W przypadku sprzedaży przeterminowanego zobowiązania nie jest potrzebna zgoda dłużnika do przetwarzania jego danych osobowych. O takie zezwolenie nie muszą się starać biura informacji gospodarczej. Z kolei firma windykacyjna, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych nierzetelnego płatnika. I ma obowiązek przestrzegać RODO. Wówczas zadłużony może wnieść sprzeciw, czyli wniosek o usunięcie lub aktualizację informacji gospodarczej. Musi przy tym udokumentować okoliczności uzasadniające takie działanie. Po wycofaniu zgody na przetwarzanie danych do celów marketingowych przestaną tylko docierać do niego oferty handlowe. Jednak to nie sprawi, że poprawi swoją sytuację w rejestrze.

Wpis bez zgody dłużnika

Przedsiębiorcy mogą dochodzić należnych roszczeń samodzielnie lub korzystać z pośrednictwa wyspecjalizowanych firm. Alternatywnym rozwiązaniem pozostaje sprzedaż długu innemu podmiotowi. Przetwarzanie danych osobowych w takim przypadku jest prawnie dopuszczalne. Nie jest do tego potrzebna zgoda osoby, której one dotyczą.

– Rozpatrując kwestię wierzytelności, to nie zgoda osoby jest podstawą przetwarzania jej danych, a konkretne przepisy. Należy wziąć tu pod uwagę przepisy kodeksu cywilnego, które pozwalają bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią. Może nią być także firma windykacyjna. Stanowi o tym art. 509 kodeksu cywilnego, odnoszący się do cesji. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki – informuje Adam Sanocki, rzecznik prasowy Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Jak podkreśla Grzegorz Pietraszkiewicz, radca prawny Biura Informacji Gospodarczej InfoMonitor, BIG-i nie potrzebują zgody dłużników na przetwarzanie ich danych. Stanowią istotny element systemu finansowego, ich celem jest mobilizacja dłużników do spłaty i ochrona interesów wierzycieli. Trudno więc sobie wyobrazić sytuację, w której jakikolwiek nierzetelny płatnik dobrowolnie zgadza się na wpis do rejestru.

– Biura informacji gospodarczych nie pozyskują zgody dłużnika na przetwarzanie jego danych osobowych będących elementem informacji gospodarczej, gdyż przetwarzają te dane na podstawie Ustawy z 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Zatem żądanie dłużnika o wycofanie zgody na przetwarzanie danych, kierowane do biura i na tej podstawie usunięcia informacji gospodarczej o zobowiązaniu, nie powoduje usunięcia takich informacji – mówi Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska, menedżer ds. analiz rynkowych i komunikacji z Krajowego Rejestru Długów BIG SA.

Z kolei Mateusz Jakóbiak, członek zarządu Vindicat, zwraca uwagę na podstawę przekazywania danych do Biura Informacji Kredytowej. Jest to ściśle określone przez prawo bankowe. Jeżeli opóźnienie w spłacie kredytu przekroczyło 60 dni, a jednocześnie upłynęło kolejnych 30 od momentu poinformowania przez bank o zamiarze przetwarzania tych informacji, to może się ono odbywać bez zgody klienta przez 5 lat.

– Firma, która nabyła wierzytelność, staje się administratorem danych osobowych dłużników i zobowiązana jest do przestrzegania przepisów RODO. Powinna więc np. informować ich m.in. o podstawie prawnej i celu ich przetwarzania. Może to robić np. w pismach wzywających do zapłaty. Jednocześnie powinna też wskazywać, że nierzetelnemu płatnikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych oraz możliwość ich poprawiania – dodaje Adam Sanocki.

Czas na sprzeciw

Jak podkreśla Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska, należy rozróżnić dwie sprawy. Wycofanie zgody na przetwarzanie danych jest czymś innym niż sprzeciw dłużnika, czyli wniosek o usunięcie lub aktualizację informacji gospodarczej. Obie te kwestie traktowane są w KRD inaczej.

– Należy wskazać na dotychczasowe orzecznictwo, w tym decyzje samego GIODO. W nim ugruntowane zostało stanowisko, iż dłużnik nie może zasłaniać się ochroną danych osobowych w celu uniknięcia spłaty swoich zobowiązań. Powoływanie się na RODO w tym przypadku służyłoby właśnie unikaniu odpowiedzialności i spełniania zobowiązań – stwierdza radca prawny z BIG InfoMonitor.

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo w dowolnym momencie wycofać zgodę, jeżeli to na tej podstawie administrator przetwarza dane, co zaznacza Adam Sanocki. Ekspert dodaje, że w przypadku wierzytelności zgoda nie jest jednak taką podstawą. Przetwarzanie w takiej sytuacji odbywa się na podstawie przepisów prawa. Jednak w przypadku dłużnika najbardziej uzasadnionym jest dokonanie spłaty zadłużenia, celem wykreślenia z rejestru dłużników.

– Jeśli dłużnik, który jest wpisany do KRD, kieruje do nas pismo z wycofaniem zgody na przetwarzanie danych, to my nie usuwamy ich z rejestru na tej podstawie. Naszą działalność reguluje Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie tych danych. Ona wskazuje, w jaki sposób i w jakim trybie dłużnik może złożyć sprzeciw i żądać usunięcia takich informacji – komentuje Katarzyna Maciaszczyk-Sobolewska.

Dłużnik ma prawo wnieść do biura sprzeciw dotyczący nieaktualności, nieprawdziwości, niekompletności, przekazania lub przechowywania niezgodnie z ustawą informacji gospodarczych mających status informacji aktualnych. Jak wskazuje rzecznik UODO, w takiej sytuacji należy udokumentować okoliczności uzasadniające sprzeciw. Jednocześnie biuro może zwrócić się do wierzyciela lub dłużnika o dodatkowe wyjaśnienia.

– Jeśli chodzi wyłącznie o wycofanie zgody na przetwarzanie danych do celów marketingowych, postępujemy zgodnie z obowiązującymi przepisami RODO. Do osoby takiej nie kierujemy już ofert marketingowych lub handlowych – podsumowuje ekspert z Krajowego Rejestru Długów.

Naczelnik urzędu celno-skarbowego zanegował zadeklarowaną przez polską spółkę wartość importowanego z Chin towaru. Stwierdził, że jest za niska i po przeprowadzeniu kontroli zwiększył spółce zobowiązanie w należnym podatku z tytułu importu towarów, doliczając do ich wartości celnej koszty pośrednictwa świadczone na rzecz spółki przez pośrednika w Chinach. Jego decyzję uchylił jednak sąd, bo organ „W sposób dorozumiany, uznał wszystkie inne usługi za związane z pośrednictwem. Nie wyjaśnił jednak swoich motywów (…). Uniemożliwia to prześledzenie toku rozumowania organu zwiększającego wartość celną towaru o poszczególne wydatki…” (wyrok WSA w Gorzowie z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Go 348/19).

Wspólnotowy Kodeks Celny, a dokładnie Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, w art. 29 ust. 1 wskazuje, że „Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33…” (Dz.Urz. UE L 302 z 19.10.1992 r.). Art. 32 ust. 1 lit. a) tiret (i) WKC precyzuje, że: „W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się następujące elementy w wysokości, w jakiej zostały poniesione przez kupującego, lecz nieujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary: prowizje i koszty pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu”.

Organ po 5 latach od importu towaru podwyższył jego wartość celną

Agencja celna działająca w imieniu jednej z polskich spółek w 2013 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu importowane przez spółkę sztuczne ognie z Chin. W grudniu 2018 r. naczelnik urzędu celno-skarbowego podwyższył spółce wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu dokonanego importu. Stwierdził, że została ona zaniżona, bowiem działająca jako przedstawiciel bezpośredni agencja celna, nie ujęła w deklaracji zgłoszeniowej kosztów usług pośrednictwa, jakie polski importer nabył od chińskiego pośrednika w zakresie związanych z nabyciem towaru działań na terytorium Chin. Jak stwierdził organ:

„Działalność zatrudnionego agenta stanowiła element składowy tej działalności, wspomagający i kreujący import towarów dokonywany przez przedsiębiorcę. Wynagrodzenie uiszczone pośrednikowi (koordynatorowi na terenie Chin) w samej swej istocie stanowiło element kosztów (nakładów) ponoszonych w związku z dokonywanym importem” (sygn. akt I SA/Go 348/19).

Konieczne umocowanie pośrednika do zawierania umów sprzedaży Polski importer odwołał się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Jak wyjaśniał, chiński współpracownik dokonywał jedynie czynności związanych z zarządem jego biura zarejestrowanego na terenie Chin, co częściowo przyznał sam organ pierwszej instancji, uznając za niepodlegające doliczeniu do wartości celnej towaru, wykonywanie przez tego współpracownika czynności związanych z zarządem nieruchomością lokalową.

DIAS utrzymał jednak w mocy decyzję domiarową organu pierwszej instancji. Zwrócił uwagę na zapis art. 32. ust. 4 WKC wyjaśniający, czym jest wskazana w art. 32. ust. 1 lit. a) tiret (i) tego kodeksu prowizja od zakupu, która zgodnie z tym przepisem nie jest dodawana do wartości celnej towaru. „…określenie „prowizja od zakupu” oznacza opłaty poniesione przez importera na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów…” (Dz.Urz. UE L 302 z 19 października 1992 r.). Zdaniem organu odwoławczego chińska spółka nie była upoważniona do reprezentowania importera, w tym do zawierania w jego imieniu umów, dlatego też koszty świadczonych przez nią usług należało uwzględnić przy ustalaniu wartości celnej importowanego towaru.

Organ nie wyjaśnił, tylko zwiększył wartość celną towaru

Spółka złożyła skargę, zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów nakładających na niego obowiązek ustalenia i wyjaśnienie w sposób wyczerpujący sprawy, w tym nieprzeprowadzenia dowodów tak istotnych, jak uzyskanie od chińskiego pośrednika pisemnego raportu do faktur z tytułu świadczonych usług, który wyjaśniłby ich zakres oraz rodzaj. Pojawił się także zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadków na okoliczność zgodnej woli stron co do zakresu usług i świadczeń objętych współpracą.

WSA w Gorzowie przyznał stronom rację po połowie. Zgodził się z organem, że aby móc zakwalifikować wydatek za usługę jako prowizję od zakupu, pośrednik musi posiadać umocowanie do zawierania umów sprzedaży w imieniu mocodawcy, a takiego wymogu część ze świadczonych przez chińską spółkę usług na rzecz polskiego importera nie spełniało. Z drugiej jednak strony w pierwszym wyroku w tej sprawie WSA w Gorzowie, uchylając decyzję DIAS, podzielił skargę spółki, że organ nie poczynił dostatecznych ustaleń i nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby prawidłowo zakwalifikować świadczone przez chińską spółkę usługi, oraz jak i w jakiej wysokości podwyższyły one wartość celną towaru.

„Niepełne zebranie materiału dowodowego w zakresie ustalenia czynności wykonanych w 2011 r. w ramach umowy z […].01.2011 r., jak i pominięcie wartości pozostałych zgłoszeń celnych z 2011 r. doprowadziło do sytuacji, w której organ nie miał podstaw (danych) do prawidłowego określenia wysokości zobowiązania (…). Na tym etapie brak jest podstaw do uznania, w jakiej wysokości koszty wynikające z usług świadczonych na podstawie umowy powiększały wartość celną towarów na podstawie art. 32 ust. 1 lit. a) pkt i) WKC…” (wyrok WSA w Gorzowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Go 385/17).

