Oceniając postępy w realizacji inwestycji drogowych w Polsce trzeba pamiętać, że parametry jezdne polskich autostrad są jednymi z najwyższych w Unii Europejskiej. Budowane są według najwyższych standardów technicznych i środowiskowych. Koszt budowy 1 km autostrady to nawet około 35 mln zł, jak wynika z autorskich obliczeń Multiconsult Polska na podstawie analizy kosztowej odcinka A1. Czy i dlaczego jest „tak drogo” oraz co wpływa na ostateczną cenę realizacji drogowych inwestycji? Eksperci Multiconsult Polska wyjaśniają w najnowszym raporcie o stanie polskich autostrad.

Ile to kosztuje?

Według danych GUS w 2017 roku nakłady inwestycyjne na drogi publiczne w Polsce wyniosły ponad 24,13 mld zł. Co więcej, według danych GDDKiA w ramach realizacji PBDK 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.), ogłoszonych zostało już 176 postępowań przetargowych na roboty budowlane o łącznej długości 2257,9, km. Podpisano 165 umów na roboty budowlane o łącznej długości 2 122,1 km na kwotę ok. 70 mld zł[1].

Warto podkreślić, że gwałtowny wzrost cen materiałów, brak rąk do pracy oraz znacząco zwiększone zarobki pracowników, a także trudności logistyczne i niedoszacowane stare umowy wpłynęły na wzrost cen nowych kontraktów. Do tego cały czas mamy do czynienia z trudnymi relacjami kontraktowymi. W tym roku mieliśmy aż 10 zerwanych umów na budowy dróg. Ich przyczyny były prozaiczne – brak odpowiednich marż. Jeśli ceny materiałów wzrosły o kilkadziesiąt procent to firmy z marżami na poziomie 3-4 proc. nie były w stanie dotrzymać umów podpisanych kilka lat temu – wskazuje Jarosław Wielopolski, Prezes Multiconsult Polska.

Szacowanie kosztów budowy drogi zależy od jej charakteru – czy jest to autostrada, droga ekspresowa czy droga klasy GP. Każda ma szereg wymagań technicznych od najdroższych po umiarkowane. Do tego dochodzą: wykup gruntów – im bardziej zurbanizowane tereny, tym drożej, ukształtowanie terenu, wymagany przez zamawiającego plan oraz niweleta, liczba i rodzaj obiektów, w tym bardzo kosztownych związanych z ochroną środowiska czy wzmocnieniem podłoża.

Według autorskich obliczeń firmy Multiconsult Polska koszt budowy 1 km autostrady to 35 mln zł (na przykładzie A1 – odcinek C). Należy jednak brać pod uwagę, że nakłady finansowe różnią się od siebie w przypadku poszczególnych odcinków jednej trasy. Dobrym przykładem jest porównanie fragmentów autostrady A1 na Śląsku z tymi w okolicach Częstochowy i Łodzi. Odcinki w terenie mocno zurbanizowanym, górzystym i czasami ze szkodami górniczymi wymagały dużych nakładów finansowych. Koszt wybudowania 1 km fragmentów A1 Pyrzowice – Piekary Śląskie, Piekary Śląskie – Maciejów i Maciejów – Sośnica wynosił odpowiednio 99,9 mln, 51,0 mln, 135,7 mln zł netto. Natomiast odcinki autostrady A1 w woj. łódzkim i w okolicy Częstochowy w terenie stosunkowo płaskim, niezurbanizowanym wyniosły w przeliczeniu na 1 km: węzeł Kamieńsk (bez węzła) – węzeł Radomsko (z węzłem) – 27,9 mln zł netto, węzeł Radomsko – granica województw łódzkiego i śląskiego – 39,2 mln zł netto, Tuszyn (bez węzła) – węzeł Piotrków Południe (z węzłem) – 24,6 mln zł netto.

A co ze środowiskiem?

Koszt urządzeń ochrony środowiska w ramach budowy dróg szybkiego ruchu jest bardzo wysoki. Dotyczy to głównie przejść dla zwierząt. Instytut Badawczy Dróg i Mostów podaje, że łączna wartość nakładów finansowych budowy, przebudowy lub dostosowania wszystkich rodzajów przejść dla zwierząt, poniesionych w latach 1996-2016 wyniosła około 7 mld zł. Przygotowanie jednego takiego rozwiązania generuje ogromne koszty. Jak podaje Instytut, przeciętna budowa przejścia dla średnich i dużych zwierząt w GDDKiA wyniosła około 7,8 mln zł.

Multiconsult Polska przygotowuje koncepcje programowe dla trzech odcinków planowanej autostrady A2, od Mińska Mazowieckiego do granicy państwa. Na jednym fragmencie od Mińska Mazowieckiego do Siedlec, o długości około 37 km, planowane są do realizacji łącznie 54 przejścia, w tym 9 dla zwierząt dużych (w tym 3 górne), 6 dla zwierząt średnich (w tym 1 górne) oraz 17 przejść dla zwierząt małych i 22 przepusty dla płazów. Przykładowy szacowany koszt przejścia górnego dla dużych zwierząt (o szerokości użytkowej 70 m) na tej autostradzie może wynieść około 20-30 mln zł. Natomiast przejścia dolnego dla dużych zwierząt waha się między 9-10 mln zł. Jeśli w grę wchodzą długie estakady nad dolinami cieków to są to koszty jeszcze większe.

Przejścia dla zwierząt są niezbędne, aby zachować ciągłość korytarzy ekologicznych i szlaków migracji. Można wydać fortunę, a przejścia mogą okazać się nieskuteczne i niefunkcjonalne – mówi Joanna Borzuchowska, Koordynator Obszaru Środowiska, Multiconsult Polska.

Kluczowy jest więc odpowiedni dobór lokalizacji i parametrów przejść dla zwierząt oraz odpowiednie zagospodarowanie jego otoczenia. Istotnym elementem jest także przeprowadzany monitoring porealizacyjny w celu weryfikacji efektywności przejść dla zwierząt.

[1] https://www.gddkia.gov.pl/pl/aprint/32041/Programu-Budowy-Drog-Krajowych-na-lata-2014-2023-z-perspektywa-do-2025-r-najwazniejsze-liczby-z-dotychczasowej-realizacji

5 października 2019 r. mija rok od wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, która notabene doczekała się już trzech nowelizacji.

Prócz zasady, zgodnie z którą z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się w prawo własności, ustawodawca wprowadził instytucję tzw. opóźnionego przekształcenia w art. 13 omawianej ustawy.

Choć jej wprowadzenie miało wyeliminować problemy, jakie pojawiały się przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów regulujących określone stany faktyczne związane z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przyjęte brzmienie art. 13 wcale nie jest tak jednoznaczne i zero jedynkowe, jak zakładali autorzy ustawy.

Na pierwsze rzut oka wydaje się, że z treści przepisu wynika, iż w przypadku wzniesienia po dacie 1 stycznia 2019 r. na gruncie przeznaczonym do zabudowy na cele mieszkaniowe budynku mieszkalnego w rozumieniu ustawy, prawo użytkowania wieczystego tego gruntu przekształca się w prawo własności z dniem uostatecznienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku.

– Pierwsze zagadnienie, jakie wyłania się na tle omawianej regulacji, sprowadza się do ustalenia, czy warunkiem przekształcenia opóźnionego jest trwająca w dniu 1 stycznia 2019 roku budowa na gruncie. Część komentatorów stoi na stanowisku, iż istotnie trwająca i formalnie niezakończona z końcem 2018 r. budowa jest warunkiem niezbędnym, aby móc skorzystać z dobrodziejstwa art. 13. Stanowisko przeciwne zajęli jednak autorzy projektu ustawy, a także za wykładnią odmienną od przedstawionej opowiadają się urzędnicy mówi w rozmowie z MarketNews24 Aleksandra Karteczka, prawnik z kancelarii Zięba&Partners. – Twierdzą, że w dniu 1 stycznia 2019 roku grunt może być niezabudowany, ulec zabudowie w sposób określony w ustawie może w późniejszym czasie, relewantnym zaś momentem do zastosowania przepisu jest dzień uzyskania przez decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego. Skoro bowiem celem ustawy jest wyeliminowanie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, to wykładania przyjmująca warunek trwającej budowy w dniu 1 stycznia 2019 roku nie jest trafna, jako że nie realizuje postulatu wyeliminowania prawa użytkowania wieczystego w sposób w miarę kompleksowy, jak zakładano przy projektowaniu ustawy.

Kolejnym problematycznym zagadnieniem, z którym można się spotkać w praktyce jest kwestia zabudowy gruntu – ustawodawca nie posługuje się pojęciem nieruchomości w art. 13. W sytuacji, gdy dana działka gruntu jest jedyną działką objętą daną księgą wieczystą, problem ma znaczenie marginalne. Nie jest jednak oczywiste, jak należy postąpić w sytuacji, w której jedna księga wieczysta obejmuje kilka działek gruntu o różnej klasyfikacji w ewidencji gruntów, z których tylko jedna zostaje zabudowana w sposób określony w ustawie, a inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wzniesionego na niej budynku. Z uwagi na fakt, że inwestor posłużył się pojęciem gruntu, a nie nieruchomości, należy przyjąć, że tylko prawo użytkowania wieczystego tej zabudowanej działki gruntu może ulec przekształceniu w prawo własności, zaś pozostałe niezabudowane działki nie.

– W konsekwencji taką działkę należy odłączyć do nowozałożonej księgi wieczystej i wpisać w dziale II jako właściciela dotychczasowego użytkownika wieczystego – wyjaśnia A.Karteczka (Zięba&Partners).

Dane GUS dla I kwartału 2019 r. pokazują, że w Polsce na 8,9 mln emerytów i rencistów przypada 16,2 mln pracujących. W przyszłości te proporcje zmienią się jeszcze bardziej na niekorzyść systemu emerytalnego. Kołem ratunkowym ma być dla niego wprowadzenie rządowego programu Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK). Największe firmy (zatrudniające co najmniej 250 osób) zostały nim objęte od lipca 2019 r. Najpóźniej do 25 października br. są zobowiązane podpisać umowę o zarządzanie PPK, a do 12 listopada – zawrzeć umowę o prowadzenie PPK w imieniu pracowników. Czasu pozostało zatem niewiele, natomiast wątpliwości co do zasad działania programu wciąż jest dużo.

Problem związany z niewydolnością polskiego systemu emerytalnego nie jest nowy. Z raportu opublikowanego przez Komisję Europejską w kwietniu 2018 r. wynika, że czas przebywania Polaków na emeryturze znacząco się wydłuży. W 2056 r. przewidywany średni okres wyniesie 28 lat dla kobiet, a dla mężczyzn – 21,5 roku.
W 2016 r. było to odpowiednio 24 i 17 lat. Rządowy program Pracowniczych Planów Kapitałowych ma pomóc zabezpieczyć egzystencję Polaków po ukończeniu 60. roku życia dzięki gromadzeniu oszczędności w trakcie pracy zawodowej.

Wysokość wpłat do PPK

Zgodnie z zapowiedziami, wpłata podstawowa do PPK wyniesie 2 proc. wynagrodzenia od uczestnika programu i 1,5 proc. wynagrodzenia od podmiotu zatrudniającego. Uczestnik PPK, którego miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane z różnych źródeł będzie równe lub niższe niż 120 proc. minimalnego wynagrodzenia w danym roku, będzie mógł dokonywać wpłaty podstawowej niższej niż 2 proc., ale nie mniejszej niż 0,5 proc.

Podmiot zatrudniający będzie mógł zadeklarować w umowie dokonywanie wpłaty dodatkowej w wysokości do 2,5 proc. Oznacza to, że pracodawca każdemu pracownikowi będzie dodawał przynajmniej 1,5 proc., ale nie więcej niż 4 proc. (wpłata podstawowa i dodatkowa). Uczestnik PPK będzie mógł także zadeklarować wpłatę dodatkową do 2 proc., co daje łącznie maksymalnie 4 proc. (wpłata podstawowa i dodatkowa).

Co należy wiedzieć o PPK?

Choć przed pracownikami stoi ważna decyzja, czy gromadzić oszczędności na emeryturę w ramach państwowego programu, wciąż wielu z nich nie wie, na czym polegają Pracownicze Plany Kapitałowe. Adwokat Robert Adamczyk zebrał 10 odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.

1. Czy uczestnictwo w Pracowniczym Planie Kapitałowym jest obowiązkowe?

Nie, z uczestnictwa w PPK można zrezygnować. Należy złożyć pracodawcy lub zleceniodawcy deklarację
o rezygnacji z dokonywania wpłat do systemu. Warto podkreślić, że pracodawca nie może namawiać osób zatrudnionych do rezygnacji z PPK. Jeśli by do tego doszło, grozi mu wysoka kara finansowa.

Jeśli wyrażamy chęć dołączenia do PPK i mamy od 18 do 54 lat, nie musimy nic robić. Każda osoba zatrudniona (na umowę o pracę lub na umowę zlecenie), która spełnia ustawowe kryteria, w tym podstawowe kryterium wieku, zostanie do PPK zapisana automatycznie, bez konieczności dopełnienia przez nią jakichkolwiek formalności. Osoby w wieku od 55 do 69 lat, które będą chciały przystąpić do PPK, muszą o to zawnioskować u pracodawcy lub zleceniodawcy. Natomiast osoby w wieku 70+ w ogóle nie będą włączane do systemu.

