Województwo Małopolskie rusza z kampanią społeczno-informacyjną „Dobro jest w Małopolsce. Stop Koronawirusowi!”, która prowadzona jest wyłącznie w przestrzeni wirtualnej. Jej głównym celem jest pokazanie solidarności mieszkańców Małopolski w czasie epidemii koronawirusa oraz informowanie o różnych formach pomocy dla tych, którzy najbardziej tego potrzebują.

Nowa kampania Małopolski jest odpowiedzią na trudną sytuację w jakiej wszyscy się znajdujemy. To akt solidarności, wspólnej odpowiedzialności i wsparcia dla tych najbardziej potrzebujących. Dzięki tej kampanii region chce pokazać jak w obliczu epidemii mieszkańcy Małopolski jednoczą swoje siły. To także sposób na mobilizację, że wszyscy razem możemy więcej!

– Wiemy, że najlepszym sposobem na powstrzymanie wirusa wywołanego COVID-19 jest izolacja. Ale izolacja nie oznacza pozbawiania nas poczucia bycia razem! Dlatego w naszej kampanii podkreślamy: przejdźmy przez to razem, wszyscy bez wyjątku stosujmy się do wytycznych, wszyscy bądźmy za siebie odpowiedzialni – mówi Witold Kozłowski, marszałek województwa małopolskiego.

W ramach kampanii został przygotowany specjalny serwis (tutaj) skierowany do wszystkich mieszkańców Małopolski. Zawiera informacje dotyczące wsparcia dla służby zdrowia i przedsiębiorców w ramach Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej, czy akcji organizowanych m.in. przez Departamenty Urzędu Marszałkowskiego. Ich celem jest wsparcie mieszkańców żyjących z turystyki czy regionalnych producentów żywności.

W ramach kampanii Małopolska chce również połączyć tych, którzy są w stanie zaoferować swoją pomoc z tymi, którzy jej potrzebują. W tym celu powstaje specjalny Bank Ofert, gdzie można znaleźć informacje o różnych formach pomocy oferowanej przez instytucje, firmy czy stowarzyszenia z Małopolski.

Region nie zapomniał także o miłośnikach kultury, która również aktywnie działa w sieci! Coś ciekawego znajdą tu dla siebie także najmłodsi.

Warto dodać, że aktywność w ramach kampanii ma również charakter edukacyjny. W prosty sposób przypomina o istniejących nakazach wprowadzonych przez rząd RP. Dedykowane grafiki na ten temat pojawią się w przestrzeni internetowej.

Działania województwa w ramach kampanii Dobro jest w Małopolsce. Stop Koronawirusowi! można obserwować na stronie: www.malopolska.pl.dobrojestwmalopolscestopkoronawirsowi, ale także na profilu facebook.com/lubiemalopolske.

Powstała również dedykowana, kampanijna nakładka na zdjęcie profilowe, dostępna dla fanów profilu Małopolski, która jest wyrazem wsparcia i aktu solidarności w tych trudnych chwilach. Grafiki dedykowane kampanii można też zobaczyć na ekranach monitorów w Kolejach Małopolskich.

Z powodu epidemii koronawirusa dla wielu osób codziennością stała się całkowita izolacja. Osoby przebywające na kwarantannie, pracownicy zdalni lub osoby samotne – które z powodu kryzysu straciły pracę – mierzą się teraz z pustymi czterema ścianami swojego domu. Reszta, która chodzi do pracy, stoi w kolejce na pocztę albo zajmuje się dziećmi – praktykować musi społeczny dystans, by nie narazić siebie i innych na zakażenie wirusem. Jak ta sytuacja na nas wpływa? Eksperci są zgodni, że izolacja nie jest dla człowieka naturalnym stanem. Jako zwierzęta stadne potrzebujemy kontaktu z innymi. Nic dziwnego, że najgorszą karą dla więźniów jest samotny karcer. Po dłuższym czasie każdy z nas źle znosi samotność. Jednak aktualna sytuacja daje tej samotności kontekst, który może nam pomóc przetrwać ciężkie chwile.

– Na pewno źle się znosi więzienie w izolatce. Natomiast my mamy kontekst społecznego zagrożenia – troszczymy się o swoich rodziców, swoje dzieci i przyjaciół. To ogromnie pomaga w izolacji. Kontekst nadaje jej sens – powiedział serwisowi eNewsroom profesor Krzysztof Obłój, ekonomista. – Jak ten czas wpłynie na nasze zachowania? Na podstawie wstępnych badań w Chinach wiemy już, że “social distancing” z nami zostanie. Już się go nauczyliśmy i wiemy, że działa ochronnie. Żyjąc w sytuacji niepewności odnośnie przyszłych epidemii, ludzie będą mieli mniejszą skłonność do zgromadzeń i większą potrzebę utrzymywania dystansu. Epidemia zmieni niektóre rutyny ludzkiego zachowania. Nikt tej długotrwałej izolacji nie zniesie bardzo dobrze – ale zniesiemy to lepiej, niż przypuszczamy. Najtrudniej będą to znosiły dzieci. One nie akceptują i nie rozumieją ani kontekstu, ani tej sytuacji – analizuje Obłój.

PKN ORLEN w wezwaniu na sprzedaż 100% akcji Grupy ENERGA podwyższył do 8,35 zł cenę za jedną jej akcję, która pierwotnie była ustalona na 7 zł. Planowana transakcja to kolejny krok w kierunku budowy silnego koncernu multienergetycznego o międzynarodowej pozycji, który będzie istotnym wzmocnieniem dla polskiej gospodarki w obliczu nadchodzących wyzwań.

Aktualna, podwyższona cena zostanie zapłacona za wszystkie akcje Grupy ENERGA objęte zapisami w całym okresie trwania wezwania, czyli od 31 stycznia do 22 kwietnia 2020 r.

Konsekwentnie realizujemy nasz strategiczny cel, jakim jest stworzenie zintegrowanego koncernu typu multi-utility, powstałego w wyniku połączenia z ENERGĄ, a także z Grupą LOTOS. Będzie on zdolny do jeszcze efektywniejszego działania na coraz bardziej konkurencyjnym rynku paliwowo-energetycznym, a jednocześnie pozwoli zwiększyć odporność połączonego biznesu na ryzyka i wahania rynkowe. To ważne szczególnie teraz. Polska gospodarka w szybkim tempie musi poradzić sobie z ekonomicznymi skutkami epidemii koronawirusa. Silnym wsparciem dla niej będą firmy takie jak PKN ORLEN, o mocnych fundamentach, stawiające na dynamiczny rozwój – mówi Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN.

Sfinalizowanie transakcji pozwoli efektywniej wykorzystać potencjał obu firm. Grupa ENERGA posiada łącznie ponad 50 aktywów produkujących energię z odnawialnych źródeł, w tym przede wszystkim elektrownie wodne, lądowe farmy wiatrowe i farmy fotowoltaiczne. Ponad 30% produkowanego przez Grupę ENERGA wolumenu energii elektrycznej pochodzi z OZE, co stanowi najwyższy udział spośród jej głównych konkurentów. Dla PKN ORLEN to interesujący portfel OZE, który bilansuje posiadane przez spółkę aktywa konwencjonalne, np. bloki parowo-gazowe w Płocku i Włocławku. Ma to też istotne znaczenie w kontekście planowanych przez PKN ORLEN inwestycji w morskie farmy wiatrowe.

Konsolidacja spółek umożliwi również wykorzystanie obecnych nadwyżek produkcyjnych PKN ORLEN przez Grupę ENERGA. W te sposób ograniczone zostaną koszty operacyjne związane z obrotem energią na Towarowej Giełdzie Energii. Z kolei połączenie bazy klientów obydwu grup wygeneruje potencjał do sprzedaży dodatkowych produktów i usług, szczególnie w segmencie mniejszych odbiorców.

Zakup akcji Grupy ENERGA oznacza również wzrost potencjału rozwojowego w obszarze elektromobilności, w którym PKN ORLEN konsekwentnie umacnia swoją pozycję. Fuzja spółek umożliwi powiększenie infrastruktury sieci ładowania i kompetencji niezbędnych do rozwoju tego segmentu rynku. Połączenie sieci szybkich ładowarek zainstalowanych przez PKN ORLEN, Grupę ENERGA oraz Grupę LOTOS pozwoli stworzyć drugą pod względem liczby punktów infrastrukturę, dysponującą 133 punktami ładowania i zapewniającą dobre pokrycie geograficzne.

ENERGA w wyniku transakcji zachowa pełną odrębność. Konsolidacja grup będzie więc szansą dla Pomorza nie tylko na większe wpływy podatkowe, ale też nowe inwestycje i miejsca pracy dla wykwalifikowanych specjalistów w większej i silniejszej firmie o międzynarodowym znaczeniu.

PKN ORLEN od lat aktywnie zaangażuje się w działania społeczne, kulturalne i sportowe na Pomorzu, czego najlepszym przykładem jest zorganizowanie w 2019 r. największej polskiej imprezy motoryzacyjnej – VERVA Street Racing w Gdyni. Jeden silny koncern będzie mógł jednak jeszcze aktywniej wspierać lokalne inicjatywy i społeczności.

Pointpack S.A. prognozuje, że w okresie 1 stycznia – 31 marca 2020 r. nastąpił wzrost przychodów spółki o 143% w stosunku do pierwszego kwartału 2019 r. Jednocześnie spółka intensyfikuje rozwój własnych algorytmów sztucznej inteligencji (AI), prowadząc prace badawczo – rozwojowe nad rozwiązaniami optymalizującymi koszty logistyczne na etapie „ostatniej mili”. Zgodnie z szacunkami, mają one wspomóc branżę kurierską i e-commerce w lepszym dostosowaniu infrastruktury do nagłej zmiany dynamiki na rynku, np. podczas szczytów sezonowych lub podczas pandemii.

Na podstawie wstępnej agregacji przychodów ze sprzedaży za Q1 2020 r. Pointpack S.A. spodziewa się dziewiątego kwartału z rzędu, w którym wzrost przychodów ze sprzedaży przekroczy 100% w ujęciu rok do roku. Ich wysokość oszacowano na 9 009,9 tys. zł, podczas gdy w analogicznym okresie 2019 r. wyniosły one 3 701,3 tys. zł.

Ostatni kwartał br. był w spółce okresem kolejnego etapu komercjalizacji autorskiego systemu IT. Cieszymy się, że nasza marka, rozwiązania i usługi  cieszą się coraz większym zainteresowaniem wśród kurierów i sieci detalicznych. Oczywiście, na nasze wyniki z ostatniego kwartału miała też wpływ sytuacja rynkowa, związana z wybuchem pandemii koronawirusa. Szacujemy, że zainicjowana w ten sposób transformacja w handlu sprawi, że segment e-commerce będzie przez najbliższe miesiące impulsem do pobudzenia  gospodarki oraz przełoży się na jeszcze szybszy rozwój naszej spółki. Liczba realizowanych przesyłek stabilnie rośnie, co pozwala nam z optymizmem patrzeć na rynek i działalność spółki – tłumaczy Marek Piosik, prezes Pointpack S.A.

Spółka realizuje w ramach współpracy z NCBiR projekt  rozwoju inteligentnej sieci infrastruktury logistyki miejskiej o wartości  6,5 mln zł. Prowadzone prace B+R zmierzają do opracowania inteligentnej sieci połączonych punktów obsługowych (sklepów) oraz samoobsługowych (automatów kurierskich)  umożliwiających w przestrzeni miejskiej skorzystanie z istniejących na rynku usług kurierskich i doręczycielskich.

Prowadzimy prace nad autorskimi narzędziami wykorzystującymi algorytmy sztucznej inteligencji.   Pozwolą one Spółce oraz uczestnikom sektora KEP (kuriersko-pocztowego), handlowego i logistyki miejskiej na ograniczenie własnych kosztów, związanych z początkowym i końcowym etapem procesu logistycznego(tzw. pierwsza i ostatnia mila). Efektem projektu będzie zbudowanie systemu interoperacyjnej, inteligentnej sieci logistyki miejskiej, składającej się m.in. z punktów i urządzeń nadawczo-odbiorczych w obszarze pierwszej i ostatniej mili. Rozwiązania tego typu powinny przyczynić się do usprawnienia działalności uczestników branży, przed którą pandemia koronowirusa stawia coraz większe wyzwania. Nasz system udrożni proces dostaw i infrastrukturę logistyczną, co w obliczu dynamicznie rosnącej liczby przesyłek kurierskich usprawni system i obniży koszty – przekonuje Marek Piosik, prezes Pointpack S.A.

W ramach rozwoju działalności Pointpack S.A. kontynuuje długoterminową współpracę z firmą Cleveron w zakresie integracji systemowej oraz dystrybucji automatów i robotów
nadawczo-odbiorczych tej spółki na polskim rynku. Jednocześnie Spółka umożliwia integracje swojej platformy technologicznej i ułatwia wejście na rynek automatów kurierskich kolejnym producentom, także z Polski. Pointpack S.A. nie wyklucza również rozbudowy własnej infrastruktury sieci punktów nadawczo – odbiorczych o automaty kurierskie.

W komunikacie z 13 marca Komisja Europejska zobowiązała się do natychmiastowego udzielenia pomocy najbardziej dotkniętym kryzysem COVID-19 MŚP, ze środkami pieniężnymi dostępnymi dla nich już w kwietniu.

W związku z tym 6 kwietnia Komisja Europejska odblokowała 1 mld EUR z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) , który posłuży jako gwarancja dla Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI), należącego do grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Umożliwi to EFI udzielenie specjalnych gwarancji w celu zachęcenia banków i innych pożyczkodawców do zapewnienia płynności co najmniej 100 000 europejskim MŚP i małym firmom o średniej kapitalizacji dotkniętym skutkami gospodarczymi pandemii koronawirusa. Jest to część pakietu środków ogłoszonego przez grupę EBI 16 marca , mającego na celu szybkie wsparcie dla europejskich MŚP i spółek o średniej kapitalizacji.

„1 mld EUR odblokowany z EFIS w ramach instrumentu gwarancji kredytowych COSME (LGF) i gwarancji MŚP InnovFin (SMEG) w programie „Horyzont 2020″ pozwala EFI udzielać pośrednikom finansowym gwarancji o wartości 2,2 mld euro, odblokowując 8 mld euro dostępnego finansowania.” – mówi Adam Dorywalski, ekspert Konfederacji Lewiatan ds. UE w Brukseli. Gwarancje będą oferowane za pośrednictwem EFI na rynku poprzez zaproszenie do wyrażenia zainteresowania kilkuset pośrednikom finansowym, w tym bankom i alternatywnym kredytodawcom. Kluczowymi cechami tych gwarancji będą:

• Uproszczony i szybszy dostęp do gwarancji EFI;
• Wyższe pokrycie ryzyka – do 80% potencjalnych strat z tytułu indywidualnych pożyczek (w przeciwieństwie do standardowych 50%);
• Koncentracja na pożyczkach na kapitał obrotowy w całej UE;
• Zezwolenie na bardziej elastyczne warunki, w tym odroczenie, zmianę terminu lub płatne dni wolne.

MŚP będą mogły składać wnioski bezpośrednio do swoich lokalnych banków i kredytodawców uczestniczących w programie, które zostaną wymienione na stronie www.access2finance.eu .

Resort zdrowia przygotował szybką nowelizację rozporządzenia w sprawie ograniczeń, nakazów i zakazów wynikających z pandemii koronawirusa. W przedstawionym dziś dokumencie precyzuje, w jakich miejscach od 16 kwietnia trzeba będzie nosić maseczki ochronne.

Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii liberalizuje zasady stosowania maseczek ochronnych, jakie oficjalnie mają wejść w życie od najbliższego czwartku (16 kwietnia).

Kto nie będzie musiał nosić maseczki ochronnej?

Zgodnie z przedstawionym 14 kwietnia projektem ze stosowania maseczek ochronnych w przestrzeni publicznej zwolnione będą:

• dzieci poniżej drugiego roku życia,
• osoby mające problemy z oddychaniem, które nie pozwalają im na zakrywanie ust lub nosa,
• a także osoby niezdolne do samodzielnego zakrycia lub odkrycia ust lub nosa.

Gdzie należy stosować maseczki?

Resort doprecyzował również miejsca, gdzie obywatele będą zobligowani do zakrywania ust i nosa. Przepisy, które mają wejść w życie 16 kwietnia, dotyczyć będą m.in.:

• środków publicznego transportu zbiorowego oraz pojazdów samochodowych, w których poruszają się osoby niezamieszkujące lub niegospodarujące wspólnie;
• miejsc ogólnodostępnych, w tym dróg i placów, obiektów kultu religijnego, obiektów handlowych, placówek handlowych i targowisk;
• szeroko rozumianych terenów zieleni m.in. parków, zieleńców, promenad, bulwarów, ogrodów botanicznych, zoologicznych, jordanowskich i zabytkowych, a także terenu plaż;
• terenów leśnych, a w szczególności parkingów leśnych, miejsc postoju pojazdów, miejsc edukacji leśnej, miejsc małej infrastruktury leśnej i miejsc biwakowania.

Obowiązek zdjęcia maseczki podczas legitymowania

W rozporządzeniu zastrzeżono, że w przypadku legitymowania osoby i w celu określenia jej tożsamości – osoba nosząca maseczkę lub przyłbicę może zostać poproszona o jej zdjęcie.

MZ zdecydował również o zniesieniu 14-dniowej kwarantanny dla pracowników platform wiertniczych zlokalizowanych na obszarze Polskiej Wyłącznej Strefy Ekonomicznej Morza Bałtyckiego. Chodzi o pracowników zatrudnionych w oparciu o inny stosunek pracy niż marynarska umowa o pracę, którzy na platformach pracują w 14-dniowym systemie pracy. Zdaniem legislatora konieczność odbywania rzeczonej kwarantanny w przypadku tych pracowników nie pozwalałaby im na korzystanie z przysługujących im uprawnień do odpoczynku.

Marta Markiewicz

Epidemia koronawirusa drastycznie odbiła się na gospodarkach krajowych i lokalnych. Coraz częściej słychać o rezygnacji z planowanych inwestycji, czy dofinansowywaniu niektórych sektorów. Mimo to KE ogłosiła, że nie zamierza przesuwać terminu ograniczania emisji CO2. To oznacza, m.in. rozwój ekologicznego transportu. Polskie samorządy, m.in. Gorzów, Wrocław czy Bydgoszcz rozpoczęły właśnie konsultacje w sprawie elektromobilności.

Europejski Zielony Ład to strategia na ekologiczną rewolucję, której realizacja ma do 2050 r. uczynić europejską gospodarkę neutralną dla klimatu. Plan działań obejmuje kilka kluczowych obszarów polityki, które wymagają zmian w celu obniżenia ich negatywnego wpływu na środowisko. Są to np. budownictwo, rolnictwo, przemysł, czy transport. Założenia wobec tego ostatniego są naprawdę ambitne: za równo 30 lat Europa ma osiągnąć zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych aż o 90%, m.in. poprzez dynamiczny rozwój infrastruktury elektromobilności.

Politycy: przez epidemię nie zdążymy!

Na arenie międzynarodowej cały czas toczy się dyskusja, czy realizacja założeń Europejskiego Zielonego Ładu nie powinna zejść na dalszy plan w obliczu nadchodzącej recesji gospodarczej. Po wybuchu epidemii minister klimatu Michał Kurtyka skierował list do unijnych komisarzy, w którym apelował o przesunięcie planowanych rozwiązań, również z powodu zakłócenia łańcucha dostaw związanego z OZE. Argumentował, że koronawirus może uniemożliwić realizację założeń na lata 2022 oraz 2025.

–Dotyczy to nie tylko naszego celu obejmującego odnawialne źródła energii, ale także innych celów zapisanych w polityce klimatycznej i energetycznej UE.- Michał Kurtyka, minister klimatu

Wątpliwości rozwiał Frans Timmermans, przewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej ds. Europejskiego Zielonego Ładu, który w oświadczeniu dotyczącym szczytu klimatycznego COP26 w Glasgow, podkreślił, że mimo iż prace nad dokumentami mającymi doprowadzić do osiągnięcia neutralności klimatycznej zaczęły się w dość trudnych warunkach, KE nie zamierza z nich rezygnować, ani ich przekładać. Jeszcze we wrześniu 2020 roku chce przedstawić plany umożliwiające zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 roku o 50-55 proc. w porównaniu do 1990 roku.

– Będziemy nadal intensywnie współpracować z naszymi partnerami na całym świecie, korzystając z dostępnych narzędzi i zachęcać do zwiększania ambicji oraz prac związanych z takimi kwestiami jak zrównoważone finansowanie zmian oraz wprowadzanie rozwiązań związanych z klimatycznymi zmianami. – Frans Timmermans, przewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej ds. Europejskiego Zielonego Ładu

Cel dla miast? Mniej spalin na drogach

– W obecnej sytuacji jest to niewątpliwie spore wyzwanie, jednak determinacja KE wskazuje, że nie będzie od tego ucieczki, ani żadnego przesunięcia. Jednym z obszarów, nad którym mimo pandemii trwają prace, jest elektromobilność. Neutralność klimatyczna jest celem niezwykle istotnym dla przyszłości gospodarek i ochrony środowiska, dlatego Unia trwa przy swoim stanowisku, stanowczo powtarzając, iż plan zostanie utrzymany. – Tomasz Żołyniak, prezes Energii Polskiej.

Gminom, w zależności m.in. od liczby mieszkańców i zarejestrowanych samochodów, wyznaczono minimalną liczbę punktów ładowania zainstalowanych w stacjach, które powinny się pojawić do końca tego roku. I tak, w gminach, w których jest więcej niż 100 tys. mieszkańców i zarejestrowano tam co najmniej 60 tys. pojazdów samochodowych, a na 1000 mieszkańców przypada tam nie mniej niż 400 pojazdów samochodowych, minimalna liczba punktów ładowania to 60. Liczba ta rośnie wraz ze wzrostem zmiennych – im więcej mieszkańców i samochodów, tym większa liczba punktów ładowania, które muszą powstać. Przyjęty harmonogram przewiduje, że ich wybudowanie ma zostać zrealizowane do końca roku, a zajmie się tym operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, który działa na danym obszarze.

Elektryczne autobusy i karetki, czyli samorządy pytają mieszkańców

Zgodnie z tymi wytycznymi samorządy rozpoczęły właśnie konsultacje dotyczące lokalnych strategii elektromobilności. Czeka je niełatwe wyzwanie, ponieważ popularność, a przede wszystkim świadomość korzyści wynikających z pojazdów elektrycznych jest w Polsce znikoma. Na profilu Elektromobilny Gorzów czytamy, że według najnowszych badań SAMAR, we wrześniu 2019 roku, po polskich drogach jeździło niecałe 21 milionów pojazdów do 3,5 tony, z czego zaledwie 0,02% stanowiły samochody elektryczne (4400 sztuk). Miasto pracuje obecnie nad opracowaniem potrzeb zmotoryzowanych użytkowników dróg, a także nad parametrami ekonomicznymi dotyczącymi budowy, obsługi i użytkowania stacji ładowania.

Wrocław, który już teraz pozwala posiadaczom aut elektrycznych korzystać z buspasów, zapowiada także, że do 1 stycznia 2025 roku liczba pojazdów elektrycznych (lub napędzanych gazem ziemnym) we flocie pojazdów służbowych i wykorzystywanych do zadań publicznych będzie wynosić 30 proc., podobnie jak liczba autobusów zeroemisyjnych wykorzystywanych w komunikacji miejskiej do 2028 roku.

Urząd Miasta Bydgoszcz zlecił opracowanie dokumentu specjalistom z Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, a Szczecin planuje do końca 2020 roku dobudować 185 punktów ładowania.

– Zależy nam na takim rozwinięciu infrastruktury, aby kierowcy mogli użytkować auta elektryczne z taką łatwością, jak obecnie samochody z silnikami spalinowymi. Przede wszystkim realizujemy terminowo nasze zobowiązania ustawowe. – Michał Przepiera, zastępca prezydenta Szczecina

Eksperci wskazują, że dyskusja o elektromobilności tocząca się w tak trudnym czasie, może umknąć większości mieszkańców.

