad 16 000 stałych miejsc pracy w centrach logistycznych w Sadach koło Poznania, Sosnowcu, Kołbaskowie koło Szczecina, Bielanach Wrocławskich (dwa obiekty firmy), Pawlikowicach koło Łodzi, Okmianach koło Bolesławca i w nowopowstałym centrum  w Gliwicach oraz w  Warszawie i Centrum Rozwoju Technologii w Gdańsku.

Amerykańskie inwestycje od lat pobudzają polską gospodarkę i przyczyniają się do umacniania pozycji kraju w Europie i na arenie międzynarodowej. Kapitał amerykański odpowiada obecnie 4% wartości polskiego PKB, co pokazuje jak ważną rolę odgrywają firmy amerykańskie działające na terenie naszego kraju. Stany Zjednoczone są drugim najważniejszym źródłem kapitału inwestycyjnego w Polsce, stanowiąc 11% całkowitej wartości wszystkich inwestycji bezpośrednich w naszym kraju. Według raportu, amerykańscy inwestorzy działający w Polsce doceniają dynamikę naszego rynku, jego rosnącą rolę na arenie europejskiej, znakomitych pracowników oraz bazę polskich firm, z którymi współpracują.

***

Amazon w Polsce:

Amazon działa w Polsce od 2014 r. W tym czasie firma wygenerowała w kraju ponad 14 miliardów złotych inwestycji w centra logistyczne, badania i rozwój oraz koszty osobowe. Amazon stworzył ponad 16 000 stałych miejsc pracy w swoich 8 nowoczesnych Centrach Logistyki E-Commerce w Sadach koło Poznania, Sosnowcu, Kołbaskowie koło Szczecina, Bielanach Wrocławskich (gdzie znajdują się dwa obiekty firmy), Pawlikowicach koło Łodzi i Okmianach koło Bolesławca, w nowopowstałym centrum w Gliwicach, w Centrum Rozwoju Technologii Amazon w Gdańsku i oddziale Amazon Web Services
w Warszawie. Kolejna inwestycja, centrum logistyki w Łodzi, zostanie otwarta w 2020 r.

[1] z wyłączeniem bankowości

[2] z wyłączeniem bankowości, uwzględniając inwestycje dokonane przez firmy ze Stanów Zjednoczonych, które obecnie należą do podmiotów z innych krajów

• Wszystkie rozwinięte gospodarki znajdują się wśród 35 krajów o najniższym ryzyku społecznym. Pierwsze miejsce zajmuje Dania, przed Finlandią i Szwecją. Niemcy są 5, USA – 23, a Włochy – 30.
• W gospodarkach wschodzących sytuacja jest bardziej zróżnicowana. W Europie najbardziej podatna na niepokoje społeczne jest Turcja, na Bliskim Wschodzie – Iran.
• Najwyższe ryzyko społeczne obowiązuje obecnie w Ameryce Łacińskiej i Afryce, gdzie prawie wszystkie kraju otrzymały bardzo niski wskaźnik IRS.
• Zdaniem Euler Hermes w 2021 r. możemy spodziewać się umiarkowanego wzmocnienia ryzyka społecznego w Zjednoczonym Królestwie, w Stanach Zjednoczonych i Belgii oraz wysokiego wzmocnienia ryzyka społecznego w Ameryce Łacińskiej i w niektórych krajach afrykańskich i na Bliskim Wschodzie.

W każdym kwartale, Allianz i Euler Hermes – światowy lider w sektorze ubezpieczeń należności, ocenia ryzyko danego kraju prezentując swój indeks ryzyka społecznego (IRS) wskazujący, które kraje są podatne na systemowe ryzyka społeczne (niezadowolenie społeczne, demonstracje i protesty), mające wpływ na kierunek polityczny i politykę danego kraju, jego przedsiębiorstw, jak również zdolność generowania i przyciągania inwestycji. W tym roku, aby mieć bardziej precyzyjny i kompletny obraz w obliczu pandemii Covid-19, dodał do swoich analiz ryzyko środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem.

Wskaźnik IRS klasyfikuje kraje w skali od 0 (najwyższe ryzyko społeczne) do 100 (najniższe ryzyko społeczne). Zdefiniowany został w oparciu o 12 wskaźników, obejmujących m.in. wzrost realnego PKB per capita, aktywność zawodową ludności w wieku produkcyjnym, nierówności w dochodach, wydatki publiczne na cele społeczne czy zaufanie do rządzących. W ten sposób, Euler Hermes obliczył Indeks Ryzyka Społecznego (IRS) dla 102 krajów za 2020 r.

Niskie ryzyko społeczne w gospodarkach zaawansowanych

Jak można się było spodziewać, wszystkie zaawansowane gospodarki znajdują się wśród 35 krajów o najniższym ryzyku społecznym. Pierwsze miejsce w rankingu z wynikiem IRS 82,5 zajmuje Dania, przed Finlandią (81,3) i Szwecją (78,1). Niemcy (76,5) plasują się na 5. miejscu, za nimi Austria (76,9).

W tej grupie krajów najgorzej wypadają Włochy (30. miejsce – 63,9) i Grecja (35. miejsce – 61,4). Pomimo swojego rankingu wynik Grecji odzwierciedla poprawę o +6,2% w stosunku do sytuacji obserwowanej pięć lat wcześniej, kiedy kraj znajdował się w samym środku kryzysu związanego z długiem państwowym. Podobnie Włochy odnotowały poprawę o +2%. W obu krajach poprawa wynikała w części z większego wzrostu realnego PKB per capita w ostatnich trzech latach i lepszych warunków zatrudnienia. Pomimo, iż analitycy Euler Hermes, spodziewają się pogorszenia IRS dla obu krajów w następstwie Covid-19, to nie powinien on spaść poniżej poziomów z 2015 r., również dlatego, że lokalne i unijne środki stymulacyjne powinny złagodzić niekorzystne skutki gospodarcze.

USA znajduje się na 23. miejscu z IRS z wynikiem 66,4, gdyż mocno zauważalne są słabe strony w zakresie (niskiej) aktywności zawodowej, równości dochodów, wydatków publicznych i zaufania do rządu. Z drugiej strony kraj cieszy się dobrą oceną w zakresie stabilności politycznej, skuteczności rządu, postrzegania korupcji, wzrostu per capita i niskiego udziału importu towarów w PKB.

Rynki wschodzące: regionalne zróżnicowanie ryzyka społecznego

W gospodarkach wschodzących sytuacja jest bardziej zróżnicowana. W europejskich krajach rozwijających się ryzyko społeczne jest umiarkowane: IRS 12 spośród 18 krajów wynosi powyżej 50, a wynik 9 krajów powyżej 60. Krajem najbardziej podatnym na niepokoje społeczne w regionie jest Turcja z IRS wynoszącym zaledwie 38,8. Zdaniem ekspertów Euler Hermes, wśród czynników, które przyczyniają się do tej sytuacji, utrzymująca się deprecjacja waluty, niski udział siły roboczej, niestabilność polityczna i nierówności w dochodach.

W azjatyckich krajach rozwijających się IRS 7 spośród 14 krajów wynosi poniżej 50, w tym Chin (49,3). Często kraje te mają niekorzystne warunki zatrudnienia i dochodów, oraz słabe postrzeganie instytucji publicznych. Sugeruje to na znaczącą podatność na systemowe niepokoje społeczne w przyszłości.

Na Bliskim Wschodzie sytuacja nie jest jednolita. Niektóre kraje wykazują bardzo wysokie systemowe ryzyko społeczne, takie jak Iran (28,7), podczas gdy inne wydają się mniej na nie narażone, takie jak Katar (66,9).

Na końcu, w Afryce i Ameryce Łacińskiej, ryzyko społeczne jest szczególnie wysokie. Prawie wszystkie kraje otrzymują zły IRS w tych regionach. Analitycy Euler Hermes, spodziewają się fali protestów publicznych w Afryce od drugiej połowy 2020 r. do 2021 r., a w Ameryce Łacińskiej mniej więcej w ciągu następnych 18 miesięcy.

Epidemia Covid-19 dodatkowe źródło ryzyka społecznego w 2020 i 2021 r.?

Już 2019 był rokiem przybrania na sile ryzyka społecznego w wielu krajach i regionach. Można oczekiwać, że w 2020 i 2021 r. tendencja ta utrzyma się, głównie ze względu na epidemię Covid-19.

„Wraz ze środkami ograniczającymi rozprzestrzenianie się epidemii (roz)ruchy społeczne zmniejszyły się, co jest logiczne, mimo że widzimy pewien ‘szum społeczny’ w wielu krajach. Jednak z drugiej strony epidemia Covid-19 zwiększyła według naszych badań nierówności społeczne. Jej skutki finansowe są t bardzo negatywne dla wielu gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na całym świecie, co może doprowadzić do nowej fali niezadowolenia społecznego. Możemy zatem obawiać się w tym roku znacznego wzrostu ryzyka społecznego w wielu krajach” – analizuje Ana Boata, Dyrektor Badań Makroekonomicznych w Euler Hermes.