2. Jak powinna wyglądać deklaracja o rezygnacji z PPK?

Deklaracja musi zostać złożona na piśmie i zgodnie ze wzorem, który znajduje się w rozporządzeniu Ministra Finansów. Wzór ten obowiązuje od 29 czerwca 2019 r. i zawiera:

• imię (imiona) i nazwisko,
• numer PESEL, a w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL datę urodzenia,
• serię i numer dowodu osobistego lub numer paszportu albo innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego,
• nazwę podmiotu zatrudniającego,
• oświadczenie uczestnika PPK o posiadaniu przez niego wiedzy o konsekwencjach złożenia deklaracji.

Deklarację o rezygnacji z PPK można pobrać pod tym linkiem: https://www.mojeppk.pl/pliki/repozytorium-plikow/materialy-do-pobrania/pdf/deklaracja_o_rezygnacji_z_dokonywania_wplat_do_ppk.pdf

3. Do kiedy trzeba złożyć deklarację o rezygnacji z PPK?

Deklarację można złożyć w dowolnym terminie. Trzeba jednak pamiętać, że wpłaty do systemu zostaną zawieszone dopiero od miesiąca złożenia deklaracji. Nie można z PPK zrezygnować z datą wsteczną i ubiegać się o zwrot pieniędzy wpłaconych przed miesiącem złożenia rezygnacji.

4. Czy można zrezygnować z PPK przed zapisaniem?

Tak, przepisy dopuszczają taką możliwość. Osoba, która zrezygnuje z dokonywania wpłat do systemu zanim jej pracodawca lub zleceniodawca utworzy u siebie PPK (zawrze umowę o prowadzenie PPK na rzecz osób zatrudnionych), w ogóle nie stanie się uczestnikiem programu. Dane takiej osoby nie będą figurować
w załączniku do umowy o prowadzenie PPK.

Jeżeli rezygnacja z dokonywania wpłat do PPK nastąpi po zawarciu przez podmiot zatrudniający umowy o prowadzenie PPK, wtedy pracownicy i współpracownicy staną się już uczestnikami systemu. Mogą wtedy jedynie zrezygnować z dokonywania wpłat. O takiej rezygnacji pracodawca i zleceniodawca musi powiadomić instytucję finansową, która prowadzi PPK. Ma na to 7 dni, licząc od daty złożenia rezygnacji przez uczestnika programu.

5. Jak długo obowiązuje rezygnacja z PPK?

Rezygnacja obowiązuje przez 4 lata. Po upływie tego czasu, od 1 kwietnia danego roku wpłaty do PPK zostaną wznowione. W przypadku, gdy osoba, która zrezygnowała z oszczędzania w programie, chce zmienić swoją decyzję i złożyć wniosek o ponowne dokonywanie wpłat, wówczas poprzednia rezygnacja obowiązuje tylko do dnia jej odwołania.

Należy pamiętać, że po zmianie pracy nowy pracodawca ma obowiązek zapisania nowozatrudnionej osoby do PPK (co do zasady – po 3 miesiącach zatrudnienia). W takiej sytuacji należy złożyć deklarację o rezygnacji z PPK także u nowego podmiotu zatrudniającego.

6. Co w sytuacji, gdy po 4 latach pracownik zapomni ponownie zrezygnować z PPK? Czy wpłaty będą potrącane bez jego wiedzy?

Nie, taka sytuacja nie powinna mieć miejsca. W roku, na który przypadnie wznowienie wpłat do PPK, pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika lub współpracownika o wznowieniu wpłat do systemu od 1 kwietnia. Informację tę musi przekazać najpóźniej do końca lutego. Oznacza to, że będzie jeszcze co najmniej miesiąc (marzec danego roku) na podjęcie decyzji. Jeżeli nie złożymy rezygnacji, zostaniemy ponownie zapisani do PPK, bez konieczności składania jakiegokolwiek wniosku.

7. Ile razy można zrezygnować z PPK i ponownie do niego przystąpić?

Przepisy nie ograniczają liczby rezygnacji z PPK i liczby ponownego przystąpienia do programu. Częste rezygnacje i ponowne przystępowanie do PPK nie będą jednak dobrze służyły długoterminowemu gromadzeniu oszczędności. Lepiej zatem dobrze przemyśleć swój wybór i podjąć wyważoną decyzję
w zakresie uczestnictwa w tym systemie.

8. Jakie są konsekwencje rezygnacji z uczestnictwa w PPK?

Wynagrodzenie osoby, która zrezygnuje z uczestnictwa w PPK, nie będzie pomniejszana o składki do PPK. Jednak z drugiej strony, nie uzyska ona tej części oszczędności, które uczestnikowi PPK musi sfinansować jego pracodawca lub zleceniodawca. Nie otrzyma też dopłat finansowanych przez państwo (250 zł jednorazowej wpłaty powitalnej i raz do roku 240 zł dopłaty rocznej). W długiej perspektywie oznacza to, że osoba rezygnująca z PPK nie zgromadzi dodatkowego kapitału, który może wykorzystać po ukończeniu 60 lat.

Na chwilę obecną nie wiadomo, jaka będzie przewidywana kwota gromadzonych oszczędności. Pieniądze
z PPK będą inwestowane, m.in. w akcje giełdowe. Jednak ustawa o PPK nie gwarantuje osiągnięcia określonej stopy procentowej zysku od zgromadzonych środków. Nie mamy również gwarancji zachowania pełnej kwoty wpłaconego kapitału.

9. Czy można zdecydować się na pobieranie wpłat do PPK tylko od pracodawcy, a niepobieranie ich
   z własnych środków?

Nie, ustawa o Pracowniczych Planach Kapitałowych mówi o wpłatach wykonywanych przez obie strony. Nie można zatem zdecydować się na wstrzymanie własnych wpłat i jednoczesne kontynuowanie wpłat przez podmiot zatrudniający. To samo dotyczy kwot finansowanych przez państwo – otrzymają je tylko te osoby, które same finansują wpłaty do PPK.

10. Jeśli ktoś jest zatrudniony w dwóch firmach, czy może należeć do PPK w jednej z nich, a zrezygnować w drugiej? Czy uczestnicząc w PPK u obu pracodawców, otrzymamy podwójne dopłaty z pieniędzy państwowych?

Osoby mające równolegle kilka miejsc zatrudnienia, mogą dowolnie wybrać, czy będą uczestnikami PPK we wszystkich firmach, czy tylko w wybranej lub w wybranych. Mogą także złożyć rezygnację z uczestnictwa
w PPK we wszystkich miejscach zatrudnienia.

Niezależnie od tego, w ilu podmiotach jesteśmy uczestnikami PPK, otrzymamy tylko jedną wpłatę powitalną (250 zł) oraz tylko jedną w danym roku dopłatę roczną (240 zł).

Ukazał się nowy raport demograficzny Głównego Urzędu Statystycznego. W wynikach badań widać trend, który może okazać się dużym problemem dla polskich miast. Znane już opinii publicznej statystyki wskazujące na zmniejszanie się liczby ludności w Polsce różnią się bowiem, kiedy podzielimy wyniki na miasta i wsie. Podczas, gdy liczba mieszkańców miast spada, liczba mieszkańców wsi rośnie. Nieznaczny wzrost populacji wsi na tle ogólnych statystyk nie dziwi. Eksperci tłumaczą go nową tendencją mieszczuchów, którzy przenoszą ognisko rodzinne na wieś – dojeżdżając do pracy w mieście. Jednak spadająca populacja miast martwi ekspertów. Polski Instytut Ekonomiczny porównał wyniki raportu GUSu ze swoimi badaniami, które przeprowadził na próbie 299 średnich i małych miast. Instytut badał liczbę wyludniających się miast. Uzyskane wyniki są dosyć niepokojące.

– Ponad połowa miast stwierdziła, że są miastem wyludniającym się – powiedziała serwisowi eNewsroom Katarzyna Dębkowska, kierowniczka zespołu foresightu gospodarczego w PIE. – W wielu województwach odsetek miast wyludniających się jest o wiele większy niż 50%. Na przykład województwo lubelskie, gdzie jest 65% takich wskazań oraz województwo łódzkie – gdzie 64% badanych miast stwierdziło, że są miastami wyludniającymi się. Mieszkańców przyciąga bardziej stolica województwa, lub stolica kraju – jak w przypadku Łodzi, skąd coraz więcej osób wyjeżdża do Warszawy. Jednak są również województwa, gdzie ten odsetek jest niski – jak pomorskie i zachodniopomorskie. Zmniejszająca się liczba mieszkańców jest niepokojącą tendencją dla polskich miast, które powinny pracować nad tym, by swoich mieszkańców zatrzymać. Jednak nawet najlepsze starania nie zmienią tego, że Polaków po prostu jest coraz mniej. Ta liczba spada z roku na rok – podkreśla Dębkowska.

W 2018 roku szacowana wartość całego polskiego rynku bukmacherskiego wyniosła ok. 9 miliardów złotych. Firmy z zezwoleniami Ministerstwa Finansów walczą o klienta z operatorami offshore, a obciążenia fiskalne im tego nie ułatwiają. W pierwszym półroczu br. podatek od zakładów wzajemnych przekroczył 382 miliony złotych. W branży mówi się, że w ubiegłym roku tylko dwie firmy przyniosły zysk. Z kolei gracze często walczą o wygrane do kilku tysięcy zł, natomiast rekordowa wygrana w Fortunie to 2,4 miliona zł, a w STS-ie – ponad 1,2 miliona zł. Znawcy tematu prognozują dalszy wzrost rynku i liczą na ograniczanie szarej strefy. Ona systematycznie się kurczy, co wynika z analiz resortu finansów.  

Konkurencja i podatki

Około 9 miliardów złotych był warty cały rynek bukmacherski w Polsce w 2018 roku, co podkreśla Konrad Komarczuk, prezes Fortuny Online Zakłady Bukmacherskie. I dodaje, że tylko 60% z tego stanowiło legalną część. Ekspert przekonuje, że w ubiegłym roku zwiększyła się konkurencja wśród firm w naszym kraju. Te z licencją Ministerstwa Finansów rywalizują z operatorami offshore. A oni nie są zmuszeni do pobierania od klientów 12% podatku od stawki.

– W Irlandii podatek obrotowy, który w ogóle jest dosyć rzadko stosowany na świecie, wynosi 1% od przychodu, a u nas – 12%. Patrząc na wiele innych rynków, standardem są daniny naliczane jako różnica od płaconych stawek i wypłaconych wygranych. Wtedy mówimy o opodatkowaniu na poziomie 20-25%, a niekiedy jeszcze mniejszym. Gdyby u nas przełożyć wspomniane 12% na ten schemat z innych państw, to mielibyśmy podatek w wysokości aż 60% – wylicza Patryk Włodarski, prezes zarządu Cherry Online Polska.

Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że w pierwszym półroczu tego roku podatek od gier wyniósł 1,124  mld zł. Największą jego część, bo 382,186 mln zł, stanowiły zakłady wzajemne. Dalej znalazły się gry liczbowe (368,108 mln zł), kasyna (220,019 mln zł), loterie pieniężne (109,653 mln zł), e-kasyno (34,642 mln zł), salony gier na automatach (5,714 mln zł), loterie audiotekstowe (4,239 mln zł) i fantowe (7 tys. zł). Za cały poprzedni rok podatek od gier to 1,934  mln zł, a rok wcześniej – 1,657 mln zł. W tych okresach danina z zakładów wzajemnych stanowiła odpowiednio 622,847 mln zł oraz 407,367 mln zł. Wówczas to były kwoty mniejsze niż z gier liczbowych, wynoszące 713,941 mln zł i 695,165 mln zł.

– Ten rynek w Polsce na przestrzeni ostatnich lat intensywnie się rozwija. W ubiegłym roku obroty legalnie działających w Polsce bukmacherów wyniosły niemal 5,2 mld zł, z czego ok. 47% wygenerował STS. Cała branża odnotowała w 2018 roku wzrost o ponad 60% r/r. W pierwszym kwartale 2019 roku obroty operatorów z zezwoleniem Ministra Finansów wzrosły o ponad 32%, czyli do kwoty 1,6 mld zł – informuje Łukasz Borkowski, PR Manager z STS Zakłady Bukmacherskie.

Natomiast Fortuna zamknęła pierwszy kwartał br. wzrostem przychodów na poziomie 32% w porównaniu z analogicznym okresem w 2018 roku. Warto też dodać, że część firm bukmacherskich nie chce informować o swoich obrotach, zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa. Inne odpowiadają bardzo ogólnie, zaznaczając np. zdecydowany wzrost w analogicznych okresach bieżącego i ubiegłego roku. Są też podmioty, które prowadzą działalność zbyt krótko, aby dokonać takich porównań.

– W 2018 roku Polacy zostawili w zakładach wzajemnych na pewno ok. 1 mld zł. Jednak na wszystkie firmy bukmacherskie w naszym kraju tylko dwie były rentowne, one przyniosły zysk. Reszta generuje stratę, walcząc o swoje miejsce na rynku i płacąc ustanowione podatki. Jak się wszystko podliczy, to około 80 groszy od każdej złotówki trafia do Skarbu Państwa z przychodów spółek – opisuje Patryk Włodarski.

Stawka idzie w górę

2,4 mln zł to najwyższa wygrana wypłacona graczowi Fortuny w ciągu jednego dnia. Klienci tej firmy najczęściej walczą o wartości z przedziału od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Ale są też osoby grające o kwoty sięgające 600 tysięcy złotych na jednym kuponie. W STS-ie rekord został ustanowiony w marcu tego roku. Wówczas jeden z typujących postawił 76 zł, a wygrał ok. 1,25 mln zł. Na swoich kuponach miał m.in. spotkania FC Barcelona-Olympique Lyon, Manchester City-Schalke 04 Gelsenkirchen, czy Juventus Turyn-Atletico Madryt.