– Nie mam wątpliwości, że samorządy przygotują się do zmian w ustalonych terminach. Szkoda tylko że tak istotny temat jest omawiany w sytuacji, gdy myślimy o innych palących potrzebach, bowiem byłaby to świetna okazja, aby wytłumaczyć Polakom znaczenie i korzyści płynące z ekologicznego transportu. Tych zmian nie należy traktować jako uciążliwego obowiązku, ale jako szansę. Nowe inicjatywy biznesowe tworzone w duchu eko są przecież równoznaczne z możliwością pozyskania nowych funduszy ze wspólnoty. Nie zapominajmy także, że inwestycje w przyjazny klimatowi transport czy rolnictwo w długiej perspektywie mają przynieść nam oszczędności, bo jeśli będziemy w mniejszym stopniu wpływać negatywnie na środowisko, to jednocześnie wydamy mniej na walkę z tego skutkami. – Sebastian Biela, wiceprezes Energii Polskiej.

• GPW wspólnie z bankami inwestycyjnymi organizuje po raz pierwszy cykl spotkań z inwestorami z Azji i Bliskiego Wschodu
• Giełda kontynuuje działania, których celem jest promowanie emitentów w najważniejszych centrach finansowych na świecie

GPW wspólnie z bankami inwestycyjnymi rozpoczęła cykl spotkań dla spółek notowanych na warszawskiej giełdzie z inwestorami z najważniejszych centrów finansowych Azji i Bliskiego Wschodu. To pierwsza inicjatywa, której celem jest zainteresowanie globalnych inwestorów polskim rynkiem kapitałowym. W kwietniu i maju spółki z indeksów WIG20 i mWIG40 będą uczestniczyć w videokonferencjach lub telekonferencjach z inwestorami z Singapuru, Japonii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich (Abu Zabi). W drugim lub trzecim kwartale br. planowane są również videokonferencje z inwestorami z Hong Kongu oraz Chin.

– W ostatnich tygodniach przekonaliśmy się jak videokonferencje są użytecznym narzędziem w biznesie.  Zdecydowaliśmy więc, że zaplanowany na ten rok roadshow w najważniejszych globalnych centrach finansowych Azji i Bliskiego Wschodu przeprowadzimy z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Udział w tych wirtualnych spotkaniach to ogromna szansa dla emitentów z warszawskiej giełdy na dotarcie do nowej grupy inwestorów. Cieszę się, że w czasie zwiększonej niepewności na globalnych rynkach nie wstrzymujemy działań, które są ważne dla emitentów i całego rynku – powiedział Marek Dietl, Prezes Zarządu GPW.

Ceny konsumenckie w marcu były 4,6 proc. wyższe niż przed rokiem. Prognoza TMS Brokers zakładała odczyt na poziomie 4,5 proc. rok do roku, a mediana prognoz Bloomberga 4,4 proc. Silny spadek cen paliw został zneutralizowany przez ceny żywności i koszty wywozu śmieci oraz podwyżkę akcyzy na alkohol i papierosy. Polska pozostała krajem z najwyższą inflacją w regionie.

– Uważamy, że dynamika wzrostu cen hamuje, a dane za kwiecień i maj będą wskazywać na ostrą dezinflację (z roczną dynamiką CPI bliską nawet 3 proc.). W rezultacie – na papierze – poziom realnych stóp procentowych jest nadal bardzo niekorzystny dla złotego, ale już niebawem efekt ten zacznie wygasać. Pod koniec roku dynamika CPI powinna znaleźć się przy celu, a nawet poniżej. Dynamika inflacji bazowej prawdopodobnie obniży się w tym czasie poniżej 1 proc. rok do roku. Wyraźnych spadków należy spodziewać się m.in. w kategoriach usług transportowych, hotelach i restauracjach, czy rekreacji i kulturze – ocenia Bartosz Sawicki, kierownik Departamentu Analiz TMS Brokers.

RPP wygląda w przyszłość i nie będzie baczyć na wysoki odczyt za marzec. W retoryce władz monetarnych dominuje obawa przed deflacją w 2021 roku, na którą wskazuje gigantyczna luka popytowa.

Od niektórych członków RPP słychać sygnały, że istnieje przestrzeń do dalszego cięcia stóp lub rozszerzenia skupu aktywów o kolejne instrumenty, np. akcji.

– Sięgnięcie po kolejne instrumenty niestandardowe lub redukcje stóp nie są naszym scenariuszem bazowym, jeśli załamanie wzrostu wywołane pandemią COVID-19 nie będzie niebezpiecznie się przedłużać – ocenia Sawicki z DM TMS Brokers.

Kurs EUR/PLN rośnie dziś w kierunku 4,55 na fali pogorszenia nastrojów na rynkach globalnych (kolejne załamanie cen ropy i rozpoczęcie korekty na rynku akcji).

– Spodziewamy się, że w najbliższych kilkunastu dniach zejście notowań poniżej 4,50 może okazać się niemożliwe. Nasza prognoza na koniec czerwca to 4,45, co pokazuje, że wyraźne pogorszenie fundamentów i odwrót inwestorów od rynków wschodzących nie pozwolą złotemu szybko otrząsnąć się z załamania z marca – ocenia Sawicki.

Wiemy, że globalne wydarzenia często wpływają na efektywność kampanii reklamowych. Epidemia COVID-19 nie jest wyjątkiem. Firmy zmieniają sposób działania, ludzie zostają w swoich domach, a świat reaguje na pandemię – zwraca się do wyszukiwania wiadomości online w celu uzyskania odpowiedzi na pytania i rozwiązań dotyczących ich nowych potrzeb. W ostatnich dwóch dekadach Core PR kompleksowo obsłużyła ponad 600 kampanii dla największych korporacji z wielu sektorów gospodarki. Obecnie obserwujemy silną zmianę zachowań konsumenckich, wiele branż wręcz zawiesiło swoje działania, a inne korzystają ze wzmożonego zainteresowania i prowadzą silne działania e-marketingowe. W zasadzie to, co obserwujemy na naszym rynku, ma podobne odbicie w światowych trendach. Ponieważ procesy produkcyjne są spowolnione, obserwujemy wpływ tego faktu na kampanie PPC dotyczące produkcji i towarów przemysłowych. Koszt kliknięcia wzrósł o 5%, a współczynniki konwersji w tej branży nieznacznie spadły, ale reklamodawcy odczuwają bolesny spadek ruchu w sieci wyszukiwania aż o 13%.

Obserwując SERP (Search Engine Results Page) widzimy, że wyszukiwarki mogą szukać czegoś zupełnie innego, więc kliknięcia (PPC) nie są warte wydatków na reklamę. Od kilku tygodni, odkąd COVID-19 stał się pandemią, zaobserwowaliśmy spadek współczynników konwersji średnio o 21%. Oczywiście każda branża widzi inną skuteczność Google Ads. Przyjrzyjmy się temu trochę bliżej.

Branże, które odnotowują wzrost wskaźników w Internecie

Zdrowie i medycyna

Nic dziwnego, że wiele osób szuka informacji o tym, jak chronić siebie i swoich najbliższych. Gdy użytkownicy zwracają się do sklepów, aby kupić wszystko, od dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych po niezbędne leki, wielu reklamodawców widzi większą łatwość w sprzedaży swoich produktów online, a kliknięcia reklam i współczynniki konwersji są znacznie wyższe, niż zwykle.

Również śledzenie tendencji ruchu na różnych stronach internetowych, oferujących statystyki dotyczące rozprzestrzeniania się infekcji koronawirusa, jest użytecznym wskaźnikiem nastrojów społecznych. Suma ruchu do witryn powiązanych z koronawirusem w ciągu ostatnich 28 dni wygląda następująco: Światowa Organizacja Zdrowia who.int 269,9 mln, Centra kontroli i zapobiegania chorobom cdc.gov 334,8 mln, Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób ecdc.europa.eu 11,0 mln, Worldometer worldometers.info 1.3 miliarda.

Zarządzanie przedsiębiorstwem i sektor technologii

W Google znajdziemy dodatkowe porady i zasoby, które pomagają małym firmom radzić sobie w tych niepewnych czasach, w szczególności w zakresie zarządzania  pracownikami podczas pracy zdalnej i opracowywania planów ciągłości projektów. Wygląda na to, że wielu reklamodawców  jest bardzo aktywnych w tym obszarze. Ogólnie rzecz biorąc, liczba wyszukiwani ze strony kierownictwa wzrosła o 23% od 23 lutego.

• Gdy ludzie przygotowują się do pracy zdalnej, materiały biurowe gwałtownie stały się niezbędnikiem w tej branży. Liczba wyszukiwań materiałów biurowych wzrosła o 90%, liczba kliknięć płatnych reklam w wyszukiwarce wzrosła o 35%, a współczynnik konwersji wyszukiwania o 41%
• W miarę, jak tradycyjny handel detaliczny skupił się na działaniu online wzrósł popyt na używane przez niego materiały do pakowania i wysyłki. Ponad dwukrotnie zwiększyło to konwersję reklam w wyszukiwarce (wzrost o 123%) i współczynnik konwersji reklam (wzrost o 107%).
• Analiza Deloitte wskazuje również, że firmy produkujące sprzęt mogą wskazywać duże zapotrzebowanie ze strony przedsiębiorstw, które składają duże zamówienia na laptopy i urządzenia mobilne, aby wesprzeć pracowników pracujących teraz z domu.
• Prognozy wydatków na IT wskazują na stały popyt na usługi infrastruktury chmurowej oraz potencjalny wzrost wydatków na specjalistyczne oprogramowanie. Prognozy przewidują również zwiększone zapotrzebowanie na sprzęt komunikacyjny i usługi telekomunikacyjne, ponieważ organizacje zachęcają pracowników do pracy z domu, a szkoły przechodzą na nauczanie online. Działy IT będą wykorzystywane w zakresie zamawiania urządzeń, konfigurowania odpornej, elastycznej i bezpiecznej sieci, systemów odzyskiwania po awarii, bezpieczeństwa IT itp.
• Potrzeba coraz szybszego dostępu do danych i automatyzacji zwiększy koncentrację na sprzęcie sieciowym i komunikacji jak nigdy wcześniej, przyspieszając wdrażanie sieci 5G i przyjęcie sprzętu 5G.

Finanse

Chociaż rynki finansowe osiągają słabe wyniki, to wygląda na to, że teraz bardziej niż kiedykolwiek klienci szukają doświadczenia, pomocy i wiedzy. W branży, która zwykle ma jedne z najdroższych słów kluczowych i wysoki koszt kliknięcia, obserwujemy spadek CPC i zmniejszenie presji ze strony zwykle mocno konkurującej branży. Wielu zauważa również zwiększone CTR (stosunek między liczbą kliknięć a wyświetleniami reklamy, który mierzy się w procentach) i CVR (stosunek między liczbą osób klikających reklamę lub wyświetlających stronę i podejmujących pożądane działania).

Uroda i higiena osobista

W ciągu ostatnich kilku tygodni wiele szybkozbywalnych  towarów konsumpcyjnych (FMCG) cieszyło się dużym zainteresowaniem. Konsumenci szukają też produktów takich jak mydło i środki dezynfekujące do rąk, oraz środków ochrony osobistej. Zauważamy 41% wzrost poszukiwań w kategorii „urody i higieny osobistej”. Wiele z tych branż ma boom biznesowy na SERP z niższymi CPC i znacznie wyższymi CVR.

W czasach kryzysu odczuwamy potrzebę pozostawania w kontakcie i informowania. Niezależnie od tego, czy śledzimy nowe infekcje, czy uzyskujemy informacje o najlepszych praktykach związanych z zapobieganiem koronawirusa, śledzenie ruchu informacyjnych stron internetowych jest także wskaźnikiem nastrojów społecznych. Gwałtowny wzrost ruchu wskazywałby, że coraz większa liczba ludności jest zaniepokojona sytuacją. Łączny spadek ruchu o -4,1% w ostatnim okresie  sugerowałby powolny powrót do normalności. Top 5 stron internetowych w kategorii „zdrowie” odnotowało w ubieglym tygodniu:  webmd.com 29,2 mln + 3,14%,  verywellhealth.com 5,6 mln -7,08%, mohw.go.kr 2,5 mln -15,36%,  folkhalsomyndigheten.se 1,7 mln -31,45%,  cdc.gov.tw 1,9 mln -13,25%.

Media na żądanie 

Wprowadzony „dystans społeczny” spowodował, że  konsumujemy więcej rozrywki w domu. Podczas gdy większość reklamodawców z branży rozrywkowej odnotowuje zwiększony popyt i generuje kilka dodatkowych konwersji, media na żądanie gwałtownie wzrosły i podwoiły swoje konwersje w ciągu ostatnich kilku tygodni – sport o 30%, a „media on demand” o 109%. Również w ubiegłym tygodniu notujemy wzrost odwiedzin witryn z  filmami i transmisjami telewizyjnymi o + 0,83%, a 5 najlepszych witryn w kategorii notuje: youtube.com 7,8 mld + 1,06%,  netflix.com 732,4 mln + 3,95%,  YouTube.be 238,5 mln -5,96%,  imdb.com 121,9 mln + 2,48%,  dailymotion.com 59,9 mln + 1,98%.

Sektor gamingowy

Firma analityczna Newzoo poinformowała, że ​​izolacja spowodowała wzrost czasu przeznaczonego na gry i wydanych na nie pieniędzy, o czym świadczą dane amerykańskiej firmy telekomunikacyjnej Verizon, która stwierdziła, że ​​ruch w grach wzrósł o 75% w godzinach szczytu. GSD (Games Sales Data) monitoruje sprzedaż gier z cyfrowym pobieraniem od 16 największych firm z branży gier w prawie 50 krajach Europy, Bliskiego Wschodu, Afryki i Azji. Śledzi także sprzedaż fizyczną (sprzęt i oprogramowanie) na 17 terytoriach, dzięki czemu możemy analizować wpływ blokady na rynek fizyczny i cyfrowy. Ogólnie na wszystkich śledzonych rynkach w ciągu 12 tygodni sprzedano 4,3 miliona gier, co stanowi skok o 63% w porównaniu z poprzednim tygodniem.

Na wszystkich 50 rynkach pobrano w ciągu tygodnia 2,74 miliona gier od uczestniczących wydawców, co stanowi wzrost o 52,9% w porównaniu z poprzednim tygodniem. We Francji, która została zablokowana we wtorek 17 marca, pobieranie cyfrowe wzrosło o ponad 180%. Hiszpania przystąpiła do blokady w sobotę 14 marca, a jej sprzedaż cyfrowa wzrosła o 142,8%, a następnie w kolejnym tygodniu o 23,3%. Włochy są krajem, który jest zablokowany najdłużej, zamknął się w poniedziałek, 9 marca. W pierwszym tygodniu blokady sprzedaż cyfrowych wydań wzrosła o 174,9%. W drugim tygodniu blokady sprzedaż cyfrowych plików do pobrania spadła o 11,7% z tygodnia na tydzień, ale wciąż znacznie wyprzedza normalny poziom dla kraju.

Jeśli chodzi o rynki przed ich zablokowaniem, ale w fazie „dystansu społecznego”, nadal odnotowywano wzrost pobierania cyfrowego. W Wielkiej Brytanii liczba pobrań cyfrowych wzrosła o 67,4% z tygodnia na tydzień jeszcze zanim kraj zaczął się blokować. Niemcy odnotowały wzrost sprzedaży cyfrowej o 60,2%, a Australia wzrost pobierania o 26,5%.  Na wszystkich 17 fizycznych rynkach detalicznych sprzedaż gier wzrosła o 82% z tygodnia na tydzień do 1,58 mln sprzedanych tytułów.  W ostatnim miesiącu nastąpił też gwałtowny wzrost sprzedaży konsol (po ponad dwóch miesiącach poważnych spadków), o 155%. Było to powszechne zjawsko, ze znacznymi korzyściami dla Nintendo Switch, PlayStation 4 i Xbox One.

W pierwszym tygodniu blokady Włoch sprzedaż konsol wzrosła o 84%. W drugim tygodniu blokady ich sprzedaż spadła tylko nieznacznie – o 1,8%. W Hiszpanii, kiedy po raz pierwszy wprowadzono blokadę, sprzedaż wzrosła o 27,7%. W następnym tygodniu wzrosła ponownie o 66,1%. Podczas pierwszego okresu blokady we Francji sprzęt konsol skoczyła o 140,6% tydzień po tygodniu. W poprzednim tygodniu odnotowano także wzrost sprzedaży konsoli o 17%. W Wielkiej Brytanii sprzedaż konsol poprawiła się o 126,6%, a następnie wzrosła o 250%. W Australii odnotowano wzrost sprzedaży automatów do gier o 19,6%, a następnie ponownie skoczyła o 285,6%.

Od e-sportu i wydarzeń po rozwój i sprzedaż detaliczną przemysł gier okazał się dosyć odporny, ale należy pamiętać o negatywnym wpływie odwołania najważniejszych imprez, targów, premier dla tego sektora np. niezliczone wydarzenia e-sportowe zostały anulowane, przełożone lub przeniesione do trybu online. Istnieje jednak potencjał, aby rozkwitać w czasie kryzysu, podczas gdy tradycyjne sporty są niedostępne.

Organizacje charytatywne i non-profit 

W czasach kryzysu często widzimy to, co najlepsze w ludziach. W miarę rozprzestrzeniania się COVID-19 organizacje non-profit i charytatywne zauważyły:

• 10% wzrost wyświetleń reklam w wyszukiwarce.
• Wzrost konwersji reklam w wyszukiwarce o 23%.
• Wzrost współczynnika konwersji reklamy w wyszukiwarce o 20%.

Google Ads obsługuje wiele programów grantowych Google, aby umożliwić reklamowanie organizacji non-profit za darmo, ale utrzymanie ich zgodności jest często trudne. Na szczęście jest jasne, że w tym kryzysie łatwiej niż kiedykolwiek znajdują zainteresowanie.

Branże – „zamrożone”, które czekają duże zmiany online

Nieruchomości

Zarówno rynek pierwotny, jak i wtórny wydaje się dość stabilny. W czasie kryzysów nieruchomości zawsze stanowiły dobrą lokatę, a w ostatnich latach notowano bardzo wysoki popyt na rynku mieszkaniowym. W SERP ruch związany z wyszukiwaniem również pozostaje względnie stabilny – z niewielką zmianą liczby operacji wyszukiwania, CPC lub współczynników konwersji. Ale niektóre ważne zmiany mogą mieć poważne konsekwencje dla branży.

• Zarówno branża deweloperska, jak i budownictwo odnotowują spadające współczynniki konwersji (odpowiednio -53% i -7%) oraz mniejszą liczbę wyszukiwań. Spowolnienie na tych polach może w przyszłości spowodować zmniejszenie podaży nieruchomości.
• Zarówno oferty nieruchomości, jak i wyszukiwania pośredników w obrocie nieruchomościami odnotowały pewien wzrost kosztu kliknięcia (+ 15% w ostatnim miesiącu). Jednak na rynku nieruchomości odnotowano spadek współczynników konwersji o 25%, podczas gdy agenci nieruchomości i brokerzy zaobserwowali wzrost o 30%. Gdy konsumenci są coraz bardziej niezdolni do uczestnictwa w normalnym funkcjonowaniu, więcej osób będzie polegać na profesjonalnym agencie, który zamiast tego umówi się na spotkanie.
• Odnotowano znaczący wzrost wyszukiwania firm z dobrze opracowaną ofertą cyfrową
• Usługi przeprowadzek i relokacji wzrosły o 11% przy jednoczesnym zachowaniu dobrego CTR, CPC i CVR.

Motoryzacja 

Przemysł motoryzacyjny wykazuje zauważalny – 30% spadek średniego współczynnika konwersji w branży w ciągu ostatnich kilku tygodni.

Obserwujemy, że wyszukiwarki zmieniają swoje preferencje w branży motoryzacyjnej, w kierunku aut używanych i ich naprawy:

Handel

Niektórzy przypuszczaliby, że e-commerce gwałtownie wzrośnie, a tradycyjny handel detaliczny zmniejszy liczbę operacji. Ale podczas gdy niektórzy konsumenci zwracają się do e-commerce, aby zastąpić zwykłe zakupy, inni nie są pewni swoich przyszłych dochodów. Ta niestabilność wpływa na współczynniki konwersji użytkowników z reklam w wyszukiwarce – współczynniki konwersji dla sprzedaży detalicznej spadły o -14%. Duzi detaliści, w tym Amazon, zmniejszają swoje budżety na Google Ads, w wyniku czego spadek CPC o – 9% w Google wyrównał ROAS (wskaźnik informujący o zwrocie z konkretnej kampanii reklamowej) większości detalistów. Jak na ironię wydaje się, że hurtownicy zauważają odwrotną tendencję – wzrost CPC o 14%, a współczynnik konwersji o 9%.

Ponieważ wielu klientów poddaje się kwarantannie lub pracuje w domu, spodziewamy się pojawienia różnych wzorców konsumpcji rozrywki. Śledząc usługi przesyłania strumieniowego i platformy mediów społecznościowych, możemy zobaczyć najnowsze trendy w eCommerce, a także miejsca, w których ludzie spędzają swój czas.

Handel elektroniczny i zakupy wzrosły w ostatnim tygodniu o 2,8% , a 5 najlepszych witryn w handlu elektronicznym i zakupach odnotowało: ebay-kleinanzeigen.de 34,9 mln + 5,5%,  shopping.naver.com 23,9 mln -2,72%,  shopping.yahoo.co.jp 24,6 mln + 5,94%,  n11.com 15,5 mln + 1,5%,   coupang.com 14,4 mln + 2,68%.

Edukacja i rozwój 

W ciągu ostatnich tygodni liczba studentów dotkniętych zamknięciem szkół i uniwersytetów w 138 krajach wzrosła prawie czterokrotnie – do 1,37 miliarda, co stanowi ponad 3 na 4 dzieci i młodzież na całym świecie. Ponadto prawie 60,2 miliona nauczycieli nie ma już w klasach. Rynek edukacyjny stał się głównym celem największych graczy technologicznych. Apple, Google i Microsoft konkurują, aby zyskać przewagę w świecie technologii edukacyjnych.

Szkoły i uczelnie w na całym globie są zamknięte na kilka miesięcy, co powoduje wymuszony wzrost e-learningu i szkoleń. Chociaż nauczanie się zmieniło, to jeszcze nie nastąpiły krótkoterminowe zmiany w wydajności reklamodawców szkolnictwa wyższego. Potencjalni studenci nie zmienili swojego zachowania na SERP. W ostatnich tygodniach nastąpił niewielki wzrost liczby płatnych wyszukiwań dotyczących  kariery i szkoleń zawodowych (odpowiednio + 10% i + 8%), ale na razie jest to w dużej mierze aspiracyjne, ponieważ liczby konwersji nie zmieniły się zauważalnie. Jednak globalne zamknięcia mają wpływ na ponad 91% światowej populacji uczniów i studentów. Apple ulepszyło swoje oprogramowanie, aby zarządzać doświadczeniami uczniów i nauczycieli. Niedawno wypuścił na rynek nowego iPada za 299 USD dla szkół z obsługą Apple Pencil. Mówiąc najprościej, stawka są wysoka. Agencja Frost & Sullivan potwierdza, że rynek edukacyjny wygenerował 17,7 miliarda dolarów przychodów dla dostawców technologii. Z tej sumy 83 procent kwoty przychodów  dzielą firmy Google, Microsoft i Apple . Frost & Sullivan powiedział jednak, że rynek się zmienia, a pole bitwy zmierza w kierunku rozszerzonej rzeczywistości i narzędzi rzeczywistości wirtualnej, sztucznej inteligencji, robotyki oraz analityki.

Branże, które straciły w sieci najwięcej

Podróże i turystyka

Ponieważ granice są zamknięte, a firmy, rządy i konsumenci unikają niepotrzebnych podróży za wszelką cenę, nie powinno nikogo dziwić, że spadł popyt na rezerwacje podróży. W rezultacie wielu reklamodawców  z tego sektora stara się przekonwertować nowych użytkowników na swojej stronie. Problem tych reklamodawców potęguje, liczba odwołań lotów, opóźnień i ograniczeń jest najwyższa w historii, przez co ich reklamy są bardziej narażone na nietrafione wyniki. Łącznie COVID 19 spowodował spadek współczynnika konwersji podróży o -27% , najbardziej w obszarze pakietów wakacyjnych o – 50%, serwisy rezerwacyjne o – 49%, rejsy statkami – 44%, podróże lotnicze – 41%.