Według Euler Hermes w 2021 r. powinniśmy spodziewać się umiarkowanego wzrostu ryzyka społecznego w Wielkiej Brytanii, w Stanach Zjednoczonych i Belgii oraz wysokiego poziomu ryzyka społecznego w Ameryce Łacińskiej i w niektórych krajach afrykańskich i na Bliskim Wschodzie.

Więcej o metodologii tworzenia Indeksu ryzyka społecznego (IRS) i o szczegółowych wynikach badań (z wynikami dla poszczególnych krajów): https://www.eulerhermes.com/en_global/economic-research/insights/social_risk_index_2020.html

Rzecznik MŚP otrzymał wydane przez MRPiPS objaśnienia prawne w przedmiocie warunków skorzystania.

W związku ze zgłaszanymi przez przedsiębiorców wątpliwościami Rzecznik MŚP wystąpił do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o wydanie objaśnień prawnych w zakresie:

• zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres
• możliwości otrzymania ze środków Funduszu Pracy jednorazowej pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

W zakresie zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Rzecznik otrzymał objaśnienia o następującej treści:

• Czy zwolnienie, o jakim mowa w art. 31zo ustawy COVID-19 dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych we wniosku o zwolnienie, mimo iż płatnik po złożeniu wniosku z uwagi na upływ ustawowego terminu dokonał wpłaty na poczet tych należności, czy też zwolnienie to dotyczy należności z tytułu składek za ww. okres nieopłaconych na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie?

Odpowiedź:

Zwolnieniu ze składek na podstawie art. 31zo ust. 1, 1a, 1b i 2 podlegają za marzec składki nieopłacone, jak również opłacone, natomiast składki za miesiąc kwiecień i maj zwolnieniu      podlegają tylko w przypadku, gdy nie zostały opłacone.

• Czy we wnioskach o zwolnienie z opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek, złożonych przed dniem 18 kwietnia 2020 r., do liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia społecznego należało wliczać pracowników młodocianych?
• Czy przepis art. 31zo ust. 6 ustawy COVID-19 stosuje się do wniosków składanych od dnia 18 kwietnia 2020 r., a dotyczących składek za marzec i kwiecień 2020 r.?

Odpowiedź:

Do liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia społecznego nie należy wliczać pracowników młodocianych. Zasadę tę stosuje się do wszystkich przedsiębiorców niezależnie od tego kiedy został złożony wniosek.

• Czy przedsiębiorcy zatrudniającemu np. dwóch pracowników, za których jako płatnik opłaca wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne przysługuje zwolnienie z nieopłaconych należności z tytułu składek zdrowotnych, o jakim mowa w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 skoro przepis mówi o pracownikach zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych ?

Odpowiedź:

Osobie zatrudniającej pracowników, będzie przysługiwało zwolnienie ze składek o których mowa w art. 31zo ust. 1 specustawy, jeżeli spełnia pozostałe warunki przewidziane w ustawie (liczba osób zgłoszonych do ubezpieczeń, złożony poprawny wniosek oraz dokumenty rozliczeniowe za miesiące zwolnienia).

• Czy przedsiębiorcy, który korzysta z tzw. ulgi na start, opłacającemu wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne przysługuje zwolnienie z nieopłaconych należności z tytułu składek?

Odpowiedź:

Osoby korzystające z ulgi na start i opłacające składki wyłącznie za siebie mogą ubiegać się o zwolnienie ze składek na podstawie art. 31zo ust. 2b specustawy.

• Co należy rozumieć pod pojęciem „inne informacje niezbędne do umorzenia składek”, w rozumieniu art. 31zp ust. 2 pkt 3 ustawy COVID-19?

Odpowiedź:

ZUS nie żąda żadnych innych informacji, które nie wynikają z ustawy. Może jednak zdarzyć się sytuacja, że wymagane będzie dołączenie innych dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, np. pełnomocnictwa, gdy wniosek składany jest przez osobę upoważnioną.

• Czy informacja o zwolnieniu z obowiązku opłacania składek następuje w formie decyzji?
• Czy od rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania składek przysługuje środek odwoławczy?

Odpowiedź:

Pozytywne rozstrzygnięcie nie ma formy decyzji, a jedynie informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacania składek. Od pozytywnego rozstrzygnięcia nie przysługuje środek odwoławczy.

W zakresie możliwości otrzymania jednorazowej pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej Rzecznik otrzymał objaśnienia o następującej treści:

• Czy starosta może udzielić pożyczki ze środków Funduszu Pracy mikroprzedsiębiorcy, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej przed 01 marca 2020 r. (np. w grudniu 2019 r.), a podjął wykonywanie tej działalności po tej dacie (np. w kwietniu 2020 r.)?

Odpowiedź:

Pożyczka może być udzielona tym przedsiębiorcom, którzy aktywnie prowadzili działalność gospodarczą przed 01 marca 2020 r., zaś zgodnie z nowymi przepisami przed 01 kwietnia 2020 r.

Przedsiębiorcy, którzy zawiesili w marcu 2020 r. prowadzoną uprzednio działalność, po jej odwieszeniu mogą ubiegać się o pożyczkę.

• Czy o udzielenie pożyczki na podstawie art. 15zzd ustawy COVID-19 może ubiegać się osoba będąca na emeryturze i prowadząca działalność gospodarczą?
• Czy o udzielenie pożyczki na podstawie art. 15zzd ustawy COVID-19 może ubiegać się osoba pozostająca w stosunku pracy i prowadząca działalność gospodarczą?

Odpowiedź:

Osoby posiadające prawo do emerytury i prowadzące działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG mają prawo do otrzymania niskooprocentowanej pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności.

• Czy o udzielenie pożyczki na podstawie art. 15zzd ustawy COVID-19 powinna ubiegać się spółka cywilna, czy też jej wspólnicy?

Odpowiedź:

O udzielenie niskooprocentowanej pożyczki mogą ubiegać się wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka cywilna.

• Czy w sytuacji, gdy mikroprzedsiębiorca niezatrudniający pracowników, przez pewien okres (np. tydzień) przypadający w okresie 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki przebywał na zasiłku chorobowym, traci prawo do umorzenia pożyczki wraz z odsetkami?

Odpowiedź:

Przedsiębiorca, który w okresie 3 miesięcy od dnia otrzymania pożyczki przebywa czasowo na zasiłku chorobowym, nie traci prawa do umorzenia pożyczki, pod warunkiem, że nie zawiesi w tym czasie formalnie działalności gospodarczej.

Blisko połowa badanych uważa, że kurierzy i dostawcy jedzenia powinni mieć stale monitorowaną temperaturę ciała podczas pracy. Natomiast jedna czwarta ankietowanych jest temu przeciwna. Z kolei aż 77% zwolenników wskazanego rozwiązania chciałoby uzyskać dostęp do wyniku takiego pomiaru, korzystając z tego typu usługi. Większość konsumentów chce mieć możliwość sprawdzenia temperatury doręczyciela zdalnie, np. poprzez aplikację mobilną. Inni twierdzą, że taka informacja powinna być podawana SMS-em lub e-mailem. W ocenie przeważającej części Polaków, tego typu pomiar nie jest też zbytnią ingerencją w prywatność tych osób.

Z badania UCE RESEARCH wynika, że Polacy chcą, aby kurierzy i dostawcy jedzenia mieli stale monitorowaną temperaturę ciała podczas pracy. Tak twierdzi 48% badanych. Z kolei 25% tego nie popiera. 17% ankietowanych nie ma zdania na ten temat, a dla 10% to jest bez znaczenia. Zdaniem Piotra Piątka z firmy WARMIE działającej w obszarze MedTech, deklaracje większości ankietowanych są wyraźnym przejawem ich troski o zdrowie. Jak wiadomo, kurierzy i dostawcy mają stały kontakt z dużą liczbą osób, co w przypadku ewentualnego zakażenia koronawirusem stanowi spore zagrożenie.

– Oczekiwania Polaków względem pomiaru temperatury pracowników firm kurierskich czy dostawców jedzenia nie są zaskakujące. Kurierzy spotykają się już z tym, że po wejściu do biurowców mają ją mierzoną przez ochroniarzy. Takie sytuacje zdarzają się też dosyć często w dużych budynkach, w których pracuje wiele osób. Klienci zamawiający produkty do domów również mogą mieć takie życzenie – mówi Dariusz Lewandowski z warszawskiej firmy kurierskiej PRIORYTET.

Aż 77% zwolenników monitorowania temperatury kurierów i dostawców jedzenia chciałoby mieć dostęp do wyniku pomiaru w przypadku korzystania z tego typu usług. Tylko 16% osób z tej grupy nie miałoby takiej potrzeby, będąc klientem np. firmy kurierskiej czy cateringowej. Według Piotra Piątka, dostęp do takiej informacji może dać ludziom poczucie bezpieczeństwa i komfortu psychicznego. Może też wzbudzać większe zaufanie do usługodawców.