– Średnia wygrana nie jest miarodajna, bo klientów należy podzielić na tych, którzy grają za niskie i wysokie stawki. Jest także cała masa innych czynników wpływających na bilans gracza. W naszej promocji Najlepsze Kupony odnotowujemy największe wygrane netto. Rekord od lutego to 90 297,56 zł. Z kolei najwyższy trafiony kurs łączny wynosi 691,11 zł – mówi Maciej Stolarczyk z działu marketingu TOTALbet.

Natomiast Łukasz Seweryniak, marketing&operations director w TOTOLOTEK S.A. stwierdza, że kwota wygranych będzie rosła. Na rynku panuje bowiem trend, aby zakłady były prostsze, bardziej przyjazne, a klienci wygrywali więcej pieniędzy. Z kolei Patryk Włodarski zaznacza, że z sezonu na sezon wzrasta średnia obstawiana stawka. Kiedyś było to 30, później 40, a obecnie zbliża się do 50 zł. Według Macieja Stolarczyka, Polacy najczęściej typują piłkę nożną. Zakłady na tę dyscyplinę to ponad 60% obrotu na rynku bukmacherskim. Zainteresowanie rozgrywkami można uszeregować następująco – Ekstraklasa, Premier League, LaLiga, Serie A, Bundesliga. Różnice nie są duże, wszystkie ligi są chętnie wybierane.

– Gracze chętnie obstawiają również tenisa czy skoki narciarskie w sezonie zimowym. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się zakłady e-sportowe. To dziedzina, która notuje kilkucyfrowy wzrost. Ze względu na dużą i cały czas rosnącą liczbę rozgrywek, to niezwykle interesująca i perspektywiczna dyscyplina dla bukmacherów – dodaje Łukasz Borkowski.

Firmy rozszerzają ofertę związaną z wydarzeniami spoza świata sportu. Można typować np. zwycięzcę wyborów parlamentarnych czy zdobywcę Oskara. Natomiast Łukasz Kieza, Country Manager LV BET Zakłady Bukmacherskie, podkreśla, że wydarzenia polityczne, rozrywkowe lub społeczne raczej nie generują dużych obrotów. Dla bukmacherów to przede wszystkim aspekt PR-owy i możliwość dotarcia do klienta, który rzadziej korzysta z ich usług.

Dalszy rozwój

– W zeszłym roku cała legalna część polskiej branży bukmacherskiej wygenerowała obrót na poziomie 5,2 mld zł. Rok wcześniej było to 3,2 mld zł. Z szacunków Stowarzyszenia Graj Legalnie wynika, że sektor będzie dalej się rozwijał i w tym roku możliwe jest osiągnięcie obrotów na poziomie ponad 6 mld zł. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że szara strefa nadal odpowiada za nawet 60% rynku zakładów wzajemnych online – zaznacza ekspert STS-u.

Jak przekonuje Łukasz Kieza, rynek cały czas rośnie i każdy podmiot obecnie działający w Polsce będzie miał za 2019 rok dodatnie statystyki w rubryce dynamika wzrostu. W 2020 roku sytuacja może się już jednak zmienić, ponieważ licencje uzyskują kolejni bukmacherzy. Wśród nich będą tacy, którzy mają za sobą lata doświadczeń jako tzw. firmy offshore. Im będzie łatwiej zdobyć większy udział w obrotach polskiego rynku, z uwagi na rozpoznawalną markę oraz dobrą jakość produktu.

– W przyszłym roku mamy piłkarskie EURO, które powinno pozytywnie wpłynąć na wzrost obrotów firm bukmacherskich. Mistrzostwa Świata i Europy w piłce nożnej to zawsze jest najlepszy czas dla branży. Wydaje się, że rynek legalnych zakładów wzajemnych będzie cały czas rósł, wiele jednak zależy od skuteczności walki z szarą strefą. Niestety nadal dużo osób, często nieświadomie, gra u nielegalnych bukmacherów – stwierdza Paweł Majewski, dyrektor ds. marketingu w forBET Zakłady Bukmacherskie.

Z prowadzonych przez resort finansów analiz wynika, że systematycznie zmniejsza się szara strefa na rynku zakładów wzajemnych online, z poziomu 83,9% w 2015 r. do 47,2% w pierwszym kwartale 2019 r. Z kolei prognoza dochodów budżetu państwa z tytułu podatku od gier za 2019 r. zawarta jest w ustawie budżetowej. W tym przypadku mowa jest o kwocie prawie 2,1 mld zł. Jednak te rachuby przygotowywane są zbiorczo, a więc bez podziału na poszczególne rodzaje gier, w tym zakłady wzajemne.

Reprezentujący polską branżę elektroniczną Związek Cyfrowa Polska ocenia, że przyjęte przez Komisję Europejską rozporządzenia ws. ekoprojektowania urządzeń elektronicznych mogą przyśpieszyć proces wymiany sprzętu RTV i AGD w całej Unii przez konsumentów na bardziej energooszczędny. Konieczna będzie jednak kampania uświadamiająca zalety takich rozwiązań.

W nowych przepisach, które mają wejść w życie od 2021 r., Komisja Europejska główny nacisk kładzie na to, aby dostępne na rynku UE urządzenia elektroniczne były energooszczędne – zużywające mniej prądu i wody. Unijni urzędnicy oszacowali, że przyniesie to realne oszczędności na energii – nawet 167 terawatogodzin rocznie do 2030 r. oraz przyczyni się do redukcji emisji CO2 – o 46 mln ton. Na producentach będzie spoczywał również obowiązek, by wybrane produkty RTV, jak telewizory oraz AGD, np. pralki, suszarki, zamrażarki, lodówki wprowadzane na unijny rynek były możliwe do zreperowania, gdy się zepsują. Dla każdego typu sprzętu wyznaczono czas, w jakim producenci muszą zapewniać dla konsumentów bądź serwisów naprawy dostęp do części zamiennych urządzenia oraz do jego oprogramowania. Urządzenia mają być także tak projektowane, żeby było łatwiej jej przetwarzać, odzyskiwać lub poddawać recyklingowi.

Realne zyski środowiskowe – to wymiana sprzętu na lepszy technologicznie

Związek Cyfrowa Polska pozytywnie ocenia fakt, że Komisja Europejska poprzez nowe prawo promuje sprzęt RTV i AGD z najwyższą klasą efektywności energetycznej. W ocenie organizacji, jeśli nowe rozwiązania połączone będą z kampanią społeczną uświadamiającą korzyści wynikające z posiadania energooszczędnego sprzętu, to proces wymiany na tego typu urządzenia przyśpieszy. Jednak w działaniach unijnych urzędników widzi też pewną sprzeczność. – Z jednej strony Komisja Europejska mówi o celach, jakimi są redukcja emisji dwutlenku węgla i oszczędność na energii, a z drugiej staje po stronie radykalnych środowisk prokonsumenckich, które chciałyby długoletnich, nawet 10-letnich gwarancji na te urządzenia. A żeby mówić o realnych zyskach środowiskowych konsumenci muszą co jakiś czas dokonywać wymiany urządzeń, aby korzystać z coraz to nowych, lepszych rozwiązań inżynieryjnych – energooszczędnych i mających mniej szkodliwy wpływ na środowisko – ocenia prezes Cyfrowej Polski Michał Kanownik. I dodaje: – Na szczęście konsumenci są coraz bardziej świadomi oszczędności, jakie wynikają z wymiany sprzętu na taki z większą klasą efektywności. Nie czekają aż sprzęt ulegnie awarii, tylko dokonują świadomej wymiany na lepszy – dodaje.

Michał Kanownik zauważa również, że nowe przepisy błędnie są potocznie nazywane „Prawem do naprawy”. – Dziś przecież żaden producent nie zabrania konsumentom naprawiania urządzeń. Każdy z nas ma do tego prawo. Błędnie zatem sugeruje się mówiąc o nowych przepisach jako „prawo do naprawy”, że podstawowe prawo, jakie ma konsument jest zagrożone – zauważa prezes Cyfrowej Polski.

Sprzeczność z obowiązkiem zbiórki ZSEE

Nowe przepisy – w ocenie Związku – stoją również w znacznej sprzeczności z obowiązkiem osiągania przez producentów rocznych limitów poziomów zbiórki zużytego sprzętu elektronicznego. W 2021 r., kiedy wejdą w życie nowe przepisy, zgodnie z innymi unijnymi regulacjami, producenci będą musieli zbierać aż 65 proc. masy sprzętu elektronicznego, który został wprowadzony do obrotu w Polsce. Jak podkreśla Cyfrowa Polska, przy założeniach Komisji Europejskiej, która chciałaby, by urządzenia elektroniczne były rzadziej wymieniane na nowe i dłużej służyły konsumentom, a więc aby rzadziej się ich pozbywano, trudniej będzie producentom osiągnąć takie limity.

Polacy stawiają na pompy ciepła i panele fotowoltaiczne. To najpopularniejsze urządzenia służące do pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, jakie instalują w domach. Z raportu Oferteo.pl wynika, że coraz więcej osób decyduje się na takie ekologiczne rozwiązania.

Instalujemy głównie pompy ciepła

Jesień i początek sezonu grzewczego to moment, w którym co roku odżywa dyskusja na temat smogu, zanieczyszczenia powietrza, a przy okazji także kosztów związanych z ogrzewaniem. Aby przyczynić się do poprawy stanu środowiska w miastach oraz zmniejszyć koszty energii, Polacy coraz częściej decydują się na instalację w domu urządzeń umożliwiających pozyskiwanie energii ze źródeł odnawialnych. Z badań przeprowadzonych przez Oferteo.pl wynika, że najczęściej stawiają oni na pompy ciepła. Takie rozwiązanie wybrała w ostatnim roku ponad połowa badanych. 41% zdecydowało się na instalację paneli fotowoltaicznych, a 7% – kolektorów słonecznych.

Pompy ciepła to rozwiązanie, które w ostatnich latach zdobywa coraz więcej zwolenników. Wynika to prawdopodobnie z faktu, że są one tanim w eksploatacji i oszczędnym źródłem ciepła o długiej żywotności. Mogą być wykorzystywane do ogrzewania pomieszczeń oraz wody użytkowej, a ich rozmiary zbliżone są do niewielkiej lodówki. Ciepło przekazywane jest ze źródła dolnego (powietrza, gruntu, wody) do górnego dzięki wodzie, która krąży w instalacji centralnego ogrzewania.

Ogrzewamy budynki i wodę

Wyniki badania Oferteo.pl, największego polskiego serwisu łączącego poszukujących usług z ich dostawcami, pokazują, że w ciągu ostatniego roku Polacy decydowali się na założenie instalacji OZE w domu głównie do ogrzewania zarówno budynku jak i wody. Taki powód wskazało aż 68% badanych. 15% poszukiwało urządzenia do chłodzenia, a podgrzewanie wody jako wyłączny cel wskazało 9% ankietowanych. Pozostałe 8% zainteresowane było tylko ogrzewaniem budynku.

OZE nie tylko w nowych domach

Na ekologiczne rozwiązania Polacy decydowali się często już na etapie budowy lub projektu. Odsetek takich zapytań wynosił odpowiednio 18 i 14%. Jednocześnie okazuje się, że urządzenia do pozyskiwania energii odnawialnej chętnie implementujemy również w istniejących budynkach. 27% wszystkich zapytań dotyczyło domów 6-letnich i starszych, a 38% zleceniodawców to właściciele domów maksymalnie 2-letnich.

Najczęściej (49% przypadków) zapytania dotyczyły budynków do 150 m², a w 46% – od 150 do 300 m². Zamieszkiwały je zwykle 3 lub 4 osoby (58%). Rzadziej były to rodziny 5–6-osobowe (20%), a także single i pary (18%).

Dlaczego pozyskiwać energię ze źródeł odnawialnych?

Niezależność i samowystarczalność energetyczna budynków staje się obecnie bardzo popularnym kierunkiem w budownictwie. Coraz więcej osób podejmuje decyzję o instalacji urządzeń służących do pozyskiwania energii z OZE. Najczęściej kierują się oni aspektami finansowymi oraz ekologicznymi.

Instalacja pompy ciepła lub paneli fotowoltaicznych to jednorazowy koszt od około 30 do nawet 70 tys. złotych. Taka cena odstrasza wielu inwestorów. Jednak oszczędności wynikające z wdrożenia tego typu rozwiązań pozwalają na zwrot inwestycji w ciągu kilkunastu lat. Ponadto biorąc pod uwagę, że koszty paliw nieodnawialnych (węgla, gazu) będą prawdopodobnie wzrastać, to czas ten może się nawet skrócić.

Coraz więcej osób decyduje się zostać prosumentem (czyli jednocześnie producentem oraz konsumentem wyprodukowanej energii) także z powodów ekologicznych. Potrzeba ograniczenia emisji szkodliwych dla zdrowia zanieczyszczeń powietrza oraz walka ze smogiem to tematy powracające co roku wraz z nadejściem sezonu grzewczego. Niektóre miasta zaczęły już podejmować realne działania w celu poprawy stanu powietrza. W Krakowie od 1 września bieżącego roku obowiązuje uchwała antysmogowa, która wprowadziła całkowity zakaz palenia węglem i drewnem. Za jego złamanie grozi grzywna w wysokości nawet do 5 000 zł.

Dofinansowanie

Wysoka cena instalacji to powód, który zmusza wiele chętnych osób do rezygnacji z ekologicznych rozwiązań w swoim domu. Niekoniecznie jednak musi tak być. Warto mieć świadomość, że samodzielna produkcja energii ze źródeł odnawialnych to inicjatywa bardzo mocno wspierana przez rząd. Istnieją liczne programy wsparcia prosumentów takie jak dotacje, ulgi podatkowe, nisko oprocentowane pożyczki.