Aby złagodzić niektóre z tych zakłóceń, można:

• Dodać nowe wykluczające słowa kluczowe dla wyszukiwań COVID-19, doradczych i związanych z anulowaniem.
• Promować tańsze taryfy, łatwe odwołania i korekty na przyszłe podróże.
• Zaproponować swoim klientom ubezpieczenie podróżne, aby złagodzić obawy i jednocześnie zwiększyć średnią cenę sprzedaży.

W miarę rozprzestrzeniania się wirusa na świecie kraje powoli zamknęły swoje granice. Wprowadzono ograniczenia dotyczące podróży, a dla wielu wakacje w obcym kraju wydają się bardziej ryzykowne, niż zabawne. Śledzenie branży turystycznej pozwala zrozumieć, w jaki sposób koronawirus wpływa na zglobalizowaną gospodarkę. Obejmuje to podróże lotnicze, hotele, wynajem samochodów, rejsy i wiele innych. Na przykład ścisłe monitorowanie ruchu do miejsc rezerwacji hotelowych może pomóc zrozumieć wielkość wpływu koronawirusa na ten sektor, a także wczesny sygnał powrotu do normalności.

W minionym tygodniu w obszarze „podróże i turystyka – loty” globalna liczba odwiedzin zmniejszyła się o -13,9%, a  5 najlepszych stron internetowych w kategorii „podróże lotnicze” odnotowało:  aa.com 4,3 mln -17,15%,   southwest.com 3,6 mln -13,35%,   ryanair.com  3,0 mln -2,13%,  delta.com 3,2 mln -19,39%,  united.com 2,2 mln -21,22%. Natomiast ruch w sekcji „zakwaterowanie i hotele” spadł o -10,13%, a 5 najlepszych witryn w kategorii zarejestrowało: booking.com 20,5 mln -12,5%, jalan.net 6,2 mln -17,57%,  airbnb.com 5,7 mln -14,88%,  agoda.com 4,8 mln -5,05%,  hotels.com 2,2 mln -14,81%. Z kolei „wypożyczalnie samochodów” odnotowały: – 7,8% ruchu w ostatnim tygodniu. 5 najlepszych stron internetowych w kategorii: enterprise.com 855,9 tys + 2,39% ,  rentalcars.com 445,9 tys -9,14%,   timescar.jp 527,7 tys -13,37%,  hertz.com 420,8 tys -11,45%,  timesclub.jp 408,2 tys -7,83%.

Gastronomia

Wiele krajów zamknęło restauracje i bary, co mocno uderzyło w firmy w czasach izolacji społecznej. Podczas gdy wiele miejsc uczy się przechodzić na tryb usługi dostawy i na wynos, to ciężko było znaleźć pozytywne dane w systemie SERP w ubiegłym tygodniu. W kategorii restauracje w ubiegłym tygodniu  notujemy zmniejszenie liczny wyświetleń o  -18 % , a „bary i kluby nocne„ aż o -26%. Natomiast w ostatnim tygodniu odnotowaliśmy 4,47% wzrost liczby odwiedzin w kategorii  „restauracje i dostawa online”. 5 najlepszych witryn odnotowało: doordash.com 10,6 mln + 7,95%,   dominos.com 7,6 mln + 2,14%,  ubereats.com 7,5 mln + 5,89%,  grubhub.com 7,2 mln + 3,78%,  pizzahut.com 4,8 mln -11,12%.

Konferencje (MICE)

1,5 biliona USD całkowitego PKB wspartego światowymi wydarzeniami biznesowymi uplasowałoby ten sektor na 13 pozycji największej gospodarki na świecie, większej niż gospodarki takich krajów jak Australia, Hiszpania, Meksyk, Indonezja i Arabia Saudyjska. Opierając się na bezpośrednim wpływie na PKB w wysokości 621,4 mld USD, sektor wydarzeń biznesowych znalazłby się na 22 miejscu pod względem wielkości gospodarki na świecie.

Sektor wydarzeń biznesowych bezpośrednio generował więcej produkcji (sprzedaży biznesowej), niż wiele dużych światowych sektorów, w tym elektronika użytkowa i komputery oraz sprzęt biurowy. Większość dużych konferencji i wydarzeń MICE odwołano, lub przełożono na jesień. Klienci próbują też zorganizować je wirtualne. Niestety, wiele firm polega na marketingu zdarzeń, aby wypełnić swój profil biznesowy, więc odwołania tych wydarzeń będą miały również wpływ na inne firmy. Już od wybuchu COVID-19 pod koniec lutego specjaliści od marketingu zauważyli rosnącą redukcję konwersji o 33%, ponieważ coraz więcej wydarzeń wciąż jest odwoływanych.

Analiza Function4 – największej platformy dla wydarzeń związanych z usługami finansowymi pokazuje obecny wpływ COVID-19 na 1719 wydarzeń  zaplanowanych w Nowy Jorku, Londynie i Hongkongu w drugim i trzecim kwartale 2020 roku. Sytuacja ma wpływ na 80% wydarzeń w kwietniu, najbardziej w Nowym Jorku – 84%. Wpłynęło to ogółem na 52% wydarzeń zaplanowanych na II kwartał 2020 r.

7% wydarzeń przeniesiono do online’u i odbyły się wirtualne, chociaż spodziewane jest, że liczba ta znacznie wzrośnie. Wydarzenia w drugim kwartale zostały już zaplanowane i wydaje się, że przyjmuje się podejście „poczekamy i zobaczymy”. Godne uwagi jest to, że 1 na 5 zdarzeń wymienionych na poszczególnych stronach internetowych (tj. Function4) jest nadal aktywna. Podkreśla to potrzebę procesów korporacyjnych wokół aktualizacji i komunikacji, ponieważ większość wydarzeń w kwietniu została anulowana.

Bezpośredni wpływ globalnych wydarzeń biznesowych pokazuje skalę problemu. W wydarzeniach biznesowych uczestniczyło ponad 1,5 miliarda uczestników w ponad 180 krajach, wygenerowały one ponad 1,07 bln USD bezpośrednich wydatków, co stanowi planowanie i produkcję wydarzeń biznesowych, podróże czy wydatki wystawców. Wydarzenia biznesowe wsparły 10,3 mln bezpośrednich miejsc pracy na świecie i wygenerowały 621,4 mld USD bezpośredniego PKB. Po uwzględnieniu skutków pośrednich i indukowanych zdarzenia biznesowe potwierdziły całkowity globalny wpływ gospodarczy: to 2,5 biliona USD produkcji (sprzedaż biznesowa) i 26 milionów miejsc pracy.

Sport i fitness

Duże wydarzenia sportowe i ligowe zostały anulowane i nie obędą w dającej się przewidzieć przyszłości. Ponieważ trwają kwarantanny i zwiększono wysiłki na rzecz dystansowania się społeczności, siłownie, baseny czy kluby sportowe są zamknięte. Podsumowując, wiele branż związanych ze sportem i kondycją odnotowuje silne spadki współczynnika konwersji.

Godnym uwagi wyjątkiem jest to, że programy sportowe – (treningi online) znacznie wzrosły w ciągu ostatnich kilku tygodni. Zmiana współczynnika konwersji reklamy w wyszukiwarce wyniosła od połowy lutego: programy sportowe online wzrost o 65%, imprezy sportowe spadek o -74%,  dobra sportowe – 49%.

W wielu branżach COVID-19 zmienił rynek marketingu online, potrzeby klientów  i zachowań online. W związku z epidemią przyszłe działania wymagają redefinicji i zrozumienia nowych zasad. Dystansowanie społeczne zmienia nawyki zakupowe i konsumpcyjne. Łącznie pięć największych sieci społecznościowych w ostatnim tygodniu odnotowało mały spadek -0,31% liczby wizyt (facebook.com 6.2 biliona  -0,63%, twitter.com 1.3B -1,23%, instagram.com 1.0B + 0,23%,  whatsapp.com 486,2 mln -3,05%, vk.com 459,2 mln + 3,99%). Korzystając z globalnych analiz bostońskiej agencji WordStream, która monitoruje obecnie wydatki na kampanie online (Google Ads) za blisko 20 miliardów USD, oraz izraelskiej firmy SimilarWeb, która nadzoruje ruch w sieci ponad 80 milionów stron internetowych oraz 3 milionów aplikacji mobilnych, można zauważyć opisane wyżej, potwierdzające się trendy i wyniki.

Autor:

Adam Białas, dziennikarz/ dyrektor w agencji Core PR. Od ponad dwóch dekad związany z mediami, skutecznie działa w obszarze PR i online marketingu. Autor wielu autorskich projektów PR, e-marketingu i dedykowanych programów partnerskich. Posiada wieloletnie globalne doświadczenie korporacyjne, ekspert w kampaniach i w budowaniu wizerunku brandu B2B/B2C. Prowadził też szerokie działania z obszaru zarządzania kryzysowego, współpracując z liderami branży gamingowej, finansów, MICE i deweloperskiej

W badaniu firmy doradczej Deloitte „CFO Survey 2020” przeprowadzonym w ostatnim kwartale 2019 roku, czyli w czasie kiedy Chiny zaczęły się zmagać z epidemią SARS-CoV-2, aż 42 proc. dyrektorów finansowych w Polsce jako wysoki oceniło poziom niepewności gospodarczej i finansowej w firmach. Było to o 7 p.p. więcej niż w poprzedniej edycji badania. Choć pandemii i recesji nią wywołanej nie sposób było przewidzieć, badanie Deloitte pokazało także, że rok do roku CFO mieli coraz mniejszy apetyt na podejmowanie ryzyka przez ich firmę.

W 11. edycji badania Deloitte udział wzięło 558 dyrektorów finansowych z 12 krajów Europy Środkowej, również z Polski. Twórcy raportu sprawdzili ich nastroje w kontekście perspektyw gospodarczych oraz wyników finansowych i planów rozwoju ich firm na najbliższe 12 miesięcy. Badanie zostało przeprowadzone w okresie od września do grudnia 2019 r.

Dyrektorzy finansowi (CFO) posiadają rozległą wiedzę na temat funkcjonowania przedsiębiorstwa. Podczas planowania roku finansowego to oni podejmują kluczowe decyzje w firmie. Nasze badania pokazują, że w ostatnich latach dyrektorzy finansowi trafnie potrafili przewidywać nie tylko siłę i kierunek oddziaływania poszczególnych zjawisk zachodzących w gospodarce, ale także wartości liczbowe dotyczące wzrostu PKB czy inflacji – mówi Paweł Spławski, Partner w zespole ryzyka finansowego, Deloitte.

Ekonomiczna niepewność

Poziom niepewności gospodarczej i finansowej w firmach pod koniec ub. roku nie zmienił się mocno rok do roku. Jako wysoki oceniło go 42 proc. badanych CFO w Polsce, czyli o 7 p.p. więcej niż w poprzedniej edycji badania. Jako niski postrzegało go jedynie 7 proc. respondentów. Wyniki te są niemal identyczne, jeżeli chodzi o badanych z Europy Środkowej i stanowią odpowiednio 40 proc. i 8 proc. zapytanych dyrektorów.

Dyrektorzy finansowi z jednej strony liczyli na dalszy wzrost PKB, a z drugiej wciąż z ostrożnością podchodzili do jakichkolwiek większych inwestycji związanych z obciążeniem bilansu ich firm, co można było odczytywać jako reakcje na zapowiadane spowolnienie w gospodarce – mówi Julia Patorska, Liderka zespołu ds. analiz ekonomicznych, Deloitte.

Badanie firmy doradczej pokazało również, że z roku na rok dyrektorzy finansowi mają coraz mniejszy apetyt na podejmowanie ryzyka przez ich firmę. W Polsce jedynie 25 proc. badanych uważało, że ten rok będzie dobry na tego typu działania. Jest to 10 p.p. mniej niż rok wcześniej, mimo, iż dyrektorzy finansowi nie spodziewali się wówczas epidemii. Dwa miesiące po przeprowadzeniu badania jesteśmy w zupełnie innej sytuacji, spowolnienie gospodarcze jest faktem, nie wiadomo natomiast jak głęboka będzie recesja.

Bez punktów odniesienia

W marcu natężenie dojazdów do pracy spadło w Europie o 20-60 proc. Największy spadek został zanotowany we Włoszech (63 proc.). W Polsce miał miejsce 36 proc. spadek, a w Niemczech 39 proc. Mniejsze niż na zachodzie Europy ograniczenia mobilności widać również w pozostałych krajach Europy Środkowej. Liczba wyjść klientów do sklepów spożywczych spadła w Polsce o 59 proc. Jeszcze gorzej było w przypadku centrów handlowych, restauracji, kawiarni, gdzie liczba wyjść spadła w marcu o 78 proc.

Kryzys gospodarczy, który w mniejszym lub większym stopniu dotyka światowe gospodarki, trudno porównać z jakąkolwiek wcześniejszą sytuacją. Kryzys finansowy w 2009 roku był spowodowany czynnikami strukturalnymi i nierównowagami na rynkach, boomem kredytowym i problemami w sektorze finansowym. Z kolei kryzys zadłużeniowy, który dotknął niektóre kraje strefy euro w kolejnych latach, miał przyczyny w niskiej konkurencyjności gospodarek i zbytnim zadłużeniem po stronie sektora finansów publicznych. Obecny kryzys nie ma przyczyn we wcześniejszych nierównowagach rynkowych, wywołał szok po stronie popytu, podaży i może doprowadzić do głębokich zakłóceń na rynku finansowym. Jak zauważają eksperci Deloitte towarzyszy mu wysoka niepewność i brak podręcznikowych recept.

Nikt dziś nie jest w stanie przewidzieć z jak głębokim wstrząsem mamy do czynienia. Na pewno jest za wcześnie żeby mówić o głębokim kryzysie. Recesja jest już natomiast pewna. Impulsy, które do niej prowadzą to między innymi spadek krajowego i zagranicznego popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego, spadek podaży i niepewność, a w końcu – co wciąż przed nami – zwolnienia, bankructwa i dalsza wyprzedaż waluty krajowej – mówi Paweł Spławski.

Pesymiści znad Wisły

Tuż przed wybuchem epidemii przewidywania polskich CFO odnośnie wystąpienia w Polsce spowolnienia gospodarczego w 2020 roku nie były optymistyczne. Za wysoce prawdopodobne uznawało je 33 proc. respondentów, za dość prawdopodobne – aż 42 proc. Tylko 19 proc. sądziło, że spowolnienie jest mało prawdopodobne, a jedynie 1 proc., że bardzo mało prawdopodobne 1 proc.

Analitycy są zgodni co do kierunku zmiany wskaźnika PKB, jednak wszelkie prognozy liczbowe są obarczone wysokim błędem. Zdaniem ekspertów Deloitte negatywnie dotknięte epidemią zostaną wszystkie sektory polskiej gospodarki, jednak w poszczególnych branżach jej negatywne skutki będą odmienne.

Najbardziej gwałtownym zmianom ulegają branże produkujące wyroby tekstylne, odzież i obuwie. W okresach spowolnienia gospodarczego, można dostrzec wolniejszy wzrost sprzedaży, która jednak gwałtownie rośnie w momencie poprawy koniunktury. Sprzedaż artykułów użytku domowego obniżyła się wyraźnie na początku 2009 r. Jej wzrost po okresie kryzysu zadłużeniowego był łagodny i bardzo podobny do wzrostu PKB
– mówi Julia Patorska.

Obserwując sprzedaż produktów żywnościowych można zauważyć dużo mniejsze wahania na przestrzeni lat, zarówno w Polsce jak i krajach Unii Europejskiej. Jak zauważają specjaliści z Deloitte o rzeczywistej ścieżce zmiany PKB zadecyduje szereg czynników wewnętrznych, takich jak dynamika zachorowań i zgonów, działania administracyjne skutkujące wstrzymaniem prowadzonej działalności gospodarczej bądź jej ograniczeniem czy też zakres pomocy ze strony państwa. Wśród zewnętrznych czynników znaczenie ma dynamika rozwoju pandemii u kluczowych partnerów gospodarczych, działania administracyjne skutkujące utrudnieniami w swobodnym przepływie osób, towarów i usług, a także zakres interwencji instytucji międzynarodowych i luzowania wymogów dotyczących przeciwdziałaniu nadmiernemu długowi publicznemu i w końcu prawdopodobieństwo wystąpienia globalnego kryzysu finansowego.

Inflacja i rynek pracy

Z badania Deloitte wynika, że tuż przed wybuchem pandemii polscy CFO wykazywali największy pesymizm pytani o inflację. Aż 93 proc. oczekiwało, że wzrośnie ona i tylko 2 proc. liczyło na jej spadek. W regionie to odpowiednio 83 proc. i 4 proc. wszystkich respondentów. Dzisiaj, gdy jesteśmy w zupełnie nowej sytuacji, już wiemy, że na spadek cen będą oddziaływały takie siły jak ograniczony popyt na dobra i usługi, mniejsze dochody ludności, niepewność co do przyszłości i zawirowania na rynku ropy naftowej z równoczesnym spadkiem popytu na paliwa. O wzroście cen zdecydują niedobory niektórych produktów na rynku, poluzowanie polityki monetarnej i transfery pieniężne do ludności.

Choć z założenia interwencje rządzących mają na celu utrzymywanie miejsc pracy, to w sektorach i branżach najbardziej narażonych na spadek przychodów i utratę płynności, obserwujemy zwolnienia pracowników. Branże najbardziej narażone to turystyka, transport lotniczy, a także branża rekreacyjna i wydarzeń masowych. W tych sektorach spadek obrotów sięga od 80 do nawet 100 proc. – mówi Paweł Spławski.

W badaniu Deloitte aż 40 proc. CFO spodziewało się wzrostu bezrobocia, co nie dziwi jeśli wziąć pod uwagę wskaźnik bezrobocia na poziomie 5,2 proc. w grudniu. Choć aktualne dane z urzędów pracy nie pokazują znacznego wzrostu zwolnień, co trzecia firma wskazuje je jako nieuniknione, a wstępne analizy resortu pracy szacują wzrost stopy bezrobocia do 9-10 proc. przed końcem roku. Oznacza to prawie półtora miliona osób bezrobotnych w kraju.

Gospodarka po pandemii

Trudno dziś jednoznacznie określić jaka czeka nas rzeczywistość, po tym jak poszczególne kraje zwalczą pandemię. Przez zbyt wiele zmiennych o niewiadomych wartościach, wszelkie prognozy są obarczone wysokim ryzykiem błędu. Najczęściej analitycy wskazują na recesję w tzw. kształcie litery U, czyli powolne wychodzenie z kłopotów. Nawet jeśli, tak jak w Chinach moce produkcyjne wrócą do stanu sprzed pandemii w relatywnie krótkim czasie, to niepewność wśród konsumentów będzie na tyle silna, że jeszcze przez pewien czas ograniczy popyt.

Zmieni się więcej niż dziś przypuszczamy, choćby niektóre zachowania i sposób pracy. Czas walki z wirusem sprawił, że w większym zakresie pracujemy zdalnie. Za tym idzie ograniczanie przestrzeni biurowych, zmniejszone obłożenie transportu publicznego, a także mniejsze zatłoczenie ulic. Przyzwyczajenie do wirtualnych spotkań może też ograniczać podróże służbowe w przyszłości – mówi Julia Patorska.

Eksperci Deloitte prognozują dalszy rozwój telemedycyny i e-commerce, ograniczenie powierzchni handlowych oraz rozwój lokalnych usług społecznych. Możliwa jest także reorganizacja łańcuchów dostaw, gdzie obok kosztu głębiej analizowane będą inne ryzyka wpływające na przerwy w dostawach.

Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie obrotu częściami samochodowymi nabył grunt do majątku prywatnego w celu inwestycji prywatnych oszczędności. Dokonał tego poza prowadzoną działalnością gospodarczą, niemniej zgodnie z regułami logiki miał nadzieję na rentowność swojej inwestycji. Liczył po prostu na to, że w przyszłości sprzeda działkę z zyskiem. Ta chęć osiągnięcia zysku, jak i fakt wcześniej dokonanych nabyć i sprzedaży innych nieruchomości oraz dokonanie podziału gruntu na mniejsze działki przesądziły o tym, że organ podatkowy uznał podatnika za profesjonalnie zajmującego się obrotem nieruchomościami, a zatem zobowiązanego do odprowadzenia VAT przy sprzedaży ww. gruntu. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się podatnik i wniósł skargę do sądu.

Jak stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność, w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Na ten właśnie przepis powołał się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdzając o zobowiązaniu sprzedającego swoją nieruchomość właściciela do zapłaty podatku od towarów i usług.

Lokata kapitału na przyszłość

W latach 1997-2005 podatnik siedmiokrotnie zawarł umowy nabycia nieruchomości, których zakup finansował zarówno ze środków prywatnych, jak i z majątku wspólnego ze swoją małżonką. Była wśród nich nabyta w 2005 r. działka gruntu o powierzchni 1,3019 ha, znajdująca się na terenie o przeznaczeniu do zabudowy dla aktywności gospodarczej. Następnie w trakcie postępowania rozwodowego małżonkowie podzielili majątek, znieśli wspólność majątkową, a w ramach podziału podatnikowi przypadła w całości ww. działka o pow. 1,3019 ha. Na innym z przypadłych mu gruntów posadowił dom, w którym aktualnie zamieszkuje.

Z majątku prywatnego podatnik nabył również gospodarstwo rolne, dom jednorodzinny oraz mieszkanie, które – jak wskazał – użytkowane są przez niego, jego rodzinę i przyjaciół do celów mieszkalnych i wypoczynkowych. Podatnik traktuje zakup i posiadanie tych nieruchomości jako lokatę kapitału na przyszłość.

Nabycie gospodarstwa rolnego

Dodatkowo nabył jeszcze w latach 2008-2009, wraz z innym małżeństwem, gospodarstwo rolne, składające się z kilku terenów rolnych. Podatnik udzielił jednemu z małżonków pełnomocnictwa do zarządu tym gospodarstwem z racji zamieszkiwania przez niego w miejscu położenia nieruchomości. Korzystając z pełnomocnictwa, zarządca dokonał w imieniu własnym, jak i swojego mocodawcy szereg czynności, częściowo nieuzgodnionych z mocodawcą, zmierzających do wybudowania dwóch odrębnych domostw: jednego dla siebie i małżonki, drugiego dla mocodawcy. W następstwie tych czynności do kilku działek doprowadzono sieć wodnokanalizacyjną, jak również przebudowano linię energetyczną. Z uwagi m.in. na konieczność uregulowania stanu prawnego drogi gminnej podzielono wspólne gospodarstwo na mniejsze działki. W latach 2008-2011 współwłaściciele zbyli jedną część tego gospodarstwa. Pozostałą część zbyli w 2012 r. na rzecz należącej do nich wspólnie spółki z o.o. Organy podatkowe uznały tę dokonywaną w kawałkach sprzedaż wspólnego gospodarstwa rolnego za mieszczącą się w ramach wykonywania działalności gospodarczej i obciążyły ją opodatkowaniem VAT.

Działania zarządcy nieruchomości

W świetle tak przedstawionego stanu faktycznego podatnik wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z zapytaniem, czy nosząc się z zamiarem zbycia posiadanej prywatnie i samodzielnie na wyłączną własność, nabytej w 2005 r. w ramach lokaty kapitału na przyszłość, działki gruntu o pow. 1,3019 ha, sprzedaż ta będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Podatnik miał obawy, czy pomimo tego, iż dokonuje zbycia nieruchomości należącej do jego majątku prywatnego, fiskus nie będzie chciał obarczyć tej transakcji VAT-em m.in. z uwagi na fakt, że już raz potraktowano go przy sprzedaży działek jako profesjonalnie trudniącego się obrotem nieruchomościami. A jak wskazał we wniosku, przesądziły wówczas o tym nie działania jego, a działania zarządcy nieruchomości wspólnej.