To organ, a nie przedsiębiorca, musi udowodnić, że ma rację

W maju 2019 r. sprawa ponownie trafiła przed gorzowski sąd, bowiem organy nie dostosowały się do zaleceń wyroku z 2017 r. Do tej skargi sąd również się przychylił. Podzielił stanowisko zajęte przez sąd we wskazanym wyroku. Uchylając zaskarżoną decyzję, orzekł: „(…) w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu organ nie dokonał podziału wskazanych w umowie usług na związane i niezwiązane z pośrednictwem. (…) W sposób dorozumiany uznał wszystkie inne usługi za związane z pośrednictwem. Nie wyjaśnił jednak swoich motywów, co stanowiło naruszenie w szczególności art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (…) Uniemożliwia to prześledzenie toku rozumowania organu zwiększającego wartość celną towaru o poszczególne wydatki (…)” (wyrok WSA w Gorzowie z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Go 348/19).

Jak widać na kanwie powyższej sprawy, jeśli istnieje możliwość podwyższenia zobowiązania podatkowego podatnika, organy skarbowe nawet „nie bawią się” w logiczne, uzasadnione argumentowanie ustalenia tego ciężaru w wyższym wymiarze. Takiego toku rozumowania organów nie rozumie nawet posiadający szeroką wiedzę prawną sąd. Choć patrząc na praktykę i przykłady innych spraw, schemat tego rozumowania wydaje się prosty. Gdy podatnikiem jest przedsiębiorca, to musi zapłacić – najlepiej jak najwięcej, czyli tyle, ile się da. Przedsiębiorcy powinni jednak pamiętać, że to na organach, a nie na nich, spoczywa ciężar udowodnienia, że wartość celna towaru została ustalona w niewłaściwej wielkości.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Od 13 października 2019 r. niemal wszystkie spółki prawa handlowego w Polsce są obciążone nowym, nieznanym dotąd ustawowym obowiązkiem. Tego dnia swoje funkcjonowanie rozpoczyna Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych.

Elektroniczny rejestr osób fizycznych sprawujących kontrolę w polskich spółkach jest wyjątkowo ważny dla wielu polskich przedsiębiorców, ponieważ niewypełnienie ustawowych obowiązkowych może skutkować nałożeniem na te podmioty kary pieniężnej w wysokości nawet do 1.000.000 zł.

– Wedle przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, każda spółka prawa handlowego, poza publicznymi spółkami akcyjnymi i spółkami partnerskimi, będzie zobowiązana do zgłoszenia danych tak zwanego beneficjenta rzeczywistego do wspomnianego rejestru – mówi w rozmowie z MarketNews24 Julia Ziemska, prawnik z kancelarii Zięba&Partners.

Beneficjent rzeczywisty, w pewnym uproszczeniu, to osoba fizyczna, która z racji posiadanych przez nią uprawnień, sprawuje bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką. Przykładowo, w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółkach akcyjnych, za beneficjentów rzeczywistych uznaje się między innym takie osoby, które posiadają więcej niż 25% udziałów lub głosów w spółce.

Początek funkcjonowania Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych oznacza, że spółki będzie obciążać niełatwy obowiązek zidentyfikowania beneficjenta rzeczywistego oraz zweryfikowania jego tożsamości, a w przypadku, gdy beneficjentem jest osoba prawna, także ustalenia jej struktury własności i kontroli.

– Informacje o beneficjentach rzeczywistych zgłoszone do rejestru będą jawne, nieodpłatne, a więc dostępne dla każdego – wyjaśnia J.Ziemska, Zięba&Partners. – To zgodnie z intencją ustawodawcy, ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu oraz zapewnić transparentność funkcjonowania osób prawnych.

Ryzyko nałożenia dotkliwych kar finansowych, które w szczególności dla niewielkich spółek mogą okazać się całkowicie destablizujące, powinno skłonić przedsiębiorców do podjęcia odpowiednio wcześniej szeregu kroków zmierzających do identyfikacji swoich beneficjentów rzeczywistych. Tylko właściwe przekazanie niezbędnych informacji do rejestru uchroni bowiem przedsiębiorców przed surowymi konsekwencjami finansowymi.

Powstanie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych jest więc z jednej strony kolejnym krokiem w kierunku uszczelniania obowiązującego systemu prawnego i dodatkowym narzędziem zapewnienia przejrzystości w obrocie, a jednocześnie dodatkowym obowiązkiem dla podmiotów gospodarczych, któremu może nie być łatwo sprostać.

W warszawskim hotelu Marriott odbyło się niezwykle, wyczekiwane przez biznes wydarzenie. Podczas organizowanej przez DPC Polska konferencji „Bliżej Doskonałości”, eksperci od wykorzystywania Lean Managementu podzielili się z uczestnikami tajnikami skutecznego wykorzystania tej strategii w biznesie. Największe zainteresowanie wzbudziło wystąpienie światowej sławy autorytetu w tej dziedzinie, Michaela Balle.

Olbrzymi sukces konferencji „Bliżej Doskonałości”, w trakcie której sala pękała w szwach, to kolejny dowód na niezwykle szybko rosnącą popularność Strategii Lean w Polsce. Lean ma ma swoje korzenie w słynącej z optymalizacji procesów i przemyślanego działania Japonii. To tam w połowie XX wieku, w niewielkiej wówczas firmie Toyota, urodził się ten sposób zarządzania. Dziś Toyota jest światowym liderem rynku motoryzacyjnego, a Lean Management jest wykorzystywany z sukcesami na całym świecie. Pomaga zarówno małym przedsiębiorstwom, jak i wielkim koncernom z przeróżnych sektorów rynków, takich jak usługi, logistyka, transport czy opieka medyczna. W warszawskim hotelu Marriott zebrało się kilkaset osób, chcących zgłębiać leanowe tajniki oraz pójść w ślady skutecznych liderów, umiejętnie wprowadzających tę strategię w życie.

Prześwietlenie Strategii Lean

Wydarzenie, prowadzone przez dziennikarza Igora Sokołowskiego, rozpoczęło się od wystąpienia Tomasza Bereźnickiego o uczeniu się jako warunku niezbędnym w drodze do doskonałości. Ekspert z firmy DPC Polska kładł nacisk na stały rozwój przedsiębiorstw i umiejętne identyfikowanie strat w procesie produkcyjnym – to kluczowy czynnik rozwoju, niezależnie od tego czy dane przedsiębiorstwo dostarcza klientom samochody, książki, usługi medyczne, czy też coś jeszcze innego. – Sukces organizacji jest możliwy, gdy zarówno pracownicy jak i liderzy są gotowi na zmiany, eksperymenty i naukę. Droga do doskonalenia się może być wyboista, ale powinna być świadoma i konsekwentna – podkreślał Tomasz Bereźnicki.

Uczestnicy konferencji mieli okazję poznać Lean Management od każdej strony: poza zaprezentowanym przez Bereźnickiego podejściem przez pryzmat edukacji, eksperci opisywali dążenie do doskonałości pod kątem kompleksowości, digitalizacji, różnorodności, precyzji, przywództwa czy ciągłego usprawniania. Największe wrażenie zrobił zgodnie z przewidywaniami wykład Michaela Balle*. Autor bestsellerów na temat Lean, coach dyrektorów generalnych i charyzmatyczny mówca poprowadził wykład pod hasłem „Lean Strategy. Kultura uczenia się sposobem na budowanie przewagi konkurencyjnej”. Francuz na przykładzie Toyoty dowodził, że lean jest i dla wielu innych firm może być kompletną strategią biznesową.

– Firmy odnoszące sukces to te rozwiązujące właściwe problemy. Lean to umiejętność odnajdywania tych właściwych problemów (z reguły to te trudne, którymi nikt nie chce się zająć), wspólne zrozumienie ich wagi i dalej formułowania ich w sposób, który jest zrozumiały dla wszystkich i wreszcie wypracowywania rozwiązań – eksperymentowania i podejmowania prób w przypadku niepowodzeń. Dla sukcesu Toyoty kluczowa jest elastyczność lokowania budżetu i elastyczność linii produkcyjnych tak, aby na końcu doprowadzić do satysfakcji klienta, którego zadowolenie jest najwyższym priorytetem. Zapytany o to jak Lean wpłynął na jego prywatne życie, guru Strategii Lean Michael Balle swoje wystąpienie spuentował mówiąc: Zrozumiałem, że mój sukces zależy od ludzi wokół mnie. Nie miałem o tym pojęcia zanim nie zająłem się Lean.

Pomocni praktycy biznesu

Żeby zdobyć w swoich branżach takie doświadczenie jak pozostali prelegenci, na przykład prezes zarządu Arriva w Polsce Piotr Halupczok, czy odpowiedzialny za globalny rozwój programu lean w firmie Electrolux Jerzy Kuśnierz, trzeba przepracować wiele lat na kierowniczych stanowiskach. Doświadczeni eksperci chętnie dzielili się jednak wiedzą z uczestnikami, wprowadzając ich w tajniki swojej pracy zawodowej i umiejętnego wykorzystania narzędzi, które daje Strategia Lean. Dzięki ich wiedzy można było się na przykład dowiedzieć, jak w ich przedsiębiorstwach doskonalono funkcjonowanie tzw. gemby. To japońskie słowo w Lean Managemencie oznacza miejsce wykonywania rzeczywistej pracy przynoszącej konkretną wartość dla klienta. I tak w przedsiębiorstwie produkcyjnym będzie to hala, w której wytwarzane są dobra, a w przychodni gabinet lekarski.

Krzysztof Stencel odpowiedzialny za wprowadzania strategii lean w Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 1 w Łodzi mówił o tym, że: – Za wprowadzeniem lean managmentu w naszym zakładzie stała chęć zwiększenia innowacyjności i zaangażowania wśród pracowników. Proces ten był trudny głównie ze względu na wojskową specyfikę zakładu, w którym ciężko o przyznawanie się do błędów. Nie łatwe było też stawienie czoła mocno zakorzenionym przyzwyczajeniom zaawansowanej wiekowo załogi. Ostatecznie jednak projekt przyniósł imponujące efekty pozwalając na redukcje czasu obsługi śmigłowców trafiających do zakładu o 30%.

Mniej marnotrawstwa!

Dzięki konferencji „Bliżej Doskonałości” polscy menedżerowie i dyrektorzy, którzy z zainteresowaniem słuchali prelekcji, mają szansę stać się skuteczniejsi w działaniu, a ich przedsiębiorstwa zyskają przewagę konkurencyjną. Strategia Lean pomaga nie tylko w rozwijaniu zespołów i budowie nowej kultury organizacji, ale przede wszystkim prowadzi do zmniejszania marnotrawstwa – czasu i energii zużywanej w przedsiębiorstwie na wykonywanie czynności, które w żaden sposób nie prowadzą do szybszego czy lepszego wytwarzania i dostarczania klientowi produktów.

– Wielu liderów nie zdaje sobie sprawy, jak tak naprawdę przebiega proces produkcji w ich firmach. Tylko odpowiednie zidentyfikowanie i nazwanie jego elementów pozwala na rozwój, w którym eliminowane są czynności zbędne i czasochłonne. Pamiętajmy jednak, że wprowadzanie Strategii Lean to jest misja polegająca na stałym monitorowaniu sytuacji, uczeniu się i wyciąganiu wniosków – podkreślał Szymon Stadnik Dyrektor Centrum Operacyjnego Szwajcarskiej grupy outsourcingowej FRISTA w Polsce.