– Realizacja takich oczekiwań może wyglądać różnie w poszczególnych w firmach, w zależności od wewnętrznej polityki. Natomiast nie sądzę, aby na rynku był z tym jakiś problem. Branża powinna w tej sytuacji wykazać elastyczność i zrozumienie. Temperatura mogłaby być badana na miejscu z zachowaniem odległości 1,5 metra, zgodnie z wymogami sanitarnymi, lub poprzez innego rodzaju metody zdalne, w tym aplikacje mobilne itp. Warunkiem jest to, żeby pomiar zajmował kilka sekund lub był w ogóle niezauważalny – dodaje Dariusz Lewandowski.

W kwestii uzyskania konkretnej informacji o temperaturze 61% badanych chciałoby mieć możliwość sprawdzenia wyniku pomiaru, np. za pomocą aplikacji. 19% ankietowanych uważa, że wiadomość o tym powinna być podawana przed dostawą lub w jej trakcie, SMS-em bądź e-mailem. Z kolei 11% twierdzi, że kurier lub dostawca sam powinien poinformować o tym klienta. Tylko 8% chciałoby mieć dostęp do takiej informacji na wyraźne żądanie.

– Wiele popularnych dziś aplikacji daje możliwość szczegółowego podglądu zamówienia. Dzięki temu klienci wiedzą, kto ich obsługuje i w jakich godzinach dostarczy paczkę, a także gdzie ona się znajduje. Konsumenci chcą też mieć informację o temperaturze ciała kuriera na ekranie telefonu, bo ten sposób uważają za najprostszy. Wystarczy, że obok imienia dostawcy pojawi się aktualny wynik. Takie rozwiązanie jest już stosowane chociażby w Chinach – informuje ekspert z WARMIE.

Według 74% badanych, tego typu działanie nie byłoby zbyt dużą ingerencją w prywatność ww. osób. Tylko 22% jest przeciwnego zdania. – Mierzenie temperatury jest obecnie standardem na lotniskach krajowych i warunkuje możliwość odbycia podróży samolotem. Dlatego można uznać, że tego typu działanie nie byłoby zbyt dużą ingerencją w prywatność kuriera czy dostawcy jedzenia – stwierdza Dariusz Lewandowski.

Jak podsumowuje Piotr Piątek, temperatura ciała nie zdradza nic na temat ogólnego stanu zdrowia kuriera, więc nie może być raczej uznana za daną wrażliwą na gruncie RODO. Warto zauważyć, że użytkownicy smartfonów sami udostępniają część swoich danych fizjologicznych. Zwykłe krokomierze już od dawna przekazują wyniki producentom tych rozwiązań. Ludzie są też przyzwyczajeni do tego, że publikują wiele informacji o sobie w mediach społecznościowych. Natomiast od czasu nastania pandemii coraz chętniej korzystają z rozwiązań telemedycyny. I ten trend będzie się dalej rozwijał.

Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 25-30 maja br. na reprezentatywnej próbie 1003 dorosłych Polaków. Do ankiety zostały dopuszczone wyłącznie te osoby, które zadeklarowały, że regularnie, tj. przynajmniej raz w tygodniu, korzystają z usług kurierskich lub zamawiają jedzenie do domu.

Firmy analityczne mówią jasno: rynek IT się kurczy. Według danych IDC całkowite wydatki w Europie spadną o 5,1% rok do roku do kwoty 923,49 miliardów USD. W porównaniu do lutowych prognoz wartość rynku ICT zmniejszyła się więc o 75,81 mld USD.

Amazon bije rekordy

Nie inaczej ma być w Polsce. Aktualne prognozy wskazują, że wartość rynku IT spadnie o 5,5%. Tymczasem jeszcze w styczniu 2020 roku prognozy wskazywały na 6-proc. wzrost. Tendencję spadkową potwierdzają nie tylko analitycy firm doradczych, ale też przedstawiciele branży HR. – Obserwujemy, co dzieje się na rynku i coraz częściej managerowie, team leaderzy i zaprzyjaźnione firmy z branży informują nas o wstrzymaniu lub utracie zakontraktowanych wcześniej projektów. Martwią się, bo tracą źródła przychodów, a jednocześnie nie chcą zwalniać ludzi – mówi Tomasz Bujok, CEO No Fluff Jobs.

Podczas pandemii jednak nie wszyscy tracą. Wartość akcji Zoom Video Communications, firmy oferującej rozwiązania do organizacji wideokonferencji, wzrosła od początku roku blisko trzykrotnie. W I kwartale br., a więc już w czasie gdy na świecie z uwagi na COVID-19 wprowadzono restrykcje, Microsoft zwiększył przychody o 15% w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku, do poziomu 35 mld dolarów. Zapotrzebowanie na usługi chmurowe wzrosło aż o 775%. Swój stan posiadania powiększyli też tacy gracze jak Facebook, Alphabet czy Apple. Ta ostatnia firma co prawda nieznacznie, bo o 1%, jednak warto odnotować, że wynik okazał się dodatni mimo spowolnienia i ograniczenia stacjonarnego handlu. Zdecydowanym wygranym w obecnej sytuacji wydaje się być Amazon, którego obroty wzrosły aż o 35% – do poziomu 75,5 mld dolarów.

Popyt mimo spowolnienia

Pozytywnych przykładów nie brakuje także w Polsce. Atman, operator centrum danych, zwraca uwagę, że na niektóre usługi outsourcingu IT popyt wzrósł zaraz po ogłoszeniu pandemii. – Firmy musiały bardzo szybko dostosować się do nowej sytuacji – z jednej strony zabezpieczyć ciągłość działania biznesu, aby dalej móc sprzedawać produkty czy usługi w nowych realiach, z drugiej przenieść się do świata online ze względu na wprowadzone ograniczenia i konieczność umożliwienia pracownikom pracy w formie zdalnej. Potrzebowały więc i większej mocy obliczeniowej, i wyższych przepustowości łączy, co napędziło popyt na chmurę, serwery dedykowane i usługi telekomunikacyjne – zwraca uwagę Jarosław Łuczkiewicz, CMO w Atmanie, operatorze data center.

Tam, gdzie wzrostów i nowych kontraktów nie było, bo rynek wstrzymał oddech, firmy poszerzały współpracę z dotychczasowymi klientami. W czasie spowolnienia część przedsiębiorstw postanowiła bowiem wykorzystać ten czas na usprawnienie swoich procesów biznesowych i wyeliminowanie słabych punktów. – W kryzysie część klientów zawsze reaguje cięciem kosztów, a część myśli perspektywicznie wyciągając wnioski z sytuacji. W naszym przypadku klienci np. integrowali dane, by w jednym miejscu mieć dostęp do informacji ze wszystkich kanałów sprzedaży albo inwestowali w rozwiązania umożliwiające pracę zdalną – zwraca uwagę Agata Pribulka-Czmyr, dyrektor generalna w firmie Sagra Technology dostarczającej rozwiązania SFA.

Na początku roku, na długo przed koronawirusem, dużo mówiło się spowolnieniu gospodarczym i mało optymistycznych nastrojach w przemyśle. Podczas gdy indeks PMI dla polskiego przemysłu spadał kolejny miesiąc, a nastroje menedżerów były kiepskie, firmy IT nie narzekały na brak zleceń.

– Przez cały ubiegły rok dużo mówiło się o recesji i spowolnieniu w branży produkcyjnej, ale to, zamiast ograniczyć popyt na rozwiązania IT, wpływało pozytywnie na rynek. – komentuje Rafał Orawski Prezes BPSC, firmy dostarczającej systemy ERP dla sektora produkcyjnego, która w ubiegłym roku nie tylko zwiększyła przychody ze sprzedaży, ale też wypracowała znaczący zysk.— Gdy gospodarka jest rozpędzona, firmy „konsumują” dobrą koniunkturę. Dopiero w momencie spowolnienia zaczynają zwracać większą uwagę na koszty. Wówczas okazuje się, że każde dodatkowe pół procent marży zaczyna być na wagę złota. To wpływa na myślenie o informatyzacji w kategoriach szansy i inwestycji z dużą stopą zwrotu, a nie kosztu. – dodaje.

Giełdowe odbicie

Na nienajgorsze nastroje wskazują giełdowe indeksy. Index WIG Informatyka po tąpnięciu 12 marca i spadku do poziomu 2458 punktów, wynosi dziś ponad 3 tys. punktów i jest najwyższy od 2000 r. Również indeks WIGTECH odnotował znaczące odbicie, zbliżając się do poziomu 13 tys. punktów (w marcu poniżej 9 tysięcy). W trudnym czasie niektóre spółki rosły wręcz jak na drożdżach. Kurs CD PROJEKT RED wzrósł o blisko 100% w ciągu zaledwie 2 miesięcy, ale i dostawcy IT odnotowali wzrosty. Kurs akcji ATM działającego pod marką Atman wzrósł z 7,2 zł do ponad 10 zł.