Uzasadnienie ekonomiczne transakcji

Co do kwestii udoskonaleń działki, podatnik wskazał, że jeszcze wspólnie z żoną ogrodził ją tuż po jej zakupie. Poza tym nie poczynił żadnych dodatkowych nakładów, zwłaszcza nie uzbroił działki. Nigdy nie czerpał z tytułu jej posiadania korzyści, np. z wydzierżawienia czy użyczenia, nawet bezpłatnie. Sam też nie wykorzystywał jej do celów osobistych. Podkreślił, że działka nigdy nie była składnikiem majątkowym ani towarem w jego działalności gospodarczej, jaką jest handel częściami samochodowymi. Nabył ten grunt w 2005 r. wyłącznie w celu lokaty kapitału jako lepszej inwestycji niż lokaty bankowej. Oboje z małżonką spodziewali się, że w przyszłości inwestycja ta przyniesie im wyższy zysk ze sprzedaży tego gruntu, niż mógłby to zaoferować bank. Podatnik oświadczył, że sprzedaje go tylko dlatego, że wartość nieruchomości aktualnie wzrosła i cena sprzedaży da mu oczekiwany zysk. Natomiast prognozy rynkowe na przyszłość nie dają pewności co do tego, czy wartość tej nieruchomości wzrośnie, czy zmaleje. Stąd też dalsza lokata jego majątku w tę działkę w stosunku do ceny, jaką może uzyskać teraz, nie jest uzasadniona ekonomicznie.

Nieruchomość była towarem

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie miał wątpliwości co do tego, że podatnik zamierza zbyć przedmiotową nieruchomość w ramach działalności gospodarczej. Uznał zatem, że transakcję tę należy opodatkować podatkiem od towarów i usług. Przemawia za tym to, że – jak sam podatnik przyznał – nabył działkę w 2005 r. celem jej odsprzedaży z zyskiem. Zatem w opinii fiskusa przedmiotowy grunt posłużył podatnikowi do celów zarobkowych. Poza tym, w przeszłości podatnik dokonywał podziałów działek, nabyć i sprzedaży nieruchomości, co wskazuje, że jest on przedsiębiorcą profesjonalnie trudniącym się obrotem nieruchomościami.

Czynności zwykłego zarządu majątkiem prywatnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że wykładni art. 15 ust. 1 i 2 polskiej ustawy o VAT, wdrożonego do polskiego porządku prawnego na podstawie unijnego rozporządzenia 2006/112/WE, należy dokonywać w zgodzie z orzecznictwem unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Zaś w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10 TSUE wyrokiem z 15 września 2011 r. orzekł, że jeśli sprzedaż nieruchomości następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie w ramach działalności, to nie można jej uznać za podlegającą opodatkowaniu VAT. Chyba że sprzedający podejmuje aktywne działania charakterystyczne dla obrotu nieruchomościami, jakie podejmują profesjonalni handlowcy. Z innego rozstrzygnięcia TSUE (z 20 czerwca 1996 r., C-155/94) wynika, że zwykłe wykonywanie prawa własności nie może być samo z siebie uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, a sama liczba i zakres transakcji nie może o tym decydować. W związku z tym nie może o tym przesądzać również sam fakt podziału jednej działki na kilka, jeśli działanie to ma uzasadnienie ekonomiczne, czy też długość czasu, jaki minął między transakcjami ani też wysokość uzyskanych przez sprzedającego zysków. Czynnościami wykraczającymi poza zwykły zarząd własnym majątkiem będą za to działania marketingowe, jak również uzbrojenie działki.

Jak przedsiębiorca, to musi płacić

WSA uznał, że planowana przez podatnika sprzedaż jednej działki nie nosi cech prowadzonej stale działalności profesjonalnej, przypisywanej przedsiębiorcom, a jest jedynie realizacją jego prawa do zarządu własnym majątkiem prywatnym. W prawie tym mieści się także nabywanie nieruchomości z zamiarem osiągnięcia w przyszłości zysku przy jej ewentualnej sprzedaży. Uchylając zaskarżoną przez podatnika interpretację, odniósł się do kwestii uznania już w przeszłości podatnika przez inne organy za przedsiębiorcę handlującego nieruchomościami:

„…organ lapidarnie, jednym tylko zdaniem, przyznał, że „miał na uwadze” kwestię nabycia i sprzedaży przez skarżącego innych nieruchomości oraz ich podziału. Jednak sama okoliczność, że organ interpretacyjny to zagadnienie tylko „miał na uwadze”, lecz w żaden sposób go nie rozwinął, nie może przekreślać szeregu innych argumentów…” (wyrok z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 798/19).

Bezpieczna sukcesja majątku

Przedsiębiorcy, prowadząc działalność gospodarczą, są zobowiązani do stałego ponoszenia ciężarów na rzecz fiskusa w postaci podatków i innych opłat. To, że płacą, nie może jednak oznaczać, że można sięgać do ich kieszeni za każdym razem, gdy tylko osiągną jakikolwiek przychód. Przedsiębiorcy to też ludzie, mają swoje rodziny i życie prywatne, w tym także prywatne majątki. Ich pomnażanie dzięki właściwym decyzjom inwestycyjnym służyć ma zabezpieczeniu bytu rodziny, a nie zabezpieczeniu zwiększonych wpływów do kasy skarbu państwa.

Działania fiskusa, jak te opisane powyżej, sprawiają, że w celu ochrony dorobku życia właściciele majątków coraz częściej sięgają po dostępne w polskim prawie i zagranicznych jurysdykcjach środki jego zabezpieczenia. Przykładem mogą być tu fundacje prywatne, umowy trustu czy rachunki powiernicze służące w najwyższym stopniu zabezpieczeniu i sukcesji majątku.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

W przeddzień Świąt Wielkiej Nocy pracownicy z Ukrainy w Polsce znaleźli się w niełatwej sytuacji, a naszym obowiązkiem jest o nich zadbać. Tymi słowami Prezes jednej z największych agencji pracy w Polsce, EWL S.A., komentuje kolejne zaostrzenia kwarantanny na Ukrainie, które bezpośrednio uderzają w ukraińskich obywateli pracujących w naszym kraju.

Wielkanoc z dala od rodziny

Zmiany, które weszły w życie na Ukrainie 7 kwietnia, to przede wszystkim zmniejszenie liczby drogowych przejść na granicy polsko-ukraińskiej do dwóch oraz zamknięcie popularnego pieszego przejścia granicznego. Oznacza to, że granicę można przekroczyć jedynie samochodem osobowym. Co więcej, na mocy nowych przepisów, osoby, które wjadą na teren Ukrainy, będą musiały poddać się 14-dniowej obowiązkowej obserwacji w specjalnie wyznaczonych placówkach państwowych.

Tym samym ukraińscy pracownicy, którzy w ciągu najbliższych dni wyjadą z Polski na Ukrainę, nie spędzą Wielkanocy (19 kwietnia – według kalendarza gregoriańskiego) we własnych domach z rodziną, gdyż będą poddani obserwacji w izolatkach. Z tego powodu ambasador Ukrainy w Warszawie, Andrij Deszczyca, zaapelował do ukraińskich migrantów zarobkowych, mających możliwość pozostania w Polsce, aby nie wyjeżdżali na Wielkanoc do ojczyzny.

Zadbajmy o większość, która zostanie

“Dziękujemy pracownikom, którzy w tej kłopotliwej sytuacji zaufali nam oraz polskiemu rządowi i zdecydowali się pozostać w kraju. Będziemy wspierać ich w tych okolicznościach, oferując nieprzerwaną pracę, stabilne zarobki, zakwaterowanie, jak również pomoc w dopełnieniu wszystkich formalności legalizacyjnych. Zostańcie w Polsce w czasie pandemii, pomimo okresu świątecznego. Pomóżcie w ten sposób ochronić Wasze rodziny, a także osoby najbardziej zagrożone chorobą” – apeluje Andrzej Korkus.

Prezes EWL zwraca się do wszystkich polskich pracodawców zatrudniających cudzoziemców o rozszerzenie opieki na pracowników zagranicznych, którzy z powodu pandemii koronawirusa nie mogą wrócić do ojczystych krajów.

„W większości przypadków obserwujemy, że polski biznes podjął wyzwanie i stara się dbać o pracowników z zagranicy. Jesteśmy za to bardzo wdzięczni. Polska przez kilka miesięcy będzie polegać właśnie na tych pracownikach z Ukrainy, których uda się zatrzymać” – podkreśla ekspert.

Andrzej Korkus przypomina, że od połowy marca wszystkie konsulaty RP oraz centra wizowe zawiesiły przyjmowanie wniosków na wizy Schengen i wizy krajowe. Ukraiński rząd już zapowiedział przedłużenie kwarantanny do maja, co oznacza, że jeszcze co najmniej przez kilka tygodni proces wizowy nie ruszy z miejsca. Musimy pogodzić się
z tym, że napływ nowych kandydatów do pracy w Polsce nie rozpocznie się wcześniej niż w czerwcu.

Pracowników, którzy pozostaną w naszym kraju – a to wciąż niemal milion osób – powinniśmy chronić przed negatywnymi skutkami epidemii, oferując kontynuację zatrudnienia oraz odpowiednio dbając o ich potrzeby.

„Należy maksymalnie wykorzystać nowe polskie przepisy, dające możliwość automatycznego przedłużenia zezwoleń na pobyt i pracę cudzoziemcowi na okres obowiązującej kwarantanny, oraz zagwarantować stabilne zatrudnienie. Istotna jest również pomoc w relokacji, aby w razie konieczności mogli szybko podjąć pracę w innym miejscu. Zadbajmy o to, aby każdy pracownik ze Wschodu, który zdecyduje się pozostać w Polsce na czas epidemii, nie został bez pracy, zakwaterowania, zarobków oraz opieki medycznej” – podkreśla Andrzej Korkus. Dodaje, że aby zmniejszyć ryzyko zdrowotne związane z przemieszczaniem się, EWL wspiera przedłużanie pobytu cudzoziemców przez darmowe wyrabianie zezwoleń na pobyt czasowy.

Część pracowników z Ukrainy wyjedzie, ale większość – zostanie. Jeśli o nich nie zadbamy – będzie na odwrót

Andrzej Korkus podkreśla, że przez wiele lat ukraińscy pracownicy wspierali rozwój polskiej gospodarki. Wkład pracowników z tego kraju w rozwój polskiego PKB w latach 2014-18 jest szacowany na 11%.

„Ani polskie państwo, ani polskie firmy nie powinny w czasie kryzysu odwracać się od ukraińskich migrantów. Należy dołożyć wszelkich starań, aby osoby decydujące się na reemigrację mogły bezpiecznie wrócić do domu, a ci którzy zdecydowali się pozostać w Polsce i stracili pracę, niezwłocznie znaleźli nowe zatrudnienie na podstawie przedłużenia legalnego pobytu w Polsce” – podkreśla Prezes EWL.

Dodaje, że kryzys, wywołany pandemią koronawirusa, prędzej czy później zostanie opanowany i polska gospodarka wróci na drogę rozwoju. Kryzysu zaufania do Polski ze strony zagranicznych pracowników nie uda się jednak tak szybko zażegnać. Tym bardziej, że na Ukraińców już czekają inne europejskie rynki, w szczególności niemiecki czy czeski, gdzie zapowiadany jest szybszy koniec kwarantanny.

48% pracodawców z sektora handu deklaruje prowadzenie nowych procesów rekrutacyjnych na stanowiska specjalistyczne i menedżerskie. Tylko 1% informuje o planach większych zwolnień w ramach tej grupy zawodowej.

„Puls rynku pracy specjalistów i menedżerów”, badanie Antal Sales & Marketing przeprowadzone na niemal 300 firmach z sektora produkcyjnego i handlowego na początku kwietnia b.r. wskazuje, że niemal co druga firma z sektora handlowego i branży marketingowej nadal prowadzi rekrutacje na stanowiska szczebla średniej i wyższej kadry. Do wyjątków należą firmy planujące większe redukcje zatrudnienia.

„Szefowie firm z obszaru handlu wiedzą, że specjaliści i menedżerowie sprzedaży to pierwsza linia frontu i na ten moment nie planują zwolnień mimo znacznego spadku konsumpcji. Eksperci ds. marketingu, zwłaszcza internetowego w branży handlowej obecnie są wręcz pożądani. Sprzedaż przeniosła się do kanału online i szybkie przeniesienie wszystkich procesów do tego kanału jest w zagwarantować rozwój organizacji” – komentuje Roman Zabłocki menedżer odpowiedzialny strategicznie za zespoły Engineering & Operations oraz Sales & Marketing w Antal.

Specjaliści ds. marketingu i sprzedaży online poszukiwani

Niemal połowa badanych firm (48%) deklaruje, że planuje nadal prowadzić rekrutacje na nowe stanowiska – w tym 63% zamierza zachować ich liczbę na niezmienionym poziomie. Specjalistów i menedżerów dynamicznie poszukują przedsiębiorcy zwłaszcza z branży FMCG oraz Farmacja i sprzęt medyczny.

„Branża farmaceutyczna i medyczna w czasach pandemii koronawirusa ma się dobrze. Firmy biją rekordy sprzedaży. Mimo to, organizacje musiały zmienić swoje sposoby działania, gdyż bezpośredni kontakt z klientami stał się niemożliwy. Co istotne, wielu pracodawców twierdzi, że obecna sytuacja pomogła im zacieśnić relacje z partnerami. Sektor farmaceutyczny i medyczny dość łatwo dostosował swoje procedury produkcyjne do nowych wymogów, ponieważ bezpieczeństwo, higiena pracy i najwyższe standardy sterylności zawsze były stawiane na pierwszym miejscu. W Antal widzimy, że branża farmaceutyczno-medyczna z optymizmem patrzy w przyszłość, mimo iż wielu pracodawców  zamroziło obecnie prowadzone procesy rekrutacyjne, gdyż preferują osobisty kontakt z kandydatem przed podjęciem decyzji o zatrudnieniu” – komentuje Marta Lebuda, Team Leader, Antal Pharma & Medical Devices.

Jednocześnie zdecydowana większość badanych organizacji z sektora handlowego (84%) nie planuje żadnych zwolnień wśród kadry średniego i wyższego szczebla. Pojedyncze zwolnienia nieprzekraczające 10% zatrudnionych są deklarowane przez 14% firm, a większe zwolnienia planuje jedynie 1% przedsiębiorstw. Na najbardziej radykalne kroki decydują się częściej organizacje z branży opakowań (14%).

„Branża opakowań, jak cała gospodarka, w sposób istotny odczuwa zmiany związane z pandemią koronawirusa. Są jednak obszary, gdzie ze względu na specyfikę oferowanych dóbr widać wzrost popytu. Firmy produkujące opakowania dla branży spożywczej, chemiczno-kosmetycznej oraz farmaceutycznej w najmniejszym stopniu odczuły skutki pandemii. Nie odnotowały spadku sprzedaży czy odpływu klientów. Wprost przeciwnie – organizacje osiągają ponadprzeciętne wyniki i wzrosty, a co za tym idzie nie planują zwolnień pracowników ani redukcji nowych rekrutacji. Koronawius podzielił jednak branże i obecnie przed poważnym wyzwaniem stają firmy, które swoje produkty kierują do branży motoryzacyjnej, AGD czy przemysłowej, zwłaszcza jeżeli produkują na potrzeby rynków zagranicznych, przez co zagrożona jest stabilność ich łańcuchów dostaw. Tego typu organizacje będą prawdopodobnie zmuszone zredukować zatrudnienie o ponad 10 procent. Jakkolwiek trudno na razie oszacować jaki wpływ na funkcjonowanie branży opakowaniowej będzie miało COVID-19, tak już teraz widać wzrost zainteresowania produkcją opakowań dla e-commerce i branży spożywczej. Można się więc spodziewać, że w tych obszarach zatrudnienie wzrośnie – komentuje Anna Bzymek, Packaging Market Leader & Team Leader \ ReX Leader, Antal.

Wyzwania w czasie pandemii

Najwięcej respondentów (62%) wskazuje, że wyzwaniem dla ich działalności jest dostosowanie zakresu obowiązków pracowników do wymogów jakie niesie za sobą praca zdalna. Również dostosowanie technologiczne w tym aspekcie jest ważne dla niemal połowy organizacji.

Pandemia koronawirusa z dnia na dzień zmieniła biznes i funkcjonowanie wielu organizacji. Obecnie jednym z kluczowych tematów i wyzwań dla firm jest organizacja pracy zdalnej. Z jednej strony jej sprawne wdrożenie wiąże się z koniecznością technologicznego dostosowania organizacji do wymogów pracy poza biurem- w tym zapewnienie pracownikowi odpowiedniego sprzętu oraz oprogramowania. Z drugiej strony sytuacja wymusza na pracodawcach zmianę podejścia do biznesu, w tym modyfikację zakresu obowiązków pracowników oraz dostosowanie zespołu do licznych ograniczeń, jakie niesie z sobą praca z domu. Zmiany dotykają również procesów rekrutacyjnych. Coraz częściej działy HR wykorzystują takie narzędzia jak: webinary, video konferencje, zahasłowane miejsce online z podstawową wiedzą, potrzebną do wdrożenia. Internetowe narzędzia w znacznym stopniu pozwalają usprawnić realizowane procesy rekrutacyjne i onboarding nowych pracowników   – komentuje Krzysztof Borkowski, Senior Consultant, Sales & Marketing, Antal.

O badaniu

Badanie na próbie 284 firm z sektora handlu i produkcji zostało przeprowadzone metodą CATI w dniach 1-7 kwietnia 2020 roku.

W czasach gdy handel konwencjonalny przeżywa krach, jego wirtualny odpowiednik święci triumfy. Według najświeższych danych, zebranych przez firmę analityczną Quantum Metric, amerykańscy detaliści odnotowali 50-procentowy wzrost przychodów w kanale e-commerce między piątym a ósmym tygodniem 2020 r., czyli w czasie, kiedy choroba zaczęła szybko rozprzestrzeniać się poza Azją. Jak wobec tego powinny zachować się firmy, aby popłynąć na cyfrowej fali, wywołanej uderzeniem koronawirusa?

COVID-19 nie pozostawił wyboru władzom wielu krajów – by go skutecznie zwalczyć, nałożono kwarantanny i ograniczenia ruchu w głównych obszarach metropolitalnych. To zaś zmusiło konsumentów na całym świecie do robienia zakupów za pośrednictwem platform cyfrowych, takich jak Amazon, Allegro czy eBay. Jaki przyniosło to skutek dla handlu w sieci?

Według badania firmy analitycznej Quantum Metric, przychody detalistów, którzy prowadzą online’owy sklep detaliczny, wzrosły o ponad połowę! Firma przeanalizowała łącznie około 5,5 miliarda anonimowych wizyt, jakich dokonali klienci z USA za pośrednictwem sieci www, tak na komputerach stacjonarnych, jak i urządzeniach mobilnych. Pod uwagę wzięto okres od 27 stycznia do 23 lutego, kiedy to choroba zaczęła szybko rozprzestrzeniać się poza Azją.

– Pogłębiona analiza wykazała, że o blisko 10 proc. wzrósł wskaźnik konwersji w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Znacznie więcej kupujących, którzy odwiedzali strony internetowe sprzedawców, ostatecznie dokonało zakupu. To jeden z najważniejszych wskaźników w handlu online, który mierzy zarówno skuteczność naszych działań reklamowych w sieci, jak i ogólną atrakcyjność oferty, na którą składa się wiele czynników, np. cena, jakość, renoma itd. – zauważa Sascha Stockem z Nethansy, która specjalizuje się w optymalizacji sprzedaży na platformie e-commerce Amazona, wprowadzając na nią polskie i niemieckie firmy.

Biznesowy surfer na fali wirusa

Od wielu lat obserwujemy umiarkowaną migrację handlu do sieci. Wszystko wskazuje na to, że wybuch globalnej pandemii znacznie ten proces przyspieszył. Konsumenci chcą unikać miejsc publicznych, a rozbudowany sklep online to nie tylko idealne rozwiązanie dla introwertyków, lecz również wygodna, bezpieczna i niewymagająca kontaktu z drugą osobą alternatywa dla klasycznych zakupów. Te atrybuty nabierają znaczenia w obliczu rozszerzającej się epidemii wirusa.

Jak bardzo zmienił się dzień statystycznego Kowalskiego od czasu wybuchu epidemii, najlepiej obrazuje najnowszy raport przygotowany przez Cloud Technologies. Specjaliści warszawskiej spółki big data zgromadzili i przeanalizowali dane GPS z telefonów komórkowych milionów Polaków i sprawdzili, jak zmieniła się nasza aktywność w przemieszczaniu. Okazuje się, że odkąd nad Wisłą odnotowano pierwszy przypadek zakażenia wirusem COVID-19, nasz ruch zaczął mocno spadać, by pod koniec badania, tj. 25.03.2020 r., osiągnąć poziom około 40 proc. wartości z czasów przed epidemią.

– W czasie epidemii więcej czasu spędzamy w sieci. Możemy więc bezpiecznie założyć, że w związku z tym więcej czasu poświęcamy na internetowe zakupy. Popyt jest tak duży, że gigant handlu elektronicznego Amazon zdecydował się na stworzenie dodatkowych 100 tys. etatów oraz podniósł wynagrodzenie za nadgodziny dla pracowników magazynowych, aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie – podsumowuje Sascha Stockem z Nethansy.

Wzrost zainteresowania zakupami online dostrzegają najwięksi, czego przykładem są działania marki Carrefour, która uruchomiła swój oficjalny sklep na platformie Allegro, gdzie klienci mogą dokonać zakupu lwiej części asortymentu oferowanego w sklepach stacjonarnych marki. Z kolei sklep e-obuwie rozwija w największych miastach sieć punktów, w których potencjalny nabywca może dokonać dokładnego skanu swojej stopy, co umożliwia perfekcyjne dopasowanie obuwia, bez wychodzenia z domu. W dobie kryzysu internetowy handel kwitnie. To, co wydawało się melodią przyszłości, staje się hymnem dnia dzisiejszego.

– Według danych rządu USA, w czwartym kwartale 2019 r. sprzedaż internetowa stanowiła 11,4 proc. całkowitych wydatków detalicznych. Niedawne prognozy przewidywały, że w 2020 r. e-handel będzie odpowiadał za ich 12 proc. lub nieco więcej. Patrząc na dynamikę zmian, oceniamy, że wskaźnik ten może osiągnąć nawet dwukrotnie wyższy poziom, zatrzymując się na około 20%. Oczywiście sytuacja jest niepewna, a przyszłość trudna do przewidzenia. Wszystko zależy od tego, jakie będą gospodarcze powikłania powirusowe – twierdzi Sascha Stockem z Nethansy.

Jak odnaleźć się w sytuacji, kiedy fala, która za sprawą koronawirusa uderzyła w globalny handel, chwieje nim na wszystkie strony? Według CEO Nethansy, trzeba jak najszybciej nauczyć się na niej surfować. – Przedsiębiorcy muszą pamiętać, że chociaż wystąpienie epidemii było wielką niespodzianką, to nie mamy do czynienia z czymś, co nie miałoby miejsca w przeszłości. W podobnej sytuacji znalazły się w 2002 i 2003 roku sklepy Alibaba i JD.com, które w wyniku kryzysu wywołanego przez SARS wyraźnie zwiększyły swoje przychody – dodaje Stockem.

Wyważanie otwartych drzwi

Obecnie dobrze jest korzystać doświadczeń firm, które wcześniej znalazły się w podobnej sytuacji. Nie ma sensu powielać ich błędów czy wyważać otwartych już drzwi. O jakich praktykach powinniśmy pamiętać?

– Przede wszystkim musimy przygotować się na zmianę zachowania naszych klientów. Dotychczas byli oni najbardziej aktywni w internecie wcześnie rano, późnym wieczorem oraz w nocy. Obecnie aktywni są niemal całą dobę. W gotowości musimy być więc non stop. Klient nigdy nie śpi – radzi Stockem.

Konieczność elastyczności w działaniu i wzmożone zainteresowanie ofertą nastręczają kolejnych problemów, takich jak obciążenie łańcucha dostaw oraz niedostateczna wydajność firm kurierskich. W czasie kryzysu sama dostawa towaru do klienta staje się sporym wyzwaniem. Dlatego firmy handlujące w sieci coraz częściej stawiają na dywersyfikację usług kurierskich, podpisując umowy z wieloma operatorami.

– Zdarza się, że w natłoku obowiązków i procedur firma kurierska nie jest w stanie zrealizować transportu przesyłki w terminie. Wówczas możemy posiłkować się usługami innego przewoźnika. Powinniśmy również zadbać o odpowiednią komunikację z klientem, na bieżąco informując go o wszystkich zmianach i trudnościach. Najlepiej jest postawić na automatyzację całego procesu, inaczej będzie on sporym obciążeniem dla obsługi e-sklepu – dodaje CEO Nethansy.