Konferencja „Bliżej doskonałości” była dla przedsiębiorców ciekawym forum wymiany doświadczeń, a także wyborną okazją do poszerzenia swojej wiedzy z zakresu umiejętnego zarządzania. Filozofia Lean Managementu w ostatnich latach staje się coraz bardziej popularna w Polsce i na świecie, ze względu na to, że umożliwia precyzyjne zidentyfikowanie miejsc w firmie, których usprawnienie przyniesie wymierne korzyści.

* Michael Balle – światowej sławy ekspert w dziedzinie transformacji Lean, założyciel Institut Lean France, konsultant globalnych matek takich jak: Renault, Faurecia, Alstom, BNP Paribas, doradca dyrektorów generalnych największych międzynarodowych przedsiębiorstw i współautor bestsellerowych powieści biznesowych poświęconych transformacjom Lean – „Kopalnia złota” i „Dyrektor firmy jako Lean Manager”. 17 października w Warszawie na konferencji „Bliżej doskonałości” promować będzie swoją najnowszą książkę – „Strategia Lean”.

Euler Hermes zbadał sytuację firm w Polsce pod względem niewypłacalności. Kluczowe wnioski:

• W ciągu III kwartałów 2019 roku w oficjalnych źródłach (Monitorach Sądowych i Gospodarczych) opublikowano informację o 757 niewypłacalnych polskich firmach wobec 723 w tym samym okresie 2018 roku – wzrost o 5% r/r
• Zsumowany ostatni znany obrót tych firm to 14,35 mld złotych a zatrudnienie około 25,5 tys. osób – niemała jest więc skala strat społecznych i biznesowych, jakie niesie ich niewypłacalność
• Liczba niewypłacalności rosła niemal we wszystkich sektorach – wytwórczym, handlu, transporcie
• W budownictwie pogorszenie (lub dopiero jego początki) miało miejsce później niż w innych branżach, ale III kwartał zdecydowanie nie należał do udanych. We wrześniu, czyli w pełni rekordowego sezonu opublikowano aż 17 niewypłacalności firm budowlanych
• W sektorze usług ryzyko r/r nie wzrosło, ale mierzone liczbą niewypłacalności (195) nadal było jednym z najwyższych na rynku
• Uwaga – zwiększa się liczba niewypłacalnych producentów żywności – z kilku w skali każdego z poprzednich miesięcy do aż 11 we wrześniu (przede wszystkim hodowla i przetwórstwo mięsa)

Niewypłacalności obejmują niezdolność do regulowania zobowiązań wobec dostawców, skutkującą upadłością bądź którąś z form postępowania restrukturyzacyjnego.

Egzamin z zarządzania – liczba zmian sprawia, że zmienił się cały rynek

To już czwarty z rzędu rok, w którym rośnie liczba niewypłacalności polskich firm. Coraz wyższy punkt odniesienia ponownie został więc przekroczony – obecne trzy kwartały to czas największej liczby niewypłacalności polskich firm w porównaniu z tym samym okresem w latach ubiegłych.

„Nie jest to więc na pewno kwestia przypadku, popytowa lub nawet chwilowego splotu kilku czynników” – ocenia Tomasz Starus, Członek Zarządu Euler Hermes odpowiedzialny za ocenę ryzyka. „Mimo, iż wzrost gospodarczy nadal jest solidny, to prosperita sprzyjała tylko tym firmom, które na czas postawiły na optymalizację kosztów i zwiększenie rentowności. Pozostali przedsiębiorcy nie zostali zaskoczeni zmianą poszczególnych czynników rynkowych, ale zderzyli się ze zmianą całego rynku. Obecnie rynku: pracownika, skoncentrowanej nie tylko dystrybucji ale i ślad za tym produkcji, szybkiego przepływu informacji promującego wartość dodaną a nie naśladownictwo, rynku otwartych granic i internacjonalizacji nie tylko dostaw, ale i kryzysów… Rynku z szybko domykanym systemem podatkowym, na którym urząd skarbowy przejął inicjatywę, korzystając m.in. z digitalizacji w większym stopniu niż wiele polskich firm.”

W pierwszym rzędzie problemy firm produkujących wyroby konsumenckie, a nie inwestycyjne!

W skali całego kwartału widoczna była niemała grupa niewypłacalnych firm produkujących na potrzeby budownictwa, części i konstrukcje metalowe czy same maszyny dla przemysłu. Najbardziej widoczne stają się jednak w tym gronie niewypłacalności firm produkujących wyroby konsumenckie, w tym m.in. żywność z silnym akordem na koniec omawianego okresu – we wrześniu opublikowano informacje o niewypłacalności aż 11 firm z branży rolno-spożywczej. Największą grupę wśród nich stanowili producenci mięsa i jego przetworów. Podobnie z meblami – ich producenci byli co miesiąc w statystyce niewypłacalności, ale nie tak licznie i nie o takiej skali działalności jak właśnie we wrześniu (5 firm, z czego jedna o obrotach 130 mln złotych).

Budownictwo – szczyt (niewypłacalności) za czy przed nami?

W sierpniu, a tym bardziej we wrześniu opublikowano zastanawiająco dużo jak na szczyt sezonu informacji o niewypłacalnościach firm budowlanych. Wśród 17 takich przypadków we wrześniu aż 10 wykonywało prace przy inwestycjach infrastrukturalnych (nie tylko sama budowa dróg mostów, ale też m.in. wykopy, prace geologiczne, kanalizacyjno-wodociągowe i oświetleniowe).

Województwa: znaczący wzrost liczby niewypłacalności na Mazowszu, w Wielkopolsce i na Dolnym Śląsku, a spadek na Pomorzu

Nie jest zaskoczeniem, iż w województwie mazowieckim liczna jest reprezentacja, a więc i liczba niewypłacalności (tylko we wrześniu 10) firm usługowych, świadczących je na rzecz firm z innych sektorów.

Współpraca z brokerem znacząco zwiększa szanse początkujących na właściwe zarządzanie kapitałem. Z profesjonalnych narzędzi handlowych korzystają także zaawansowani traderzy. Jak pod tym względem wypada Fortissio?

Czy warto współpracować z Fortissio?

Znalezienie zaufanego brokera nie jest łatwe. Najlepszym na to sposobem jest dokładna analiza poszczególnych ofert. Bezpieczeństwo to podstawa udanej kariery na każdym rynku inwestycyjnym.

Pierwszym krokiem powinno być zweryfikowanie, czy dany podmiot kontrolowany jest przez konkretne organy i posiada zezwolenie na prowadzenie działalności. Nie wszyscy dostawcy usług spełniają prawne wymogi i gwarantują finansową stabilność. Pod tym względem Fortissio wyróżnia się bardzo pozytywnie. Regulowany jest przez urzędy w Grecji oraz Unii Europejskiej.

Usługi spółki Fortissio spełniają potrzeby doświadczonych i początkujących inwestorów. Broker gwarantuje wszystkim nowym użytkownikom ochronę 10 transakcji. Nawet w przypadku niefortunnej inwestycji masz pewność zwrotu zainwestowanych środków. Fortissio sprawia więc wrażenie bezpiecznej i solidnej platformy.

Konta detaliczne w Fortissio

W Fortissio dostępnych jest 6 różnych kont detalicznych. W pierwszym wariancie zyskujesz dostęp do funkcji Trading jednego kliknięcia oraz Trading Insider. Możesz również przejść profesjonalny trening i pobrać bezpłatnego e-booka. Do zarządzania kontem służy osobisty Manager. Za sprawą wiadomości POP Up możesz otrzymać najświeższe informacje dotyczące poszczególnych par walutowych.

Dostęp do podstawowego konta można uzyskać po wpłacie depozytu w kwocie minimum 200 EUR. Kolejne warianty pozwalają na uzyskanie dodatkowych profitów. Należą do nich liczne zniżki, darmowe webinary, usługi typu Trading Central czy Osobisty Agent Obsługi Klienta.

Z kont detalicznych korzysta większość użytkowników Fortissio. Broker oferuje tez konta profesjonalne dla zaawansowanych traderów. Jeżeli posiadasz odpowiednie doświadczenie oraz wiedzę, możesz zyskać wyższą dźwignię finansową oraz 0% margin close-out. Pamiętaj jednak o ryzyku towarzyszącym podejmowaniu decyzji inwestycyjnych.

Platforma Tick Tech

Tick Tech to dostarczana przez Fortissio platforma transakcyjna. Narzędzie to należy do najbardziej zaawansowanych tego typu rozwiązań dostępnych na rynku. Umożliwia inwestorom prowadzenie działań handlowych przez cały dzień.

Do obsługi platformy potrzebujesz jedynie dostępu do przeglądarki internetowej. Tick Tech umożliwia użytkownikom swobodne przełączanie się między urządzeniami. Dzięki zastosowaniu wysokiej klasy technologii synchronizacji funkcja działa w pełni bezawaryjnie. Oprogramowania nie trzeba też pobierać na komputer i aktualizować.

Cechą wyróżniającą Tick Tech jest intuicyjna oprawa graficzna. Zapewnia łatwy dostęp do najważniejszych funkcji oraz detali dotyczących transakcji. Możesz swobodnie przeglądać wykresy i korzystać z dostępnych narzędzi. Szybką obsługę zapewnia także aplikacja mobilna. Pozwala na wykonywanie operacji handlowych w dowolnej chwili.

Narzędzia handlowe Fortissio

Podstawą funkcjonowania każdej platformy transakcyjnej jest łatwa dostępność zaawansowanych narzędzi handlowych. Inwestorom niezwykle przydają się zwłaszcza przejrzyste wykresy. W Fortissio zyskujesz dostęp do automatycznie generowanych i aktualnych danych. Możesz też korzystać z kalendarza ekonomicznego. Szybkie reakcje na zmiany cen da się osiągnąć za sprawą dostępu do bieżących wiadomości rynkowych.

W Fortissio każdy inwestor może używać funkcji Trading Insider. Usługa ta zapewnia wgląd w trendy popularne wśród innych inwestorów. Danych tego typu nie powinieneś oczywiście traktować jako stuprocentowo pewnych informacji. Wszystkie trendy należy dokładnie zweryfikować na własną rękę oraz polegać na własnej interpretacji.

Funkcją platformy Fortissio docenianą przez początkujące osoby jest specjalnie zaprojektowana Akademia. Opracowana została z myślą o traderach dopiero stawiających swoje pierwsze kroki na rynku Forex. Broker udostępnia użytkownikom liczne lekcje i samouczki. Możesz z nich korzystać w zależności od poziomu swoich dotychczasowych umiejętności.

Narzędzia oferowane przez Fortissio z pewnością ułatwią Ci przyswajanie sobie różnych zagadnień. Poznasz dzięki nim różne metody handlu, sposoby opracowywania własnych strategii inwestycyjnych czy też formy zarządzania ryzykiem.

Produkty handlowe Fortissio

Fortissio to platforma opracowana przede wszystkim z myślą o handlu na rynku Forex. Z pomocą tego narzędzia możesz zyskać dostęp do różnych par walutowych. Broker spełnia też zapotrzebowanie użytkowników na obsługę rynku akcji.

Dzięki Fortissio jesteś w stanie handlować aktywami najpotężniejszych światowych firm – takich jak Apple, eBay czy Amazon. Nie musisz osobiście posiadać żadnych akcji, a jedynie śledzić spadki i wzrosty ich wartości. Broker zwalnia przy tym użytkowników z konieczności spełniania różnych regulacji dotyczących handlu tradycyjnego.