– W obliczu kryzysu firmy sięgnęły po rozwiązania tymczasowe, doraźnie zapewniające im ciągłość działania. Teraz gdy gospodarka się odmraża, muszą przeanalizować swoje słabe strony oraz technologicznie i biznesowo przygotować się na podobne zdarzenia w przyszłości. To pociągnie za sobą zwiększone zainteresowanie usługami outsourcingowymi, choćby w chmurę obliczeniową i rozwiązania gwarantujące zachowanie ciągłości działania w najmniej przewidywalnych sytuacjach – tłumaczy Jarosław Łuczkiewicz z Atmana. Operator ten niedawno informował o rozpoczęciu rozbudowy swojego kampusu data center na warszawskiej Pradze.

Nie wszyscy stracą

IDC zwraca uwagę, że choć kryzys wyhamowuje projekty długofalowe, to obecna sytuacja stwarza ogromną szansę na przyspieszenie procesu transformacji w organizacjach i wdrożenie nowych modeli pracy zdalnej i zespołowej, obsługi klientów oraz zmianę formuły działania – przestawienie się na sprzedaż i promocję online. To oznacza wzrost popytu na rozwiązania do tego niezbędne – takie jak chmura, narzędzia do zarządzania rozproszonym zespołem i do pracy zdalnej czy bezpieczeństwo zdalnego dostępu do sieci.

– Jeśli dzięki IT można zwiększyć sprzedaż o kilkanaście procent a przykłady nawet dużych firm z branży FMCG to potwierdzają, to przedsiębiorstwa nie zrezygnują z zakupu technologii. Co więcej, nie mają wyboru, bo tylko dzięki IT mogą funkcjonować w nowej rzeczywistości. Firmy powinny zrobić wszystko co w ich mocy, aby umożliwić swoim pracownikom pracę zdalną, zapewnić narzędzia do rozliczania tej pracy oraz mieć wgląd w bieżącą analizę rynku, sprzedaży i dystrybucji. Tylko w ten sposób będą mogły szybko dostosować swoje działania do zmieniających się warunków rynkowych. A te wpiszą się na stałe w nasz biznesowy krajobraz – przekonuje Agata Pribulka-Czmyr z Sagra Technology.

Wakacje 2020 będą wyglądały inaczej niż kiedykolwiek. Aż 45% Polaków deklaruje, że zrezygnują w tym roku wyjazdu wakacyjnego, a 31% —  że najbliższą podróż w celach turystycznych odbędą dopiero w przyszłym roku. Jak pandemia koronawirusa wpływa na plany urlopowe Polaków?

Serwis kariery InterviewMe przeprowadził badanie „Wakacje w cieniu palmy, czy pandemii?”, w którym zapytano 1003 respondentów o ich tegoroczne plany urlopowe, uwzględniając wciąż istniejące zagrożenie epidemiologiczne.

Wyniki ankiety wykazały, że z powodu pandemii koronawirusa aż 45% Polaków planuje całkowicie zrezygnować w tym roku z letnich wyjazdów wakacyjnych. Część respondentów  (33%) wciąż waha się z podjęciem decyzji o zaplanowaniu urlopu poza miejscem zamieszkania, a jedynie 22% nie ma zamiaru rezygnować z podróży turystycznych — nawet jeśli byłyby to jedynie wyjazdy krajowe.

Jak mówi Marta Rojewska, ekspertka kariery w InterviewMe i autorka badania:

Polacy wciąż nie są pewni, jak będą wyglądały w tym roku ich wakacje. Mimo że prawie połowa z nas odpuściła sobie w tym roku podróże, to wciąż wiele osób nie wie, co postanowić. To dowodzi, że urlopy i związane z nimi letnie wyjazdy wakacyjne są dla nas bardzo ważnym aspektem życia i niełatwo nam z nich zrezygnować. Głównym motywatorem do pozostania w domu są przede wszystkim obawy o zdrowie swoje i bliskich.

Badanie InterviewMe wykazało również ciekawe zależności pomiędzy płcią badanych a stopniem, w jakim obawiają się o swoje zdrowie podczas ewentualnych wyjazdów turystycznych w czasie pandemii. Kobiety boją się wyjazdu w dobie COVID-19 bardziej niż mężczyźni. Ponad 53% kobiet i 45% mężczyzn uważa tegoroczne wakacje za niebezpieczne. Jeśli chodzi o wiek, strach przed wyjazdem tego lata odczuwają zarówno młodzi, jak i starsi respondenci — przyznało się do tego blisko 50% ankietowanych we wszystkich grupach wiekowych.

Co ciekawe, wśród młodych ludzi w wieku do 23. roku życia aż 54% respondentów planuje w przyszłym roku zrekompensować sobie tegoroczne nieudane wakacje. Im ktoś starszy, tym takim planów ma mniej.

Dla młodych ludzi, przyzwyczajonych do niezależności, swobody podróżowania i wyboru stylu życia, pandemia jest złodziejem czasu i możliwości. Zapewne dlatego w wakacjach 2021 upatrują okazji do odreagowania i wynagrodzenia sobie wyrzeczeń, do których zmusza ich obecna sytuacja. Niestety nie ma pewności, że przyszły rok nie przyniesie kolejnej fali zachorowań i powrotu ograniczeń w podróżowaniu. —  komentuje Wojciech Martyński, ekspert kariery w InterviewMe.

Oto co jeszcze wynika z badania:

• Aż 72% Polaków deklaruje, że pojedzie na tegoroczne wakacje własnym autem — aby w ten sposób uniknąć korzystania z transportu zbiorowego.
• Tylko 20% badanych deklaruje, że zarezerwuje urlop, ale nie jest pewna, czy na niego pojedzie.
• Zaledwie 25% badanych deklaruje, że bez względu na dalszy rozwój sytuacji planuje ograniczyć w przyszłości wyjazdy zagraniczne.

Zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych powinno ono być postępowaniem starannym i merytorycznie poprawnym, w którym traktuje się równo interesy Strony i Skarbu Państwa, a wątpliwości zgodnie z zasadą „in dubio pro tributario” rozstrzyga się na korzyść podatnika. Ta prosta zasada wypracowywana latami przez wspólnotowe, ale też polskie orzecznictwo, o której istnieniu organy podatkowe wolą nie pamiętać, została wprowadzona do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2019.900, tj. z dnia 2019.05.14), zwanej dalej „Ordynacją podatkową” za sprawą art. 2a, który brzmi: „niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika”.

Wątpliwości natury prawnej

Ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1197) został wprowadzony do ustawy – Ordynacja podatkowa przepis art. 2a, zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Reguły stosowania tej zasady zostały opisane bardzo dokładnie w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r., znak PK4.8022.44.2015.

Minister wskazał, że w kontekście art. 2a Ordynacji podatkowej przez „korzyść podatnika” należy rozumieć optymalne dla niego rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. To, jakie rozwiązanie jest korzystniejsze dla podatnika, wskazuje sam podatnik (np. dokonując rozliczenia w treści deklaracji podatkowej albo prezentując swoje stanowisko w tym zakresie w toku postępowania podatkowego). Wskazywana przez podatnika interpretacja przepisu i sposób jego zastosowania mogą zostać zakwestionowane przez organ podatkowy poprzez wykazanie, że treść przepisu nie budzi wątpliwości na tle tej konkretnej sprawy albo – jeżeli przepis budzi pewne wątpliwości – poprzez wykazanie, że wątpliwości te da się usunąć, a wynik prawidłowo przeprowadzonej wykładni przepisu jest inny niż wskazywany przez podatnika. Organ podatkowy przy wykładni przepisów prawa podatkowego powinien uwzględnić orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W interpretacji zwrócono uwagę, że sąd administracyjny, badając legalność działania organów podatkowych, będzie mógł uchylić decyzję np. w sytuacji, gdy organ podatkowy nie zastosował art. 2a Ordynacji podatkowej, a zdaniem sądu istniały ku temu ustawowe przesłanki. Jeśli organ podatkowy natrafi na wątpliwości co do znaczenia przepisu w konkretnej sytuacji faktycznej, a wątpliwości tych nie będzie można usunąć w trakcie prawidłowo prowadzonej wykładni przepisów prawa podatkowego, wówczas, stosując art. 2a Ordynacji podatkowej, powinien przyjąć znaczenie przepisów korzystniejsze dla podatnika. W przypadku podatków zharmonizowanych w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego nie można pominąć wykładni prounijnej.

Z powyższego wynika nie tylko nakaz stosowania wykładni przepisów prawa podatkowego zgodnej z ustaloną korzyścią podatnika, ale także konieczność stosowania wykładni przepisów oraz orzecznictwa w zgodzie z prawem Unii. Jest to szalenie ważne np. w sprawach dotyczących wtrącania przedsiębiorców w tzw. karuzele podatkowe w podatku VAT, w których to sprawach organy podatkowe i celno-skarbowe z uporem maniaka powołują się – z braku innych dowodów – na nieokreślone w przepisach podatkowych, subiektywnie przez nie interpretowane zasady dobrej wiary, należytej staranności itp. Próbują w ten sposób dowodzić, że podatnik rzekomo nie dochował owych zasad, pomimo że orzecznictwo TSUE jest w tym zakresie już ustabilizowane i stanowi m.in. że organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik, który ma zamiar skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT, badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (C-33/13 – postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie Marcin Jagiełło przeciwko Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi). Powyższe skutkuje tym, iż, kontrole czy też postępowania obarczone są naruszeniem praktycznie wszystkich fundamentalnych norm proceduralnych, obrazą prawa materialnego i negacją orzecznictwa krajowych sądów administracyjnych oraz TSUE.