COVID-19 to nie tylko utrapienie dla pracodawców, ale również i nie lada zmartwienie dla pracowników, którzy drżą o swoje posady. Klęska nieurodzaju w biznesie konwencjonalnym zaowocowała falą zwolnień i redukcją kadry pracowniczej. Dlatego kwestia zatrudnienia to jedno z najtrudniejszych wyzwań, jakie ma przed sobą biznes. Na szczęście prezesi i managerowie nie muszą składać broni, gdyż istnieją rozwiązania pozwalające na utrzymanie zagrożonych stanowisk. Wystarcza reorganizacja pracy i otwartość na zmiany.

Elastyczna siła robocza to klucz do sukcesu. Chińskie firmy, takie jak hotele, restauracje czy kina, które odnotowały gwałtowny spadek odwiedzin lub zostały przymusowo zamknięte, dokonały ciekawego manewru. Tymczasowo podzieliły się swoimi pracownikami z siecią sklepów Hema, borykającą się z niedoborem personelu. Śladem Hemy, która należy do największego konkurenta Amazona, poszły inne firmy. Na rynku zachodnim Ele, Meituan i JD’s 7Fresh zapożyczyły siłę roboczą z dotniętych kryzysem restauracji.

Co kupujemy w czasie epidemii?

Amazon oferuje szereg narzędzi do śledzenia trendów zakupowych na swojej platformie handlowej. Korzystając z nich, sprzedawcy mogą dostosować swoją ofertę do aktualnego popytu. – Patrząc na historię wyszukiwanych haseł w serwisie Amazon, mogliśmy przewidzieć trendy, jakie zdominują handel w najbliższych tygodniach. W ostatnim kwartale 2019 roku nikt jeszcze nie spodziewał się nadejścia koronawirusa, a w zestawieniu top 5 najpopularniejszych wyszukiwań dominowała elektronika. W styczniu drugim najczęściej poszukiwanym produktem były maseczki zabezpieczające przed zakażeniem, jednak pozostałe pozycje pozostały niezmienne. W lutym doszło do całkowitej dominacji produktów związanych z przygotowaniami na epidemię. Wszystkie pięć pozycji było związanych z ochroną zdrowia. Marzec przyniósł nam kolejną zmianę – ranking został zdominowany przez papier toaletowy i środki do dezynfekcji – mówi Sascha Stockem.

Nad Wisłą początkowy okres wybuchu epidemii był dla e-commerce jak trzęsienie ziemi. Doskonale ilustrują to dane zebrane przez Sembot.io, polską firmę oferującą zbiór narzędzi dla ekspertów Google Ads, które pozwalają zwiększyć efektywność kampanii reklamowych oraz uzyskać nowe informacje o zachowaniu klientów. Sembot.io wziął pod lupę konta reklamowe 300 sklepów internetowych. Okazuje się, że 20 marca dla rodzimego e-commerce był dniem najgorszym. Wydatki na reklamę wyświetlaną w modelu CPC, czyli płatną za każde kliknięcie, wyniosły zaledwie 35 tys. zł. To o 40 proc. mniej niż 20 lutego. Tymczasem 9 dni później za kliknięcia internautów w banery e-sklepy zapłaciły 62 tys. zł. To jedynie 5 proc. mniej niż średnia z analogicznego dnia w miesiącu poprzedzającym.

– Trend jest obiecujący. Wszystko wskazuje na to, że internetowy handel dobrami normalnymi powoli wraca do stanu sprzed epidemii. Najgorsze emocje opadły. Przyzwyczailiśmy się do obecnej sytuacji, a takie artykuły jak papier toaletowy czy żele antybakteryjne wróciły na sklepowe półki. Jest ich również pod dostatkiem w naszych domach. Kiedy podstawowe potrzeby konsumenta są zaspokojone, wtedy znów interesuje się on takimi produktami, jak materace, lampy, elektryka czy odzież. W naszych danych widać to wyraźnie – tłumaczy Bartosz Ferenc, prezes zarządu Sembot.io.

E-commerce w Polsce to około 7% handlu detalicznego. W internecie kupujemy jednak coraz częściej. Sprzyja temu wszechobecny lockdown i dążenie Polaków do zachowania dystansu społecznego. – Jeśli z tych 93 proc. zakupów, które dotychczas robiliśmy w fizycznych punktach sprzedaży, e-commerce przejmie chociażby 10, to sprzedawcy internetowi zanotują poważny wzrost obrotów. Na tej koniunkturze zyskają również firmy mocno z nimi związane, takie jak np. interaktywne agencje reklamowe – dodaje Ferenc.

Klient na wagę złota

Obok reklamy, na objawy zarażenia wirusem skutecznym lekarstwem dla e-commerce są również badania UX, będące głównym elementem projektowania i rozwoju serwisów. W czasie zagrożonej koniunktury firmy potrzebują rozwiązań dopasowanych do realnych potrzeb odbiorcy. – Złe doświadczenie użytkownika bywa przysłowiową łyżką dziegciu w beczce miodu. Nawet jeśli aplikacja czy strona internetowa na pierwszy rzut oka wydaje się rewelacyjna, to istnieją mankamenty, o których zazwyczaj dowiadujemy się w trakcie badań, znacząco obniżające wyniki sprzedaży. W przypadku dużych podmiotów e-commerce zwiększenie obrotów o 5 proc. to setki tysięcy zł. Nie są to kwoty, które można lekceważyć, a w czasie recesji mogą one przesądzić o dalszych losach firmy – tłumaczy Piotr Chwiedziewicz, Marketing Manager z Symetrii, przodującej polskiej agencji w obszarze User Experience. Symetria jest jedyną firmą z Polski zrzeszoną w ramach UXalliance – organizacji, w skład której wchodzi 26 firm trudniących się projektowaniem doświadczeń użytkownika, które należą do ścisłej światowej czołówki. W Europie zaledwie 12 firm może pochwalić się takim statusem.

– W tak trudnym okresie każdą złotówkę firmy oglądają z obu stron. Nie myśli się wtedy o doskonaleniu punktów sprzedaży, a to ogromny błąd. Analitycy z McKinsey przez 5 lat obserwowali 300 firm, by zmierzyć korelację pomiędzy przychodami a dobrą praktyką User Experience. Udowodniono, że przychody firm kładących nacisk na właściwe projektowanie doświadczeń użytkownika rosną dwukrotnie szybciej – dodaje Chwiedziewicz.

Tylko jak prowadzić badania, nie spotykając się z ich uczestnikami? Eksperci z całego świata zrzeszeni w UXalliance pochylili się nad tym problemem i wspólnie opracowali wytyczne dotyczące prowadzenia badań w obliczu globalnej pandemii. Co istotne, ich wskazówki mogą być niezwykle cenne dla firm z wielu branż, nie tylko IT. Badania to bowiem temat uniwersalny.

Nowy początek

Koronawirus zmienił sposób funkcjonowania zarówno firmy, jak i konsumentów. Tak sektor publiczny, jak i prywatny, starają się opanować negatywne skutki epidemii. Wydaje się, że świat na moment stanął w miejscu, wstrzymując oddech, lecz w rzeczywistości jest zupełnie inaczej.

Na całym świecie zachodzą zmiany, jakich nie możemy powstrzymać, a zarówno społeczeństwo, jak i biznes są świadkami małych rewolucji w różnych wymiarach funkcjonowania. W tej sytuacji musimy odpowiedzieć sobie na pytanie: czy wszystkie zmiany spowodowane wybuchem epidemii uda się cofnąć i czy rzeczywiście wszystkie one są zmianami na gorsze? Być może niektóre zaszłyby naturalnie, a epidemia ten proces jedynie przyspieszyła.

W ostatnim czasie w mediach pojawiło się wiele informacji o możliwym pozytywnym wpływie koronawirusa na środowisko, a w szczególności spadku emisji zanieczyszczeń do atmosfery i tym samy pośrednio znaczącej poprawie jakości powietrza. Doniesienia te komentuje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

O jakości powietrza decyduje wiele elementów. Istnieją trzy kategorie źródeł powstawania zanieczyszczeń w atmosferze. Pierwszym z nich jest emisja związana bezpośrednio z działalnością człowieka. W Polsce to głównie emisja w sektorze komunalno-bytowym związana z produkcją ciepła i energii w urządzeniach indywidualnych, emisja z sektora energetyki, transportu, rolnictwa, produkcji przemysłowej i działalności usługowej. Drugim źródłem jest emisja pośrednio związana z działalnością człowieka, czyli tzw. wtórna emisja, obejmująca m.in. porywanie wcześniej wyemitowanych cząstek pyłu z dróg, wysypisk, hałd, emisja z odkrytych pól uprawnych oraz tworzenie się zanieczyszczeń w atmosferze. Trzecią kategorią jest emisja naturalna powodowana m.in. przez aerozol morski, aktywność wulkaniczną, sejsmiczną i geotermiczną, naturalne pożary lasów i torfowisk, emisję aerozolu biologicznego (pyłki roślinne, zarodniki grzybów, fragmenty materiału roślinnego, wirusy i bakterie) oraz przenoszenie zanieczyszczeń z regionów suchych i pustynnych. Wirusy są zaliczane do emisji naturalnych (jak np. wirusy grypy, czy bakterie chorobotwórcze), a ich udział w zanieczyszczeniu powietrza jest pomijalny.

Koronawirus a jakość powietrza

Zagrożenie dla zdrowia publicznego, jakim jest koronawirus, wymusza znaczące zmiany w sposobie i intensywności działalności człowieka. Obecnie nie mamy jeszcze dokładnych analiz, ale wprowadzanie zakazów przemieszczania się, organizowania zgromadzeń publicznych oraz nakaz unikania kontaktów z innymi osobami czy powszechna kwarantanna, zdecydowanie wpłynęło na zmianę sposobu funkcjonowania społeczeństwa oraz w sektorach gospodarki o mniejszym stopniu emisyjnym (małe przedsiębiorstwa). Zdecydowanie zmienił się model przemieszczania ludzi w miastach (poza miastami te zmiany są znacznie mniej widoczne). Szacuje się, że liczba pojazdów poruszających się po drogach w miastach spadła zaledwie o 30%. Wynika to z faktu, że wiele osób, które musi się przemieszczać, unika komunikacji publicznej (funkcjonującej znacznie rzadziej niż normalnie) i obecnie porusza się autami prywatnymi, natomiast transport publiczny i spedycyjny zmienił się nieznacznie.

Jeśli chodzi o natężenie ruchu na ulicach, sytuacja przypomina do złudzenia okres wakacyjny, więc nie ma się co dziwić, że obserwowane poziomy zanieczyszczeń są analogiczne. Należy zauważyć, że transport spedycyjny nadal funkcjonuje, przy wzroście usług kurierskich, wynikających ze zwiększonej liczby zamówień produktów z dowozem do domu. W przypadku dróg uznawanych za trasy z intensywnym ruchem w miastach, obecna sytuacja powoduje spadek stężeń tlenków azotu, zbliżając się do poziomu tła miejskiego, czyli jest to spadek o około połowę sprzed okresu kwarantanny. Wynika to też z udziału emisji z transportu w rachunku globalnym. Dla porównania, około 35% tlenków azotu wprowadzanych do atmosfery, pochodzi z transportu, przy podobnym udziale przemysłu i energetyki. – komentuje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery IOŚ-PIB, realizującego projekt Klimada 2.0

W przypadku pyłu zawieszonego te zmiany nie są aż tak widoczne. Wynika to z niskiego udziału sektora transportu w kreowaniu jakości powietrza w miastach (transport stanowi niecałe 10% emisji pyłu w Polsce). Potwierdzają to wyniki pomiarów Państwowego Monitoringu Środowiska w ostatnich 2 latach oraz na przełomie lutego i marca tego roku, gdy nie notowano w praktyce sytuacji smogowych zimą (potwierdzając tym samym dominującą rolę tzw. „niskiej emisji” w tworzeniu zanieczyszczeń). Nierzadko wyniki pomiarów na przełomie marca i kwietnia bieżącego roku wskazywały miejscami nadal wysokie stężenia pyłu PM10 przekraczające normatywną wartość dobową w wielu miastach, pomimo widocznego ograniczenia ruchu pojazdów.

Czy zmiany w konsumpcji wpłynęły na gospodarkę?

Kwarantanna i ograniczenie wychodzenia z domów mocno wpłynęło na nasz styl konsumpcji. Wychodzimy tylko, kiedy to konieczne. Czy jest to równoznaczne, z tym, że struktura poboru energii uległa zmianie?

W porównywalnym okresie zeszłego roku obecnie nie zmieniła się również aktywność energetyki ani przemysłu, który w dużej mierze wykorzystuje gaz jako paliwo. Duże znaczenie w ocenach jakości powietrza w tym roku ma relatywnie wysoka temperatura, która powoduje niższe zapotrzebowanie na ciepło, tym samym wpływając na mniejszą ilość spalanego paliwa do celów grzewczych. Należy zaznaczyć, że wyższe niż przeciętnie tegoroczne temperatury w lutym i marcu oraz przebywanie społeczeństwa w domach, lokalnie mogło spowodować wyższą emisję wynikającą z rekreacyjnego i częstszego uruchomienia kominków, kosztem innych systemów grzewczych, np. pieców gazowych. Taka sytuacja nie ma miejsca, gdy ludzie przebywają w pracy. Tak więc ocena wpływu koronawirusa na jakość powietrza jest wielowątkowa i w wielu przypadkach niejednoznaczna, a autorytatywne stwierdzenia pojawiające się w prasie o znacznej jej poprawie z powodu koronawirusa, jak na razie nie mają większego uzasadnienia – dodaje Krzysztof Skotak, kierownik Ośrodka Ochrony Atmosfery IOŚ-PIB, realizującego projekt Klimada 2.0.

Przy tego typu analizach należy rozważyć wszystkie potencjalne czynniki mogące mieć wpływ na jakość powietrza, w tym również wpływ warunków meteorologicznych i klimatycznych (w tym prędkości i kierunki wiatrów), podjęte wcześniej decyzje mające na celu redukcję emisji (np. wymiana pieców, wprowadzenie norm jakości paliw stałych itd.) czy zmianę zachowań ludzi (dogrzewanie domów źródłami emisyjnymi, przy nadal niskich temperaturach nocą).

Czy koronawirus faktycznie ma wpływ na jakość powietrza?

Czy rzeczywiście mniejsze natężenie ruchu na ulicach spowodowało znaczącą poprawę jakości powietrza? Wyniki pomiarów wskazują, że w niewielkim stopniu i mogą to być zmiany krótkotrwałe. Na jakość powietrza kluczowy wpływ mają długofalowe działania mogące przyczynić się do zmian w wielkości oraz strukturze emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Takim przykładem są m.in. rozporządzenia w kwestii zmian sposobu produkcji energii (np. postać miksu energetycznego), wprowadzenie przepisów prawnych dotyczących jakości paliw stałych, wdrożenie w życie uchwał antysmogowych czy finansowanie wymiany pieców na niskoemisyjne lub przepisy ograniczające poruszanie się pojazdów w centrach miast. W takim przypadku o poprawie jakości powietrza decyduje konsekwencja w realizowaniu podjętych decyzji i kontrola ich przestrzegania.

Pandemia wirusa SARS-CoV-2 wpływa na życie, zdrowie i finanse Polaków. Sytuacja wielu osób już dziś pogorszyła się lub pogorszy się w przyszłości. Część z nich musiała zamknąć zakłady usługowe (chociażby restauracje, agroturystyki, czy hotele), część przebywa w kwarantannie i nie może wykonywać pracy zarobkowej. Związek Przedsiębiorstw Finansowych i zrzeszone w tej organizacji firmy windykacyjne zachęcają osoby zadłużone do dialogu. – Powiedz o swoich kłopotach finansowych, a wspólnie wypracujemy inne reguły spłaty – przekonują.

Dla osób, które mają zadłużenie, obecna sytuacja może być wyjątkowo trudna. – Firmy windykacyjne, zrzeszone w Związku Przedsiębiorstw Finansowych, zachęcają konsumentów do kontaktu i otwartej rozmowy. Jeżeli ktoś ma problem ze spłatą zadłużenia, zwłaszcza w związku z pandemią, powinien otwarcie powiedzieć o swoich kłopotach finansowych, chociażby zawieszeniu działalności gospodarczej, utracie pracy i innych czynnikach. Celem jest wypracowanie innych reguł spłaty, dopasowanych do potrzeb danej osoby – mówi Andrzej Roter, Prezes Zarządu ZPF. – Warto przypomnieć, że na co dzień – nie tylko w obecnej sytuacji – branża windykacyjna stosuje szereg rozwiązań zakorzenionych w polubownym podejściu, które mają na celu wsparcie konsumentów w powrocie do równowagi finansowej. To właśnie dziś ta filozofia działania, stosowana już od wielu lat, nabiera jeszcze większego znaczenia. Nie wszystkie osoby jednak wiedzą, w jaki sposób firma windykacyjna może ich wesprzeć – dodaje Andrzej Roter.

Wsparcie, o którym warto wiedzieć

W badaniu opinii, zrealizowanym przez SW Research na zlecenie Związku Przedsiębiorstw Finansowych, aż 72 proc. respondentów, których zapytano czy wiedzą w jaki sposób firmy windykacyjne mogą ich wesprzeć w spłacie zadłużenia, odpowiedziało, że nie wie.

Warto zatem przypomnieć, że zadłużenie można m.in. rozłożyć na dogodne raty, dostosowane do możliwości budżetowych klienta, zwłaszcza jeżeli ten budżet, z powodu pandemii, jest nadwerężony. Możliwe jest również wydłużenie okresu spłaty, a co za tym idzie – obniżenie wysokości rat w uzgodnionym przez strony okresie. Konsument może wnioskować również o zmianę terminu spłaty zadłużenia, a w uzasadnionych przypadkach – o częściowe wstrzymanie naliczanych odsetek.

Czasem najtrudniej porozmawiać otwarcie

Z badania opinii zleconego przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych wynika też, że wiele osób ma problemy z otwartą rozmową na temat swojego zadłużenia. Co piąty ankietowany przyznał, że nie dzieli się z bliskimi informacją o spóźnianiu się ze spłatą. Zazwyczaj dlatego, że nie chce ich martwić (47 proc.), wstydzi się (21 proc.) bądź zależy mu na uniknięciu kłótni (14 proc.).

Aż 35 proc. respondentów boryka się z zadłużeniem samodzielnie twierdząc, że „to ich prywatna sprawa”. Co piąty ankietowany nie jest też otwarty na rozmowę z firmą windykacyjną i stara się unikać kontaktu, zanim wyjaśni z jakiego powodu tenże kontakt nastąpił. Te osoby twierdzą wprost, że „nie zamierzają rozmawiać”, ale równie pokaźna grupa (21 proc.) deklaruje, że jest zdziwiona jakimkolwiek kontaktem, bo – według jej wiedzy – nie ma żadnego zadłużenia.

– Trudno rozmawiać o zadłużeniu, ponieważ niemożność spłacania swoich zobowiązań może być sytuacją trudną i stresującą, której możemy obawiać i odsuwać w czasie nawet, ostatecznie, pozytywne rozwiązania. Z naszego badania opinii wynika, że ponad 60 proc. osób stresuje się, jeżeli z jakiegoś powodu nie może lub przewiduje, że nie będzie mogła uregulować należności w terminie. W obecnej sytuacji opłacenie rachunków, spłata rat kredytowych czy innych należności może być jeszcze trudniejsze. Dlatego apelujemy, by konsumenci nie borykali się z tym sami. Przekonujemy: „skontaktuj się z firmą windykacyjną, powiedz o swojej sytuacji finansowej, porozmawiaj”. Taki dialog może być dobrym sposobem na poprawę trudnego położenia niektórych konsumentów – podsumowuje Andrzej Roter, prezes ZPF.

Warto również przypomnieć, że jeżeli trudność ze spłatą wynika z mniejszej dostępności placówek bankowych, czy pocztowych (skrócone godziny pracy lub całkowite zamknięcie) zadłużenie można spłacić również online, bez konieczności wychodzenia z domu.

Pandemia koronawirusa doprowadziła do ograniczenia aktywności 3 mld ludzi. Międzynarodowa Organizacja Pracy szacuje, że nawet 25 mln ludzi na całym świecie może zostać zwolnionych. Konsumpcja ma spaść o 33%, a każdy  miesiąc hibernacji gospodarki odznacza się negatywnym wpływem na globalne PKB w wysokości 2 pkt. proc. Olbrzymie pakiety stymulacyjne osłonią gospodarkę światową przed całkowitą katastrofą, ale z pewnością nie pozwolą zachować dotychczasowej jej struktury. Analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego w raporcie „Pandenomics. Zestaw narzędzi fiskalnych i monetarnych w dobie kryzysów”, podsumowują pierwszy etap światowej walki z pandemią i proponują 10 rekomendacji, które pozwolą zapewnić rozwój w czasie wychodzenia z kryzysu.

Kryzys gospodarczy wywołany walką ze skutkami pandemii koronawirusa to wydarzenie bez precedensu w ostatnich dekadach. Widać to m.in. w reakcjach i działaniach podjętych w poszczególnych krajach. Łącznie kraje G20 i Polska zaplanowały przeznaczenie ponad 4 bln USD na stymulację fiskalną i to już w pierwszej fazie zmagań z koronawirusem. Polski pakiet fiskalny wynosi. 6,2 proc. PKB i jest o ponad 5 pp. wyższy niż w przypadku kryzysu finansowego 2009 roku. Taka skala działań nie dziwi. Obecna sytuacja wydaje się poważniejsza od kryzysu sprzed dekady, bo stopień ograniczenia aktywności gospodarczej, z jakim mamy dziś do czynienia, jest charakterystyczny raczej dla warunków wojennych – mówi Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Koronawirus jako podwójny szok

Pandemia koronawirusa zaskoczyła nie tylko tempem rozprzestrzeniania się między krajami, a nawet kontynentami. Niespodziewane jest także to, że w nowoczesnym świecie jedynymi skutecznymi metodami zapobiegającymi dalszej ekspansji COVID-19 są społeczna izolacja i zahamowanie aktywności, także gospodarczej, ludności. Mamy do czynienia z ograniczeniem podaży pracy z powodu zachorowań, kwarantanny i innych obostrzeń oraz brakiem komponentów do produkcji na skutek zerwania łańcuchów dostaw. Tym zjawiskom towarzyszy spadek konsumpcji i inwestycji prywatnych oraz silne załamanie w najbardziej wrażliwych na skutki hibernacji sektorach, takich jak turystyka czy transport. Spada dostępność do kredytów dla firm, obniża się stabilność sektora finansowego. Ostatnim kanałem oddziaływania koronawirusa są nastroje społeczne, gdzie występuje odpływ kapitału związany z paniką inwestorów i spadek zaufania przedsiębiorców. Wystarczy spojrzeć na statystyki płynące zza oceanu, aby wiedzieć, że obecny kryzys dotknie sfery realnej gospodarki w stopniu większym niż kryzys finansowy sprzed ponad dekady. Wówczas z amerykańskiego rynku pracy zniknęło 8,7 mln miejsc pracy. Tylko między 14 marca a 3 kwietnia tego roku aż 16,6 mln Amerykanów złożyło wniosek o zasiłek dla bezrobotnych, a to przecież dopiero początek.

Bezprecedensowe środki wobec bezprecedensowego kryzysu

Zestawiając wielkość programów (w proc. PKB) ogłoszonych obecnie z tymi z roku 2009 widać, że dziś przeznacza się na ratowanie gospodarek znacznie więcej środków. jak dalece więcej środków. Dla przykładu w pakiet stymulacyjny USA w wysokości 2 bln. USD dwukrotnie przewyższa środki przeznaczone na ochronę gospodarki w czasach kryzysu finansowego 2007-2009. Gdyby dodatkowo uwzględnić wprowadzane mechanizmy gwarancyjne, wartości pakietów byłyby jeszcze znacząco większe (np. dla Polski byłoby to 13,5 proc. PKB zamiast 6,2 proc. PKB, dla Niemiec 25 proc. PKB zamiast 4,9 % PKB).