Fortissio umożliwia również inwestycję w indeksy i surowce. Te pierwsze stanowią odzwierciedlenie wartości poszczególnych rynków i sektorów przemysłowych. Indeksy nie posiadają fizycznej postaci – handel nimi odbywa się poprzez instrumenty pochodne.

Surowce mogą być natomiast interesującą alternatywą dla innych produktów. Do dyspozycji masz liczne dobra naturalne, zasoby energetyczne czy metale szlachetne. Najbardziej dochodowe surowce to m.in. gaz ziemny, ropa naftowa, złoto i srebro. Inwestycja w surowce opłaca się zwłaszcza przy braku stabilności i dużych wahaniach cen na pozostałych rynkach.

Najbardziej zaawansowanym traderom polecane są kontrakty CFD. Wiążą się z wyższą dźwignią, a tym samym lepszymi zarobkami. Wraz z efektywnością inwestycji wzrasta też ryzyko. Ewentualność utraty środków jest w tym przypadku dość wysoka. Warto więc inwestować w kontrakty CFD jedynie pieniądze, na których utratę możesz sobie pozwolić. Skup się też na otwartych transakcjach i dopiero z czasem pomyśl o szukaniu nowych okazji.

Opinie o Fortissio

W sieci nietrudno znaleźć opinie o Fortissio. Recenzje na temat tego brokera zamieszczają zarówno doświadczeni inwestorzy, jak i osoby dopiero początkujące na rynku Forex. Wiele opinii znaleźć można na forach internetowych poświęconych tematyce inwestycyjnej.

Potwierdzeniem pozytywnego odbioru Fortissio jest także nasza recenzja. Mniej przychylne opinie wynikają zwykle z braku wiedzy użytkowników na temat ryzyka związanego z handlem. Fortissio to platforma funkcjonalna i wyjątkowo przydatna. Dzięki jej umiejętnej obsłudze możesz osiągnąć satysfakcjonujące zarobki i mieć pewność bezpieczeństwa.

Wpłaty i wypłaty

Jedną z zalet Fortissio jest przejrzysty system wpłat oraz wypłat środków zgromadzonych na platformie. Broker oferuje użytkownikom kilka metod płatności. Transakcje przetwarzane są szybko i dają gwarancję bezpieczeństwa zainwestowanych pieniędzy.

Wpłaty dokonać możesz w euro, funtach lub dolarach amerykańskich. Środki najszybciej przekażesz za pomocą karty kredytowej. Wśród obsługiwanych opcji warto też wyróżnić tradycyjny przelew bankowy czy system e-płatności.

W Fortissio bezproblemowo przebiega także realizacja wypłat zarobionych pieniędzy. Polecenie przelewu przetworzone jest nawet w ciągu tego samego dnia. Po zalogowaniu na konto wystarczy utworzyć żądanie wypłaty. Środki zostaną przekazane w ten sam sposób, co wcześniej dokonana wpłata. Opóźnienia wynikają przeważnie z powodu problemów związanych z przetwarzaniem płatności przez instytucje bankowe.

Obsługa klienta

Osoby początkujące na rynku Forex często mają wiele pytań dotyczących jego funkcjonowania. Przekłada się to nierzadko na trudności w obsłudze platformy. W takich sytuacjach profesjonalne wsparcie ze strony brokera jest nieocenione. W przypadku Fortissio masz pewność całodobowej obsługi klienta. Pytania zadawać możesz w dni robocze w godzinach od 8:00 do 20:00.

W przypadku problemów z inwestowaniem warto zapoznać się ze stroną internetową Fortissio. Broker umieścił dla użytkowników odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Dodatkową pomoc możesz uzyskać poprzez wypełnienie formularza kontaktowego. Z Fortissio da się też skontaktować telefonicznie lub przez e-mail. Pracownicy firmy do doświadczeni eksperci, którzy chętnie udzielą profesjonalnej i szybkiej pomocy przy każdym problemie.

Opłaty

Przed nawiązaniem współpracy z brokerem warto sprawdzić ustalane przez niego opłaty za prowadzenie konta. W Fortissio musisz zapłacić wyłącznie za pozycje, które pozostają aktywne na noc. Kwota naliczana przez brokera wynosi dokładnie 0,015 proc. wartości pozycji i podawana jest w dolarach amerykańskich. Dochodzi do tego opłata administracyjna dla kont nieaktywnych pod względem inwestycyjnym przez okres 3 miesięcy.

Informacje zawarte w niniejszym dokumencie służą wyłącznie do celów informacyjnych. Nie stanowią one porady finansowej lub jakiejkolwiek innej porady, mają charakter ogólny i nie są skierowane dla konkretnego adresata. Przed skorzystaniem z informacji w jakichkolwiek celach należy zasięgnąć niezależnej porady. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za konsekwencje działań podjętych na podstawie informacji zawartych w artykule sponsorowanym.

W dniu 16 października 2019 r. na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości opublikowane zostało rozporządzenie zmieniające rozporządzenie o stawkach wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego w Dzienniku Ustaw z 2019 r. poz. 1975. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia. na Stawki urzędowe obowiązują za tłumaczenia wykonane na rzecz sądu, prokuratury, policji i organów administracji publicznej. Stawki podniesiono o około 50%. Stawek nie stosuje się (obligatoryjnie) do tłumaczeń wykonywanych na rzecz osób fizycznych i firm.

Nowe stawki urzędowe wynagrodzenia tłumacza przysięgłego 2019 r.

za stronę tłumaczenia na język polski:

a) z języka angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego – 34,50 zł,
b) z innego języka europejskiego i z języka łacińskiego – 37,16 zł,
c) z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem łacińskim – 45,11 zł,
d) z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 50,42 zł;

za stronę tłumaczenia z języka polskiego:

a) na język angielski, niemiecki, francuski i rosyjski – 45,11 zł,
b) na inny język europejski i na język łaciński – 53,07 zł,
c) na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem łacińskim – 61,04 zł,
d) na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 74,31 zł.”,

Oprócz tego w rozporządzeniu znalazła się adnotacja dotycząca stawki wynagrodzenia za tworzenie dodatkowych egzemplarzy poświadczonych tłumaczeń, która wynosić będzie 0,50 zł za jedną stronę. Ponad to Ministerstwo Sprawiedliwości ustosunkowało się także do tłumaczeń ustnych. W tej sytuacji stawki prezentują się dokładnie tak jak w przypadku tłumaczeń pisemnych, z tą różnicą, że kwota ta zostanie powiększona o dodatkowe 30% lub 100% za tłumaczenia ustne w postępowaniu przyspieszonym. Natomiast wynagrodzenie za tłumaczenie ustne wykonane w porze nocnej, niedzielę lub święto powiększone zostanie o kolejne 20%.

Na czym polega praca tłumaczy przysięgłych?

Tłumaczenia pisemne

Choć wydawać by się mogło, że pełnione przez tłumaczy sądowych obowiązki zawodowe należą do prostych i przyjemnych, to rzeczywistość jest zupełnie inna. Praca tłumacza przysięgłego zatrudnionego w sądzie jest bardzo czasochłonna i skomplikowana. Są oni odpowiedzialni za przygotowywanie tłumaczeń uwierzytelnionych (inaczej tłumaczeń przysięgłych), które mają charakter standardowych tłumaczeń. W tym przypadku każde jedno słowo podlega przetłumaczeniu z języka obcego na język polski i odwrotnie, a dokument opatrzony jest stosowną pieczęcią.

Tłumaczenia ustne

Cały proces związany z tłumaczeniem np. zeznań świadków odbywa się zgodnie z aktualnymi przepisami i normami dotyczącymi tłumaczeń przysięgłych (uwierzytelnionych). Tłumacze sądowi oprócz znajomości języka obcego w stopniu zaawansowanym muszą wykazać się także dużą wiedzą z dziedziny prawa, bowiem nieumiejętne lub niewłaściwe stworzone tłumaczenie może negatywnie wpłynąć na bieg oraz wynik toczącego się postępowania sądowego.

Potwierdzeniem ich umiejętności jest uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na tłumacza przysięgłego, do którego powinien przystąpić każdy tłumacz, który zdecyduje się na profesjonalne sporządzanie tłumaczeń uwierzytelnionych.

Już od kilku lat drożeją nowe i używane mieszkania. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, jak tempo podwyżek na rynku pierwotnym i wtórnym różniło się w największych miastach Polski.

Trwający boom mieszkaniowy cechuje się wzrostem znaczenia rynkowego najdroższych mieszkań deweloperskich. Oferta takich ekskluzywnych „M” mocno rozbudowała się m.in. na terenie Warszawy i Gdańska. Pojawienie się dużej liczby lokali z najwyższej półki cenowej, może skutkować zawyżeniem średnich cen metrażu. Właśnie dlatego eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, jak przez ostatnie lata zmieniała się medianowa (przeciętna) cena 1 mkw. mieszkań z największych polskich miast. Medianowa cena lokali jest mniej podatna na pojawienie się bardzo drogich ofert. Zmiany takiej mediany cen metrażu obliczone dla rynku pierwotnego oraz rynku wtórnego wskazują, że w największych miastach używane mieszkania drożały szybciej niż nowe.

Wyniki z rynku deweloperskiego są dość zaskakujące

Nie wszyscy czytelnicy mogą wiedzieć, jak oblicza się medianową cenę metrażu. Trzeba zatem przypomnieć, że jest to cena 1 mkw., której nie przekracza połowa analizowanych mieszkań. Główny Urząd Statystyczny niedawno podał ubiegłoroczny poziom takiej przeciętnej ceny lokali z całej Polski. Warto sprawdzić ogólnopolskie dane przed zaprezentowaniem sytuacji z największych miast. Informacje GUS-u bazujące na aktach notarialnych wskazują, że medianowe ceny 1 mkw. lokali mieszkalnych zmieniały się następująco:

• 2015 r. – medianowa cena 1 mkw. nowego mieszkania w całej Polsce wyniosła 5 201 zł/medianowa cena 1 mkw. używanego mieszkania w całej Polsce wyniosła 3 340 zł
• 2016 r. – 5 298 zł/3 396 zł
• 2017 r. – 5 165 zł/3 518 zł
• 2018 r. – 5 182 zł/3 807 zł

Wyniki zaprezentowane powyżej oraz na poniższym wykresie sugerują, że przeciętna cena używanych mieszkań rosła dość szybko. Wg portalu RynekPierwotny.pl zaskakująca wydaje się natomiast względna stabilizacja mediany dotyczącej cen nowego metrażu. To zjawisko można jednak dość łatwo wytłumaczyć. Było ono związane ze znacznym zwiększeniem sprzedaży mieszkań deweloperskich na „tańszych” rynkach. Pojawienie się w obrocie rynkowym lokali z mniejszych miast, w których wcześniej deweloperzy budowali dość rzadko, skompensowało wpływ podwyżek widocznych na większych rynkach. Właśnie dlatego medianowa cena 1 mkw. nowych mieszkań nie wzrosła w ujęciu ogólnopolskim (pomiędzy 2015 r. oraz 2018 r.).