Obecnie dostępne są następujące programy wsparcia:

1. „Czyste powietrze” – program umożliwiający pomoc w formie dotacji lub pożyczki na montaż źródeł ciepła w budynkach. (2018–2029)
2. „Mój prąd” – ogólnopolski rządowy program wsparcia finansowego inwestycji polegających na montażu instalacji fotowoltaicznych o mocy od 2 kW do 10 kW. (2019–2024)
3.  „Prosument” – program skierowany do osób, które planują wykonanie małej instalacji lub mikroinstalacji OZE, produkującej prąd lub ciepło na własne potrzeby z możliwością sprzedaży nadwyżek energii.

Metodologia badań

Przedstawione dane pochodzą z analizy ponad 26 tys. zapytań ofertowych zamieszczonych w serwisie Oferteo.pl od września 2018 roku do końca sierpnia 2019 roku przez osoby poszukujące urządzeń do pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł.

Poznaliśmy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie kredytów frankowych. Jest on korzystny dla kredytobiorców, ale nie aż tak, jak część z nich miała nadzieję. Jak zareagowały rynki na wiadomość o kompromisowym wyroku?

Główne reakcje widzieliśmy na giełdzie. Akcje dużych banków najbardziej zaangażowanych w akcję kredytową we frankach szwajcarskich gwałtownie zmieniały swoją wartość, by finalnie zakończyć blisko punktu wyjścia. Dobrym przykładem jest Bank Millennium, którego akcje tuż po wyroku wzrosły do 6,1 złotego, następnie spadły złotówkę po czym wróciły w okolice 5,7 złotego. Najwięcej zyskał Getin Bank, który od rana jest ponad 10% na plusie. Cały indeks WIG Banki jest jednak po skokach w górę i w dół, podobnie jak wspomniany bank, blisko punktu wyjścia.

Na walutach czuć było pewne poczucie stabilizacji. Wyrok, który nie jest aż tak niekorzystny dla polskiego systemu bankowego jak sądzono, dał odetchnąć złotemu. Rano euro kosztowało 4,36 złotego, przez moment staniało nawet do 4,33 złotego, by odbić i zatrzymać się poniżej 4,35 złotego. Frank znajduje się dwa grosze poniżej dzisiejszego otwarcia na poziomie 3,97 złotego. Powodem przeceny jest również ruch na parze euro do franka co dowodzi ważności tej decyzji nie tylko dla naszego rynku krajowego. Głównym powodem zyskiwania przez złotego jest fakt, że inwestorzy byli przygotowani na gorszy scenariusz.

Maciej Przygórzewski, główny ekspert walutowy Currency One, operatora serwisów Internetowykantor.pl i Walutomat.pl

• W 1994 roku przeprowadzono pierwszą na świecie bezpieczną transakcję online przy użyciu karty bankowej[1].
• Dzisiaj polski rynek e-commerce ma około 18 mln użytkowników i jest wart około 12 mld dolarów[2].
• Prawie połowa polskich konsumentów (46 proc.) przyznaje, że zakupy online zajmują im znacznie mniej czasu niż kupowanie w sklepie tradycyjnym, a dla 42 proc. są również tańsze[3].
• Sztuczna inteligencja, rosnąca świadomość konsumenta, social commerce i cyberbezpieczeństwo to obszary, które będą kształtować e-handel w nadchodzącej przyszłości.

Elektroniczny handel miał swój początek 25 lat temu, w sierpniu 1994 roku. Przedmiotem pierwszej bezpiecznej transakcji online, o której wiemy, był solowy album Stinga „Ten Summoner’s Tales”. Teraz, ćwierć wieku później, e-commerce zmieniło wszystko: sposób kupowania, podróży, jedzenia czy nawet prowadzenia biznesu. Życie konsumentów stało się zdecydowanie łatwiejsze. Jaka przyszłość teraz czeka e-handel?

1. Nie tylko towar się liczy – także idea

Konsumenci będą zwracać uwagę nie tylko na to, co kupują, ale również wartości i wizje firm, które stoją za sprzedawanymi towarami. Istotne dla nich będzie również to, czy swoimi zakupami wspierają krajową gospodarkę, kulturę lub społeczności lokalne. Ponad dwie trzecie przedstawicieli polskiej Generacji Z (69 proc.) chętniej kupuje przedmioty od firm, które angażują się i wspierają inicjatywy społeczne, a połowa konsumentów w tym przedziale wiekowym jest w stanie zapłacić więcej za towar z uwagi na postawę oraz odpowiedzialność społeczną producenta[4].

2. Sztuczna inteligencja, prawdziwe doświadczenie

Sztuczna inteligencja będzie częściej obecna w naszym codziennym życiu. Wraz z rosnącą ilością przetworzonych danych, algorytmy wykorzystujące AI stworzą coraz więcej możliwości, również w e-handlu. Już 78 proc. marek wdrożyło rozwiązania AI oraz VR lub planuje to zrobić do 2020 roku, aby lepiej służyć klientom[5]. Efektem są m.in. spersonalizowane rekomendacje produktów widoczne na stronach sklepów lub w newsletterach. Z czasem e-sklepy będą mogły zaoferować klientom także możliwość przymierzenia ubrań z pomocą wirtualnej rzeczywistości.

3. Zakupy społecznościowe

Konsumenci wychowani w erze e-commerce czy m-commerce mają coraz większe oczekiwania – chcą, aby firmy wychodziły im naprzeciw i były tam, gdzie są klienci. A współczesna generacja konsumentów spędza ponad dwie godziny dziennie na portalach społecznościowych[6]. Social commerce to nie tylko ogłoszenia o sprzedaży lub kupnie używanych produktów, ale także możliwość kupowania oryginalnych towarów bezpośrednio z poziomu tych witryn. Czterech na dziesięciu użytkowników sieci sprawdza na portalu społecznościowym towar, który chce kupić w sklepie[7]. Wraz z rozwojem możliwości promocji produktów w mediach społecznościowych, jeszcze silniejsza ekspansja sklepów online do tej sfery jest tylko kwestią czasu.

4. Okno na e-świat dla MŚP

Handel online niezmiennie oferuje małym i średnim przedsiębiorstwom niesamowite możliwości rozwoju. Wciąż jednak nie są one w pełni wykorzystywane – w Polsce tylko 13 proc. firm tego rozmiaru sprzedaje swoje produkty oraz usługi w sieci. Tymczasem, jak wynika z danych PayPal, podmioty sprzedające transgranicznie odnotowują znacznie większą dynamikę wzrostu (14,3 proc.) w porównaniu do tych, które działają tylko lokalnie (2 proc.)[8]. Potencjał rynku jest ogromny, szczególnie jeśli bierze się pod uwagę możliwość dotarcia do klientów z każdego zakątka świata ­– już w tym roku wartość globalnego e-handlu ma wynieść prawie 2 bln USD[9].

5. Stała czujność

Bezpieczeństwo danych już teraz jest podstawą funkcjonowania e-handlu – z biegiem czasu będzie ono jeszcze istotniejsze dla obu stron transakcji. Wraz z rosnącą świadomością dotyczącą prywatności w sieci, akty prawne takie jak RODO czy PSD2 zapewniają konsumentom narzędzia do ochrony wrażliwych danych, jednocześnie dotkliwiej karząc sklepy za zaniedbania w zakresie cyberbezpieczeństwa. Kluczowe jednak będzie utrzymanie równowagi między wysokimi standardami bezpieczeństwa a komfortem korzystania z usług.

Jeszcze 25 lat temu nikt nie pomyślałby, że sklepy online będą mogły kiedykolwiek w pełni zastąpić tradycyjne. Jednak dzięki sztucznej inteligencji, wirtualnej rzeczywistości i najnowszym osiągnięciom technologii coraz bardziej zbliżamy się do przełomowego momentu. A nie czeka nas spowolnienie rozwoju rynku – wręcz przeciwnie, firmy będą tylko prześcigać się w udoskonalaniu procesu kupowania, aby usatysfakcjonować klientów.

[1] Shopify

[2] Forrester

[3] Gemius i Izba Gospodarki Elektronicznej

[4] Accenture & FashionBiznes.pl

[5] Oracle

[6] Statista

[7] Statista

[8] PayPal

[9] Statista

• Spadek wartości obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń[1] na Głównym Rynku o 26,3% rdr do 16,1 mld zł we wrześniu 2019 r.
• Wzrost łącznej wartości obrotu akcjami na rynku NewConnect o 51,5% rdr do poziomu 174,1 mln zł we wrześniu 2019 r.
• Wzrost łącznego wolumenu obrotu instrumentami pochodnymi o 14,4% rdr do poziomu 824,1 tys. szt. we wrześniu 2019 r.
• Spadek łącznego wolumenu obrotu energią elektryczną o 13,8% do poziomu 26,5 TWh we wrześniu 2019 r.
• Spadek łącznego wolumenu obrotu gazem ziemnym o 38,5% rdr do 11,9 TWh we wrześniu 2019 r.
• Wzrost wolumenu obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia związanych z efektywnością energetyczną („białe certyfikaty”) na rynku spot o 93,4% rdr do 33,8 ktoe we wrześniu 2019 r.

Łączna wartość obrotu akcjami na Głównym Rynku GPW wyniosła 17,1 mld zł we wrześniu 2019 r., czyli o 32,1% mniej niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Wartość obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń spadła we wrześniu 2019 r. o 26,3% rdr do poziomu 16,1 mld zł. Średnia dzienna wartość obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń wyniosła we wrześniu 2019 r. 768,8 mln zł, o 29,8% mniej niż rok wcześniej. Wartość indeksu WIG na koniec września 2019 r. wyniosła 57 320,30 pkt i była o 2,8% niższa niż przed rokiem.

Na rynku NewConnect we wrześniu 2019 r. odnotowano wzrost łącznej wartości obrotu akcjami o 51,5% rdr do poziomu 174,1 mln zł. Wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń na rynku NewConnect we wrześniu wzrosła o 68,2% rdr i wyniosła 172,6 mln zł.

We wrześniu 2019 r. łączny wolumen obrotu instrumentami pochodnymi wyniósł 824,1 tys. szt., czyli o 14,4% więcej niż rok wcześniej. Wolumen obrotu kontraktami na indeksy wzrósł o 0,2% rdr do poziomu 445,7 tys. szt., a wolumen obrotu kontraktami na waluty wzrósł o 69,3% rdr do 229,9 tys. szt. We wrześniu 2019 r. obroty opcjami wzrosły o 56,4% rdr do poziomu 26,0 tys. szt.

We wrześniu 2019 r. zanotowano wzrost wartości obrotu produktami strukturyzowanymi o 104,8% rdr do poziomu 144,2 mln zł oraz wzrost obrotów ETF-ami o 25,6% rdr do 16,3 mln zł.

Wartość notowanych na rynku Catalyst emisji obligacji nieskarbowych wyniosła 92,8 mld zł na koniec września 2019 r. wobec 83,1 mld zł w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wartość obrotu obligacjami nieskarbowymi na rynku Catalyst w ramach arkusza zleceń wzrosła we wrześniu 2019 r. o 78,8% rdr do poziomu 276,3 mln zł.

Łączna wartość obrotu obligacjami na TBSP sięgnęła we wrześniu 2019 r. 18,4 mld zł wobec 40,5 mld zł rok wcześniej.

Łączny wolumen obrotu energią elektryczną na rynkach spot i terminowym we wrześniu 2019 r. wyniósł 26,5 TWh, co oznacza spadek o 13,8% rdr. Wolumen obrotu energią elektryczną na rynku spot wzrósł o 25,5% rdr do poziomu 2,7 TWh. Na rynku forward wolumen spadł o 16,7% rdr do poziomu 23,8 TWh.

Łączny wolumen obrotu gazem ziemnym spadł we wrześniu o 38,5% rdr do 11,9 TWh. Na rynku spot wolumen obrotu wzrósł o 72,7% do poziomu 1,5 TWh. Na rynku terminowym odnotowano spadek o 43,6% rdr do poziomu 10,5 TWh.

Wolumen obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia, z wyłączeniem praw ze świadectw związanych z efektywnością energetyczną („białe certyfikaty”)^[2], na rynku spot wyniósł we wrześniu 2019 r. 1,7 TWh, co oznacza spadek o 57,5% rdr. Wrześniowe dane w tej linii biznesowej są jednak nieporównywalne rdr z uwagi na zakończenie notowań certyfikatów kogeneracyjnych, które nastąpiło w czerwcu 2019 r.

Wolumen obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia związanych z efektywnością energetyczną („białe certyfikaty”) wzrósł o 93,4% rdr osiągając we wrześniu 2019 r. poziom 33,8 ktoe^[3].

Kapitalizacja 409 spółek krajowych notowanych na Głównym Rynku na koniec września 2019 r. wyniosła 551,13 mld zł (126,01 mld EUR).

Łączna kapitalizacja 458 spółek krajowych i zagranicznych notowanych na Głównym Rynku sięgnęła na koniec września 2019 r. 1 112,6 mld zł (254,4 mld EUR).

Na rynku NewConnect we wrześniu tego roku zadebiutowały spółki: Carpathia Capital (wartość oferty 750 tys. zł), e-XIM IT (wartość oferty 44 tys. zł) oraz Red Dev Studio (wartość oferty 1,13 mln zł).

Na rynku Catalyst we wrześniu 2019 r. zadebiutowały obligacje miasta Zduńska Wola (wartość oferty 12,5 mln zł), miasta Sanok (wartość oferty 18 mln zł) oraz miasto Radomsko (wartość oferty 30 mln zł).