Kryzysowe polityki gospodarcze mają wiele cech wspólnych, ale różnią się rozłożeniem akcentów i rozwiązaniami szczegółowymi. W Niemczech stosuje się tzw. Kurzarbeitergeld, którego celem jest utrzymanie zatrudnienia w przedsiębiorstwach pomimo spadku obrotów firmy. Polega ono na państwowym wsparciu wypłat pensji, kiedy firmom brakuje zleceń. Wprowadzone w marcu zmiany w Kurzarbeitergeld pozwalają na objęcie programem także pracowników tymczasowych, zawieszenie wpłat na ubezpieczenia społeczne za pracowników oraz zwiększenie liczby firm mogących ubiegać się o rekompensaty. Podobnie do Niemiec działa Dania, gdzie rząd wypłaca 75 proc. wynagrodzeń pracowników w czasie kryzysu, Wielka Brytania, pokrywająca 80 proc. wysokości pensji oraz większość krajów europejskich. Francuzi postawili na utrzymanie istnienia jak największej liczby przedsiębiorstw poprzez gwarantowane pożyczki dla firm. Pożyczek udzielają banki komercyjne, zaś ich gwarantem jest rząd. Maksymalna kwota pożyczki to 3 miesiące obrotu lub 2 lata listy płac. W Norwegii łatwo jest zwolnić pracownika, ale państwo oferuje wysokie zasiłki dla bezrobotnych. Są one równe ponad 50% wynagrodzenia pracownika sprzed zwolnienia i mogą być wypłacane przez 26 tygodni w okresie 18 miesięcy. Hiszpania wprowadziła zakaz zwalniania pracowników w trakcie kryzysu, przy czym pracodawca jest zobowiązany do opłacania wyłącznie składek społecznych, a pracownicy mogą ubiegać się o zasiłek w wysokości do 70% ich pierwotnej pensji.

– Poszczególne kraje starają się robić wszystko, co w ich mocy, aby uchronić gospodarkę przed długotrwałą recesją. Również Komisja Europejska podjęła szereg działań, na czele z przeznaczeniem 3 mld EUR na Instrument Wsparcia Kryzysowego, 100 mld EUR na pożyczki dla krajów potrzebujących dofinansowania programów utrzymania zatrudnienia, dodatkowym 1 mld EUR z budżetu UE w formie gwarancji dla Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Z kolei Europejski Bank Inwestycyjny, w porozumieniu z KE, zaproponował 40 mld EUR na gwarancje pożyczkowe i dodatkową płynność dla banków. Pozwolono także na czasowe odejście od reguł Paktu Stabilności i Wzrostu, co oznacza zgodę na deficyty budżetowe przekraczające 3% PKB. Także Europejski Bank Centralny wdrożył nowe inicjatywy, zobowiązując się do przeznaczenia 870 mld EUR na zakup aktywów, w tym obligacji rządowych, do końca 2020 roku – podkreśla Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

Rekomendacje

Jak pokazuje raport PIE, fazy kryzysu można podzielić na 5 etapów: przerwanie łańcuchów produkcji, wprowadzenie pierwszych restrykcji, całkowity lockdown, stopniowe łagodzenie ograniczeń i „nową normalność”. Środki zaradcze należy dobierać zależnie od fazy, w której się znajdujemy i dlatego dzisiaj dominują działania radykalne.

Jak podkreślają analitycy PIE już dziś trzeba myśleć o przyszłości. Trzeba się skupić przede wszystkim na nowym podejściu do rezerw strategicznych i wzmacnianiu potencjału polskiego przemysłu. Kraje dysponujące silnymi koncernami przemysłowymi mogły niemal natychmiast zaangażować je do produkcji dóbr na potrzeby sektora medycznego, w sytuacji ustania dostaw z Indii i Chin. Niezbędna jest znacząca poprawa w obszarze usług publicznych, przede wszystkim ochronie zdrowia. Trzeba usprawnić ją organizacyjnie, wzmocnić w sferze kadrowej i sprzętowej. Kolejna rekomendacja jest związana z koniecznością wykorzystania szans płynących z nowego otwarcia w handlu międzynarodowym. Skoro utrzymujemy płynność finansową firm, to także po to, by cały region Europy Centralnej zaczął odgrywać większą rolę w globalnej gospodarce.

– Ważnym elementem przygotowanego przez nas pakietu rekomendacji jest również utworzenie Funduszu Inwestycji Publicznych. Pozwoli on finansować działania inwestycyjne i antykryzysowe. Należą do nich zarówno duże projekty infrastrukturalne, ale także transformacja energetyczna, technologiczna modernizacja szkół i szpitali, wzmocnienie krajowego potencjału biotechnologii i farmacji czy też większe finansowanie badań i rozwoju w sektorze prywatnym – mówi Paweł Śliwowski, kierownik zespołu strategii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

Realizacja powyższych celów będzie możliwa jeżeli impuls fiskalny ze strony państwa zostanie podtrzymany także w warunkach nowej normalności. Konsolidacja finansów publicznych będzie zatem musiała poczekać. Analitycy PIE postulują również działania na rzecz jak najambitniejszego budżetu UE, pozwalającego przeznaczyć odpowiednie środki na rzecz polityki spójności, wspólnej polityki rolnej czy transformacji klimatycznej.

Grupa CDRL, właściciel marki Coccodrillo oraz Buslik, w I kwartale br. wygenerowała 72,65 mln zł przychodów w obu markach, o 15 proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Na znaczeniu zyskuje e-commerce – w marcu w polskim sklepie internetowym spółka odnotowała 3,03 mln zł, co jest wynikiem wyższym od ubiegłorocznego o 32 proc.

– Spadek przychodów spowodowany jest ogólną sytuacją gospodarczą zarówno w kraju jak i na świecie. Od połowy marca, z powodu ograniczenia działalności galerii handlowych, polskie sklepy generują minimalne przychody. Jednak klienci przenieśli się do Internetu dlatego obecnie skupiamy się na umacnianiu tego kanału sprzedaży. – komentuje Marek Dworczak, prezes CDRL.

Od początku stycznia do końca marca, przychody wygenerowane przez polskie sklepy stacjonarne wyniosły 23,44 mln zł i były niższe od ubiegłorocznych o 26 proc. W analogicznym okresie 2019 roku, kanał ten wygenerował 31,59 mln zł. Polski sklep e-commerce w minionym kwartale wypracował 6,26 mln zł i był niższy niż rok wcześniej o 9 proc.

– Na początku roku były prowadzone prace techniczne mające na celu usprawnienie działania sklepu Coccodrillo. W tym czasie system nie był wydajny, a sprzedaż była ograniczona – sytuacja ta ma odzwierciedlenie w przychodach generowanych na początku roku. Widać także negatywny efekt braku zimy w tym roku. Obecnie usprawniony kanał e-commerce działa bez zarzutu – jesteśmy przygotowani na wzmożony ruch. W samym marcu sprzedaż e-commerce wzrosła o 32 proc. – dodaje Tomasz Przybyła, wiceprezes CDRL.

W minionym kwartale stacjonarna sieć sklepów Buslik wygenerowała 40,31 mln zł przychodów. Jest to wynik niższy od ubiegłorocznego o 12 proc. Sklep e-commerce wypracował 2,64 mln zł – to o 93,4 proc. więcej niż w roku ubiegłym.

• Przepisy specustawy dotyczącej walki ze skutkami COVID-19 przewidują czasowe wygaśnięcie zobowiązań stron umowy najmu powierzchni handlowej w centrach handlowych w okresie obowiązywania w nich zakazu handlu.
• Wielu przedsiębiorców obawia się jednak, że przepisy są tak sformułowane, że właściciel nieruchomości, pomimo, że nie może domagać się zapłaty, musi wystawiać na bieżąco faktury z tytułu najmu, płacić VAT i wykazywać przychody.
• Zdaniem Konfederacji Lewiatan wynajmujący ma prawo do uznania, że stosunek najmu czasowo nie obowiązuje i tym samym niewystawiania faktur – bo najem jest czasowo wygaszony.

– Ustawa budzi wątpliwości interpretacyjne, w wielu miejscach narusza zakaz działania prawa wstecz. W przypadku najmu powierzchni handlowych w centrach handlowych, moim zdaniem, wynajmujący ma prawo do uznania, że stosunek najmu czasowo nie obowiązuje (wygasł z mocy prawa) i tym samym nie ma obowiązku wystawiania faktur – mówi Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, przewodniczący Rady Podatkowej Konfederacji Lewiatan.

– Warto pamiętać, że przepis ust. 2 wejdzie w życie z dniem zniesienia zakazu handlu i wtedy będzie dopiero wywoływał skutki. Tym samym jeśli najemca nie dopełni warunków, wynajmujący wystawi mu faktury za zaległe okresy, a ten będzie musiał je opłacić. Co najwyżej brak złożenia oferty przez najemcę, spowoduje reaktywację wzajemnych zobowiązań. W okresie obowiązywania zakazu handlu brak jest podstaw do wystawiania faktur. Zobowiązania te aktualnie wygasły z dniem wejścia w życie ust. 1 ustawy. Jak już wspomniałem przepis ust. 2 na razie jeszcze nie wszedł w życie i nie można go brać pod uwagę przy interpretacji przepisów już obowiązujących – dodaje przewodniczący Rady Podatkowej Konfederacji Lewiatan.

Przepis zgodnie, z którym czasowe wygaśnięcie zobowiązań z najmu przestaje wiązać wynajmującego jeśli najemca nie złoży wynajmującemu, w terminie trzech miesięcy od dnia zniesienia zakazu handlu, oferty przedłużenia obowiązywania umowy na dotychczasowych warunkach o okres obowiązywania zakazu plus sześć miesięcy, należy interpretować na korzyść wynajmującego.

– Skoro wcześniej nie mógł on żądać zapłaty i nie mógł fakturować usługi to obowiązek podatkowy z tytułu historycznego czynszu powstanie z chwilą bezskutecznego upływu do złożenia oferty – czyli kiedy zaistnieje przesłanka do tego, by postanowienia ust. 1 przestały wiązać – mówi Andrzej Nikończyk. Pamiętajmy, że samo złożenie oferty przez najemcę ma decydujące znaczenie, a nie to, czy wynajmujący ją przyjmie.

Zdaniem Konfederacji Lewiatan bardzo pomogłyby objaśnienia resortu finansów dotyczące postępowania podatników w takim przypadku. Zmiany w podatkach powinny być opisane w serii objaśnień lub interpretacji ogólnych dotyczących poszczególnych zagadnień, co pozwoliłoby wydawać je znacznie szybciej niż kompleksowe opracowania.

Pandemia koronawirusa wpłynęła na każdą gałąź gospodarki. Ekonomiści prognozują, że świat po koronawirusie nie będzie wyglądał tak, jak zaledwie dwa miesiące temu. Zmiany widzimy również w branży HR, która już kilka tygodni po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego zaczęła rządzić się nowymi prawami. Czy grozi nam powrót do stanu sprzed 15 lat?

Komentarz przygotowany przez Katarzynę Bereś, prezes zarządu w Agencji Pośrednictwa Pracy Polski HR EAST

Zmierzch rynku pracownika

Najtrudniejsza sytuacja na polskim rynku pracy panowała w 2003, kiedy poziom bezrobocia osiągnął ponad 20%. Od 2004 roku stopniowo spadał, z wyjątkiem nieznacznego wzrostu w latach 2008-2014, wzrost ten nie był jednak tak duży jak poprzednio. Za spadkiem bezrobocia szedł w parze wzrost średniego oraz minimalnego wynagrodzenia. Od roku 2014 mamy w Polsce do czynienia z tzw. rynkiem pracownika. Jest to sytuacja, w której jest znacznie więcej wolnych miejsc pracy, niż dostępnych kandydatów. W tym okresie powstało wiele nowych firm HR, specjalizujących się w rekrutacji personelu. Mimo tego, pracowników ciągle brakowało, stąd duże zainteresowanie rekrutacją transgraniczną i napływ kandydatów ze wschodu. Według danych ZUS z 2019, w Polsce było zatrudnionych ponad 600 tys. cudzoziemców, z czego 75% stanowili obywatele Ukrainy. Poziom bezrobocia wyniósł zaś niewiele ponad 5%.

Wraz z nadejściem 2020 roku, eksperci prognozowali odwrócenie panujących tendencji spowodowane znacznym wzrostem płacy minimalnej. Już w styczniu wielu przedsiębiorców deklarowało ograniczenie miejsc pracy na rzecz automatyzacji. Również na początku roku mogliśmy zaobserwować, że coraz więcej sklepów wielkopowierzchniowych wprowadziło kasy samoobsługowe, redukując tym samym liczbę personelu. Nikt jednak wtedy nie spodziewał się ogromnych zmian, które nadejdą w marcu wraz z wybuchem epidemii koronawirusa.

Z problemami zmierzą się zapewne również rolnicy. Po ogłoszeniu staniu pandemii i wprowadzeniu restrykcji dotyczących przekraczaniu graniach duża część obywateli Ukrainy zdecydowała siew wrócić do kraju. Częściowo w obawie przed chorobą, ale też wielu z nich z powodu nagłej utraty pracy. Analizując obecną sytuację na rynku pracy, spodziewam się, że niewielu z nich wróci do Polski w ciągu kilku najbliższych miesięcy. Zwróćmy uwagę, że w ciągu kilku ostatnich lat wzrosła liczba pracowników sezonowych wykonujący pracę przy zbiorach warzyw i owoców. W ogromnym stopniu byli to właśnie Ukraińcy. Dla polskich rolników brak możliwości zatrudnienia sezonowych pracowników ze wschodu będzie zapewne stanowił duży problem i w wielu przypadkach uniemożliwi zbiory. Nasi zachodni sąsiedzi również wprowadzili restrykcyjne przepisy dotyczące przekraczania granic, dotyczą one także pracowników sezonowych. Osoby, przyjeżdżające do pracy na co najmniej kilka tygodni, będą musiały poddać się dwutygodniowej kwarantannie. Pracownicy powinni móc udowodnić, że mają możliwość odbycia kwarantanny, lub że warunki mieszkaniowe spełniają wymogi higieniczne. W Polsce rządzący nie uregulowali tej kwestii, a czasu jest coraz mniej. Branża owocowo – warzywna postuluje, o wprowadzenie stosownych ułatwień.

Wprowadzenie stanu zagrożenia epidemicznego spowodowało falę zwolnień, szczególnie w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Wielu pracownikom skrócono wymiar pracy do części etatu, osoby na umowach cywilnoprawnych przestały widnieć w grafikach. Tym sposobem, na rynku pracy zaczęli pojawiać się kandydaci aktywnie szukający zatrudnienia. Z drugiej strony zakłady pracy, które dotąd miały duże zapotrzebowanie zostały zmuszone ograniczyć liczbę personelu do niezbędnego minimum. W efekcie sytuacja na rynku zaczęła się odwracać, ofert pracy jest coraz mniej, a kandydatów coraz więcej. Czy jest to chwilowy trend i po epidemii wszystko wróci do poprzedniego stanu? Czas pokaże. Na pewno kilka kolejnych miesięcy będzie szczególnie trudnych, zarówno dla przedsiębiorców, jak i pracowników.

Inflacja w Polsce osiągnęła 4,6%. Głównym winowajcą są ceny żywności rosnące o  8%. Zjawisko to jednak ma duże perspektywy, aby okazać się mocno tymczasowym patrząc na oczekiwania inflacyjne.

Inflacja w Polsce

Poznaliśmy dzisiaj dwa parametry. Inflacja w Polsce za marzec wyniosła imponujące 4,6% w skali roku. Z drugiej strony wskaźnik przyszłej inflacji wg BIEC wyniósł 74,9 punktów – jest najniższy od 2016 roku i czasów deflacji. Wskazuje to na bardzo duże prawdopodobieństwo tego, że obecna inflacja jest tylko zjawiskiem przejściowym i spowolnienie w gospodarce plus tanie surowce powodują stabilizację cen w dalszej części roku.

Wtorek bardzo dobry dla złotego

Wczorajszy dzień był bardzo dobry dla złotego. Powracający po świętach inwestorzy mieli wyraźnie więcej optymizmu, co przełożyło się na umocnienie polskiej waluty. Euro staniało do 4,52 zł. Jest to bardzo ważny poziom na wykresach tej waluty w ostatnim czasie. To z niego pod koniec marca i w drugim tygodniu kwietnia kurs odbijał się w górę. Oznacza to, że wielu inwestorów uważa to za atrakcyjny poziom, żeby nabyć polską walutę. W rezultacie ciężej będzie go przebić. Potwierdzają to obserwacje z dzisiejszego ranka, gdzie euro znów drożeje. Podobnie do euro zachowywały się inne waluty.

Dane z Chin nie takie złe

Epidemia koronawirusa ma realne przełożenie na wymianę handlową. Wydawać by się mogło, że import z Chin przeżywa olbrzymie problemy i dane o handlu zagranicznym Chin okażą się fatalne. Eksport spadł o 6,6% w marcu w ujęciu rocznym, podczas gdy oczekiwano 14% spadku. Import z kolei zmniejszył się o zaledwie 0,9% przy oczekiwanym spadku o 9,5%. To dużo lepsze dane niż w lutym i pokazujące, że największa fabryka świata wychodzi na prostą.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych brak ważnych odczytów.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Z powodu trwającej pandemii i przedłużającej się skomplikowanej sytuacji epidemiologicznej, sporo polskich fabryk i firm dotknęło znaczne spowolnienie lub całkowite wstrzymanie produkcji. Część przedsiębiorstw stara się przymusowe przestoje wykorzystać w efektywny sposób. Dzięki temu powrót do procesów produkcyjnych w przyszłości maksymalnie zintensyfikuje korzyści i zyski.

Jeszcze w połowie marca Główny Urząd Statystyczny informował, że produkcja sprzedana przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce w lutym 2020 roku wzrosła o 4,9% w porównaniu z analogicznym okresem 2019 roku. W ujęciu miesięcznym GUS odnotował wzrost o 2,2%. Po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym, w lutym 2020 tegoroczna produkcja sprzedana przemysłu ukształtowała się na poziomie o 3,2% wyższym niż rok temu i o 1,3% wyższym w porównaniu ze styczniem.

Nowe warunki

Już wiadomo, że z powodu pandemii koronawirusa tak dobre wyniki przez długi okres będą niemożliwe do powtórzenia i dla polskiego przemysłu, i dla całej krajowej gospodarki.

– Dynamika produkcji sprzedanej w przemyśle w lutym wyraźnie sugerowała postępującą poprawę aktywności sektora. Niemniej jednak obecna sytuacja związana z zaburzeniami wywołanymi epidemią wirusa, zarówno w Polsce, jak i w jej otoczeniu gospodarczym, negatywnie ciążyć będzie na wynikach przemysłu w kolejnych miesiącach. Tym samym w marcu oczekujemy spadku sprzedaży produkcji przemysłowej o około 5% w porównaniu do analogicznego okresu 2019 roku – podkreślała w drugiej połowie marca Minister Rozwoju Jadwiga Emilewicz.

Analitycy ministerstwa informowali jednak, że prognoza jest obciążona ujemnie, w zależności od rozwoju epidemii, skuteczności implementacji polityki gospodarczej, a także zdolności producentów do adaptacji do nowych warunków funkcjonowania.

Obrona przed kryzysem

1 kwietnia 2020 roku wszedł w życie pakiet, który ma przeciwdziałać skutkom pandemii COVID-19. Tak zwana tarcza antykryzysowa przewiduje między innymi świadczenia postojowe dla pracowników, chociażby w postaci dofinansowania wynagrodzeń pracowników do 40% wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i uelastycznienie czasu pracy dla firm w kłopotach. Dla przedsiębiorców to jednak kropla w morzu potrzeb. Dlatego wiele zarządów firm, fabryk oraz zakładów przemysłowych wzięło sprawy w swoje ręce.

Nie czekając na dalszy rozwój sytuacji nowoczesne podmioty z sektora przemysłowego już w marcu wprowadzały nowe zasady funkcjonowania. Wszystko po to, aby lepiej zaadaptować się do trudnych dla produkcji czasów. Obecnie przyczyn przestojów w zakładach produkcyjnych należy upatrywać w wielu aspektach. Główny to zaburzenia w procesach dostaw surowców i komponentów oraz całkowite załamanie się rynków zbytu.

W czasach przed pandemią eksperci za przyczyny przestojów w produkcji najczęściej wskazywali przerwy w dostawach energii i mediów 24%, błędy operatorów (23%) czy awarie maszyn (21%), ale też brak stałego monitoringu i analizy stanu maszyn (19%). Z międzynarodowego raportu „Przemysł 4.0, czyli wyzwania współczesnej produkcji”, opracowanego przez PricewaterhouseCoopers wynika, że w dłuższej perspektywie firmy notowały z tego tytułu średni spadek zysków operacyjnych na poziomie 3,6% w skali roku. Pojawiający się zastój to według specjalistów idealna okazja do usunięcia tych mankamentów procesowych, błędów i usterek.

Czas oszczędności

Z raportu opracowanego w 2019 roku na bazie badania zrealizowanego w trakcie konferencji „Innowacje 4.0 – Przyszłość Tworzenia” zorganizowanej przez Autodesk wynikało, że dzięki Przemysłowi 4.0 aż 65% przedsiębiorstw dostrzegała możliwość szybkiego wprowadzania zmian, 56% uelastycznienia produkcji, 37% wzrostu przychodów, 33% zwiększenia zadowolenia klientów, a 31% zwiększenia rentowności, czyli oszczędności. Większość tych elementów nadal jest najważniejszymi czynnikami wpływającymi na funkcjonowanie firm w czasie pandemii.

– Szybkość podejmowanych we współczesnym przemyśle decyzji ma olbrzymie znaczenie w kontekście oszczędności. Codzienne doniesienia wymagają błyskawicznych reakcji. Przymusowy przestój w produkcji można wykorzystać na korzyść i zająć się długofalowymi potrzebami produkcyjnymi w procesie technologicznym oraz w parku maszynowym. Inwentaryzacja, przeglądy, serwisowanie, modernizacja czy dalsza automatyzacja sprzętu oraz procesów dadzą wymierne efekty po zakończeniu pandemii – podkreśla Aleksandra Banaś, prezes zarządu katowickiej spółki ifm electronic, zajmującej się produkcją innowacyjnych i specjalistycznych czujników.

Sposoby ochrony

W zautomatyzowanych zakładach produkcyjnych kluczową kwestią jest bezawaryjne i sprawne funkcjonowanie parku maszyn. Zakończenie jednego procesu w szybkim terminie warunkuje równie szybkie rozpoczęcie programowania kolejnego działania. Montaż specjalistycznych czujników wykrycia awarii czy systemów nadzorujących sprawną pracę, zarówno ludzi, jak i maszyn, nawet o kilka razy zwiększa możliwości produkcyjne i potęguje uelastycznienie wszystkich procesów fabrycznych. Przykładowo system monitorowania filtrów umożliwia optymalizację procesu czyszczenia. Cykle czyszczenia można wydłużyć z tygodnia do kwartału, a oszczędność wynosi około 10 tysięcy euro na unikniętej jednej wymianie filtrów.

– Smart factory zapobiega usterkom i kosztownym przestojom w produkcji. W inteligentnych fabrykach można podejmować decyzje na podstawie zawsze aktualnych danych w czasie rzeczywistym. Zaawansowane algorytmy tworzą scenariusze konspektów produkcyjnych przy optymalnym doborze dostępnych w danej chwili zasobów. Z kolei systemy czujników mogą diagnozować pracę maszyn i całych linii produkcyjnych, przekazując nawet najmniejsze odchylenia parametrów, mogące skutkować awarią urządzeń. Generowanie raportów w oparciu o prawdziwe wskaźniki maksymalnie dopasowuje krótkoterminowe plany działań do strategii długofalowych – reasumuje Aleksandra Banaś.

Kolejne niezaplanowane przestoje będą generować dodatkowe koszty i straty, które mogą wiązać się ze wstrzymaniem całego procesu ciągłości produkcji lub skomplikowaną naprawą maszyn, czasem nawet karami za niedotrzymanie umownych terminów. Zunifikowanie systemu funkcjonowania fabryk, zwłaszcza w dobie pandemii, zapewnia zwiększenie wydajności na wszystkich etapach powstawania danego produktu. Począwszy od składania zamówień, dostarczania komponentów, przez produkcję, wysyłkę gotowego towaru, aż do zdalnej, internetowej lub telefonicznej, obsługi posprzedażowej.