Używane mieszkania nadrabiały cenowy dystans …

Dzięki informacjom z poniższej tabeli można teraz przyjrzeć się zmianom medianowej ceny nowych i używanych mieszkań w dziesięciu największych miastach kraju. Poniższe zestawienie potwierdza, że ogólnie rzecz biorąc lokale mieszkalne „z drugiej ręki” drożały szybciej niż mieszkania deweloperskie. Jako dobry przykład można podać Łódź, gdzie przez 3 lata (2015 r. – 2018 r.) medianowa cena 1 mkw. używanego mieszkania wzrosła o 22%.

Analogiczny wynik dla łódzkiego rynku pierwotnego wyniósł tylko 9%. Dużą różnicą pomiędzy tempem zmian cenowych na rynku pierwotnym i rynku wtórnym cechowały się również inne analizowane miasta. Mowa o Białymstoku, Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie oraz Wrocławiu. We wszystkich tych ośrodkach miejskich, medianowa cena 1 mkw. używanych mieszkań rosła znacznie szybciej niż analogiczny wskaźnik obliczony dla rynku pierwotnego.

Informacje z poniższej tabeli wskazują, że podwyżki przeciętnych cen używanego metrażu wyraźnie przyspieszyły w 2017 r. oraz 2018 r. Takie zjawisko było szczególnie widoczne na terenie Bydgoszczy, Krakowa, Poznania oraz Warszawy. Opisywana sytuacja na pewno wynika z faktu, że rosnące koszty budowy „ciągną” w górę nie tylko ceny nowych mieszkań. Używane „M” również muszą drożeć jako alternatywa dla oferty deweloperów. Wspomniany mechanizm nie tłumaczy jednak całkowicie wzrostów cen, które okazały się szybsze niż na rynku pierwotnym. Dane GUS-u z kilku analizowanych miast (m.in. Łodzi oraz Białegostoku) sugerują, że część popytu, której nie udało się zaspokoić deweloperom, po prostu „przepłynęła” na lokalny rynek wtórny.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Przedsiębiorca może zostać ukarany kwotą 3 240 zł za każdy metr kwadratowy reklamy. Dla mikrofirm będzie to dramat, który zacznie się od Gdańska po wprowadzeniu uchwały krajobrazowej.

– Przedsiębiorcy będą karani za szyldy i reklamy nie spełniające wymogów uchwały, ale nie wiadomo jaka reklama może zostać za taką uznana – mówi w rozmowie z MarketNews24 Krzysztof Ogorzałek, członek zarządu Inicjatywa Firm Rodzinnych.

Do 2 kwietnia 2020 r., wszyscy przedsiębiorcy posiadający szyldy, tablice i inne urządzenia reklamowe na obszarze Gminy Miasta Gdańska będą musieli dostosować się do restrykcyjnych wymagań uchwały nr XLVIII/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska.

Trudno byłoby kwestionować dobre intencje radnych z Gdańska, bo chaos w przestrzeni miejskiej wywołany reklamami dotyczy wszystkich polskich miast. Jednak problemem stał się brak szczegółowych rozstrzygnięć. Obawy małych firm nie dotyczą tylko Gdańska, bo podobne regulacje prawne chcą wprowadzić też inne miasta, czyli różne niejasności prawne mogą zostać powielone, a największe firmy będą mogły podyktować swoje warunki małym przedsiębiorcom. – Każdy przedsiębiorca w danym budynku będzie musiał się dogadać z pozostałymi co do wysokości czy grubości banerów i można sobie wyobrazić w jakiej sytuacji znajdą się wówczas małe firmy, gdy przyjdzie im negocjować z koncernem – obawia się K.Ogorzałek.

W przeciągu ostatniej dekady sektor handlowy w Polsce urósł o prawie 40%. Coraz większa dojrzałość rynku zmienia geografię otwarć i motywuje właścicieli centrów handlowych do urozmaicania oferty.

Firma doradcza JLL podsumowała sytuację na rynku nieruchomości handlowych w Polsce.

Od początku roku do końca września polski rynek handlowy wzbogacił się o ponad 290 000 mkw. W rezultacie całkowita podaż nowoczesnej powierzchni handlowej osiągnęła poziom 14,5 mln mkw. Oznacza, że w przeciągu ostatnich 10 lat rynek handlowy w Polsce urósł o prawie 40%. – Joanna Tomczyk, Starszy Analityk Rynku, JLL.

W samym trzecim kwartale deweloperzy oddali do użytku 54 000 mkw. w ramach trzech nowych projektów i trzech rozbudów obiektów istniejących, zarówno centrów i parków handlowych.

Podaż – mniejsze miasta na fali

Nasycenie powierzchnią handlową w największych aglomeracjach oznacza, że możliwości budowy kolejnych centrów są ograniczone. O ile aż 69% nowo oddanej powierzchni w centrach handlowych w pierwszych trzech kwartałach tego roku przypadło na największe miasta, to aktualnie zaledwie 30% z realizowanych obecnie 192 000 mkw. w centrach handlowych powstanie w głównych aglomeracjach. Niższa aktywność deweloperska nie dotyczy jednak wszystkich segmentów rynku.

Rosnąca dojrzałość sektora kieruje uwagę części deweloperów w stronę mniejszych miast, gdzie jest możliwa realizacja centrów typu convenience. Tylko w trzecim kwartale odnotowano aż osiem otwarć takich projektów, które łącznie dostarczyły 25 000 mkw. powierzchni. Z kolei właściciele istniejących centrów handlowych skupiają się na ich repozycjonowaniu i podnoszeniu jakości, m.in. poprzez poszerzanie oferty gastronomicznej i rozrywkowej, modernizację elewacji i części wspólnych, czy działania ożywiające ich otoczenie. Koncerty, wystawy sztuki oraz rozmaite wydarzenia plenerowe na stałe zagościły w kalendarzach największych obiektów w Polsce, dodatkowo przyciągając gości również w niehandlowe niedziele miesiąca. – Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL

Ważnym elementem strategii rozwoju centrów handlowych staje się omnichannel, czyli łączenie kanałów online i offline. Jest to związane z ekspansją segmentu e-commerce. Z analiz Statista wynika, że udział tego segmentu w sprzedaży detalicznej w Polsce będzie systematycznie rósł, osiągając 5,5% do 2022 roku (czyli wciąż znacznie poniżej krajów Europy Zachodniej), jednak będzie to postępować równolegle ze wzrostem sprzedaży detalicznej ogółem.

Popyt – debiutów ciąg dalszy

Trzeci kwartał był dla Polski owocny pod względem nowych otwarć międzynarodowych marek. Dwa debiuty miały miejsce w warszawskim Domu Mody Klif, gdzie swoje sklepy otworzyły LG Brand Store, południowokoreański producent elektroniki oraz holenderski 10Days Amsterdam z modą damską. Dwie kolejne modowe marki włoskie, Corneliani i Fabiana Filippi, wzmocniły ofertę Placu Trzech Krzyży, otwierając się w budynku Ethos. Również dwie sieci zdecydowały się na otwarcie swoich pierwszych sklepów w miastach regionalnych: należąca do grupy H&M marka Monki zadebiutowała w krakowskiej Bonarce, a hiszpańska La’Mona w Pasażu Łódzkim w Łodzi.

W tym samym czasie kilka sieci zdecydowało o zamknięciu swoich sklepów. Taką decyzję podjęły dwa giganty modowe – amerykański Forever21 i norweski Cubus, co jest rezultatem ogłoszenia bankructw na rynkach międzynarodowych. Z kolei sklep brytyjskiej sieci z zabawkami, Hamleys, zamknął swój jedyny w Polsce salon w warszawskiej Galerii Północnej. Marka nie wyklucza jednak ponownego otwarcia sklepów w innych lokalizacjach w kraju.

Czynsze i pustostany

Czynsze „prime” pozostały względnie stabilne i wynosiły średnio od 18 do 26 euro / mkw. / miesiąc w miastach o liczbie mieszkańców z przedziału 75 000 -100 000 osiągając najwyższy poziom 130 euro w Warszawie. Z uwagi na silne zróżnicowanie warszawskiego rynku i fakt, że czynsze „prime” odnoszą się tu zaledwie do trzech najlepszych centrów handlowych, utworzono nową kategorię czynszu „subprime”, który odnosi się do dobrze działających obiektów w mieście z pominięciem najlepszych trzech. Jego poziom jest zbliżony do najwyższych czynszów w miastach regionalnych i osiąga od 50 do 60 euro / mkw. / miesiąc.

Średni wskaźnik powierzchni niewynajętej w centrach handlowych w ośmiu największych aglomeracjach w kraju wyniósł 3,8% na koniec I poł. 2019 r., czyli o 0,4 p.p. więcej niż rok temu. Oczywiście sytuacja różni się w zalezności od lokalizacji i jakości danego obiektu.

Rynek inwestycyjny przyspiesza

W połowie października wartość transakcji inwestycyjnych w sektorze nieruchomości handlowych w Polsce wyniosła ok. 880 mln euro. Przeszło 50% tego wolumenu sfinalizowano w trzecim kwartale, świadczy to zarówno o stabilnych fundamentach polskiego rynku nieruchomości handlowych, jak również może być zapowiedzią zwiększonego zainteresowania ze strony inwestorów w kolejnych miesiącach. Dodatkowo, pod koniec sierpnia Cromwell Property Group ogłosił chęć skorzystania z prawa pierwokupu nabycia udziałów pozostałych inwestorów funduszu Cromwell Polish Retail Fund (CPRF). Zamkniecie transakcji o wartości około 600 mln euro zapowiedziano na czwarty kwartał tego roku. – Adam Kiernicki, Dyrektor w Dziale Rynków Kapitałowych Nieruchomości Handlowych w Europie Środkowo-Wschodniej, JLL.

Do największych transakcji zrealizowanych od początku roku należy sprzedaż Atrium Felicity w Lublinie i Atrium Koszalin za 298 mln euro do funduszu ECE oraz sprzedaż i leasing zwrotny (tzw. sale & leaseback) przez Metro Properties portfela 11 sklepów Cash & Carry w regionie CEE, w tym 5 sklepów w Polsce, za łączną kwotę przekraczającą 250 mln euro.

Agencja ratingowa Moody’s Investors Service podniosła rating depozytów długoterminowych dla Credit Agricole Bank Polska (CABP) z poziomu Baa1 na poziom A3 i potwierdziła rating depozytów krótkoterminowych na poziomie P-2. Perspektywa ratingów depozytów długoterminowych pozostaje stabilna.

Decyzja odzwierciedla poprawę kapitalizacji i rentowności CABP pomimo niskich stóp procentowych, które obciążają marże odsetkowe netto.

Według badania przeprowadzonego dla DPDgroup przez GfK^[1], aż 70% europejskich e-nabywców może rozważać rezygnację z zakupów w brytyjskich sklepach internetowych, jeśli Wielka Brytania zdecyduje się opuścić UE bez umowy.

Dodatkowe podatki i opłaty celne oraz dłuższy czas oczekiwania na przesyłkę mogą wpłynąć ma dalszy rozwój międzynarodowego rynku e-commerce w Europie. Instytut badań rynkowych GfK przeprowadził ankietę na zlecenie DPDgroup wśród 24 258 e-nabywców w 21 krajach Europy, mającą na celu ocenę obecnych trendów na rynku e-commerce. Badanie wykazało, że w przypadku konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów aż 70% Europejczyków korzystających z brytyjskich sklepów internetowych może zrezygnować z zakupów, a 69% e-nabywców z Wielkiej Brytanii rozważa zaprzestanie składania zamówień w serwisach zagranicznych.