We wrześniu 2019 r. na GPW odbyły się 21 sesje giełdowe, w porównaniu do 20 sesji rok wcześniej.

[1] transakcje sesyjne, bez transakcji pakietowych

[2] świadectwa pochodzenia związane z efektywnością energetyczną (tzw. białe certyfikaty) są wystawiane, notowane i rozliczane w innych jednostkach metrycznych niż pozostałe świadectwa na TGE (toe – tona oleju ekwiwalentnego; energetyczny równoważnik jednej metrycznej tony ropy naftowej o wartości opałowej równej 10.000 kcal/kg)

[3] ktoe = 1000 toe, Mtoe = 1000 000 toe

Płaca minimalna stała się w Polsce już jakiś czas temu przedmiotem dyskusji, głównie w środowisku politycznym, ale też wśród pracodawców i pracowników. Jej wzrost obserwujemy nieprzerwanie niemal od 20 lat, a wpływ ma nie tylko na zwiększenie zasobności portfeli najmniej zarabiających. Niesie ze sobą o wiele większe skutki i choć zapowiedziano jej wyraźne podniesienie, to do poziomów zachodnioeuropejskich i tak nam wciąż daleko.

Wzrost coraz szybszy

Płaca minimalna na przestrzenni ostatnich dwóch dekad nie wzrosła tylko raz – w 2002 r. Ponieważ rok dwutysięczny wielu z nas pamięta, warto też sobie przypomnieć ile wtedy zarabiali ci najsłabiej opłacani. Było to około 700 złotych brutto. „Na rękę” pracownik dostawał trochę więcej niż 550 złotych za miesiąc pracy. Zestawienie tej kwoty z głośno wypowiedzianą już sumą 4000 brutto na koniec 2023 może więc robić piorunujące wrażenie. To jednak mimo wszystko 23 lata różnicy, czyli całe pokolenie, a przy okazji w tym czasie będziemy już niemal 20 lat w Unii Europejskiej. Po drodze pokonywaliśmy kolejne progi. W 2008 r. najniższą krajową ustalono na poziomie 1126 złotych, cztery lata później doszliśmy do poziomu 1500 złotych. Od stycznia 2020 osiągniemy poziom 2600 złotych. Płaca minimalna od lat oscyluje na poziomie niewiele ponad 40% średniej krajowej. Związki zawodowe dążą do tego, by sięgała przynajmniej jej połowy. Dziś, w zależności od miesiąca, średnia przekracza 5100 złotych brutto. Wydaje się zatem, że w przyszłym roku wyraźnie zbliżymy się do poziomu 50%. Wybiegając w 2023 i trzymając się tych założeń wyglądałoby na to, że będziemy zarabiać średnio 8000 zł brutto? Czy to realny poziom?

– Pensje w Polsce rosną ostatnio o około 7 procent rocznie. Jeśli ten wzrost zostanie utrzymany w najbliższych latach, to na początku 2024 roku przeciętne wynagrodzenie powinno wynosić 7200 brutto – wylicza Agnieszka Książek, dyrektor departamentu marketingu Vienna Life TU na Życie S. A. Vienna Insurance Group.

Unia – czyli dwa światy

Choć ceny w naszym kraju na tle starej Unii są wciąż zauważalnie niższe, to różnica nie jest już znacząca. Szczególnie, jeśli porównamy ceny z dużych polskich miast do tych za granicą. Widać to bardzo dobrze w wielkich marketach obecnych w całej Europie. W wielu przypadkach ceny są bardzo zbliżone. By jeszcze dobitniej pokazać jak to wygląda wystarczy przyjrzeć się kosztowi paliwa. Dużo podróżujemy po Europie, więc możemy to zestawić. Paliwo w Polsce (Pb95) kosztuje średnio 5 złotych za litr. Dla przykładu w Austrii  – 1.30 euro czyli 5.60, we Francji 10 eurocentów więcej. Różnice w najniższych wynagrodzeniach są dużo większe. I właśnie mieszkańcy Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Belgii, Holandii, Irlandii i Luksemburga dostają miesięcznie przynajmniej 1500 euro. Nasza płaca minimalna wynosi dziś 520 euro. Czyli mniej więcej tyle ile w Chorwacji, Czechach czy na Słowacji. W Grecji to prawie 700 euro, w Portugalii nieco więcej, na Malcie ponad 760, a Słoweńcy mają już gwarancję 890 euro miesięcznie.

– Polacy zarabiają coraz więcej, jednak niepokoi, że nie ma to większego odzwierciedlenia w gromadzonych oszczędnościach. Według danych Eurostatu przeciętne gospodarstwo domowe w Polsce w trzecim kwartale 2018 roku odłożyło 0,73 proc. swoich dochodów. Mniej oszczędzają tylko Hiszpanie i Portugalczycy, którzy są wręcz na minusie – dodaje Książek.

Pensja minimalna i jej wpływ na gospodarkę

Podwyżka dla pracowników to tylko początek, bo wiąże się ona z wieloma innymi aspektami. Wynagrodzenie obciążone jest kosztami, których pracownik nie widzi, bo nawet nie ma ich na umowie. Do wyliczeń przyjmijmy 2600 złotych, czyli kwotę pensji minimalnej z przyszłego roku. Pracownik na rękę dostanie 1877 złotych, a pracodawca zapłaci 3132. To koszt różnego rodzaju składek i podatków. Z każdej pensji minimalnej do państwa trafi więc 1255 złotych – prawie 200 złotych więcej niż w tym roku, a całkowity koszt pracodawcy wzrośnie o ponad 400.

– Pensja minimalna przekłada się także na wysokość wszelkiego rodzaju świadczeń i zasiłków, bo na jej podstawie są one wyliczane. Eksperci mówią także o znaczącym wpływie na wzrost cen. Inflacji nie da się jednak zaplanować. Można ją jedynie próbować przewidzieć. Dziś wynosi 2.9% i jest blisko górnej granicy akceptowanej przez Radę Polityki Pieniężnej – komentuje Agnieszka Książek.

Tekst powstał w ramach współpracy z ekspertami portalu edukacyjnego Viem.pl.

Dziś o 9:30 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyda orzeczenie w sprawie hipotek frankowych. W ostatnich dniach temat zelektryzował rynek złotego i czarne scenariusze były przerabiane na liczne sposoby. Sądzę jednak, że strach jest przesadzony, a może i spotęgowany potrzebą wygenerowania zmienności na przeważnie spokojnym rynku złotego.

Na rynku jest już tyle opinii na temat szczegółów i ewentualnych konsekwencji wyroku TSUE dla sektora bankowego i gospodarki, że nie będę ich powielał. Skupię się na tym, co może czekać złotego. Zgadzam się z opinią większości, że orzeczenie Trybunału nie będzie oznaczać natychmiastowych strat dla banków, czy zmusi ich do prędkiego pozbywania się transakcji zabezpieczających ryzyko kursowe związane z kredytami walutowymi. Cokolwiek negatywnego będzie wynikać z orzeczenia, prawdopodobnie skutki tego będą rozłożone w czasie na długo, a ewentualna ich skala będzie mniejsza niż wstępne obawy. Jestem w stanie zrozumieć strach Związku Banków Polskich, który mówił o stratach dla sektora bankowego dochodzących o 100 mld zł. Banki to zbyt poważne instytucje, by pozwalały sobie na niedoszacowanie ryzyka i w ich przypadku lepiej być gotowym na najgorszy scenariusz. Ale jednocześnie nie mogę dawać wiary tak wysokim liczbom, jeśli jest oczywistym, że wyrok TSUE nie zaoferuje jednego czerwonego przycisku zagłady, po naciśnięciu którego wszystkie frankowe umowy kredytowe zostaną natychmiast rozwiązane. Klienci muszą wyjść z inicjatywą złożenia pozwu, liczyć się z wielomiesięcznym procesem, jego kosztami i niepewnością wyroku. I nie zapominajmy o tym, że anulowanie umowy kredytowej oznacza konieczność zwrotu bankowi kwoty kredytu (pomniejszonej o już spłacone raty). Jeśli nie ma się wolnych kilkudziesięciu tysięcy franków albo nie chce się sprzedawać kredytowanego mieszkania, skłonność do złożenia pozwu będzie mniejsza.

No dobrze, ale jednak złoty osłabił się po informacji o terminie wyroku i pozostaje słaby, więc wyrok niesie jakieś ryzyko, prawda? Mój wewnętrzny cynizm pcha mnie w stronę tezy, że w każdej sytuacji rynki preferują zmienność nad stabilność, bo to na zmienności zarabia się pieniądze. Stąd lepiej jest rozegrać czynnik ryzyka poprzez wstępną reakcję i późniejsze odreagowanie niż zaniechać działania w oparciu o trzeźwą kalkulację. Ale jest też drugie wytłumaczenie, po którym są mniejsze szanse, że zostanę uznany za luantyka. Gdy ustalony został termin opublikowanie wyroku TSUE, możliwe stało się zawieranie transakcji zabezpieczających przed ewentualną deprecjacją złotego. Popyt na opcje walutowe EUR/PLN z zapadalnością za dwa tygodnie (licząc od 20 września) generował również presję na kurs spotowy. Popyt na opcje mógł brać się z chęci spekulacji, ale też konieczności zabezpieczenia ryzyka na innych aktywach złotowych (np. obligacjach). Ale to też oznacza, że osłabienie złotego z drugiej połowy września nie oznacza, że ryzyko negatywnego w skutkach wyroku nagle drastycznie wzrosło, a raczej może być skutkiem technicznych potrzeb uczestników rynku.

Jeśli tak było, to sam wyrok nie stanowi dodatkowego ryzyka dla złotego. Oczywiście nie można wykluczyć, że pierwsze nagłówki w serwisach informacyjnych będą celowo zawierały w sobie element szokującego przekazu, który stanie się pożywką dla spekulacyjnego uderzenia w złotego. Jednak po wstępnym szumie spodziewałbym się, że analiza szczegółów wyroku pozwoli na ostudzenia emocji, jak również przysłowiową „sprzedaż faktów”, która pozwoli złotemu na odreagowanie. Muszę jednak powtórzyć w tym miejscu, że pieniądze zarabia się na zmienności i z tego powodu czwartkowy handel może być chaotyczny, jeśli uczestnicy rynku uznają to za dobrą okazję do rozkręcania spirali strachu.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Na początku października zapadnie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczący kredytów we frankach szwajcarskich. Polskie sądy wiele razy przyznały rację pozywającym banki klientom, spodziewamy się więc pozytywnego dla poszkodowanych kredytobiorców wyroku TSUE. Zawarte w umowach kredytowych zapisy o waloryzacji i denominacji rat kredytów zostały uznane jako niezgodne z prawem, sądy usuwały więc z umów klauzule, które ich dotyczyły. Jeżeli Trybunał Sprawiedliwości przyzna rację polskim sądom, banki będą musiały rozliczyć się ze swoimi klientami na podstawie pozostałych, zgodnych z prawem części umów. Oznacza to, że dług „frankowiczów” zostanie na nowo policzony – tym razem z ominięciem nielegalnych klauzul o waloryzacji walutowej kredytu.

– Kredytobiorca będzie musiał zwrócić bankowi to, co mu pożyczono, a także odsetki i zawarte w umowie prowizje. Natomiast nie będzie obciążony kosztami wynikającymi z umocnienia się szwajcarskiej waluty – powiedział serwisowi eNewsroom profesor Witold Modzelewski, prezes Instytutu Studiów Podatkowych. – Zostaną na nowo ustalone zasady spłacania pozostałej kwoty kredytu. Kwota już zapłacona bankowi będzie podzielona na część, która się bankowi należała i na część, która nie powinna do niego trafić – bo wynikała z zastosowania klauzul niezgodnych z prawem. Ta kwota powinna zostać klientom zwrócona. Czym później ta restrukturyzacja kredytów zostanie zrealizowana, tym będzie to dla banków bardziej kosztowne. Okazuje się, że odkładanie tej sprawy w czasie, które miało miejsce przez ostatnie dziesięć lat, było ogromnym błędem strategicznym bankowców – wyjaśnia Modzelewski.

Badania UBS pokazują, że Monachium jest rynkiem mieszkaniowym, na którym obowiązują najbardziej zawyżone ceny na świecie, a niskie stawki zwiększają ryzyko związane z wystąpieniem bańki spekulacyjnej w strefie euro.

• W ramach UBS Global Real Estate Bubble Index 2019 analizujemy ceny nieruchomości mieszkaniowych w 24 dużych miastach na całym świecie.
• Londyn opuszcza terytorium zagrożone wystąpieniem bańki spekulacyjnej, za to Paryż i Frankfurt po raz pierwszy wchodzą do strefy ryzyka.
• Ceny domów w popularnych dzielnicach Vancouver i Sydney gwałtownie spadły.

Zurych, 30 września 2019 roku – UBS Global Real Estate Bubble Index 2019, coroczna analiza prowadzone przez Chief Investment Office firmy UBS Global Wealth Management, wskazuje na ryzyko wystąpienia bańki spekulacyjnej lub znacznego przeszacowania na rynkach mieszkaniowych w połowie wszystkich ocenianych miast.

Ryzyko związane z wystąpieniem bańki spekulacyjnej wydaje się największe w Monachium, a następnie w Toronto, Hongkongu i Amsterdamie. Frankfurt, Vancouver i Paryż znajdują się również na terytorium ryzyka związanego z bańką spekulacyjną, podczas gdy zachwianie równowagi charakteryzuje Zurych, Londyn, San Francisco, Tokio i Sztokholm. Wyceny są przesadzone w Los Angeles, Sydney, Genewie i Nowym Jorku. Z kolei rynki nieruchomości w Singapurze, Bostonie i Mediolanie wydają się być wyceniane według wartości godziwej, podczas gdy Chicago pozostaje niedoceniane.