Wątpliwości natury faktycznej

Omawiana zasada obowiązuje w przypadku niedających się usunąć wątpliwości natury prawnej, co potwierdził Minister Finansów we wskazanej interpretacji ogólnej, jednakże z zastrzeżeniem, że „nie można jednak wyprowadzać twierdzenia, że w zakresie usuwania wątpliwości dotyczących stanu faktycznego obowiązuje norma odwrotna. Należyte stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania podatkowego, a w szczególności przepisów normujących przeprowadzenie dowodów powinno zapewnić taki stopień wnikliwości badania stanu faktycznego, który prowadzi do ustalenia, jakie fakty w sprawie miały miejsce, a jakie nie zaistniały”.

Z przytoczonej interpretacji wynika także, że w toku postępowania warunkiem koniecznym poprawności decyzji wydanej w związku z art. 2a Ordynacji podatkowej będzie przeanalizowanie w uzasadnieniu decyzji argumentacji podatnika. „W myśl art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nie wystarczy samo przedstawienie w uzasadnieniu argumentacji prowadzącej do wydanego rozstrzygnięcia”. Jak pokazuje praktyka, decyzje podatkowe (wymiarowe) często nie spełniają warunku prawidłowego uzasadnienia faktycznego, będącego obligatoryjnym elementem i częścią składową dokumentu urzędowego, jakim jest właśnie decyzja.

Warto w tym miejscu dodać, iż sam ustawodawca zauważył, niejako za podatnikami, problem organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i jednoznacznego ustalania stanu faktycznego. Otóż w projekcie nowej Ordynacji podatkowej z dnia 4 lipca 2018 r. ów ustawodawca wprowadził przepis art. 19, w którym stwierdził, że „domniemywa się dobrą wiarę zobowiązanego, chyba że wystąpi powód, aby uważać inaczej” oraz przepis art. 23 § 2, w którym stwierdził, że „jeżeli po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, rozstrzyga się je na korzyść zobowiązanego”.

Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy. Zasada przyjaznej interpretacji przepisów

Podobne przepisy zawarte są również w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2019.1292). Chodzi o zasady ogólne, według których należy tak obchodzić się z przedsiębiorcą, aby wykluczyć często subiektywne spojrzenie urzędników na podmiot prowadzący działalność gospodarczą, tj. zasady: zaufania do przedsiębiorcy (art. 10), interpretacji na korzyść przedsiębiorcy stanu faktycznego (art. 10) oraz prawnego (art. 11), wzbudzania zaufania do organu (art. 12). Zasady te stanowią uzupełnienie zasad ogólnych postępowania podatkowego opisanych w Ordynacji podatkowej, a o istnieniu których – jednych i drugich – organy zapominają.

Podsumowanie

Jak wynika z powyższego, wątpliwości wszelkiego rodzaju, jeżeli nie dają się usunąć, mają być co do zasady rozstrzygane na korzyść podatników. Przypomnieć należy, że kontrola czy też postępowanie podatkowe nie jest procesem poszlakowym, tylko procedurą opartą na konkretnych dowodach świadczących o zaistnieniu bądź nie konkretnego stanu faktycznego, przedstawionego przez danego podatnika w dokumentacji podatkowej i handlowej oraz potwierdzeniu bądź nie dokonania przez podatnika właściwej subsumcji prawnej. O skutkach nieprawidłowego doboru materiału dowodowego i konsekwencji takiego zachowania się organu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2002 r. (I SA/Łd 1440/01, LEX nr 75704): „W przypadku uchybień w zakresie gromadzenia dowodów oraz wysnuwania na ich podstawie (po dokonaniu uprawnionej oceny tychże dowodów) ustaleń faktycznych, rozstrzygnięcie w sprawie traci przymiot racjonalności i staje się swego rodzaju hipotezą lub sugestią organu podatkowego. Domysły zaś i przypuszczenia, choćby nawet trafne, nie mogą stać się podstawą decyzji administracyjnej wobec kategorycznego brzmienia art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ordynacji podatkowej”. Na podstawie powyższego można powiedzieć, że podatnik ma prawo skutecznie powoływać się na klauzulę rozstrzygania wątpliwości na swoją korzyść, i to w bardzo szerokim zakresie. Organy podatkowe mają natomiast obowiązek ustalania owej korzyści w toku sprawy podatkowej oraz zastosowania się do zasad wynikających z ustawy – Ordynacja podatkowa, jak również ustawy – Prawo przedsiębiorców w przypadku, gdy sprawa dotyczy podmiotów gospodarczych.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Broker detaliczny AvaTrade otwiera w Polsce swój jedenasty oddział objęty lokalnym nadzorem, oferujący dedykowane wsparcie klienta i szkolenia w języku polskim.

AvaTrade, ogłosił otwarcie swojego najnowszego oddziału w Warszawie. W ten sposób AvaTrade zwiększa swoją obecność międzynarodową, obejmującą oddziały w Dublinie, Mediolanie, Tokio i Sydney, i stawia kolejny duży krok w kierunku zaspokojenia potrzeb inwestorów na całym świecie.

Ustanowienie nowego oddziału, poprzedzone niedawnym otwarciem oddziału w Abu Dhabi, oznacza, że polscy klienci AvaTrade mogą cieszyć się zlokalizowanym doświadczeniem obrotu – ze zwiększonym wsparciem i szkoleniem w języku ojczystym oraz w ramach lokalnego nadzoru. Na czele nowego oddziału stanie kierownik oddziału Patryk Schulmeister, który posiada ponad dziesięć lat doświadczenia w dziedzinie mediów internetowych, marketingu i sprzedaży.

Dáire Ferguson, prezes zarządu AvaTrade, stwierdził: „AvaTrade dokłada starań, aby ludziom z całego świata umożliwić prowadzenie obrotu w bezpiecznym, innowacyjnym i rzetelnym środowisku. Dzięki otwarciu oddziału w Polsce lokalni inwestorzy skorzystają z bogatszego doświadczenia obrotu, popartego niezrównaną obsługą, dedykowanym wsparciem i personalizowanymi rozwiązaniami, które stanowią odpowiedź w ich lokalnym języku na ich potrzeby transakcyjne. Nie mam wątpliwości, że pod kierownictwem Patryka to nowe przedsięwzięcie sprawi, że nasz biznes w Polsce będzie rósł w siłę”.

Schulmeister dodał: „Jestem podekscytowany, że będę kierował polskim oddziałem AvaTrade i cieszę się, że będę mógł przyczynić się do rozwoju działalności tu w Warszawie. Biorąc pod uwagę globalny sukces AvaTrade, nie mam wątpliwości, że jego produkty znajdą podobny oddźwięk w Polsce i przewiduję, że czeka nas ekscytujący rok:.

Niespodziewany wzrost zatrudnienia w USA (i Kanadzie) w maju wzmacnia narrację, że odbicie aktywności gospodarczej postępuje szybciej i mocniej niż wcześniej zakładano. Rajd ryzyka nie ma powodu, by zostać przerwanym, ale im wyżej zajdziemy, tym częściej będzie potrzeba świeżego paliwa. Na razie przynajmniej złoty pokazuje, że z czasem kupowanie ryzyka przestaje być powszechne.

Opublikowany przed weekendem raport z rynku pracy USA był zdumiewający. Stopa bezrobocia nieoczekiwanie spadła do 13,3 proc. z 14,7 (prog. 19,1 proc.), podczas gdy stopa partycypacji siły roboczej podniosła się do 60,8 proc. (z 60,2 proc.). Razem te dane wskazują, że w USA rozpoczął się proces ponownego zatrudniania osób po lockdownie, postępuje on szybciej niż oczekiwano, a Amerykanie szybciej wracają do aktywnego poszukiwania pracy. W sektorze pozarolniczym przybyło 2,5 mln nowych miejsc pracy (prog. -7,5 mln), a raczej przywrócono stanowiska zredukowane w związku z ograniczaniem aktywności gospodarczej z powodu pandemii koronawirusa. Podobny wydźwięk płynie z danych z kanadyjskiego rynku pracy – wzrost zatrudnienia o 289,6 tys. prog. -500 tys. Przywracanie zatrudnienia rozpoczęło się, ale do powrotu do normalności jeszcze daleka droga. Nie zapominajmy, że w kwietniu USA ubyło 20,7 mln miejsc pracy, a w marcu: 700 tys. Nie wszystkie z tych miejsc pracy uda się odzyskać. Nie wszyscy zwolnieni będą chcieli wrócić do wykonywanych wcześniej zawodów. Straty dla gospodarki są nieodwracalne, stąd na pierwszy rzut oka wydaje się nierozważnym oczekiwać, aby wyceny rynkowe miały osiągnąć lub przebić poziomy sprzed kryzysu. Z drugiej strony rynki finansowe żyją wypracowanym pędem, dyskontują różnice w tym, co oczekuje się teraz, a co oczekiwano kilka tygodni temu, a także mają silne wsparcie masowego luzowania monetarnego Fed i innych banków centralnych. Niemożliwym jest powrót do stanu sprzed kryzysu, co ma swoje plusy i minusy.