Zakup towarów online pomiędzy Wielką Brytanią a krajami europejskimi w przypadku brexitu bez umowy będzie wiązać się z dodatkowymi opłatami celnymi, podatkami oraz opłatami administracyjnymi. Odbiorca może być zmuszony do poniesienia tych kosztów przed otrzymaniem swojego zamówienia, jak tylko znajdzie się ono na terenie kraju doręczenia. Spowoduje to konieczność podjęcia dodatkowych działań i wydłuży czas trwania procesu doręczenia.

Utrzymać łatwość i wygodę procesu doręczenia

W przypadku brexitu bez umowy, przesyłki pomiędzy krajami europejskimi a Wielką Brytanią mogą zostać obciążone opłatami celnymi i dodatkowymi podatkami. Choć uniknięcie tych kosztów będzie niemożliwe, DPDgroup przygotowała rozwiązania skracające czas oczekiwania na przesyłkę i usprawniające cały proces.

Rozwiązania te dotyczą ułatwień w rozliczeniach dla sklepów internetowych wysyłających przesyłki do i z Wielkiej Brytanii. Umożliwiają e-nabywcy uiszczenie należności celnych i podatkowych online już podczas dokonywania zakupów. Dzięki temu przesyłki trafią niezwłocznie do sieci DPDgroup, co pozwoli uniknąć dodatkowych opóźnień związanych z rozliczeniami celnymi.

Gotowi na brexit w każdej postaci

Po referendum dotyczącym wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej DPDgroup przeanalizowała wszystkie możliwe scenariusze i przygotowała rozwiązania mające zapewnić łatwą odprawę celną dla swoich klientów prowadzących działalność handlową w Wielkiej Brytanii i Europie. Jako tzw. upoważniony operator (Authorized Economic Operator), DPDgroup codziennie obsługuje transport przesyłek na całym świecie, a także związane z nimi procedury celne. Stworzyła zespoły do spraw obsługi celnej oraz agencje celne umożliwiające integrację usług związanych z wysyłką.

Na wypadek brexitu bez umowy DPDgroup z wyprzedzeniem dostosuje trasy i wprowadzi gotowość do obsługi celnej przesyłek do i z 27 krajów, w wyznaczonych węzłach przeładunkowych (w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Holandii i Hiszpanii).

Mimo że wiele zagadnień związanych z brexitem nadal pozostaje nierozwiązanych, DPDgroup jest w pełni przygotowana na wszystkie scenariusze licząc, że negocjacje umowy dotyczące wyjścia Wielkiej Brytanii z UE zakończą się sukcesem.

[1] Pytanie brzmiało: “Czy w przyszłości nadal będziesz dokonywać zakupów w zagranicznych sklepach internetowych, jeżeli po opłaceniu zamówienia będziesz ponosić dodatkowe koszty (odprawa celna, dodatkowe opłaty, różnice kursowe, inne podatki itp.)?” Więcej szczegółów w dalszej części informacji prasowej.

Boris Johnson zdołał wynegocjować z Unią Europejską porozumienie dotyczące wyjścia Wielkiej Brytanii z UE, które zaakceptowała Rada Europejska. Niemniej, „brexitowa saga” jeszcze się nie skończyła.

Przez ostatni tydzień funt brytyjski reagował wyraźnym umocnieniem na pozytywne sygnały dotyczące możliwości osiągnięcia nowej wersji porozumienia z UE ws. Brexitu. W ubiegły czwartek i piątek waluta Wielkiej Brytanii doświadczyła gwałtownej aprecjacji. Przez ostatnie siedem dni handlu para GBP/PLN zyskała ok. 3,5%.

Kurs GBP/PLN (09/10/19-17/10/19)

Podstawową różnicą między obecną wersją umowy a porozumieniem wynegocjowanym przez Theresę May jest porzucenie dotychczasowego projektu „backstopu” na granicy z Irlandią Północną. Nowe porozumienie zakłada utworzenie w Wielkiej Brytanii wewnętrznej bariery celnej, która ma przebiegać na Morzu Irlandzkim. Oznacza to bardzo istotne ustępstwo ze strony Johnsona w porównaniu do stanowiska wyrażonego przez Theresę May.

Mimo początkowego optymizmu związanego z wynegocjowaniem nowej umowy, potencjalną przeszkodą do przeprowadzenia uporządkowanego i płynnego Brexitu pozostaje kwestia akceptacji poprawionej umowy przez brytyjską Izbę Gmin. Przypomnijmy, że Theresa May również zawarła porozumienie z Unią Europejską, które następnie zostało storpedowane podczas trzech różnych głosowań brytyjskiej niższej izby parlamentu. W najbliższą sobotę posłowie Izby Gmin znów będą debatować nad nową wersją umowy, czego zwieńczeniem będzie głosowanie dotyczące jej akceptacji.

Podczas ostatniego głosowania nad porozumieniem, które odbyło się w marcu, treść umowy wynegocjowanej przez May została odrzucona przewagą 58 głosów. Przy obecnym układzie sił sądzimy, że umowa Johsnona ma większe szanse na akceptację przez Izbę Gmin, niż umowa May podczas któregokolwiek z ostatnich głosowań. Aczkolwiek spodziewamy się, że najpewniej i obecna wersja porozumienia nie zdoła uzyskać wyznaczającego poparcia wśród posłów. Po tym jak we wrześniu dwudziestu jeden Torysów zostało wyrzuconych z partii przez Johnsona, Partia Konserwatywna straciła większość w Izbie Gmin. Tymczasem dotychczasowy koalicjant rządu Torysów, czyli Demokratyczna Partia Unionistyczna (DUP) sugeruje, że nie poprze nowego porozumienia. Ratunku dla porozumienia Johnson najpewniej będzie zatem musiał szukać wśród członków Partii Pracy, którzy mogą wyłamywać się z dotychczasowej linii partii. Może się to jednak okazać dość dużym wyzwaniem, zważywszy na to, że obecnie oficjalnym stanowiskiem Partii Pracy w kwestii Brexitu jest przeprowadzenie nowego referendum.

W kontekście jutrzejszego głosowania widzimy trzy możliwe scenariusze Brexitu:

• Nowa treść Withdrawal Agreement uzyskuje poparcie Izby Gmin, 31 października Wielka Brytania opuszcza Unię Europejską. Wielka Brytania wchodzi w tzw. okres przejściowy, a niepokój związany z ryzykiem „no dealu” kompletnie znika. W przypadku realizacji tego scenariusza oczekujemy szybkiego wzrostu kursu GBP/PLN do okolic 5,10 i jeszcze silniejszego umocnienia szterlinga w parze z głównymi walutami.

• Izba Gmin odrzuca porozumienie Johnsona, termin Brexitu zostaje odsunięty w czasie. Jeżeli brytyjski parlament nie przyjmie podczas jutrzejszego głosowania Withdrawal Agreement, ze względu na tzw. ustawę Benna, Boris Johnson będzie wciąż zobowiązany do złożenia wniosku o trzymiesięczne przedłużenie terminu Brexitu (nowy termin wypadałby zatem 31 stycznia).

Istotnym pytaniem jest w tym momencie to, czy Unia Europejska zgodziłaby się na kolejne przedłużenie terminu Brexitu, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że ze słów przewodniczącego Komisji Europejskiej Jean-Claude’a Junckera z czwartku wynikałoby, że odrzuca on jakąkolwiek możliwość wydłużenia terminu Brexitu. Jesteśmy jednak zdania, że wniosek Johnsona o przedłużenie spotkałby się z akceptacją Unii Europejskiej. Uważamy, że komentarz Junckera był skierowany raczej do posłów brytyjskiej Izby Gmin, w celu zachęcenia ich do przyjęcia nowej wersji umowy.

W przypadku wydłużenia terminu Brexitu Boris Johnson niemal na pewno ogłosi nowe wybory parlamentarne w celu zebrania większości skłonnej do poparcia jego wersji umowy. W wyniku nowych wyborów najpewniej powstałby parlament, w którym żadna partia polityczna nie posiadałaby samodzielnej większości. Według ostatnich szacunków bukmacherów prawdopodobieństwo wygranej Torysów w nowych wyborach wynosi ok. 75%, z kolei szacowane prawdopodobieństwo osiągnięcia przez Partię Konserwatywną samodzielnej większości wynosi ok. 40%.

• 31 października Wielka Brytania opuszcza Unię Europejską bez umowy. Jeżeli Izba Gmin nie zdecyduje się na poparcie nowej wersji umowy regulującej stosunki Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, a unijni decydenci nie udzielą zgody na kolejne przedłużenie terminu Brexitu, domyślnym scenariuszem jest wyjście Wielkiej Brytanii bez porozumienia pod koniec października. Jak wspomnieliśmy wyżej, uznajemy taki scenariusz za dość mało prawdopodobny, ale na tym etapie nie można go jeszcze wykluczyć. W przypadku realizacji takiego scenariusza spodziewamy się gwałtownej wyprzedaży funta. Oczekujemy, że w takiej sytuacji kurs GBP/PLN w krótkim terminie spadłby do okolic 4,50-4,55, przy czym osłabienie brytyjskiej waluty byłoby jeszcze silniejsze w relacji do głównych walut (złoty w takiej sytuacji powinien osłabić się w relacji do euro, jak i dolara amerykańskiego).

W tabeli poniżej przedstawiamy trzy opisane wcześniej scenariusze z przypisywanymi im przez bukmacherów oraz przez nas szacunkami prawdopodobieństwa oraz oczekiwaną przez nas reakcją funta w krótkim terminie.

Prognozy Ebury dla różnych scenariuszy Brexitu

Źródło: Ebury Data: 18/10/2019
*na podstawie Oddschecker (nie sumują się do 100%)

**prognoza kursu GBP/PLN w krótkim terminie opracowana przez analityków Ebury

Prognoza Ebury dotycząca reakcji GBP/PLN w krótkim terminie na rozwiązanie kwestii Brexitu (kwiecień ‘19-październik ‘19)

Nie jest zaskakującym fakt, że zmienność funta w oczekiwaniu na kluczowe głosowanie w sobotę jest nadzwyczaj wysoka. W czwartek implikowana zmienność kursu GBP/USD (która określa jak duży koszt należy ponieść, żeby zabezpieczyć się przed zmianami kursu GBP/USD w określonym kierunku) w przypadku horyzontu overnight w pewnym momencie wzrosła do najwyższego poziomu od czerwca 2017 roku. W momencie pisania niniejszego raportu zdążyła jednak nieco spaść.

Implikowana zmienność kursu GBP/USD w horyzoncie overnight (2017 – 2019)

Oczekujemy, że również dziś wahania na parach z funtem brytyjskim mogą pozostać wysokie, w związku z tym, że inwestorzy będą starali się zajmować pozycje na rynku przed sobotnim głosowaniem. W trakcie weekendu rynek walutowy jest oczywiście zamknięty, stąd spodziewamy się, że azjatycka sesja rozpoczynająca się w niedzielę wieczorem (poniedziałek rano w Azji) będzie bardzo interesująca.

Autorzy: Analitycy Ebury – Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk

Porozumienie w sprawie brexitu szybko może trafić do niszczarki, jeżeli na specjalnym, sobotnim posiedzeniu brytyjska Izba Gmin je odrzuci. Niezależnie od decyzji parlamentu, funta czeka bardzo duża zmienność już w pierwszych minutach poweekendowego handlu na rynku walutowym – pisze Marcin Lipka, główny analityk Cinkciarz.pl.