Madryt, Moskwa i Tel Awiw, po raz pierwszy uwzględnione w tegorocznej edycji badania, charakteryzują zawyżone ceny, a nieruchomości w Dubaju są godziwie wyceniane.

W ciągu ostatnich czterech kwartałów, poziom nierównowagi uległ gwałtownemu wzrostowi, szczególnie w strefie euro; Frankfurt i Paryż to dwa najbardziej znaczące nowe miasta dążące do strefy ryzyka związanego z możliwością wystąpienia bańki spekulacyjnej w porównaniu z rokiem ubiegłym. Natomiast ceny mieszkań w Vancouver, San Francisco, Sztokholmie i Sydney gwałtownie spadły. Londyński rynek nieruchomości znacznie się uspokoił, po raz pierwszy od czterech lat centrum finansowe wyszło z obszaru ryzyka związanego z bańką spekulacyjną. Z drugiej strony, wyniki indeksu w Nowym Jorku i Los Angeles są nieco niższe niż w ubiegłym roku, podczas gdy wyniki w Tokio i Singapurze pozostają prawie niezmienione.

Mark Haefele, Chief Investment Officer, UBS Global Wealth Management/Dyrektor ds. Inwestycji, UBS Global Wealth Management, mówi: „Na poziomie globalnym, niepewność gospodarcza posiada większe znaczenie od skutków spadku stóp procentowych związanych z popytem na mieszkania w mieście. Jednak w niektórych częściach strefy euro niskie stopy procentowe nadal pomagają we wprowadzaniu wycen nieruchomości na obszar ryzyka bańki spekulacyjnej.”

W analizowanych miastach wzrost cen skorygowany o inflację praktycznie zatrzymał się w ostatnich czterech kwartałach. Nieruchomości mieszkalne zostały docenione jedynie w Moskwie, Bostonie i miastach strefy euro. Frankfurt był jedynym miastem, które odnotowało dwucyfrowe wzrosty cen, powszechne na całym świecie w poprzednich latach. Z kolei w Sydney, Vancouver i Dubaju korekty wyniosły ponad 5 procent w porównaniu z poprzednim rokiem.

Claudio Saputelli, Head of Real Estate, UBS Global Wealth Management/ Dyrektor ds. Nieruchomości, UBS Global Wealth Management, mówi: „Ogólnoświatowe załamanie stóp procentowych nie przyniesie ratunku dla rynków mieszkaniowych. Oprocentowanie kredytów hipotecznych w wielu miastach nie jest już głównym wyzwaniem dla kupujących domy. Wiele gospodarstw domowych po prostu nie dysponuje środkami potrzebnymi do spełnienia kryteriów finansowania banków, co naszym zdaniem stanowi jedno z największych zagrożeń dla wartości nieruchomości w centrach miast.”

Matthias Holzhey, główny autor badania i szef Swiss Real Estate Investments w UBS Global Wealth Management, mówi: „Inwestorzy powinni zachować ostrożność, rozważając inwestycje w rynki mieszkaniowe na terytorium zagrożonym wystąpieniem bańki spekulacyjnej. Środki regulacyjne mające na celu ograniczenie dalszego wzrostu spowodowały już korekty na niektórych najbardziej przegrzanych rynkach. Przykładowo, spadły ceny realne we wszystkich czterech najważniejszych miastach z edycji 2016 UBS Global Real Estate Bubble Index. Średnio spadły one o 10% w stosunku do swoich maksymalnych wartości; nie widzimy szans, aby trend miał się odwrócić.”

Posiadanie nieruchomości mieszkaniowych w największych miastach świata było pewną drogą do akumulacji bogactwa. Jednak brak opłacalności ekonomicznej prowadzi do pogorszenia atrakcyjności wielu miast i sprzyja przeniesieniu miejsc pracy na przedmieścia. Czynniki sprzyjające nieruchomościom zlokalizowanym w miastach, w tym urbanizacja, rewolucja cyfrowa i ograniczenia sztucznej podaży, nadal utrzymują swoją dobrą pozycję, niemniej prawdziwa aprecjacja cen nie może być dłużej traktowana jako coś oczywistego.

Perspektywy regionalne

Zasadnicze stopy ujemne w Szwajcarii

W Zurychu wyjątkowo niskie i wciąż spadające koszty finansowania przyczyniły się do wzrostu popytu, podobnie jak silny wzrost gospodarczy w tym regionie. Ceny mieszkań odbiegały od poziomu średniej krajowej, ale silna lokalna gospodarka łagodziła zwiększenie nierównowagi. Niemniej jednak rynek znajduje się na bardzo zawyżonym cenowo terytorium, a Zurych wykazuje najniższą rentowność najmu spośród wszystkich miast analizowanych w ramach niniejszego raportu. Z tego też względu, ujemne stopy procentowe są kluczem do utrzymania gotowości nabywców do płacenia za nieruchomości na obecnym poziomie.

Zurych wyprzedził Genewę zarówno pod względem ceny, jak i wyniku indeksu. Po wysokiej jednocyfrowej korekcie między 2013 a 2016 rokiem, rzeczywiste ceny w Genewie uległy stagnacji i pozostają poniżej szczytowych cen z końca 2012 roku. Rynek nieruchomości w Genewie jest przeszacowany, ale ponieważ jest on nienasycony, wysoki poziom cen jest uzasadniony w średnim okresie. Miasto nadal czerpie korzyści ze swojego międzynarodowego statusu i stabilności w świetle wzmożonych napięć politycznych na całym świecie.

Europa

Wyniki indeksu wzrosły we wszystkich miastach w strefie euro, jako skutek niskich stóp procentowych. Paryż i Frankfurt znajdują się obecnie na terytorium z możliwością wystąpienia ryzyka związanego z bańką spekulacyjną. W Madrycie i Mediolanie rynek mieszkaniowy odzyskuje siły, ale nadal wydaje się znajdować na wcześniejszych etapach cyklu. W przeciwieństwie do odpowiedników w strefie euro, wyniki indeksu dla Londynu i Sztokholmu spadły w ciągu ostatniego roku. Londyński rynek mieszkaniowy opuścił obszar ryzyka spekulacyjnego, ponieważ ceny uwzględniające poziom inflacji wykazują tendencję spadkową od szczytu z połowy 2016 roku.

USA

W przeprowadzonej przez nas analizie, wyniki indeksu nie wzrosły dla żadnego z amerykańskich miast po raz pierwszy od 2011 roku. Zmiany w przepisach i kwestie związane z przystępnością spowodowały, że ceny domów w Nowym Jorku były niższe od średniej krajowej. Podobnie problemy z przystępnością cenową, napięcia w handlu i malejący popyt zagraniczny na chwilę obecną ograniczyły wzrost cen mieszkań w San Francisco i Los Angeles. Boston nadal znajduje się na terytorium wartości godziwej i korzysta z atrakcyjności regionu dla biznesu i osób o wysokich dochodach. Chicago jest niedoceniane, ale nadal pozostaje daleko w tyle ze względu na rosnące wyzwania fiskalne.

Bliski Wschód

W ciągu ostatnich 30 lat w Tel Awiwie odnotowano najwyższy wzrost cen wśród miast, które omawiamy w tym raporcie. Ceny rosły prawie stale między 2003 a 2017 rokiem. Wzrost oprocentowania kredytów hipotecznych spowodował korektę. Ostatnio ceny w większości ustabilizowały się, ale miasto wciąż znajduje się na przeszacowanym terytorium. Ceny domów w Dubaju są bardzo zmienne. Od ostatniego szczytu w 2014 roku ceny zmalały o prawie 35%, a wartość indeksu gwałtownie spadła. Ceny powinny wkrótce znaleźć się na dolnym pułapie. Rynek znajduje się na obszarze wartości godziwej.

APAC

Dynamika rozpalonego rynku nieruchomości w Hongkongu utknęła w martwym punkcie. Słabsze perspektywy gospodarcze spowodowały ostudzenie nastrojów nabywców nieruchomości mieszkalnych. Jednakże rynek pozostaje na terytorium związanym z ryzykiem wystąpienia bańki spekulacyjnej. Do końca pierwszego kwartału 2019 roku ceny w Sydney były o 15% niższe niż w szczytowym momencie, a wzrost kredytów mieszkaniowych osiągnął rekordowo niski poziom. Krótki boom mieszkaniowy w Singapurze, trwający od połowy 2017 roku do połowy 2018 roku, dobiegł końca. Środki regulacyjne ograniczają oczekiwania dotyczące wzrostu cen i utrzymują rynek na terytorium o godziwej wartości.

Podczas spotkania w październiku, Rada Polityki Pieniężnej podjęła decyzję o utrzymaniu stóp procentowych na niezmienionym poziomie ze stopą referencyjną w wysokości 1,5%.

Podobnie jak w przypadku spotkania we wrześniu, wydźwięk komunikatu po spotkaniu RPP był dwojaki. Odzwierciedla on ogromną nierówność między informacjami z zewnątrz (które w większości są negatywne), a tymi z kraju, które pokazują, że sytuacja gospodarcza Polski cały czas jest dobra.

Podczas konferencji prasowej po spotkaniu, prezes RPP oraz towarzyszący mu członkowie Rady obecni na konferencji (prof. Ancyparowicz oraz prof. Żyżyński) nie sugerowali, żeby w najbliższym czasie miały nas czekać zmiany stóp procentowych.

Inflacja i stopy procentowe w Polsce (2009-2019)

Dość dużym zainteresowaniem dziennikarzy podczas konferencji prasowej po spotkaniu RPP cieszyła się kwestia wyroku TSUE ws. frankowiczów, którego ogłoszenie ma odbyć się jutro w godzinach porannych. Prezes Glapiński uspokajał rynek, sugerując, że nie spodziewa się istotnych, negatywnych konsekwencji z tym związanych. Prezes NBP zwracał uwagę na dobrą kondycję banków, a także na fakt, iż wyrok będzie dotyczył jedynie kredytów indeksowanych (czyli istotnej, ale jednak części grupy kredytów frankowych) oraz na to, że jego konsekwencje nie będą automatyczne, a rozłożone w czasie (będzie on stanowił sugestię, jak działać mają polskie sądy – to one jednak nadal będą wydawały faktyczne wyroki ws. frankowiczów).

Wygląda na to, że retoryka prezesa Glapińskiego ws. TSUE oraz względnie jastrzębi ton (brak sugestii, że mogą czekać nas obniżki stóp procentowych) miały pozytywny wpływ na rynek. W trakcie konferencji prasowej (po 16) doszło bowiem do zauważalnego umocnienia polskiej waluty w relacji do euro – kurs EUR/PLN spadł poniżej poziomu 4,36 i znalazł się na najniższym poziomie od 20 września, kiedy to krajowa waluta gwałtownie osłabiła się w związku z informacją o planowanej dacie ogłoszenia wyroku TSUE.

Kurs EUR/PLN (02/10/2019)

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

Izba Domów Maklerskich wprowadza dla krajowych domów maklerskich, swoich członków, jednolity standard weryfikacji wiedzy klienta doświadczonego na rynku CFD. Dla zwiększenia ochrony interesów klientów krajowych firm inwestycyjnych, Izba postuluje o przestrzeganie takich zasad przez wszystkie podmioty działające na rynku CFD w Polsce. W sierpniu br. Komisja Nadzoru Finansowego przychyliła się do postulatów Izby i uwzględniając specyfikę polskiego rynku, wprowadziła w ramach krajowej interwencji status klienta doświadczonego, który umożliwi inwestowanie na rynku CFD z wykorzystaniem dźwigni 1:100, przy zachowaniu ochrony właściwej klientowi detalicznemu.

Uznając potrzebę propagowania dobrych standardów działalności na rynku, jak również zwiększenia ochrony klientów, Izba Domów Maklerskich wprowadziła dla swoich członków standard jednolitej weryfikacji wiedzy klienta dotyczącej rynku instrumentów CFD. Członkowie IDM zobowiązani są do przeprowadzenia szkoleń dla klienta ubiegającego się o status klienta doświadczonego, według określonego przez Izbę zakresu wiedzy podzielonego na pięć bloków tematycznych oraz przeprowadzenia testu egzaminacyjnego kończącego szkolenie według opisanych w standardzie zasad. Taki proces, zakończony pozytywnym wynikiem tekstu, to element weryfikacji klienta przy zmianie jego statusu na klienta doświadczonego.

Rozwiązanie to ma na celu ochronę klientów detalicznych przy zachowaniu konkurencyjności krajowej branży maklerskiej. Standard został przygotowany przez ekspertów IDM i zatwierdzony przez Radę Domów Maklerskich. Izba przekazała również dokument do wiadomości Komisji Nadzoru Finansowego.

Interwencja krajowa na rynku CFD dla konkurencyjności branży maklerskiej i zwiększenia ochrony klienta detalicznego

Ostatnie rozwiązania wprowadzone na krajowym rynku CFD odpowiadają na potrzeby ochrony inwestorów indywidualnych i wyzwania rodzimej branży. Mamy nadzieję, że przede wszystkim zwiększy to bezpieczeństwo klientów i ich zaufanie do krajowych domów maklerskich pod nadzorem KNF, a także ograniczy odpływ klientów do firm spoza Unii Europejskiej i poprawi konkurencyjność krajowej branży domów maklerskich, mówi Waldemar Markiewicz, Prezes Izby Domów Maklerskich.