Lepsze dane nie pomogły USD, gdyż przede wszystkim wspierają apetytu na ryzyko, a to oznacza porzucanie bezpiecznego dolara na rzecz walut o wyższej korelacji z lepszymi nastrojami rynkowymi. AUD i NZD pozostają mocne, podobnie jak CAD i NOK, które dodatkowo są wsparte korzystnymi ustaleniami OPEC+. Związek jednomyślnie uzgodnił przedłużenie o jedne miesiąc porozumienia w sprawie ograniczenia wydobycia, w kolejnych tygodniach członkowie ocenią, czy sytuacja wymaga dalszego trzymania produkcji na zaniżonym o 9,6 mln baryłek/dzień poziomie. Decyzja nie będzie prosta. Państwa stowarzyszone chcą wyższych cen ropy, ale też chcą z nich korzystać poprzez wyższy eksport surowca. Ale pozwolenie na zbyt szybki wzrost cen podnosi ryzyko wznowienia produkcji z łupków w USA, niwecząc pierwotne plany OPEC+. Jak wysokie ceny ropy są za wysokie i doprowadzą do ponownego wzrostu podaży bez oznak wystarczającego ożywienia popytu? Wątpliwości w tej kwestii mogą zainicjować korektę pod realizację zysków.

EUR/USD był w piątek wyjątkiem, jeśli chodzi o reakcję na raport z rynku pacy USA – utracona została pozytywna korelacja ze wzrostami na rynku akcji. Wzmacnia to argumentację za tezą, że wyczerpanie się czynników po stronie euro pozostawia EUR/USD zdanym na wydźwięk czynników dolarowych. Silny raport NFP jest dobry dla apetytu dla ryzyko, ale też dobry dla oceny sytuacji gospodarczej w USA. Nie można tego całkowicie ignorować i dla specyficznej relacji EUR i USD był to czynnik balansujący. W kolejnych dniach inwestorzy będą też bardziej ostrożni w pompowaniu wyceny euro. Wraca temat funduszu naprawczego UE, którego szczegóły będą omawiane podczas szczytu Eurogrupy w czwartek. Sygnały oporów niektórych państw przeciwko hojności pakietów pomocowych będą odebrane negatywnie.

W Polsce w rozpoczynającym się tygodniu jedynym „wydarzeniem” będzie czwartkowe święto. Dzień bez udziału krajowych inwestorów, to zawsze ryzyko obniżonej płynności i podwyższonej zmienności, jeśli pojawi się do takowej impuls. Złoty przeszedł w fazę stabilizacji po ostatniej fali umocnienia, gdzie lepsze nastroje będą sprzyjać podchodzeniu EUR/PLN do 4,40. Ale tutaj spodziewamy się, że ożywi się spekulacyjny popyt ustawiający się pod głębszą korektę, biorąc pod uwagę, jak rynek chłodno ocenia ostatnie złagodzenie polityki RPP.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Epidemia koronawirusa wyrządziła gospodarce bezprecedensowe szkody na wiele sposobów. Niedawno opublikowane przez GUS dane gospodarcze dotyczące kwietnia pozwalają na dość szczegółową ocenę rozmiaru strat. Kwiecień był pierwszym miesiącem wyraźnych spadków wskaźników gospodarczych. W porównaniu z marcem, przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw spadło o 2,1%. Stopa bezrobocia wzrosła z 5,4 do 5,8% a przeciętne miesięczne realne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw spadło z 5489 do 5285 zł. Jednocześnie wyraźnie widać, że zatrzymała się inflacja. Co prawda w porównaniu z kwietniem zeszłego roku cały czas wynosi aż 3,4% ale w porównaniu z marcem 2020, ceny towarów i usług konsumpcyjnych spadły o 0,1%.

Widać wyraźnie, że bezpośrednim efektem kryzysu są upadające przedsiębiorstwa i wzrastające bezrobocie. Pośrednio, gospodarce szkodzi niespotykana dotąd w państwach demokratycznych, skala ograniczeń wolności obywatelskich i problemy z praworządnością. Ograniczenia w poruszaniu, zamknięcie granic, zamrożenie sądownictwa i administracji spowodowały zaburzenia procesów biznesowych i technologicznych w ramach przedsiębiorstw a także przerwanie łańcuchów dostaw.

Wprowadzanie i wycofywanie restrykcji jest dokonywane w sposób nieprzewidywalny i bez żadnej strategii. Rząd, wycofując ograniczenia w momencie gdy osób zakażonych jest wielokrotnie więcej niż gdy je wprowadzał, de facto otwarcie przyznaje się do błędu. Skala powstałego bałaganu, jak i fakt że jego skutki będziemy odczuwać jeszcze przez wiele lat, prowadzi do konstatacji, że zarówno cała gospodarka, jak i poszczególne przedsiębiorstwa potrzebują rozsądnych planów wyjścia z kryzysu.

Z punktu widzenia całej gospodarki, podstawą planu powinno być natychmiastowe przywrócenie praworządności i wolności obywatelskich. Bez sprawnie funkcjonującego transportu, sądownictwa, administracji i edukacji, rozwój gospodarki może napotykać na poważne problemy. Jednocześnie, działania w zakresie opieki zdrowotnej powinny prowadzić do otoczenia opieką osób szczególnie narażonych na powikłania związane z zarażeniem, czyli starszych i przewlekle chorych.

Niezwykle istotne jest określenie maksymalnego horyzontu działania środków pomocowych i stymulacyjnych. Są one skuteczne w krótkim okresie, jednak w dalszej perspektywie, nieograniczona emisja pieniądza czy nadmierne finansowanie przedsiębiorstw przez rząd doprowadzą do skoku inflacji i spadku produktywności.

Również z punktu widzenia pojedynczego przedsiębiorstwa, strategia wyjścia z kryzysu nie może być oparta o rządowe programy wspierające. Ich działanie wkrótce się skończy i wtedy przedsiębiorstwo musi posiadać pozycję rynkową umożliwiającą przetrwanie i rozwój. Dodatkowo, jeżeli uzyskana pomoc miała formę kredytów, konieczne będzie ich spłacanie.

Aktualnie na rynku widać spadek popytu konsumentów na wiele grup produktów i usług. Wydatki, które nie są niezbędne, są odkładane na później. Dlatego strategia wyjścia z kryzysu powinna zakładać koncentrację na zyskownych elementach działalności biznesowej. W działalności inwestycyjnej i rozwojowej, należy się skoncentrować na tych projektach, które mogą przynieść wymierne efekty finansowe w krótkim okresie.

W strategii finansowej przedsiębiorstw i inwestorów prywatnych, szczególnego znaczenia może nabrać konieczność ochrony posiadanych środków przed inflacją. Do tej pory zwiększanie emisji pieniądza w państwach wysokorozwiniętych w ograniczonym wymiarze wpływało na inflację. Wydrukowane pieniądze w dużym stopniu pozostawały w sektorze bankowym, tym razem jednak może być inaczej. W wielu państwach uruchomiono programy pomocowe o wartości sięgającej kilkudziesięciu procent ilości pieniądza znajdującego się w obiegu. Duża część tych środków trafiła bezpośrednio do przedsiębiorstw i konsumentów, co może mieć w przyszłości efekt inflacyjny.

Obowiązujące prawie na całym świecie oprocentowanie lokat bliskie zera i słabe wyniki tradycyjnych funduszów inwestycyjnych powodują, że dla wielu inwestorów, jedyną rozsądną forma lokowania środków stają się inwestycje alternatywne. Wzrost znaczenia innowacyjnych, alternatywnych funduszów, szczególnie tych związanych z nowoczesnymi technologiami, może być jednym z ciekawszych efektów aktualnego kryzysu.

Autor: Łukasz Blichewicz – prezes zarządu w alternatywnej spółce inwestycyjnej Assay

Fundament działania wielu firm i zakładów przemysłowych stanowią pracownicy fizyczni. To dzięki ich sile i kondycji budowane są domy, powstaje infrastruktura oraz realizowane są usługi wymagające pracy ludzkich rąk. Z racji specyfiki tych zawodów i warunków w jakich przychodzi je wykonywać, motywowanie pracowników fizycznych wymaga odpowiedniego podejścia.

Zrozumienie potrzeb pracowników

Bez pracowników fizycznych wiele usług na rynku nie mogłoby zostać zrealizowanych. Zakłady przemysłowe już teraz borykają się z brakami kadrowymi a odbiorcy usług narzekają na długie terminy oczekiwania. Działania motywacyjne, które najpierw przyciągają pracowników fizycznych a następnie zachęcają ich do pozostania w firmie, są więc niezwykle ważne dla gospodarki i przemysłu.