Na drugi w 2020 roku pomiar Barometru EFL decydujący wpływ miały ograniczenia związane z powszechną kwarantanną. Główny indeks na II kwartał spadł do niespotykanego dotychczas poziomu 32,5 pkt., co oznacza, że nastroje wśród MŚP są bardzo złe (spadek o 17,4 pkt. kwartał do kwartału). Aż 73 proc. przedsiębiorców obawia się spadku sprzedaży w porównaniu do wcześniejszego kwartału – takiego wyniku w pomiarze jeszcze nigdy nie odnotowano, a 66 proc. liczy się z utratą płynności finansowej.

Wartość głównego indeksu Barometru EFL wyniosła w II kwartale 2020 roku 32,5 pkt. Osiągnięty poziom jest o 17,4 pkt. niższy niż w pierwszym kwartale tego roku i jednocześnie najniższy od początku realizacji badania (od stycznia 2015 roku).

– Patrząc na tendencje z poprzednich lat, na przełomie pierwszego i drugiego kwartału obserwowaliśmy trend wzrostowy wskaźnika. Wiedzieliśmy, że tym razem nie będzie o tym mowy. Najświeższy pomiar nastąpił w drugiej połowie marca, czyli w czasie, gdy w Polsce już na dobre rozwijała się pandemia koronawirusa. To ograniczenia związane z powszechną kwarantanną miały decydujący wpływ na nastroje przedsiębiorców. Najsłabsze w historii naszego badania. Nawet zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne, dużo wyższe niż kwartał wcześniej, nie wynika z potrzeby zgromadzenia środków na planowane inwestycje, jak to odczytywaliśmy w poprzednich pomiarach, lecz na bieżącą działalność. Tak źle nie było od wybuchu kryzysu w 2008 roku, z którego jako gospodarka wyszliśmy obronną ręką. Czy tak będzie i tym razem? Wszelkie przewidywania dotyczące poziomu wskaźnika w kolejnym kwartale, czyli na początku lipca, zależą od dalszego rozwoju sytuacji związanej z pandemią. Tej zdrowotnej – jak długo i w jakim tempie będzie rozwijał się COVID-19, i gospodarczej – na ile tarcze antykryzysowe przygotowane przez rząd okażą się faktycznym wsparciem dla każdego rodzaju przedsiębiorcy – powiedział Radosław Woźniak, prezes zarządu EFL.

Tak źle jeszcze nie było

Próg OR to poziom ograniczonego rozwoju firm z sektora MŚP, który wynosi co najmniej 50 pkt. w Barometrze EFL. Stanowi algorytm stworzony na podstawie danych zgromadzonych w trakcie badania przedsiębiorców dotyczących 4 sfer: poziomu sprzedaży, planowanych inwestycji w środki trwałe, płynności finansowej i zapotrzebowania na zewnętrzne finansowanie. Przyjmuje wartości od 0 do 100, przy czym zagregowany wynik powyżej 50 pkt. oznacza, że występują sprzyjające warunki do rozwoju sektora MŚP, natomiast wynik niższy oznacza, że warunki te są niekorzystne. Poziom 32,5 pkt. osiągnięty w II kwartale bieżącego roku nie przekroczył progu OR, co oznacza, że mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa widzą bardzo małe szanse na rozwój w najbliższych tygodniach i miesiącach. Z podobną sytuacją nie mieliśmy do czynienia jeszcze nigdy od początku badania, czyli od stycznia 2015 roku.

Bez sprzedaży firmy stracą płynność

W Barometrze EFL na II kwartał br. nie ma obszaru, który można ocenić pozytywnie. W trzech spośród czterech podwskaźników widać, że dominująca część respondentów prognozuje pogorszenie sytuacji. W największym stopniu dotyczy to poziomu sprzedaży – aż 73 proc. przedstawicieli sektora MŚP obawia się mniejszych zamówień, przy jedynie niecałych 5 proc. prognozujących wzrost, oraz płynności finansowej – tu jedynie niecałe 3 proc. zapytanych przewiduje poprawę, a 66 proc. boi się o swoją bieżącą sytuację finansową. Nieco lepiej, choć daleko od optymistycznych prognoz, jest z poziomem planowanych inwestycji – 42 proc. prognozuje spadek, a 16 proc. ich wzrost. W przypadku zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne więcej firm MŚP spodziewa się wzrostu niż spadku (27 proc. vs. 18 proc.), jednak można założyć, że wynika to nie z potrzeby zgromadzenia środków na inwestycje, lecz na bieżącą działalność.

Inwestycje w polskie nieruchomości komercyjne były w pierwszym kwartale tego roku zdominowane przez logistykę. Łącznie aktywa magazynowe warte 1,46 mld euro zmieniły właściciela – niemal tyle samo, co w całym roku 2019 kiedy to wolumen transakcji wyniósł 1,48 mld euro.

Podczas gdy 2019 minął pod znakiem licznych transakcji magazynowych typu „single tenant”, na początku 2020 znów sprzedawały się portfele. Największą transakcją portfelową było przejęcie wycofującego się z Europy Środkowej Goodmana przez GLP Group. Singapurski inwestor kupił dwadzieścia jeden magazynów w Polsce oraz obiekty w Czechach, na Węgrzech i na Słowacji. Polskie aktywa znalazły się też w europejskich portfelach sprzedanych przez Ares Management (do Investec) i Apollo Global Management (do P3 będącego częścią singapurskiego GIC). Duże polskie portfele sprzedało Panattoni (do Savills Investment Management działającego w imieniu inwestora z Azji), AEW (do Swiss Pillar Investments) i Hines (do chińskiego CGL Investment Holdings). Ewidentnie utrzymuje się wysoki popyt na polskie nieruchomości logistyczne ze strony inwestorów azjatyckich.

W nowy rok inwestorzy weszli pełni optymizmu. Pandemia Covid-19 nieuchronnie ten optymizm studzi w miarę jak odciska swoje piętno na gospodarce i na sytuacji finansowej najemców. Przed logistyką stanęły wyzwania w postaci ograniczenia produkcji, zamkniętych fabryk, przestojów w łańcuchach dostaw i załamania popytu na niektóre dobra. Sektor logistyczny ma jednak największe szanse, aby z obecnej sytuacji wyjść obronną ręką. To ze względu na zwiększone zakupy przez internet, które powodują wyższe zapotrzebowanie na kluczowe dla obsługi e-commerce powierzchnie typu ‘last mile’ oraz duże regionalne i międzynarodowe huby dystrybucyjne.

Oczekiwane przez inwestorów spadki cen nieruchomości komercyjnych w krótkim okresie mogą przełożyć się na spowolnienie na rynku inwestycyjnym, jednak w mniejszym stopniu będzie to dotyczyć sektora magazynowego i mieszkaniowego. Wyceny na koniec pierwszego kwartału były generalnie niezmienione ze względu na brak podstaw transakcyjnych; zawierały jedynie zastrzeżenie o podwyższonym ryzyku rynkowym. Nerwowość na rynku prawdopodobnie wpłynie na spadki cen, ale głównie dla projektów z poza „core market”.

Rozpoczęcie nowych transakcji w perspektywie krótkoterminowej nie będzie łatwe, głównie ze względu na ograniczenia w podróży i wizytacji obiektów. Natomiast w perspektywie długoterminowej możemy spodziewać się utrzymania poziomu cen za najlepsze projekty magazynowe i mieszkaniowe, ze względu na względnie największą stabilność tych sektorów nieruchomości.

Renata Osiecka, Partner Zarządzająca AXI IMMO

Zarządzanie dużymi biurowcami w czasie epidemii to niezwykle trudne zadanie. Mimo, że gros firm przeszło na tryb pracy zdalnej, nadal część osób korzysta z nich na co dzień. Zadaniem zarządców nieruchomości jest utrzymanie budynków w niepogorszonym stanie, zapewnienie właściwych warunków użytkowania oraz optymalizacja kosztów. Z naszych obserwacji wynika, że obecne obłożenie budynków waha się w przedziale 10-20%.  W celu zapewnienia naszym najemcom bezpiecznego środowiska pracy, wdrożyliśmy liczne praktyki mające na celu profilaktykę przeciwwirusową i minimalizację ewentualnego rozprzestrzeniania się COVID -19.

Aby zabezpieczyć nieruchomości przed rozprzestrzenianiem się w nich wirusa, jeszcze przez ogłoszeniem ogólnopolskiej kwarantanny zwiększyliśmy częstotliwość sprzątania obiektów, w tym regularne dezynfekowanie często używanych miejsc, takich jak przycisków, barierek czy klamek. Częstotliwość została utrzymana nawet po przejściu większości firm w tryb pracy zdalnej. Serwis sprzątający  w celu odkażania przestrzeni wspólnych stosuje antywirusowe środki czystości, w toaletach dostępne jest mydło antybakteryjne, a w recepcjach znajdują się ogólnodostępne bezdotykowe dozowniki ze środkiem dezynfekującym.

Edukacja jest najważniejsza

Równie ważny jest aspekt informacyjny, dlatego nasi najemcy otrzymali od nas wskazówki dotyczące bezpieczeństwa, higieny i działania na wypadek zachorowania. Na bieżąco śledzimy informacje publikowane przez WHO, GIS i informujemy najemców o zaleceniach oraz podejmowanych działaniach. Ogrom pracy włożyliśmy w przygotowanie specjalnych procedur na wypadek, gdyby wirus pojawił się na terenie budynku. Również serwisy dbające o nieruchomości na co dzień, takie jak ochrona, obsługa techniczna czy firma sprzątająca zaznajomione są z wewnętrznymi procedurami dotyczącymi profilaktyki i działania na wypadek stwierdzenia przypadku zachorowania w budynku. We wszystkich zarządzanych przez Colliers budynkach rozwieszone zostały plakaty z numerem telefonu NFZ, a w toaletach znajdują się instrukcje mycia rąk. Jesteśmy też przygotowani, aby zapewnić dodatkowe usługi ozonowania lub dezynfekcji powierzchni wspólnych lub wsparcia najemców w odkażaniu obszaru najmu. Ponadto przygotowaliśmy specjalne oznakowanie o zachowaniu bezpiecznego odstępu przy recepcji oraz w okolicy wind.

Wirus przenoszony przez wentylację – mit!

Jak powszechnie wiadomo, koronawirus rozprzestrzenia się drogą kropelkową, nie mniej jednak ze względów bezpieczeństwa podjęliśmy decyzję o wyłączeniu wewnętrznego obiegu klimatyzacji (rekuperacji), a do obiektów wprowadzane jest wyłącznie świeże powietrze poprzez centrale wentylacyjne. Jest ono zaciągane przez czerpnie zlokalizowane zazwyczaj na dachu budynku, do których dostęp ma tylko obsługa techniczna. Po przefiltrowaniu oraz wstępnym ogrzaniu lub schłodzeniu trafia do klimakonwektorów zainstalowanych na powierzchniach najmu, jak również bezpośrednio do poszczególnych pomieszczeń. Powietrze z jednej powierzchni najmu nie miesza się z powietrzem z innych przestrzeni – zarówno tych sąsiednich, a tym bardziej zlokalizowanych na innym piętrze. Taka sytuacja może wystąpić jedynie poprzez szczeliny technologiczne oraz drzwi, ale jedynie w obrębie danej strefy.

Współpraca fundamentem bezpieczeństwa

W obliczu wyzwania, przed jakim stanęliśmy, ważna była współpraca wszystkich stron. Dziś mogę śmiało powiedzieć, że nasi najemcy stanęli na wysokości zadania i wraz z zarządcami z Colliers wdrożyli wszystkie możliwe procedury zabezpieczające obiekty biurowe. Między innymi wstrzymali wyjazdy służbowe oraz spotkania w siedzibie firmy z klientami, a ci pracownicy, którzy mogli, zostali wysłani na home office. Ponadto wielu najemców powołało sztaby kryzysowe, które na bieżąco monitorują obecną sytuację, koordynują proces wdrażania zaleceń GIS i są w kontakcie z lekarzami, aby móc dzielić się tą wiedzą i edukować swoich pracowników. Warto dodać, że w Colliers wymieniamy się także doświadczeniem z zagranicznymi kolegami i koleżankami – jesteśmy w stałym kontakcie m.in. z chińskim oddziałem naszej firmy.

Komentarz ekspercki Agnieszki Krzekotowskiej, partnera, dyrektora Działu Zarządzania Nieruchomościami w Colliers International

Apple, Yahoo! Oraz Netflix to najczęściej wykorzystywane przez cyberprzestępców marki w atakach phishingowych w pierwszym kwartale br. – wskazuje raport firmy Check Point Software Technologies. Eksperci twierdzą, że ten typ oszustw będzie coraz popularniejszy, z jeszcze szerszym wykorzystaniem urządzeń mobilnych.

Już zeszłoroczny raport Verizon, prezentujący techniki stosowane przez hakerów pokazał, że co trzeci atak (32%) był wynikiem phishingu. Co więcej, phishing był obecny w 78% incydentów cyberszpiegowskich oraz podczas instalacji i korzystania z backdoorów do sieci. To podstawowa broń w arsenale cyberprzestępców, wykorzystywana w celu nakłonienia ofiar do ujawniania swoich poufnych danych – podkreślają eksperci.

W atakach typu phishing przestępcy zazwyczaj próbują podszyć się pod oficjalną stronę znanej marki, używając podobnej nazwy domeny lub adresu URL oraz projektu strony internetowej. Link do fałszywej strony internetowej może zostać wysłany do wybranych osób za pośrednictwem wiadomości e-mail lub SMS-a; użytkownik może zostać także przekierowany podczas przeglądania stron internetowych lub z fałszywej aplikacji mobilnej. Fałszywe witryny często zawierają formularze służące do kradzieży danych uwierzytelniających użytkowników, szczegółów płatności lub innych danych osobowych.

Jak wynika z analiz firmy Check Point, Apple stał się najczęściej wykorzystywaną przez cyberprzestępców marką. Aż 10% wszystkich prób phishingu związanych było właśnie z marką technologicznego giganta. Drugie miejsce z 9% udziałem zajął Netflix, a jego pozycja prawdopodobnie częściowo wiąże się ze wzrostem liczby osób korzystających lub zainteresowanych jego usługami w czasie pandemii. Trzecie miejsce (6%) należało do Yahoo, który równocześnie był najczęściej wykorzystywaną marką w kampaniach e-mail.

Najczęstszą branżą, której marki wykorzystywali hakerzy w atakach phishingowych była technologia. Przestępcy próbowali również wykorzystać popularność firm finansowych (np. Chase) oraz mediów.

Czołowe marki wykorzystywane w phishingu w 1Q2020

1. Apple (związana z 10% wszystkich prób wyłudzeń na świecie)
2. Netflix (9%)
3. Yahoo (6%)
4. WhatsApp (6%)
5. PayPal (5%)
6. Chase (5%)
7. Facebook (3%)
8. Microsoft (3%)
9. eBay (3%)
10. Amazon (1%)

Czołowe wektory ataku

W tym roku najbardziej widocznym wektorem ataku jest wciąż phishing webowy (59%), natomiast na drugim miejscu uplasował się mobilny phishing (w 2019 roku było to trzecie miejsce pod względem popularności) Wynika to z faktu, że podczas pandemii ludzie spędzają więcej czasu przy telefonach komórkowych, co próbują sprawnie wykorzystać cyberprzestępcy.

Email (18% wszystkich ataków phishingowych Q1)

1. Yahoo
2. Microsoft
3. Outlook
4. Amazon

Web (59% wszystkich ataków phishingowych Q1)

1. Apple
2. Netflix
3. PayPal
4. eBay

Mobile (23% wszystkich ataków phishingowych Q1)

1. Netflix
2. Apple
3. WhatsApp
4. Chase

– Cyberprzestępcy nadal wykorzystują użytkowników, podejmując wysoce wyrafinowane próby wyłudzenia informacji za pomocą poczty elektronicznej, aplikacji internetowych i mobilnych, które podszywają się pod uznane marki generujące wysoki popyt – twierdzi Maya Horowitz, dyrektor ds. wywiadu i badań zagrożeń, produktów w Check Point. – Phishing będzie w najbliższych miesiącach stanowił rosnące zagrożenie, zwłaszcza, że przestępcy nadal wykorzystują obawy i potrzeby ludzi korzystających z podstawowych usług w ich domach. Jak zawsze, zachęcamy użytkowników do zachowania czujności i ostrożności przy ujawnianiu danych osobowych.

Check Point Brand Phishing Report jest oparty na technologii ThreatCloud, największej sieci współpracy w walce z cyberprzestępczością, która dostarcza dane o zagrożeniach i trendach ataku z globalnej sieci czujników zagrożeń. Baza danych ThreatCloud zawiera ponad 250 milionów adresów analizowanych pod kątem wykrywania botów, ponad 11 milionów sygnatur złośliwego oprogramowania i ponad 5,5 miliona zainfekowanych stron internetowych oraz identyfikuje miliony rodzajów złośliwego oprogramowania dziennie.

Najpopularniejsza w Polsce aplikacja do informowania konsumentów o składach produktów i ich wpływie na zdrowie zachęca sieci handlowe i producentów FMCG do przekazywania danych dotyczących m.in. komponentów, tabel wartości i certyfikatów. Obecnie aplikacja Zdrowe Zakupy ma już 2 miliony pobrań. Każdego miesiąca podczas zakupów korzysta z niej aż 400 tys. Polaków, mając do dyspozycji blisko 450 tys. produktów w bazie danych. Codziennie użytkownicy zgłaszają prośby o dodanie do niej średnio 300 nowych artykułów. Obecnie w aplikacji zweryfikowane towary stanowią już ponad 50% wszystkich realizowanych skanów.

Aplikacja Zdrowe Zakupy, informująca konsumentów o składach produktów i ich wpływie na zdrowie, działa od 2016 roku. Od tego czasu pobrały ją już ponad 2 miliony Polaków. Każdego miesiąca 400 tys. konsumentów skanuje w aplikacji ponad 70 tysięcy produktów i decyduje o ich zakupie bądź o wybraniu zdrowszej alternatywy.
– Obecnie aplikacja prezentuje 450 tys. towarów. Natomiast każdego dnia użytkownicy zgłaszają nam prośby o dodanie średnio 300 nowych pozycji. Baza artykułów w dużej części powstaje w wyniku ich zaangażowania. Konsumenci sami uzupełniają ją o brakujące produkty – mówi Arkadiusz Paprzycki, Business Owner z aplikacji Zdrowe Zakupy.

Jak wynika z wewnętrznych badań, aż 67% użytkowników deklaruje, że jeśli widzi niepełny lub niepoprawny skład wyświetlany przez aplikację, to raczej rezygnuje z zakupu produktu. Chcąc temu zapobiec, producenci mogą nawiązać ze Zdrowymi Zakupami bezpłatną współpracę. Dzięki temu zyskają pewność, że prezentowane na smartfonach informacje będą poprawne i aktualne.

– Wytwórcy będą mogli również przedstawić pełne dane, włącznie z tabelą wartości odżywczych oraz uzyskanymi certyfikatami, takimi jak np. PL-EKO-07. Tego typu kwestie interesują świadomych konsumentów, którzy korzystają z naszej aplikacji – dodaje Paprzycki.

Użytkownikowi wyświetli się oznaczenie informujące o tym, że dany produkt ma aktualny skład, potwierdzony przez producenta. To zwiększy jego zaufanie do skanowanego towaru. Dodatkowo klient otrzyma wiadomość push, jeśli zeskanowany przez niego wcześniej art. zmieni któryś ze swoich składników. Jeżeli np. olej palmowy zostanie zastąpiony zdrowszym – rzepakowym, wówczas konsument szybko będzie o tym wiedział.

– Zachęcamy do współpracy przede wszystkim producentów art. spożywczych, ale nie tylko. Sieci handlowe również mogą przesyłać nam składy produktów marek własnych. W tym sektorze widzimy coraz większą dynamikę, ponieważ niemal każdy retailer udostępnia albo pracuje nad wprowadzeniem na rynek art. ekologicznych z tzw. czystą etykietą – zauważa Marcin Lenkiewicz z Grupy BLIX, do której należy aplikacja Zdrowe Zakupy.

Dzięki współpracy aplikacji z wytwórcami zweryfikowane produkty stanowią już ponad 50% wszystkich realizowanych skanów w trakcie zakupów. Producenci, którzy najczęściej się zgłaszają, reprezentują takie kategorie, jak przetwory mięsne, słodkie i słone przekąski, napoje i soki oraz produkty BIO lub EKO.
– Wytwórcy coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że muszą budować zaufanie wśród swoich klientów, a tym bardziej – w gronie świadomych konsumentów. Ci, którzy chcą przesłać nam dane, powinni wskazać kod EAN, nazwę produktu, skład, tabelę wartości, zdjęcie i wzmiankę o certyfikatach takich jak BIO, ECO czy VEGE. Współpraca w zakresie przekazywania informacji o składach jest i pozostanie całkowicie bezpłatna – zapewnia Business Owner z aplikacji Zdrowe Zakupy.

Rozszerzenie tzw. Tarczy Antykryzysowej i Tarczy Finansowej nie przeszły jeszcze pełnej ścieżki legislacyjnej, jednak już są żywo komentowane w środowisku przedsiębiorców, co znalazło swoje odzwierciedlenie w wynikach badania przeprowadzonego przez Stowarzyszenie Inicjatywa Firm Rodzinnych. Jednak głównym tematem badania nie były tylko rozwiązania proponowane przez Rząd w obu Tarczach, ale przede wszystkim poznanie zdania przedsiębiorców o tym, jakie szanse Państwo daje na przetrwanie ich firm oraz miejsc pracy. Obie Tarcze częściowo chronią przed stratami, ale nadal nie odmrażają życia gospodarczego i społecznego. Pomoc jest ważna, ale ważniejsza jest droga powrotu na ścieżkę rozwoju, powstrzymanie wzrost u bezrobocia i ratowanie finansów publicznych.

Przedsiębiorcy rodzinni czują się odpowiedzialni nie tylko za swoje firmy, ale także za swoich pracowników i ich rodziny. Nie chcą tylko i wyłącznie wyciągać rąk po pomoc publiczną, która jest teraz potrzebna i ważna, ale przede wszystkim chcą pomóc Polsce wyjść z kryzysu gospodarczego i społecznego. Do wzmocnienia służby zdrowia potrzebne będą sprawna gospodarka i Państwo.

Wyniki badania pokazują, że w ciągu 12 tygodni upadłość może dotknąć aż 46% przedsiębiorstw rodzinnych, z czego najbliższego miesiąca nie przetrwa 9,2% (Wykres 11). Większość z nich (aż 58%) to firmy objęte rozszerzeniem Tarczy Antykryzysowej, czyli zatrudniające ponad 9 osób (Wykres 13), 58% zbadanych to dojrzałe i działające ponad 10 lat firmy (Wykres 14), a 72% prowadzi działalność w miejscowościach poniżej 500 tysięcy mieszkańców. (Wykres 16)

Przedsiębiorcy dostrzegają pewien postęp działań antykryzysowych Rządu. Choć nadal większość (50,4%) przedsiębiorców rodzinnych nie ocenia pozytywnie rozpoznania potrzeb pracodawców przez Rząd, a część (8,8%) na nawet nie liczy wsparcie, to jednak poziom niezadowolenia w porównaniu do oceny pierwszej wersji Tarczy Antykryzysowej w poprzednim badaniu IFR pt. Jak Państwo pomogło Twojej firmie? [https://bit.ly/TarczaAntykryzysowa-Badanie-IFR] zmalał o niemal 17% (Wykres 1). Podobnie, w porównaniu do badania z początku kwietnia, spadła z 83,3% do 72,8% liczba przedsiębiorców, którzy krytycznie oceniają rządowe propozycje. (Wykres 2)

Jedynie 6,8% przedsiębiorców jest przekonanych, że Państwo zdąży udzielić im wsparcia nim zbankrutują, ale aż 47,6% nie potrafi wypowiedzieć się na ten temat (Wykres 3). Są nieufni wobec sprawnego przeprowadzenia działań pomocowych przez władze, boją się biurokracyjnych zawiłości i czekają na konkretną realizację obietnic.