W sierpniu br. Komisja Nadzoru Finansowego przychyliła się do postulatów Izby i, uwzględniając specyfikę polskiego rynku, wprowadziła w ramach krajowej interwencji status klienta doświadczonego, którego uzyskanie umożliwia klientom detalicznym inwestycje na rynku CFD z wykorzystaniem dźwigni 1:100. Decyzja Komisji ma zapobiec odpływowi klientów krajowych do zagranicznych firm nieregulowanych lub niepodlegających przepisom ESMA.

Według badań Izby przeprowadzonych wraz ze środowiskami inwestorów w 2018 roku, połowa aktywnych i doświadczonych krajowych traderów, po wprowadzeniu interwencji produktowej ESMA, zdecydowała o przeniesieniu swojego rachunku maklerskiego do kraju spoza UE. Z krajowego rynku uciekali najbardziej aktywni klienci – inwestorzy doświadczeni, akceptujący wysokie ryzyko i chcący świadomie skorzystać z wysokiej dźwigni. Negatywne konsekwencje interwencji produktowej były w Polsce odczuwane również poprzez znaczący spadek obrotów krajowych firm inwestycyjnych. Członkowie IDM raportowali do UKNF, że obroty na instrumentach CFD spadły średnio o 50% w pierwszych miesiącach obowiązywania interwencji.

IDM za jednolitym standardem dla wszystkich podmiotów działających na rynku CFD w Polsce

Po wdrożeniu interwencji ESMA, Izba Domów Maklerskich zwracała uwagę wielokrotnie, że na polskim rynku pojawiły się już zagraniczne podmioty maklerskie, także spoza Unii Europejskiej, oferujące krajowym klientom detalicznym konkurencyjne warunki transakcyjne na rynku forex. Podmioty te często nie stosują się do regulacji unijnych, w tym interwencji ESMA, i pojawiają się wątpliwości dotyczące ich działań w świetle krajowych regulacji, co niesie ryzyko dla klientów detalicznych.

Mając na względzie wyzwania związane z nowymi rozwiązaniami wdrożonymi interwencją krajową, IDM uważa, że wszystkie podmioty działające na rynku CFD w Polsce powinny stosować jednolity standard przy weryfikacji klienta doświadczonego. W związku z tym, Izba przygotowała zakres merytoryczny testu weryfikacyjnego wraz z pytaniami oraz zobowiązała swoich członków do stosowania takiej samej procedury weryfikacyjnej. Dla dobra krajowych klientów, Izba postuluje o wdrożenie takiego ujednoliconego standardu na rynku CFD dla wszystkich działających w Polsce firm.

Dla ochrony klientów i zwiększania zaufania do rynku i polskich domów maklerskich, Izba zdecydowała się na wdrożenie wśród swoich członków jednolitego standardu weryfikacji doświadczenia klienta detalicznego. Chcemy, żeby inne podmioty oferujące polskim klientom usługi na rynku CFD również stosowały się do norm Izby, tak aby klient detaliczny miał jak najlepszą ochronę, dodaje Prezes Markiewicz.

Podczas dzisiejszego spotkania Rada Polityki Pieniężnej utrzymała stopy procentowe na niezmienionym poziomie.

• stopa referencyjna 1,50% w skali rocznej;
• stopa lombardowa 2,50% w skali rocznej;
• stopa depozytowa 0,50% w skali rocznej;
• stopa redyskonta weksli 1,75% w skali rocznej;

Rynek liczy, że za rok możliwa jest obniżka stóp procentowych

Ostatnie dni przyniosły osłabienie polskiego złotego, jednak za ową słabość w największej części obwinia się negatywny sentyment do aktywów ryzykownych oraz – w ostatnim czasie – niepokój związany z konsekwencjami jutrzejszego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Niemniej, to, w jaki sposób rynek zapatruje się na działania Narodowego Banku Polskiego również nie pozostaje bez wpływu na zachowanie krajowej waluty. Dobrym przykładem tej zależności jest sytuacja z sierpnia, kiedy to wraz z tym, jak rynek zaczął w pełni wyceniać obniżkę stóp procentowych w Polsce za rok, zwiększyła się negatywna presja na polską walutę.

Stawki kontraktów FRA 12×15 w PLN pokazują, że obecnie rynek spodziewa się spadku stóp procentowych o ok. 12 punktów bazowych w horyzoncie rocznym. Biorąc pod uwagę, że RPP historycznie nie podejmowała decyzji o cięciach w skali mniejszej niż 25 pb. rynkowa wycena może sugerować, że rynek szacuje, że jest ok. 50% szans na obniżkę stóp procentowych w Polsce za rok.

Stawki kontraktów FRA 12×15 w PLN (październik ‘18-październik ‘19)

Źródło: Bloomberg Data: 02/10/19

Zmiany retoryki RPP mogą wpłynąć na zmiany oczekiwań inwestorów względem kształtowania się stóp w przyszłości, a to będzie oddziaływać na kurs złotego. Z tego też względu warto obserwować spotkania decyzyjne RPP i konferencje prasowe po spotkaniach. W polskiej gospodarce obecnie nie dzieje się nic nadmiernie niepokojącego, niemniej narastające zagrożenia zewnętrzne oraz ostatni spadek inflacji mogą wzmocnić gołębie skrzydło Rady.

SPOJRZENIE NA GŁÓWNE WALUTY

EUR

Kurs EUR/PLN we wtorek wzrósł o 0,3%, wahając się w widełkach 4,37-4,38. Para EUR/USD zakończyła wczorajszy dzień na plusie, zyskując po publikacji rozczarowujących danych z USA. Co tyczy się wieści ze strefy euro – wczorajsze, wstępne dane o inflacji we wrześniu pokazały spadek dynamiki cen. Inflacja CPI we wrześniu wyniosła 0,9%, tym samym znalazła się na najniższym poziomie od listopada 2016 roku. Inflacja bazowa wzrosła natomiast z poziomu 0,9% do 1%, od kilku dobrych lat nie oddalając się istotnie od poziomu 1%. Oba kluczowe indeksy dynamiki cen w strefie euro znajdują się obecnie w znacznej odległości od celu inflacyjnego EBC (poziom w okolicy, ale poniżej 2%) i nic nie wskazuje, żeby sytuacja w najbliższym czasie miała ulec istotnej zmianie. Sugeruje to utrzymanie luźnej polityki pieniężnej w strefie euro, co nie jest dobrą informacją dla euro.

GBP

Kurs GBP/PLN we wtorek spadł o 0,1%, wahając się w widełkach 4,90-4,95. Wczorajsze dane PMI opisujące aktywność biznesową w brytyjskim przemyśle zaskoczyły na plus. Indeks wzrósł we wrześniu do poziomu 48,3 wobec oczekiwanego przez konsensus poziomu 47.

Dzisiejsze dane natomiast rozczarowały. Indeks PMI dla budownictwa odnotował wyraźny i niespodziewany spadek do poziomu 43,3, który pozostaje w niewielkiej odległości od minimum notowanego w czerwcu i przypomina poziomy, które obserwowaliśmy w 2009 roku. Informacja ta negatywnie przekłada się na zachowanie funta, jednak – z uwagi na ograniczone znaczenie sektora – uwaga rynku niedługo powinna przenieść się na jutrzejszą publikację odczytu aktywności w sektorze usług, który odpowiada za około 80% brytyjskiego PKB.

USD

Kurs USD/PLN we wtorek zakończył dzień na niemal niezmienionym poziomie, wahając się w widełkach 4,00-4,02. Amerykańska waluta najpewniej umocniłaby się w parze z polskim złotym, gdyby nie popołudniowy odczyt bardzo słabych danych z USA.

Wczorajsza publikacja indeksu ISM dla amerykańskiego przemysłu pokazała zaskakujący i bardzo głęboki spadek wskaźnika aktywności w sektorze do najniższego poziomu od dekady. Tak słaby odczyt, którego zdecydowanie nie spodziewał się konsensus sugeruje, że niepokój w globalnym handlu przekłada się na sytuację przemysłu również w USA.

Indeks ISM dla przemysłu USA (prawa oś) i produkcja przemysłowa w USA (lewa oś) w latach 2011-2019

Źródło: Bloomberg Data: 01/10/19

Po nałożeniu wykresu produkcji przemysłowej w USA (ang. industrial production) i wspomnianego wykresu manufacturing ISM można wysnuć wniosek, że amerykański przemysł wpada w recesję. Niemniej, w tym miejscu należy zauważyć, że sygnały dotyczące skali słabości sektora nie są jednoznaczne – indeks PMI dla sektora zdaje się rysować dużo lepszy obraz sytuacji w amerykańskim przemyśle, a sama korelacja nie jest rzeczą niezmienną w czasie. Na potwierdzenie słabych informacji przyjdzie nam poczekać do 17 października, kiedy to poznamy dane o produkcji przemysłowej w USA we wrześniu.

KLUCZOWE WYDARZENIA

• 16:00 – konferencja prasowa po spotkaniu RPP
• 16:50 – przemawia John Williams z FOMC

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

​Zgodnie z założeniami strategii Grupa ORLEN rozwija swoją sieć stacji pod kątem dostępności paliw alternatywnych. Na niemieckich stacjach Koncernu zlokalizowanych w Berlinie działają już dwie szybkie ładowarki o mocy 100 kW, a kolejne dwie zostaną uruchomione w najbliższych tygodniach w Hamburgu i Lubece. Tym samym Niemcy dołączają do Polski i Czech, w których funkcjonują już 43 szybkie stacje ładowania samochodów elektrycznych.

W zaktualizowanej w ubiegłym roku strategii zapowiadaliśmy przygotowanie naszej sieci do sprzedaży paliw alternatywnych. Pomimo, że w najbliższych dekadach podstawowym źródłem energii w transporcie będą paliwa kopalne, jako największa sieć w regionie, musimy być przygotowani na wzrost udziału innych źródeł napędu. Niemcy są dojrzałym rynkiem w kontekście elektromobliności, dlatego doświadczenia zebrane w tym kraju będą cenne na dalszym etapie rozwoju projektu zarówno w naszej polskiej, jak i czeskiej sieci – powiedział Jarosław Dybowski, Dyrektor Wykonawczy ds. Energetyki PKN ORLEN.

Na polskich stacjach Koncernu funkcjonuje obecnie 26 stacji szybkiego ładowania o mocy 50 i 100 kW, a kolejne są w fazie realizacji. Do końca tego roku stacje ładowania zostaną włączone do systemu informatycznego, natomiast w pierwszym półroczu 2020 zostanie przedstawiona komercyjna oferta ładowania samochodów. Na rynku czeskim, gdzie infrastruktura powstaje we współpracy z Grupą CEZ i E.ON, ładowarki działają obecnie na 17 stacjach Benzina. Ładowarki zainstalowane na stacjach Grupy ORLEN wyposażone są w złącza CHAdeMO, CCS a także Typ 2, obsługujące wszystkie typy samochodów elektrycznych dostępnych w Europie. Ponadto, w Polsce, Niemczech i Czechach działa sześć stacji ładowania obsługujących wyłącznie samochody Tesla, zrealizowanych we współpracy z amerykańskim producentem.

Na stacjach wchodzących w skład Grupy ORLEN dostępne są również inne paliwa alternatywne. Na niemieckich stajach Koncernu działają dwa punkty dla aut zasilanych wodorem, natomiast na 43 obiektach w Czechach można także tankować CNG.

Value Media, jako pierwszy dom mediowy w Polsce, wykorzystuje innowacyjny format reklamowy Hybrid Broadcast Broadband TV. Po raz pierwszy komercyjnie użyto go w kampanii marki Almette w stacji TVN.

Telewizja hybrydowa, inaczej HbbTV, to nowatorskie narzędzie, które pozwala na wyświetlanie takich samych treści jak na stronach www, bezpośrednio na ekranie telewizora. W Polsce mogą z niej już korzystać wszyscy użytkownicy naziemnej telewizji cyfrowej MUX, posiadający telewizory z opcją Smart TV i podłączeniem do internetu.

To ci widzowie jako pierwsi zobaczą najnowszą kampanię telewizyjną marki Almette (Hochland), wykorzystującą innowacyjny format reklamowy Hybrid Broadcast Broadband TV. Kampania HbbTV pod hasłem “Dom z natury” Almette prowadzona jest wspólnie przez Value Media i TVN. To pierwsza taka kampania w telewizji komercyjnej. Jej skuteczność i opłacalność dla reklamodawców, w ramach współpracy pod jednym dachem Group One, zmierzy natomiast agencja SalesTube.

“Wykorzystanie w tej kampanii nowego formatu, daje nam możliwość analizowania jego efektów, a więc rozwijania Hybrid Broadcast Broadband TV i współtworzenia przyszłości reklamy telewizyjnej w Polsce. Od samego początku w Value Media, stawiamy na innowacje oraz rozwój technologiczny wewnątrz grupy i dlatego już dziś możemy oferować naszym klientom rozwiązania przyszłości, które wkrótce będą dominującym i integrującym telewizję ze światem online trendem” – mówi Kamil Wiszowaty, CEO Group One Media.

„HBB to bardzo obiecująca technologia. Będąc producentem treści korzystamy już z kanałów dystrybucji, które umożliwiają bezpośrednią interakcję z użytkownikiem, ale wprowadzenie takich funkcji w połączeniu z tradycyjnym sygnałem telewizyjnym daje nam ogromne możliwości, również zasięgowe. Bardzo się cieszę, że reklamodawcy doceniają nasze innowacyjne produkty” – mówi Maciej Maciejowski, członek zarządu TVN Discovery Polska odpowiedzialny za obszar digital.