Przed właścicielami firm stoi przez to trudne zadanie, jakim jest właściwe motywowanie podwładnych – zarówno do wydajnej pracy, jak i nie szukania innej. Głównym motywatorem pozostaje tu oczywiście czynnik finansowy, ale nie jest on jedyny. Właściwa motywacja pracowników fizycznych musi być bowiem urozmaicona oraz stosowana na kilku płaszczyznach.

Bezpieczeństwo w miejscu pracy sprzyja motywacji

Pracownicy fizyczni często wykonują swoją pracę w warunkach, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu. Plac budowy, hala produkcyjna, ruchliwa ulica – to miejsca w których łatwo o wypadek. Dla wielu osób jest to czynnik zniechęcający do podjęcia pracy lub realizowania niektórych jej aspektów. Dlatego też, aby skutecznie zmotywować pracowników, należy zapewnić im bezpieczeństwo.

W tym celu pracodawca musi zadbać o faktycznie bezpieczne warunki w miejscu pracy oraz o przestrzeganie (z największą dbałością) przepisów BHP. To po jego stronie leży dopilnowanie, aby każdy z podwładnych miał odpowiedni sprzęt, strój ochronny, instrukcje stanowiskowe oraz znał zasady zachowania się w sytuacji zagrożenia.

Szacunek to podstawa

Motywacja pracowników fizycznych do wydajnej pracy powinna też opierać się na poprawnych relacjach z bezpośrednim przełożonym. Podstawą tej relacji jest okazywany przez zwierzchnika szacunek oraz wyeliminowanie traktowania ludzi „z góry”. Godne traktowanie należy się bowiem każdemu, bez względu na charakter wykonywanej pracy i zajmowane stanowisko.

Aby okazywanie szacunku nie stało się jedynie socjologiczną grą słów, przełożony powinien interesować się swoimi pracownikami: znać ich zdanie, wysłuchiwać problemów i pomysłów a przede wszystkim nie lekceważyć. Tym samym zbuduje on swój autorytet w ich oczach. Oczywistym jest przecież, że wzajemne zrozumienie i poprawne relacje są bardzo motywującym czynnikiem.

Podziękowania i pochwały

Każda osoba lubi usłyszeć miłe słowa po dobrze wykonanej pracy. Pracownicy cieszą się, kiedy się ich docenia i mówi o nich dobrze (także w towarzystwie). Zazwyczaj motywuje to do lepszej pracy oraz sprawia, że doceniony pracownik stara się „nie stracić” w oczach chwalącej go osoby. Tak samo jest w przypadku pracowników fizycznych, którzy mierzą się z trudnymi, męczącymi a czasem i żmudnymi zadaniami.

Warto więc stosować wobec nich pochwały za dobrze wykonaną pracę, także tą dodatkową. Bardzo dobrym motywatorem są bezpośrednie podziękowania, skierowane do zaangażowanej w jakieś zadanie osoby. Warto zwrócić uwagę, że słowa „dziękuję Ci” oraz podanie ręki, wywierają większe wrażenie na pracowniku (który czuje się wyróżniony) niż zbiorcze podziękowania dla całego zespołu.

Zdrowa rywalizacja

Monotonia wykonywanej pracy to dość częste zjawisko w pracach fizycznych. Aby jej uniknąć i aktywować pracowników, można (w miarę możliwości) wprowadzić zmienność stanowisk. Wykonywanie przez cały czas tej samej aktywności może bowiem nużyć – z czym należy walczyć. Nawet niewielka zmiana zakresu zadań działa pobudzająco, ograniczając ryzyko zniechęcenia pracą.

Można też wprowadzić element rywalizacji pomiędzy zespołami, np. w postaci konkursów, aby wnieść pewne urozmaicenie do pracy i dodatkowo zwiększyć wydajność pracowników. Nie wolno jednak stosować ich zbyt często, aby nie stały się nudne. Rywalizacja nie powinna też stać się głównym celem wykonywanej pracy, aby nie przeistoczyć się w wartość nadrzędną.

Nagrody finansowe i rzeczowe

Każdy pracownik lubi, kiedy jego pracę gratyfikuje się premią i nagrodami (zwłaszcza pieniężnymi), które są bardzo motywujące. Jednakże i one mogą spowszednieć lub stać się oczywistym i wyczekiwanym dodatkiem do pensji. Dlatego, aby nie zatraciły one swojego motywującego celu, warto wprowadzić dodatkowe formy doceniania pracowników, realizowane bez specjalnych okazji.

Efekt miłego zaskoczenia działa bowiem najlepiej. Pracownicy fizyczni zapewne chętnie skorzystają z kart podarunkowych czy voucherów na różne atrakcje. Obdarowanie takim prezentem to w pewien sposób metafora przysłowiowego „klepnięcia po plecach”, które jest wyrazem uznania i działa motywująco. Warto skorzystać z tego rozwiązania, aby podnieść morale swoich podwładnych.

• Do obrotu na GPW zostały wprowadzone nowe produkty strukturyzowane – certyfikaty partycypacyjne typu Long, których emitentem jest Raiffeisen Centrobank
• Instrumentem bazowym certyfikatów partycypacyjnych są kontrakty terminowe na ropę naftową Brent Crude Oil
• Certyfikaty te mają ustalony termin zapadalności przed wygaśnięciem instrumentu bazowego i nie mają wbudowanej dźwigni finansowej

W poniedziałek, 8 czerwca 2020 r. oferta produktów strukturyzowanych GPW została rozszerzona o nowy rodzaj instrumentów, należący do kategorii Tracker – certyfikaty partycypacyjne typu Long. Są one wykorzystywane w strategiach inwestycyjnych, które zakładają trend wzrostowy, czyli ich wartość rośnie przy wzroście ceny aktywa bazowego. Instrumentem bazowym tych certyfikatów są kontrakty terminowe na ropę naftową  Brent Crude Oil. Wyemitowane przez Raiffeisen Centrobank certyfikaty partycypacyjne mają z góry określony termin zapadalności, który został ustalony na dwa tygodnie przed terminem wygaśnięcia kontraktu będącego instrumentem bazowym.

– Biorąc pod uwagę rosnącą w ostatnim czasie liczbę rachunków maklerskich oraz historycznie niskie stopy procentowe, spodziewamy się, że zainteresowanie produktami strukturyzowanymi będzie rosło jeszcze szybciej. Zanim jednak zdecydujemy o tego typu inwestycji, trzeba dobrze zrozumieć mechanizm ich działania. Dlatego GPW stara się aktywnie edukować rynek w tym obszarze poprzez tworzenie materiałów edukacyjnych, organizowanie konferencji, szkoleń i webinarów. Pierwszy webinar poświęcony inwestowaniu w struktury na ropę naftową jest dostępny na naszym kanale YouTube. W najbliższym czasie planujemy również kolejne webinary i inicjatywy edukacyjne – mówi Izabela Olszewska, członek zarządu GPW.

W przeciwieństwie do już istniejących na GPW certyfikatów, gdzie serie kontraktu terminowego są rolowane przed wygasaniem, instrumentem bazowym wprowadzonych certyfikatów partycypacyjnych są konkretne serie kontraktów notowanych na Intercontinental Exchange (ICE). Zastosowanie konkretnej serii kontraktu jako instrumentu bazowego spowoduje, że zmiany ceny certyfikatu strukturyzowanego będą bardziej precyzyjne w relacji do instrumentu bazowego. Certyfikaty partycypacyjne nie mają wbudowanej dźwigni finansowej.

– Mamy nadzieję, że nowa konstrukcja certyfikatów partycypacyjnych, opartych o notowania Brent Crude Oil Futures, bez mechanizmu rolowania kontraktów, spotka się z uznaniem ze strony inwestorów.

W kolejnych tygodniach i miesiącach, planujemy dalszy rozwój oferty produktowej. Zachęcam do regularnego odwiedzania naszej strony internetowej i uczestnictwa w akcjach edukacyjnych, które realizujemy wspólnie z GPW – mówi Mariusz Adamiak, Regional Manager RCB.

Produkty strukturyzowane pozwalają pośrednio inwestować w wybrane aktywa bazowe, takie jak indeksy giełdowe, akcje, surowce, kursy walut, stopy procentowe, produkty rolne, a także tzw. koszyki akcji (kilku spółek), surowców lub indeksów. Obecnie na GPW notowanych jest ponad 1,5 tys. produktów strukturyzowanych. Dają one ekspozycję m.in. na 7 kursów walut, 10-letnie niemieckie obligacje skarbowe, 30-letnie obligacje skarbowe USA, a także na kursy wielu spółek i indeksów zarówno polskich, jak i zagranicznych oraz różne rodzaje surowców. Co istotne, produkty strukturyzowane umożliwiają wybór instrumentu bazowego zgodnego z preferowanym poziomem ryzyka inwestycyjnego, a także możliwość zarabiania na wzrostach, jak i spadkach cen instrumentów bazowych.