Przedsiębiorcy oczekują od Rządu czegoś więcej niż kolejnych działań osłonowych, które są bezdyskusyjnym minimum. Oczekują inteligentnego, selektywnego podejścia nakierowanego na

odmrożenie gospodarki. Liczą na pokazanie siły i sprawności Państwa nie tylko w narzucaniu

• egzekwowaniu ograniczeń, ale również w ich usuwaniu. O epidemii koronawirusa wiemy więcej niż miesiąc temu, więc władze powinny zacząć wyciągać wnioski ze skutków dotychczasowych działań, aby przywracać normalność. Świadczą o tym ocenione przez przedsiębiorców przykładowe pomysły pomagające znosić ograniczenia.

Pytanie “Czy Państwo powinno zaryzykować i udzielać pomocy na podstawie samych tylko oświadczeń zamiast wniosków?” zadane było przed ogłoszeniem Tarczy Finansowej i tu należy stwierdzić, że zawarte w niej deklarowane podejście jest zgodne z oczekiwaniami 67,6% przedsiębiorców. (Wykres 4)

Ogromna większość przedsiębiorców (81,6%) oczekuje przedstawienia przez Rząd konkretnego planu rozmrożenia gospodarki w ciągu 10 dni. (Wykres 5)

Prawie ¾ przedsiębiorców (74,8%) zgadza się z propozycją, otwarcia galerii handlowych pod warunkiem zachowania niezbędnych środków ostrożności oraz liczenia odwiedzających i limitu na m². W komentarzach podkreślają, że ma to znaczenie nie tylko biznesowe, ale

• psychologiczne, redukujące strach i zmęczenie powodowane restrykcjami, które powinny być zmniejszane, nawet jeśli konieczne są nakłady finansowe na wypełnienie określonych warunków. (Wykres 6)

Potwierdzeniem tej postawy jest oczekiwanie ponad ⅔ respondentów (67,2%) otwarcia szkół i gastronomii, pod warunkiem wprowadzenia obowiązkowej kwarantanny i otoczenia na koszt Państwa opieką osób powyżej 65 roku życia i osób poddających się kwarantannie dobrowolnie lub ze wskazania służb sanitarnych (Wykres 7). Koszt tej opieki z pewnością będzie niższy niż skutki dalszego zamrożenia gospodarki. Opieką dla osób w kwarantannie mogą zająć się na przykład osoby obecnie bezrobotne, a przeszkolone i finansowane przez Urzędy Pracy.

Opinie co do warunkowego otwarcia granic i zniesienia obowiązku kwarantanny dla osób wjeżdżających do Polski z UE, pod warunkiem przejścia szybkiego testu na granicy oraz uruchomienia aplikacji lokalizacyjnej są bardzo podzielone. Zwolennicy zniesienia kwarantanny (38%) lekko przeważają nad zwolennikami jej utrzymania (34,4%), a pozostałe 27,6% ma trudności

• oceną tego rozwiązania (Wykres 8). Temat ten ma szczególne znaczenie dla pracowników i przedsiębiorców rejonów przygranicznych.

Również, choć mniej, podzielone są opinie dotyczące propozycji, aby Rząd wyposażał za darmo wszystkich obywateli w zestawy ochronne i zobowiązał ludność pod wysokimi karami do ich używania, żeby umożliwić przywrócenie normalnej działalności handlowej. Choć 44,8% przedsiębiorców popiera to rozwiązanie, to 36% woli pieniądze na ten cel przeznaczyć na wsparcie biznesu, a 10% uważa, że ludzie nie będą korzystać z tych zestawów. (Wykres 9)

Przedsiębiorcy mieli też możliwość przedstawienia swoich propozycji konkretnych rozwiązań, których oczekują najbardziej w celu przyspieszenia powrotu ich firmy do rentowności. Najczęstsze i najbardziej interesujące pomysły to:

• Bardzo tanie i dostępne kredyty, z ustawowo ograniczonym RRSO lub marżą bankową. Dziś banki dostały dofinansowanie, podniosły oprocentowanie i kryteria kredytów. Co najgorsze, tak robi m.in. państwowy bank PKO BP. Panuje opinia, że pomoc skierowana jest do sektora finansowego, nie do realnej gospodarki.

• Wcześniejszy i prostszy zwrot VAT, odstąpienie od split payment – dlaczego przedsiębiorca nie może użyć swoich pieniędzy, a musi prosić o wsparcie Państwa?
• Rozliczenie czasu pracy pracownika w okresie rocznym – żeby mieć szansę na odpracowanie przestojów.
  • Stałe lub tymczasowe przywrócenie niedziel handlowych po zakończeniu epidemii np. do końca 2020, aby zwiększyć szansę na odrobienie strat z okresu zamknięcia handlu.
  • Sprawne działanie urzędów za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Inwestycje w digitalizację administracji państwowej i infrastrukturę internetową, aby historia przeciążonych łącz nie powtórzyła się w przypadku nawrotu pandemii lub innej podobnej katastrofy.
  • Ograniczenie formalności i biurokratycznych wymogów, a przede wszystkim zmian mentalności polityków i urzędników, którzy traktują przedsiębiorców jak potencjalnych złodziei. Czy półprzytomny pacjent przywieziony na SOR pisze wniosek o pomoc, czy się jej wpierw udziela, a dopiero potem potwierdza ubezpieczenie?
  • Zmiana techniki legislacyjnej. Uchwalone pakiety zmian do zmian są nieczytelne, nieprzejrzyste, sprawiające wrażenie matni.

   

Badanie IFR pt. Czy Państwo da szansę Twojej firmie? rozpoczęto po ogłoszeniu wyników głosowania Sejmu RP nad projektem ustaw nad rozszerzeniem tzw. Tarczy Antykryzysowej, ale tuż przed wystąpieniem Prezesa Rady Ministrów na temat tzw. Tarczy Finansowej. Badanie internetowe rozpoczęło się 8 kwietnia o godz. 12:00 i skończyło 13 kwietnia 2020 o 23:59. Badanie przeprowadzono w formie elektronicznej ankiety z wykorzystaniem Formularzy Google. Udział w badaniu wzięło 250 firm rodzinnych z całego kraju.

Pandemia COVID-19 zdecydowanie zmieniła nawyki zakupowe Polaków. Jak wynika z badania PAYBACK Opinion Poll, mamy inne podejście nie tylko do częstotliwości robienia zakupów, lecz także płatności za nie i wykorzystywania innych, niż stacjonarne, kanałów dystrybucji. Jakich produktów najczęściej brakuje na sklepowych półkach? Jakie środki bezpieczeństwa są dla nas najskuteczniejsze podczas odbioru zamówień online? Nowe podejście do zakupów sprawdził Program PAYBACK.
Więcej znaczy… bezpieczniej

Koniec z wychodzeniem do sklepu po pojedyncze produkty. Tak przynajmniej twierdzi 84% respondentów, którzy wyraźnie rzadziej robią obecnie zakupy. Prawie 70% Polaków kupuje wszystkie potrzebne artykuły na cały tydzień, przeznaczając na nie maksymalnie 400 zł (42% wskazań). Tylko co trzeci ankietowany decyduje się na wizyty w sklepach kilka razy w tygodniu. Jak widać, większość Polaków posłuchała zaleceń rządu i zredukowała częstotliwość wychodzenia z domu.

Gdzie zazwyczaj udajemy się na zakupy? W 74% przypadków nic się nie zmieniło i produkty pierwszej potrzeby kupujemy w tych samych sklepach, co przez pandemią. Dominują dyskonty, które wybiera ponad 50% respondentów, natomiast na drugim miejscu znajdują się super- i hipermarkety (31%).

Sytuacja braku niektórych produktów na sklepowych półkach (co mogliśmy zauważyć na samym początku pandemii w Polsce) zdecydowanie się poprawiła. Obecnie 72% ankietowanych jest w stanie kupić wszystkie potrzebne rzeczy w jednym miejscu. Co piąty ankietowany ma jednak problem ze znalezieniem takich artykułów jak drożdże i dodatki do pieczenia, a co czwarty płynów do dezynfekcji.

Płać zbliżeniowo

Mówiąc o zakupach stacjonarnych nie można pominąć jeszcze jednej ważnej kwestii jak sposób płatności za nie. Przed pandemią co piąty Polak używał w tym celu gotówki. W obecnej sytuacji część ankietowanych zmieniło swoje podejście i 45% zdecydowanie rzadziej decyduje się na takie transakcje. Niestety, pomimo odgórnych zaleceń, ponad 40% konsumentów wciąż nie przekonało się do płatności kartą bądź telefonem. Natomiast ci, którzy już przed pandemią chętnie korzystali z płatności zbliżeniowych (66%), uważają, że bardzo dobrym rozwiązaniem było wprowadzenie nowego limitu do 100 zł bez konieczności wpisania kodu PIN
(86% wskazań).

Popularne zakupy online

Obawa przed wyjściem z domu spowodowała, że częściej decydujemy się na zakupy online. Zadeklarował tak co czwarty respondent. W przypadku 60% ankietowanych podejście do zamówień internetowych nie zmieniło się tak mocno, gdyż już przed pandemią równie chętnie korzystali z takiej formy zakupów.

Obecnie sklepy organizują liczne promocje oraz akcje marketingowe, by zainteresować klientów ofertą online i choć w części pokryć straty związane z zamknięciem swoich placówek stacjonarnych. Wśród ankietowanych największą popularnością cieszą się zakupy takich produktów jak odzież, obuwie i dodatki (33% wskazań). Na drugim miejscu, z podobnym odsetkiem odpowiedzi, plasują się artykuły chemiczne i higieniczne oraz kosmetyki. Co czwarty z nas wybiera natomiast sprzęt RTV i AGD.

Wzrost sprzedaży w kanałach online odnotowała branża spożywcza – co czwarty ankietowany robi zakupy tego typu produktów z dowozem pod drzwi. Pomimo, że ich ceny według 67% Polaków, wzrosły, to i tak cieszą się dużą popularnością. Często najbliższe terminy dostaw są możliwe dopiero za kilka tygodni, co jest wynikiem przede wszystkim braku fizycznej możliwości obsłużenia tak dużej liczby zamówień.

Zachowujemy podstawowe środki bezpieczeństwa

W związku z pandemią COVID-19 zmieniły się także zasady bezpieczeństwa dotyczące odbioru paczek od kurierów. Najczęściej, gdy tylko jest taka możliwość, decydujemy się na dostarczenie zamówienia do paczkomatu (46% wskazań). W przypadku bezpośredniego kontaktu z kurierem 27% ankietowanych myje ręce od razu po odbiorze paczki, 16% nie zbliża się na odległość nie mniejszą niż 1,5 metra od dostawcy, natomiast podobny odsetek (15%) prosi o pozostawienie pakunku pod drzwiami.
PAYBACK Opinion Poll

To badanie zostało przeprowadzone na uczestnikach Programu PAYBACK w dniach 31 marca-6 kwietnia 2020 r. metodą ankiety online na grupie 532 osób. Grupa badawcza w wieku 18-65 lat dobrana została tak, aby odpowiadać strukturze demograficznej kraju.

Obecnie, chociaż ruch na drogach zmalał, w wypadkach nadal giną ludzie. Główną przyczyną wypadków drogowych jest nadmierna prędkość – na bazie swoich doświadczeń przekazuje opinie AUXILIA, firma oferująca pomoc prawną w przypadku najpoważniejszych wypadków komunikacyjnych. Przy przepełnionych szpitalach ograniczenie liczby ofiar wypadków drogowych jest dziś więcej niż zasadne. Jednym z proponowanych w tym celu rozwiązań jest ustanowienie limitów prędkości na drogach.

Obecnie wiele słyszy się o tym, że niepochlebne opinie, z jakimi możemy się spotkać – szczególnie w internecie – często nie mają nic wspólnego z prawdą. Niestety te o polskich kierowcach wydają się mieć oparcie w policyjnych statystykach. W 2019 r. na drogach śmierć poniosło łącznie 2 897 osób. To mniej więcej tyle, ile mieści się na płycie hali widowiskowo-sportowej Atlas Arena w Łodzi. Nie mamy dobrych wieści dla tych, którzy spodziewali się poprawy sytuacji na drogach w związku z trwającą akcją „Zostań w domu”. Niemniej eksperci proponują bezprecedensowe rozwiązanie.

Za statystykami kryją się ludzie

Respondenci zapytani w 2004 r. przez CBOS o opinie na temat polskich kierowców wskazali, że nagminnie popełniają oni wykroczenia przeciwko przepisom kodeksu drogowego. Ostatnie dni pokazały, że wyrażone opinie mogą znajdować odbicie w rzeczywistości także teraz. O ile bowiem w marcu sytuacja w kraju skutecznie zatrzymała wszystkich w domu, także kierowców, to nadal śmierć w wyniku wypadków drogowych poniosło 155 osób. W porównaniu do analogicznego okresu w 2019 r. wypadków drogowych było mniej o 31,55%, zabitych w ich wyniku – tylko o 17,99%. Jak wyjaśnić różnicę pomiędzy liczbą wypadków a liczbą zgonów?

„Trzeba brać pod uwagę czynnik ludzki. W tym szczególnym okresie na drogach jest mniej kontroli, co może skłaniać kierowców do większej brawury. Zwróćmy uwagę, że ruch na drogach znacznie zmalał, a pogoda jest coraz lepsza. W tych warunkach łatwo o większą prędkość. Być może właśnie w ten sposób część kierowców odreagowuje stres.” – opinie AUXILIA S.A., firmy oferującej pomoc prawną w przypadku najpoważniejszych wypadków komunikacyjnych, przekazuje Kamila Barszczewska, V-ce Prezes Zarządu Spółki.

Cisza przed burzą?

Na początku kwietnia br. eksperci i naukowcy z takich instytucji jak m.in. Polska Akademia Nauk, Politechnika Krakowska, Politechnika Lubelska czy Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego wystosowało list otwarty do ministrów zdrowia i infrastruktury. Powołując się na ich opinie, skutecznym środkiem ograniczenia liczby ofiar wypadków drogowych jest rzeczywista redukcja prędkości. Jak podkreślili w piśmie, w zależności od rodzaju drogi, nawet ponad 50% kierujących pojazdami nie przestrzega obowiązujących ograniczeń. Stąd ich postulat – ustalenie limitów prędkości, przynajmniej czasowe, na poszczególnych rodzajach dróg. W opinii ekspertów takie działanie ma na celu ograniczenie liczby osób, które będą wymagały pomocy służby zdrowia, co w dobie pandemii jest szczególnie zasadne.

Niemniej obecna wyjątkowa sytuacja kiedyś musi się skończyć. Z policyjnych obserwacji wynika, że na drogach robi się najniebezpieczniej w wakacje oraz wczesną jesienią – we wrześniu i październiku. Opinie Auxilia na ten temat są niepokojące. – „W tym roku ten okres może być szczególnie wypadkogenny. Można się spodziewać, że będziemy chcieli nadrobić czas spędzony przymusowo w domach i masowo wyruszymy na trasy” – obawia się Kamila Barszczewska, V-ce Prezes Zarządu AUXILIA S.A. Jeśli prognozy okażą się słuszne, po odszkodowania powypadkowe zgłosi się szereg osób. Zachowajmy na drogach szczególne bezpieczeństwo, jeżdżąc z przepisową prędkością. Gdyby jednak zaistniała taka konieczność, w przypadku wypadków komunikacyjnych decydujmy się na współpracę z doświadczonymi firmami. Gdzie na sukces w postaci wypłacanych odszkodowań pracują kompetentni i zdeterminowani prawnicy z wieloletnim doświadczeniem.

Cena ludzkiej tragedii

Z najnowszego raportu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wynika, że koszty społeczne wszystkich zdarzeń drogowych w Polsce w 2018 roku wyniosły 56,6 mld złotych, z czego 44,9 mld to koszty wypadków. Każdy wypadek to także, a może przede wszystkim, osobista tragedia dla poszkodowanych. Z takimi sytuacjami spotykają się na co dzień firmy pomagające odzyskiwać odszkodowania powypadkowe. „Dotychczas Auxilia doradzała przy ponad 6500 sprawach prawnych i 1100 sprawach sądowych, które skutkowały wypłatą około 300 mln zł dla naszych klientów.” – podsumowuje Kamila Barszczewska z AUXILIA S.A. – „Auxilia opinie klientów traktuje jako wyznacznik jakości świadczonych usług. Przeprowadziliśmy wewnętrzne badanie z którego wynika, że ponad 96% naszych klientów ocenia nasze działania pozytywnie. Opinie Auxilia pokazują także, że za tymi działaniami idą wymierne rezultaty.”

Firmy specjalizujące się w segmencie najbardziej poważnych wypadków polskiego rynku odszkodowań są w stanie bardzo często uzyskać kilkukrotnie wyższe odszkodowania komunikacyjne, niż chce przyznać ubezpieczyciel. Warto o tym pamiętać, dochodząc swoich roszczeń.

* Dane liczbowe nt. AUXILIA S.A. pochodzą z „Raportu inicjującego” East Value Research (oprac. 28.10.2019)

Sprzedawcy, informatycy, specjaliści ds. finansów i pracownicy fizyczni – to grupy, których najczęściej dotyczyły ogłoszenia publikowane na Pracuj.pl między 16 marca a 14 kwietnia. W ciągu miesiąca rosnącego wpływu koronawirusa na życie firm pracodawcy byli znacząco mniej aktywni m.in. pod kątem nowych rekrutacji specjalistów ds. obsługi klienta. Wyjątkowo stabilną aktywnością na tle całego rynku wykazywały się natomiast rekrutacje dotyczące kandydatów IT. Zapraszamy do zapoznania się z zestawieniem przygotowanym przez ekspertów Pracuj.pl.

Najważniejsze informacje:

• Co piąte nowe ogłoszenie w dn. 16.03-14.04 dotyczyło sprzedawców.
• Aż 17% ofert zamieszczanych na portalu dotyczyło specjalistów ds. IT.
• Odnotowano spadek zainteresowania specjalistami ds. obsługi klienta.
• Już blisko połowa ogłoszeń na serwisie oferuje w pełni zdalną rekrutację.
• Serwis przedłużył bezpłatnie ważność aktywnych ofert pracy o 30 dni.

Rekrutacja mimo wyzwań

Epidemia koronawirusa znacząco wpłynęła na życie zawodowe Polaków. Firmy wdrażały w ostatnich tygodniach modele pracy zdalnej- postrzeganej wyraźnie pozytywnie przez Polaków już w 2019 roku. Na dodatkowym znaczeniu zyskała rekrutacja online, w tym procesy zdalne i wideokonferencje. Ponadto już w marcu wiele firm i ich pracowników musiało mierzyć się niestety z trudnymi decyzjami kadrowymi, których ciąg dalszy ma nastąpić w kwietniu.

Na rynku pracy nie brakowało jednak jednocześnie firm, które szukały nowych pracowników. Jakie ogłoszenia zamieszczane były na Pracuj.pl między połową marca, a połową kwietnia? Przygotowane przez serwis zestawienie dotyczy wyłącznie nowo opublikowanych ogłoszeń, które zamieszczono między 16 marca a 14 kwietnia i nie uwzględnia pozostałych ofert, które były aktywne w tym okresie. Obrazuje więc postawy pracodawców w okresie coraz mocniejszego wpływu koronawirusa na rynek pracy.

Sprzedawcy w obliczu zmian

W badanym okresie blisko co piąte nowe ogłoszenie kierowane było do sprzedawców (19%). W ostatnich tygodniach w kontekście sprzedawców ścierały się dwie tendencje wpływające na rekrutację.

Z jednej strony pracowników potrzebowały sklepy spożywcze, markety i drogerie, odczuwające odpływ kadr np. na urlopy związane z opieką nad dziećmi. Jednocześnie negatywnie na popycie na sprzedawców odbijało się zamknięcie galerii handlowych. W efekcie była to najczęściej poszukiwana grupa, ale w porównaniu z całym 2019 rokiem – gdy dotyczyło jej 30% ogłoszeń – jej udział był wyraźnie niższy.

Rekrutacje IT wyjątkowo stabilne

Co interesujące, drugą najczęściej poszukiwaną grupę kandydatów w analizowanym czasie stanowili specjaliści IT (17%). To grupa, w której przypadku dostrzegalne jest szczególnie sprawne przejście działów HR na rekrutację zdalną, a także wysokie zainteresowanie kandydatami na tle całego rynku pracy.

Obecna niestabilna sytuacja na rynku może co prawda sprawiać, że część specjalistów IT może wstrzymywać decyzje o zmianie pracy. W dłuższej perspektywie ich mobilność zawodowa może jednak wzrosnąć, wraz z nieuchronnymi transformacjami zachodzącymi w wielu firmach. Przy wyjątkowo dużym niedoborze dostępnych kandydatów IT w Polsce, udział rekrutacji kierowanych do ekspertów IT może wkrótce jeszcze mocniej rosnąć.

Obsługa klienta – w oczekiwaniu na przełom

W obliczu zagrożeń związanych z koronawirusem zrozumiały jest bardzo znaczący spadek w badanym okresie liczby nowych ogłoszeń związanych z obsługą klienta (3%). W ostatnich latach zajmująca drugie miejsce wśród najpopularniejszych specjalizacji, obecnie znajduje się ona w „zamrożeniu”. Na tendencje te może mieć wpływ m.in. niepewność pracodawców co do ostatecznego czasu obwiązywania rządowych regulacji, rekomendacje dotyczące ograniczenia kontaktów międzyludzkich, a także zamknięcie wielu instytucji kultury, galerii handlowych czy punktów usługowych zatrudniających specjalistów od obsługi klienta.

Jednocześnie jednak według ekspertów w perspektywie kilku tygodni można spodziewać się powrotu do rekrutacji tej grupy kandydatów ze strony dużej części pracodawców. Jeśli tendencja ta potwierdzi się, ważny wpływ na nią będzie miała coraz bardziej dopracowana organizacja pracy zdalnej działów obsługi klienta, a także częściowe wracanie do stabilnego funkcjonowania centrów obsługi czy placówek handlowych.

Blisko połowa ofert zdalna

Jak pokazuje analiza ogłoszeń na Pracuj.pl, pracodawcy coraz lepiej radzą sobie z organizacją rekrutacji zdalnej. W połowie kwietnia tagiem ”rekrutacja zdalna” oznaczona była już blisko co druga oferta pracy na serwisie (46%). Obok tego rozwiązania portal w ostatnich tygodniach wprowadził nową opcję – narzędzie do wideokonferencji w Strefie Pracuj.pl, umożliwiające przeprowadzanie zdalnych rozmów kwalifikacyjnych z aplikującymi bez konieczności korzystania z zewnętrznych rozwiązań.

Jednym z działań Pracuj.pl mających na celu ułatwienie sytuacji pracodawców i kandydatów jest także bezpłatne przedłużenie od 27 marca terminu publikacji ogłoszeń na serwisie o dodatkowe 30 dni. Przedłużenie dotyczy wszystkich aktywnych ofert oraz nowych ogłoszeń, które pojawią się na Pracuj.pl do 17 kwietnia. Dzięki temu firmy zachowują ciągłość procesów rekrutacyjnych bez ponoszenia dodatkowych kosztów, a użytkownicy serwisu mają więcej czasu na podjęcie decyzji o aplikowaniu na interesujące ich stanowiska.

Pracodawcy przed wyzwaniami

Jak zauważa Rafał Nachyna, Dyrektor Zarządzający Pracuj.pl obecna sytuacja związana z koronawirusem jest bardzo dużym wyzwaniem dla wszystkich pracodawców, kandydatów i rekruterów. Zadaniem całego rynku HR jest jak najszerzej wspierać firmy i osoby szukające pracy w organizacji rekrutacji zdalnej, a także utrzymaniu sprawności w poszukiwaniu potrzebnych pracowników.

Pracodawcy, jak i osoby wcześniej myślące o zmianie pracy, starają się nie podejmować pochopnych decyzji i czekają na rozwój sytuacji epidemiologicznej, ale także gospodarczej. Jednocześnie w połowie kwietnia na Pracuj.pl znajdowało się nadal blisko 37 000 aktywnych ofert pracy z całej Polski, w tym blisko połowa dotyczyła rekrutacji prowadzonych w pełni zdalnie. Liczba takich ogłoszeń stale rośnie. Bardzo uważnie przyglądamy się potencjalnym konsekwencjom obecnej sytuacji dla rynku rekrutacji online, starając się jak najbardziej kompleksowo wspierać pracodawców i kandydatów w stawianiu czoła nowym wyzwaniom
-– podsumowuje Rafał Nachyna, Dyrektor Zarządzający Pracuj.pl.