Uczestników rynku walutowego kompletnie nie interesują szczegóły umowy brexitu zawartej w miniony czwartek. Nie ma dla nich znaczenia, w jakim stopniu różni się ona od trzykrotnie odrzuconego przez parlament porozumienia byłej premier Theresy May. Nikt się też nie zastanawia, czy towary wpływające przez port w Belfaście rzeczywiście będzie można oclić odpowiednią stawką – w zależności od tego, czy trafią do Irlandii Północnej, czy też do Republiki Irlandii.

Niewielu inwestorów obchodzi również konieczność przyjęcia unijnych regulacji w kontekście podatku Vat na irlandzkiej wyspie, a także kwestia, kto tak naprawdę wygrał trwające przez cały ostatni tydzień negocjacje pomiędzy Brukselą a Londynem. Obecnie liczy się tylko jedna informacja. Czy na wyjątkowym, sobotnim posiedzeniu Izby Gmin wynegocjowany przez Borisa Johnsona deal zostanie przyjęty?

Trudno o bardziej nieprzewidywalny parlament

Teoretycznie głosowanie w Izbie Gmin powinno być tylko formalnością. Wymagana jest zwykła większość głosów, by porozumienie wyjściowe zostało przyjęte przez Zjednoczone Królestwo. Boris Johnson nie ma jednak większości w niższej izbie brytyjskiego parlamentu. Jego konfrontacyjna polityka w relacji do UE (trwała przez niespełna 3 miesiące do spotkania z irlandzkim premierem tydzień temu) spowodowała odejście ok. 20 przedstawicieli jego partii. Porozumieniu sprzeciwiają się również unioniści reprezentowani przez DUP. Czy zatem umowa Johnsona jest skazane na porażkę? Niekoniecznie.

Przede wszystkim konserwatywni rebelianci mogą częściowo wrócić pod skrzydła Johnsona, obawiając się o reelekcję (przedterminowe wybory to scenariusz na najbliższe tygodnie). I nawet mają ku temu względnie logiczny powód – premier znacznie złagodził swoje stanowisko w stosunku do Brukseli.

Po drugie lewa strona brytyjskiej sceny politycznej także nie jest idealnie spójna. Prawdopodobnie ok. 10-15 laburzystów byłoby gotowych poprzeć umowę Johnsona, gdyż zostali wybrani przez wyborców chcących brexitu. Czy uda się ich zmusić, by głosowali zgodnie z linią partii (przeciwko Johnsonowi), to niezwykle trudne do przewidzenia.

Niewykluczone również, że część z 10 deputowanych DUP także może poprzeć Johnsona. Właściwie jedynie liberałowie, Partia Brexitu (jej lider Nigel Farage uważa, że umowa na warunkach premiera więzi Wielką Brytanię w Unii), oraz szkocka SNP w całości powinny głosować przeciwko porozumieniu.

Rozkład głosów – każdy ma inny szacunek

Stosunkowo krótki okres negocjacji warunków porozumienia oraz brak jedności partyjnej wśród głównych ugrupowań brytyjskiego parlamentu niezwykle utrudniają oszacowanie szans na przyjęcie umowy. Daje to pożywkę do tworzenia różnych scenariuszy.

Konserwatywny „The Telegraph” ocenia, że porozumienie Johnsona zostanie przyjęte przez Parlament stosunkiem głosów 325:317, zakładając przy tym realnie, że połowa rebeliantów wśród torysów poprze premiera. Dyskusyjne staje się natomiast założenie, że ok. 20 laburzystów zagłosowałoby razem z Johnsonem. Ta liczba jest raczej bliżej 10, co oczywiście automatycznie odwraca wynik głosowania.

„The Times” przyjmuje inne założenia. Według dziennika 297 członków Izby Gmin odrzuci deal, a 286 da mu zielone światło. Pozostaje zatem jeszcze 56 głosów, których nie rozdysponowała gazeta.

Jeżeli ktoś liczył, że problem rozwiąże elitarny dziennik światowych finansów, to jest w błędzie. „Financial Times” oczekuje, że 321 parlamentarzystów zagłosuje przeciwko porozumieniu, a 318 za. Od razu warto podkreślić, że przewaga trzech głosów przy skali niepewności co do decyzji ok. 50 deputowanych w praktyce oznacza, że oba rozwiązania są równie prawdopodobne.

Funt zareaguje gwałtownie

Biorąc pod uwagę olbrzymią niepewność co do wyniku głosowania, można być przekonanym co do jednego. Rynek nie będzie w stanie przed weekendem ocenić, czy parlament poprze deal Johnsona, czy też go odrzuci. Oceni to dopiero po weekendowej przerwie.

Gdyby doszło do przyjęcia porozumienia, wtedy ryzyko chaotycznego opuszczenia UE przez Wielką Brytanię znacznie się zmniejsza. Można również oczekiwać, że przedterminowe wybory wygrają umiarkowani konserwatyści, którzy po zdobyciu stabilnej większości nie zechcą rozpoczynać kolejnej batalii z Brukselą i skupią się na negocjacjach kompleksowej umowy handlowej z UE. Zakładany relatywny spokój w kontekście do brexitu może spowodować wzrost funta nawet o 15-20 groszy w relacji do złotego tuż po otwarciu rynków w niedzielną noc.

Z kolei w przypadku odrzucenia porozumienia ilość możliwych rozwiązań znacznie się rozszerza. Niewykluczone byłoby nawet pozostanie Wielkiej Brytanii w UE, gdyby w tę stronę zmierzała opozycja podczas kampanii do przedterminowych wyborów. Rynek jednak raczej odrzuciłby ten sprzyjający funtowi scenariusz i skupiłby się na tym najbardziej negatywnym.

Zmuszenie Johnsona (przez ustawę Benna w przypadku odrzucenia porozumienia) do przedłużenia okresu negocjacyjnego z Brukselą spowodowałoby konieczność wrzucenia czwartkowej umowy do niszczarki, zwłaszcza gdyby wyborcy uznali, że poszedł on na zbyt duże ustępstwa w stosunku do UE. Dużą grupę w przyszłym parlamencie mogliby stanowić zwolennicy twardego brexitu lub wyjścia ze Wspólnoty na brytyjskich warunkach. Ryzyko chaotycznego opuszczenia Unii w porównaniu do sytuacji z piątku znacznie by wzrosło, co mogłoby się przełożyć nawet na 10-15 groszowe spadki funta tuż po weekendzie.

W rezultacie staje się niemal pewne, że funt w poniedziałek wykona olbrzymi skok. Niestety, niemożliwa wydaje się ocena, czy będzie to skok w górę, czy też w dół.

Przedsiębiorca w rocznym zeznaniu podatkowym za 2009 r. ujął stratę poniesioną z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarbówka uznała, że nie miał on prawa do takiego odliczenia. Sąd uchylił decyzję organu ustalającą zobowiązanie podatkowe bez zaliczenia straty. Przedsiębiorca ujął stratę w zeznaniu podatkowym za 2012 r. I mimo braku również na to zgody fiskusa, miał do tego prawo, gdyż jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: „Upływ terminu przedawnienia zobowiązania za rok, za jaki obliczana jest strata, stanowić powinien zatem ostateczną datę, w której może być ona określona” (wyrok z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I SA/Po 838/18).

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej: „Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku” (Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926, ze zm.). A bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 O.p.).

Organ uznał, że przedsiębiorca straty nie poniósł

Przedsiębiorca w zeznaniu podatkowym za 2009 r. ujął stratę poniesioną z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w tym roku. Skarbówka uznała, że nie miał on prawa do takiego odliczenia, bo straty żadnej nie poniósł i określiła przedsiębiorcy zobowiązanie podatkowe bez odliczenia tej straty. Podatnik zaskarżył decyzję organu, a w 2013 r. złożył zeznanie podatkowe za 2012 r., w którym ponownie rozliczył stratę odrzuconą przez skarbówkę. W tym przypadku organy uznały, że wcześniejsza decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. jest decyzją ostateczną, stąd organy nie mają uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego i dokonywania odmiennych ustaleń co do jego wysokości. Dlatego też, skoro tamtą decyzją organ odmówił zaliczenia podatnikowi straty za 2009 r., to teraz organy również muszą przyjąć te ustalenia i w konsekwencji niemożliwe jest odliczenie tej straty w latach następnych, w tym w 2012 r.

Radca prawny nie został powiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, do którego skargę na powyższą decyzję wniósł przedsiębiorca, orzekł, że przesądzający dla jej rozstrzygnięcia był wyrok wydany przez tamtejszy sąd w czerwcu 2019 r. Wyrokiem tym sąd administracyjny uchylił decyzję organów obu instancji, nie dokonując ustaleń co do braku lub istnienia poniesionej przez przedsiębiorcę straty w 2009 r., a z uwagi na niedoręczenie radcy prawnemu – pełnomocnikowi przedsiębiorcy – zawiadomienia o zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w PIT za 2009 r., wskutek wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe. Sąd przyznał w tamtej sprawie rację radcy prawnemu reprezentującemu przedsiębiorcę, że w wyniku niewłaściwego doręczenia dokonanego przez organ nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W braku jego zaskarżenia wyrok stał się prawomocny w sierpniu 2019 r.

Przedawniło się zobowiązanie, to i uprawnienie fiskusa do ustalania straty

WSA w Poznaniu przywołał uchwałę pełnej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2019 r. (sygn. akt II FPS 4/13), z którą się zgodził, a która stanowi o możliwości orzekania co do wysokości straty wyłącznie przed upływem terminu ustanowionego w art. 70 O.p. Dlatego też w wyniku uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. upłynął również termin, w którym organy mogły prowadzić postępowanie w sprawie ustalenia za ten rok straty. Stąd fiskus musi przyjąć deklarację za 2009 r., a więc i wysokość straty podanej w tej deklaracji przez przedsiębiorcę.

„(…) wyeliminowana z obrotu prawnego została decyzja organów podatkowych określająca skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., a jednocześnie (…) „odżyła” złożona przez skarżącego deklaracja podatkowa o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 z pozarolniczej działalności gospodarczej. (…) Skoro zatem przestało istnieć zobowiązanie podatkowe, to ten sam skutek procesowy powinien również uniemożliwić kontynuowanie postępowania w sprawie określenia straty. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania za rok, za jaki obliczana jest strata stanowić powinien zatem ostateczną datę, w której może być ona określona” (sygn. akt I SA/Po 838/18).

Kto ma lepszego prawnika

Skarżący, na rzecz którego poznański sąd uchylił decyzje organów podatkowych dwóch instancji, jest przykładem przedsiębiorcy, który dla ochrony swojego majątku zmuszony jest walczyć latami o jej zapewnienie przed sądem. Bo organy, nawet mimo uchylenia wydanej przez nie niekorzystnej dla podatnika decyzji, nie zwykły przyznawać się do błędu, a tym bardziej porażki. Uznają ją dopiero, gdy stwierdzi tak sąd. W sporze z tak działającym fiskusem o ochronie majątku firmy w praktyce nie decyduje więc sama litera prawa, co raczej fakt „posiadania” przez przedsiębiorcę lepszego prawnika, który tę nieznajomość prawa wytknie fiskusowi w sądzie.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Według międzynarodowej firmy doradczej Savills, od początku bieżącego roku wolumen transakcji inwestycyjnych w sektorze domów seniora na kluczowych rynkach w Europie wyniósł ponad 700 mln euro. To więcej, niż w ciągu pełnych 12 miesięcy w jakimkolwiek roku w przeszłości. Polski rynek w tym segmencie dopiero się rozwija, ale przejawia duży potencjał.