Dr Kiran Mazumdar-Shaw, prezes spółki Biocon Limited założonej w Indiach, została światowym Przedsiębiorcą Roku. Jej zwycięstwo ogłoszono podczas nowatorskiej, internetowej gali. Kiran Mazumdar-Shaw pokonała 46 przedsiębiorców, zwycięzców regionalnych edycji konkursu organizowanych w 41 państwach. Jest już trzecim hinduskim, światowym zwycięzcą w 20-letniej historii konkursu. Poprzednikami byli: w 2005 roku Narayana Murthy, założyciel Infosys Technologies Limited, oraz w 2014 roku Uday Kotak, założyciel Kotak Mahindra Bank.

Kiran Mazumdar-Shaw jest też drugą kobietą, zdobywczynią tytułu Przedsiębiorca Roku. Pierwszą, w 2011 roku, była Olivia Lum z Singapuru, założycielka Hyflux Limited.

Kiran Mazumdar-Shaw ma 67 lat. W 1978 roku stworzyła Biocon, firmę zajmującą się bioenzymami. Wtedy miała dwóch pracowników i 500 dolarów kapitału. Dzisiaj Biocon zatrudnia ponad 11.000 osób i jest jedną z największych, biotechnologicznych firm w Azji, z 800 milionami USD przychodów w 2019 roku. Biocon i jego spółki zależne wpływają na światowy system ochrony zdrowia. Miliony ludzi chorujących na cukrzycę mają dzięki temu dostęp do tańszej insuliny, a ludzie walczący z rakiem, reumatoidalnym zapaleniem stawów czy innymi niszczącymi chorobami mają dostęp do tańszych, biopodobnych leków.

Manny Stul, wiceprezes Moose Toys i przewodniczący Jury Światowego Konkursu EY Przedsiębiorca Roku powiedział „Kiran jest przedsiębiorczynią, która inspiruje i pokazuje, że determinacja, wytrwałość oraz innowacyjność przynoszą długoterminową wartość. Jury było pod wielkim wrażeniem jej umiejętności zbudowania i rozwijania firmy przez ostatnie 30 lat. A także jej uczciwości oraz działalności charytatywnej, która wpływa na cały świat. Stworzyła największą, hinduską firmę biofarmaceutyczną na bazie współczującego kapitalizmu, stawiając na czele potrzeby pacjentów, a nie zysk.”

Dr Kiran Mazumdar-Shaw, założycielka i prezes Biocon Limited, powiedziała „Podstawą przedsiębiorczości jest rozwiązywanie problemów. Z mojego doświadczenia bycia przedsiębiorcą wynika, że często największe szanse pojawiają się w najtrudniejszych czasach. Moim celem jest globalna ochrona zdrowia i zapewnienie powszechnego dostępu do leków ratujących życie. A odpowiedzialność jako przedsiębiorcy jest większa niż tylko dostarczanie wartości akcjonariuszom. Tworzenie bogactwa może być katalizatorem zmian. Wszyscy przedsiębiorcy ponoszą odpowiedzialność za świat wokół nich i za społeczności, w których działają. Kobiety odgrywają znaczącą rolę w rozwoju gospodarczym, ich wkład był zbyt długo ignorowany. Musimy wykorzystywać platformę, jaką jest konkurs EY Przedsiębiorca Roku, by zachęcać kobiety do przedsiębiorczości. Jestem zaszczycona otrzymaniem tej nagrody.”

Zdaniem Carmine Di Sibio, globalnego szefa EY, „przedsiębiorcy to wizjonerzy, których nic nie jest w stanie zatrzymać. Inspirują rozwój i dobrobyt budując niezwykłe firmy i świadcząc usługi. Pasja Kiran Mazumdar-Shaw w tworzeniu tanich, a jednocześnie nowoczesnych alternatyw farmaceutycznych dała pacjentom na całym świecie tani dostęp do ochrony zdrowia. Jej innowacyjność przyczyniła się do niesamowitego rozwoju Biocon Limited i pozwoliła na zdywersyfikowanie firmowego portfolio terapii przewlekłych chorób. Naprawdę jest inspirującym, światowym Przedsiębiorcą Roku.”

Jacek Kędzior Partner Zarządzający EY Polska i Regionem CESA powiedział: „Gratuluję zwycięzcy i polskiemu finaliście. W finale nie ma wygranych i przegranych. Każdy z przedsiębiorców, który dotarł do tego miejsca musiał udowodnić, że jest prawdziwym liderem, ale też wizjonerem, patrzącym nie na dzień dzisiejszy, ale myślącym o wyzwaniach i szansach, czekających za kolejnym zakrętem. To myślenie o przyszłości jest szczególnie istotne teraz, kiedy przedsiębiorcy zostali poddani olbrzymiej próbie jaką jest kryzys, ale również nieodwracalna chyba zmiana sposobu naszego funkcjonowania. Jestem przekonany, że w Polsce mamy wielu przedsiębiorców nie bojących się patrzeć w przyszłość, którzy w problemach widzą swoją szanse na rozwój. Chcemy ich wspierać nie tylko w codziennej, biznesowej pracy, dlatego już wkrótce rozpocznie się osiemnasta polska edycja Konkursu EY Przedsiębiorca Roku. Być może wśród zgłaszających się przedsiębiorców z Polski będzie zwycięzca Światowego Konkursu.”

Dr Kiran Mazumdar-Shaw jest pierwszym pokoleniem przedsiębiorców. Ukończyła szkołę mistrzów piwowarskich w Australii, zdobywając dyplom mistrzowski, i w 1975 roku wróciła do rodzinnych Indii. Zaczęła pracę jako mistrz piwowarski. Po dwóch latach bezskutecznych prób wejścia w świat piwowarski zdominowany przez mężczyzn, założyła Biocon Limited. Produkowała bioenzymy w garażu wynajętego domu w Bengaluru. Rok później Biocon stał się pierwszą hinduską firmą eksportującą bioenzymy do USA i do Europy.

Dzisiaj Biocon i jego spółki są pionierami w obszarach, które nie są przedmiotem zainteresowania hinduskich firm farmaceutycznych, takich jak: małe molekuły oparte na fermentacji, ludzka insulina i jej analogi, leki biopodobne, leki na przeciwciała, nowe terapie, a także wysokiej klasy usługi badawcze. Biocon ma klientów w 120 krajach i jest światowym liderem w lekach biopodobnych, substancjach czynnych dla statyn, lekach immunosupresyjnych oraz innych molekułach. W 2014 roku Biocon był pierwszą hinduską firmą biotechnologiczną notowaną na giełdzie i drugą, która przekroczyła wycenę miliarda USD podczas giełdowego debiutu. Dzisiaj rynkowa kapitalizacja to ponad 4 mld USD.

Biocon jest także liderem w ułatwianiu dostępu do tańszych leków na całym świecie. We wrześniu 2019 roku firma ogłosiła, że zapewni rh-insulinę za mniej niż 10 centów dziennie (za średnio 40 dawek insuliny, których pacjenci potrzebują każdego dnia) w krajach o niskim i średnim dochodzie narodowym. To jedna trzecia obecnych cen rh-insuliny. W ciągu ostatnich 15 lat firma dostarczyła ponad 2 miliardy przystępnej cenowo, biopodobnej insuliny na świecie.

Biznes Kiran Mazumdar-Shaw oraz jej filozofia przywództwa koncentruje się na współczującym kapitalizmie, który walczy z nierównościami społecznymi. Założona w 2004 roku Fundacja Biocon zapewnia podstawową ochronę zdrowia, polepsza warunki sanitarne, umożliwia wczesne diagnozowanie i leczenie raka oraz niezaraźliwych chorób przewlekłych zmarginalizowanym społecznościom. Zwyciężczyni konkursu EY Przedsiębiorca Roku 2020 jest także aniołem biznesu dla wielu odnoszących sukces start-upów zajmujących się ochroną zdrowia, zwłaszcza w takich dziedzinach jak: przesiewowe badania raka piersi oraz tanie urządzenia grzewcze dla wcześniaków i noworodków z małą wagą ciała.

The Mazumdar Shaw Center for Translational Research, działający charytatywnie instytut badawczy założony przez Kiran Mazumdar-Shaw, zajmuje się poszukiwaniem przełomowych terapii w leczeniu szerokiego zakresu chorób. Opracował kilka zaawansowanych, ale przystępnych cenowo metod diagnostyki raka. W 2016 roku Kiran Mazumdar-Shaw podpisała The Giving Pledge [kampania zachęcająca najbogatszych ludzi na świecie do przeznaczania części majątku na działalność charytatywną] i zobowiązała się oddać 75% majątku na działania charytatywne.

O konkursie EY Przedsiębiorca Roku:

EY Przedsiębiorca Roku to jedyna tej rangi, międzynarodowa inicjatywa promująca najlepszych przedsiębiorców. Konkurs organizowany jest na świecie, przez firmę EY od 1986 roku i uczestniczy w nim blisko 60 państw. W Polsce, pierwsza edycja odbyła się w 2003 roku.