Do rekordowego wyniku w segmencie domów seniora przyczyniły się głównie dwie duże transakcje sfinalizowane w Wielkiej Brytanii: zakup typu forward purchase obiektu Royal Warwick Square w Londynie przez Riverstone Living oraz inwestycji obejmującej cztery wioski senioralne przez grupę Audley, która połączyła siły z Octopus Investments i Schroder Exempt PUT.

W Europie, poza Wielką Brytanią sektor domów seniora nadal znajduje się na początkowym etapie rozwoju. Z tego względu na rynkach dominuje kapitał krajowy, a wartość transakcji inwestycyjnych z udziałem kapitału zagranicznego w ostatnich pięciu latach nie przekraczała średnio 30% łącznego wolumenu w porównaniu z 40% w przypadku nieruchomości wielorodzinnych i 62% w sektorze domów studenckich.

Polski rynek domów seniora nie przyciągnął dotychczas wielu inwestorów instytucjonalnych. Zdecydowanym liderem rynku jest francuski operator Orpea, który po przejęciu Medi-System w 2016 r. i kolejnych akwizycjach dysponuje obecnie ok. 1,1 tys. miejsc w domach opieki i klinikach rehabilitacyjnych i realizuje kolejne 1,6 tys. miejsc.

„Barierą rozwoju rynku domów seniora w Polsce wydaje się ciągle relatywnie niska na tle Europy siła nabywcza seniorów, co uzależnia system od kontraktów z NFZ. Jednocześnie polskie społeczeństwo jest jednym z najszybciej starzejących się w Europie a oszczędności polskich emerytów będą rosły wraz z rozwojem gospodarczym – to sprawia, że Polska będzie coraz bardziej atrakcyjnym krajem dla międzynarodowych inwestorów” – powiedział Kamil Kowa, członek zarządu Savills w Polsce i dyrektor działu Corporate Finance & Valuation.

„Aby efektywnie funkcjonować w tym sektorze, niezbędna jest gruntowna znajomość przepisów oraz zrozumienie modeli kulturowych opieki nad osobami starszymi ze względu na ich duże zróżnicowanie w poszczególnych krajach europejskich. Czynniki demograficzne wpływające na ten sektor nie pozostawiają jednak żadnych złudzeń. Wskutek starzenia się społeczeństw w wielu krajach Europy występuje konieczność zapewnienia różnego rodzaju specjalistycznych obiektów mieszkalnych, a to oznacza możliwości realizacji inwestycji prywatnych wychodzących naprzeciw potrzebom w tym zakresie” – mówi Lydia Brissy, dyrektor, dział badań rynków europejskich w Savills.

Według danych firmy Savills, pod względem wolumenu kapitału zagranicznego inwestowanego w tym sektorze najbardziej aktywnie działają inwestorzy europejscy, ale gracze z USA, którzy weszli już na rynek domów studenckich i nieruchomości wielorodzinnych, także zaczynają dostrzegać potencjał domów seniora.

Z rankingu Savills Senior Housing Opportunity Index wynika, że duże możliwości inwestycyjne oferują kraje takie jak Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy i Polska, które mogą w przyszłości odnotować duże zainteresowanie domami seniora ze strony funduszy. Powodem tego są aktualne trendy demograficzne, dojrzałość rynków mieszkaniowych i rosnący poziom zamożności osób starszych.

Pierwsze miejsce w rankingu firmy Savills zajęły Niemcy, które mają najliczniejszą populację osób w wieku 70-79 lat (ok. 7,8 mln) oraz jeden z najwyższych wskaźników oszczędności. Drugie miejsce zajęła Francja, gdzie seniorzy są stosunkowo zamożni, dysponują sporymi oszczędnościami oraz przeznaczają mniejszą część przychodów na koszty mieszkaniowe niż obywatele wiele innych krajów europejskich. Wielka Brytania została sklasyfikowana na trzeciej pozycji. Brytyjski rynek nieruchomości charakteryzuje się największą płynnością, o czym świadczy szybsze tempo sprzedaży aktywów niż w Europie kontynentalnej, a bardzo rozwinięty sektor mieszkaniowy nie jest obciążony nadmiernymi regulacjami w porównaniu z innymi krajami Europy. Na czwartym miejscu są Włochy, które mają najwyższy odsetek osób starszych w stosunku do ogółu populacji, a na piątym znalazła się Polska. Polacy są jednym z najszybciej starzejących się społeczeństw, a dodatkowo ze względu niski wskaźnik liczby mieszkań na jednego mieszkańca Polska jest bardzo perspektywicznym rynkiem dla sektora domów seniora.

„Wzrost liczby osób starszych żyjących dłużej i dysponujących coraz większymi środkami finansowymi, które przeznaczają w dużej mierze na cele mieszkaniowe, oznacza, że sektor domów seniora w Europie ma silne podstawy i będzie z pewnością rozwijał się w następnej dekadzie i kolejnych latach” – wyjaśnia Lydia Brissy. „Rosnący popyt inwestycyjny zaczyna wywierać presję zniżkową na stopy kapitalizacji dla najlepszych aktywów, ale nadal są one konkurencyjne w porównaniu z typowymi nieruchomościami mieszkaniowymi czy komercyjnymi. Inwestorów przyciąga w szczególności mniejsza cykliczność tego rodzaju aktywów”.

Z analiz Savills wynika, że stopy kapitalizacji dla domów seniora w Europie są średnio o 100 pb niższe niż dla najlepszych nieruchomości wielorodzinnych i o 66 pb niższe niż w przypadku najbardziej atrakcyjnych budynków biurowych położonych w COB. Dla najlepszych aktywów tej klasy wynoszą one obecnie od 3,5% do 5% w przypadku wynajmowanych bezpośrednio, a ich wysokość zależy od kraju, lokalizacji i standardu obiektu.

„Pod względem inwestycyjnym domy seniora zyskują na znaczeniu jako odrębna klasa aktywów. Inwestorzy instytucjonalni dysponują dużym kapitałem, ale z powodu malejącej podaży tradycyjnych nieruchomości najwyższej jakości i oferowanych po konkurencyjnych cenach zwracają coraz większą uwagę na aktywa o charakterze operacyjnym, które oferują potencjał długofalowego wzrostu przychodów, takie jak domy seniora. Przewidujemy, że wraz z wchodzeniem tego sektora w fazę dojrzałą stopy kapitalizacji będą ulegały dalszej kompresji” – mówi Marcus Roberts, dyrektor działu rynków kapitałowych – domy seniora, wielorodzinne i studenckie w Europie, Savills.

Polacy, którzy zdecydują się na powrót do kraju z emigracji po Brexicie, mogą liczyć na dobre perspektywy znalezienia nowej pracy. Polskie firmy docenią ich między innymi za międzynarodowe doświadczenie, przedsiębiorczość i wytrwałość. Ważne, aby szukać pracy zgodnej z profilem zawodowym oraz być otwartym na widełki płacowe proponowane przez polskie firmy – mówią eksperci Manpower. Powrót do ojczyzny może być tym bardziej atrakcyjny, że biorąc pod uwagę prognozy rekrutacyjne firm to w najbliższych miesiącach w Wielkiej Brytanii będzie mniej ofert pracy niż w Polsce.

– Polski rynek pracy ma się dobrze, bezrobocie jest rekordowo niskie, a zapotrzebowanie na pracowników wciąż bardzo wysokie. Warunki sprzyjają osobom poszukującym pracy, także tym, które zdecydują się na powrót z emigracji. Jeśli kandydat będzie poszukiwał pracy dopasowanej do swoich kompetencji i doświadczenia zdobytego za granicą to szanse na szybkie znalezienie nowego zatrudnienia są bardzo duże – mówi Katarzyna Pączkowska, dyrektor rekrutacji stałej z agencji rekrutacyjnej Manpower.

Jakie kompetencje nabyte w pracy za granicą są ważne dla polskich firm?

To oczywiście dobra znajomość języka angielskiego, konsekwencja w dążeniu do celu, zaangażowanie i przedsiębiorczość. Kamila Wróbel, rekruter z Manpower, na co dzień współpracująca z kandydatami wskazuje, że praca poza granicami kraju wymaga umiejętności szybkiego adaptowania się do nowej sytuacji, współpracy w zespole, samodzielności, gotowości do działania w nieznanym otoczeniu oraz umiejętności rozwiązywania problemów.

– Osoby wracające z emigracji mogą pochwalić się doświadczeniem w międzynarodowym i wielokulturowym środowisku, są bardzo zmotywowane, otwarte na nowe wyzwania. To kandydaci świadomi swoich mocnych i słabych stron, którzy kładą duży nacisk na podnoszenie kwalifikacji i takie kompetencje miękkie są cenione także przez rodzimych pracodawców – dodaje i radzi, by Polacy planujący powrót do kraju poszukiwania nowej pracy rozpoczęli jeszcze w Wielkiej Brytanii. – Pracodawcy są obecnie bardzo elastyczni i chętnie prowadzą pierwsze rozmowy rekrutacyjne zdalnie, na przykład w formie wideokonferencji. Kandydat po powrocie do kraju ma już zorganizowane spotkanie, co przyspiesza znalezienie nowej pracy. Dla firmy to z kolei znak, że jest zaangażowany w proces rekrutacyjny i zmotywowany do zmiany – tłumaczy Kamila Wróbel.

Według ekspertów Manpower kandydaci wracający do Polski, często po wielu latach nieobecności, mogą mieć trudności z określeniem swoich oczekiwań finansowych i są skłonni zrezygnować z wyższego wynagrodzenia w okresie próbnym, aby udowodnić swoją wartość pracodawcy ­– Dla firm ważna jest wiedza kandydata, na jakim stanowisku pracował, w jakiej branży oraz jakie są jego indywidualne osiągnięcia w firmie. Sukces w znalezieniu nowej pracy będzie zależał także od adekwatności oczekiwań kandydatów, ponieważ samo doświadczenie w pracy za granicą nie powinno być przyczyną zawyżania oczekiwań finansowych – podsumowuje Katarzyna Pączkowska.

Do powrotu do Polski może zachęcać kondycja rynku pracy w Wielkiej Brytanii, gdzie tylko 8% pracodawców chce do końca roku zatrudnić nowych pracowników, podczas gdy 3% planuje redukcje etatów. Dla Polski to odpowiednio 13% i 5%. Trudności w zmianie pracy mogą spodziewać się osoby zainteresowane transportem i logistyką oraz kopalniami i przemysłem wydobywczym – tam więcej firm chce redukować (odpowiednio 5% i 7%) niż powiększać zespoły (2% i 4%). O pracę będzie natomiast łatwiej w energetyce, gazownictwie i wodociągach (9% firm chce zwiększyć, a 1% zmniejszyć liczbę pracowników), w budownictwie (6% vs. 0%), a także w restauracjach i hotelach (10% vs. 2%). Więcej ofert pracy w ostatnim kwartale roku będzie w środkowo-wschodniej Anglii (17% vs. 2%). Znacznych zwolnień mogą spodziewać się mieszkańcy Walii, gdzie jedynie 4% pracodawców chce powiększać etaty, a aż 13% je redukować. Polskie firmy w końcówce roku w żadnym z regionów i sektorów rynku nie przewidują tak dużych redukcji etatów.

Patrycja Miązek