Na każdym etapie kampanii zostaną zrealizowane badania świadomości marki, w których wezmą udział widzowie serwisu HbbTV TVN.  Przed jej startem emitowane było zaproszenie do wypełnienia ankiety na ekranie telewizorów. Druga fala badania będzie przeprowadzana tuż po jej zakończeniu. Dzięki temu będzie można zmierzyć wpływ poszczególnych elementów kampanii na wskaźniki marki takie jak świadomość, wizerunek i chęć zakupu oraz znajomość loterii “Dom z Natury” Almette.

Testowa kampania Almette z wykorzystaniem Hybrid Broadcast Broadband TV jest pierwszą komercyjną kampanią wykorzystująca ten innowacyjny format w Polsce.

“Dla porównania, w Niemczech praktycznie wszystkie stacje telewizyjne mają swoje serwisy HbbTV, a zasięg tej usługi obejmuje 97% odbiorców. W innych krajach europejskich to także coraz powszechniejszy standard. Poza Europą, HbbTV jest obecna w Australii, Nowej Zelandii i w Korei Południowej. To duży krok ku digitalizacji telewizji, która w Polsce też już się dzieje. Technicznie jest to możliwe nie tylko w naziemnej telewizji cyfrowej ale także przesyłanej przez telewizje kablowe i satelitarne. Zasięg HbbTV jest więc możliwy w całym obecnym zasięgu telewizji liniowej, a to daje zupełnie nowe możliwości reklamowe” – dodaje Marcin Wiśniewski, Head of TV Group One Media.

Niezbędnym elementem do korzystania z nowego formatu jest podłączenie Smart TV do internetu. Dzięki temu w HbbTV można nie tylko podejrzeć ramówkę TV danej stacji, ale także transmitować video (zwiastuny filmów, programów i seriali), kupować produkty, uczestniczyć w ankietach i głosowaniach, a nawet oglądać dwa programy jednocześnie. Do obsługi serwisu HbbTV potrzebny jest tylko pilot telewizyjny. Cała treść hybrydowej telewizji jest transmitowana poprzez internet, w sygnale TV jest wysyłany tylko adres internetowy serwisu HbbTV.

Pierwszą telewizją jaka uruchomiła testowo HbbTV w Polsce był TVN (marzec 2012). Wdrożenie jej nastąpiło dopiero kilka miesięcy później w TVP podczas ME 2012. W swoim sprawozdaniu z wykorzystania wpływów abonamentowych za 2018 rok TVP podaje, że liczba  wyemitowanych odsłon wszystkich wersji aplikacji TV hybrydowej wyniosła 2,3 miliarda. Wg badań Gemius Traffic odsłony te zostały wygenerowane przez 2,04 mln unikalnych użytkowników (odbiorników TV), a przyjmując za GUS, że w gospodarstwie domowym znajdują się średnio 3,1 osoby, daje to ponad 6 mln użytkowników w Polsce. W 2012 roku było to 37 tysięcy a w 2015 roku już 1,2 mln odbiorników. Obecnie obok TVP, sygnał TV hybrydowej nadaje także: ESKA TV, Polo TV, VOX TV, Fokus TV i Stopklatka.

Stolica Małopolski nie ma sobie równych pod względem miejsc do pracy elastycznej wśród regionalnych rynków biurowych w Polsce – wynika z raportu CBRE „Rynek biur elastycznych w Polsce 2019”. Jest ich tam aż 3,9 tys., podczas gdy w zajmującym drugie miejsce Wrocławiu – 2,15 tys. Dodatkowo to w Krakowie buduje się najwięcej i już wkrótce przybędzie 1,7 tys. stanowisk. Jak wskazują eksperci CBRE, inwestorzy łakomym okiem patrzą na krakowski rynek, który w ciągu najbliższych lat powinien utrzymać obecne, dwucyfrowe tempo wzrostu.

– Do miast regionalnych trend pracy w coworkingu zaczął przenikać dopiero w 2012 r., ale zaległości są bardzo szybko nadrabiane. Z elastycznych biur wciąż najchętniej korzystają startupy. Wrocław i Kraków to liderzy pod względem liczebności takich firm i skuteczności pozyskiwania funduszy na innowacyjne działalności. Duże znaczenie ma także kapitał ludzki – oba miasta mogą pochwalić się wyjątkowo wysoką jakością edukacji. Na przykład w Krakowie co roku kierunki ścisłe i informatyczne kończy kilkanaście tysięcy studentów, z których część zaczyna inicjować własne, innowacyjne biznesy i potrzebuje dla nich przestrzeni – mówi Konrad Szaruga, ekspert ds. elastycznych powierzchni biurowych, CBRE.

Łączna ilość powierzchni zajmowanej przez biura elastyczne w Krakowie to aż 23,4 tys. mkw., czyli ok. 3,9 tys. stanowisk pracy. Drugie miejsce zajmuje Wrocław, z 16,9 tys. mkw., a trzecie Katowice, niemal ex aequo z Trójmiastem – mają odpowiednio 7,1 tys. mkw. oraz 6,6 tys. mkw. Na tym nie koniec. Trend trafia na podatny grunt również na innych rynkach regionalnych.

Miasta regionalne jeszcze przed boomem

Przestrzenie do elastycznej pracy rosną we wszystkich dużych miastach w Polsce, ale na razie żadne nie może porównywać się z Krakowem. I jeszcze przez pewien czas tak zostanie – wynika z danych CBRE. W stolicy Małopolski w budowie i planach na najbliższe 15 miesięcy jest aż 14,5 tys. mkw. powierzchni coworkingowej. To wynik m.in. intensywnego rozwoju Krakowa i rosnącego zapotrzebowania na miejsca do pracy. Z raportu PwC „Raport stanie polskich metropolii: Kraków”[1] wynika, że kapitał miasta rośnie niemal najszybciej w Polsce. Jak wskazują eksperci firmy, Kraków, obok Warszawy, jest najlepiej rozwiniętą polską metropolią, centrum wiedzy, edukacji i kultury. Rosnąca popularność miasta przejawia się m.in. w coraz wyższych cenach nieruchomości, dlatego więcej firm woli tutaj wynajmować, niż kupować przestrzenie biurowe.

Jednak nie tylko Kraków będzie rozwijał się pod kątem dostępnej przestrzeni do pracy elastycznej. W Poznaniu ma powstać 2,5 tys. mkw., a we Wrocławiu planowane jest kolejne centrum biznesowe na 1,5 tys. mkw.

– Na razie regionalny rynek elastycznych powierzchni biurowych jest zdominowany przez krajowych operatorów niezależnych czy też wspieranych przez deweloperów. Ze względu na ich rosnące znaczenie i potencjał zaczynają stanowić łakomy kąsek dla zagranicznego kapitału, który bacznie obserwuje wszystkie istotne rynki w Polsce – dodaje Konrad Szaruga.

[1] https://www.pwc.pl/pl/pdf/raport-pwc-polskie-metropolie-krakow-2019.pdf

Serdecznie zapraszamy 11 i 12 grudnia 2019 r. do Poznania na XI edycję Certyfikowanego Kongresu dla Szefów Produkcji.

Tematem przewodnim będzie Rola kierownika produkcji w budowaniu synergii między ludźmi a technologią.

Pierwszy dzień to inspirujący Kongres, podczas którego 13 uznanych ekspertów i praktyków podzieli się doświadczeniami i dobrymi praktykami ze swoich hal produkcyjnych, odpowiadając na wiele ważnych pytań, m.in.:

• Jakie dobrać i wdrożyć działania motywacyjne dla różnych grup pracowników na produkcji.
• Jak przekazać pracownikowi negatywny feedback, tak żeby skorygować jego postępowanie, ale jednocześnie nie stracić pracownika.
• Jak przełamać stereotypy i zbudować autorytet lidera w zespole.
• Jak przygotować proces produkcji oraz zespół do wdrożenia nowych technologii w taki sposób, aby uniknąć błędów i zatrzymania produkcji.

Podczas tego spotkania przedstawiciele firmy Toyota Motor Manufacturing Poland Sp. z o.o. opowiedzą o wyzwaniach z jakimi musieli się zmierzyć w związku z produkcją silników do hybryd w Polsce oraz o swoim autorskim procesie rekrutacji, który uprościł selekcję kandydatów i wzmocnił markę pracodawcy.

Na wydarzeniu nie zabraknie również gościa specjalnego – kapitana drużyny Amp Footballu – Przemysława Świercza, który opowie o wpływie kapitana na sukcesy zespołu. Będzie to prawdziwy power speech!

Uzyskanie podczas wydarzenia informacje pozwolą pomyślnie zoptymalizować zarówno procesy produkcyjne w firmie, jak i te związane z zarządzaniem zasobami ludzkimi.

Drugiego dnia zapraszamy na istny tour po produkcji –  warsztaty ze zwiedzaniem hali produkcyjnej fabryki SKF.

Warsztaty poprowadzi Michał Rygiel, który poruszy temat efektywnej współpracy międzydziałowej na produkcji. Zapisani uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą  zarządzania pracownikami oraz gospodarką magazynową działu UR.

Każdy uczestnik otrzyma prestiżowy Certyfikat poświadczający zdobyte umiejętności.

Spotkajmy się w Poznaniu!

Miejsce: Hotel Novotel |Poznań.
Więcej informacji o wydarzeniu znajdziecie Państwo na oficjalnej:

https://szefowie-produkcji.pl/
http://bit.ly/SzefowieProdukcji_zapisy

Nabyte ponad 20 lat temu po ówczesnych cenach mieszkanie do remontu, przedsiębiorca chciał w 2019 r. wprowadzić do ewidencji środków trwałych działalności polegającej na wynajmie mieszkań i poddać amortyzacji. Nie zachował jednak żadnych faktur i rachunków poświadczających poniesione koszty niezbędne na remont, a zwiększające wartość mieszkania. Wystąpił więc do organu podatkowego z wnioskiem o potwierdzenie, czy ustalenia tej wartości może dokonać w oparciu o aktualną wartość rynkową nieruchomości, a dokładnie na podstawie cen obowiązujących w grudniu roku poprzedniego (interpretacja indywidualna z 26 sierpnia 2019 r., sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.352.2019.1.KS).

Wykup mieszkania zastępczego od miasta

W 1995 r. wnioskodawca nabył od gminy miejskiej lokal mieszkalny położony w budynku wielomieszkaniowym z 1961 r., wraz z udziałem w częściach wspólnych. Następnie z uwagi na jego zły stan techniczny dokonał w nim znaczących remontów, w tym m.in. wymiany instalacji: elektrycznej, gazowej i wodno-kanalizacyjnej, a także okien, drzwi i pokrycia podłóg. Obciążające go remonty objęły także części wspólne budynku, również o charakterze istotnym, jak wymiana pionów wodno-kanalizacyjnych czy naprawa dachu. Nie zgromadził jednak dokumentów, które potwierdziłyby poczynione nakłady konieczne na remont lokalu, a tym samym zwiększające wartość mieszkania, a zapłacona w 1995 r. cena 6 400 zł stanowiła jedynie 70% dokonanej wówczas wyceny mieszkania. Gmina udzieliła bowiem 30% bonifikaty z uwagi na jednorazową zapłatę za wykup.

Mieszkanie amortyzowane jako środek trwały

W 2019 r. przedsiębiorca zamierzał wprowadzić przedmiotowe mieszkanie do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych jako środek trwały użytkowany w działalności gospodarczej z przeznaczeniem na wynajem. Do organu interpretacyjnego wystąpił z zapytaniem, jak we wskazanej sytuacji ustalić wartość początkową tego środka trwałego. Przedsiębiorca stał na stanowisku, że nie będzie nią cena, jaką wyznaczyła gmina w 1995 r., a cena rynkowa, ustalona w oparciu o metodę porównawczą środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedniego. Zgodnie bowiem z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia” (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350, ze zm.).

W braku dokumentów podatnik może wycenić wartość sam

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej 26 sierpnia 2019 r. interpretacji indywidualnej przyznał rację przedsiębiorcy, że ustalenia do amortyzacji wartości początkowej środka trwałego będzie mógł dokonać w oparciu o ceny rynkowe tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji środków trwałych lub sporządzenia ich wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.

„…ustalenie wartości początkowej środka trwałego w drodze wyceny dokonywanej przez podatnika ma charakter wyjątku od ogólnej zasady ustalania tej wartości na podstawie rzeczywistych, udokumentowanych wydatków poniesionych na nabycie środka trwałego. (…) Niemożność ustalenia wartości początkowej środka trwałego winna zatem dotyczyć tych sytuacji, w których podatnik nie posiada, bo nie musiał posiadać stosownych dokumentów stwierdzających wysokość poniesionych przez niego na nabycie i przystosowanie do używania wydatków (dotyczy np. nabycia określonego składnika majątku przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej, czy też przeznaczenia do działalności gospodarczej prywatnego składnika majątku). Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie” (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.352.2019.1.KS).

Podsumowanie

To korzystna interpretacja nie tylko dla przedsiębiorców trudniących się profesjonalnym najmem mieszkań, ale także dla „zwykłych” podatników. Amortyzacji poddać można bowiem lokal wynajmowany zarówno w ramach działalności gospodarczej, jak i na cele prywatne. Zatem każdy wynajmujący, który nie posiada dokumentów potwierdzających rzeczywiste wydatki poniesione na nabycie środka trwałego, może dokonać korzystnego dla siebie wprowadzenia go do amortyzacji, w oparciu o aktualną cenę rynkową. Z kolei amortyzacji mieszkania wykorzystywanego do wynajmu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej można dokonywać, pod pewnymi warunkami, nawet w czasie, gdy nie jest wynajmowane.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Już trzecią dekadę Niemcy zajmują 1. miejsce w polskim eksporcie i imporcie towarów oraz usług. W 2017 r. popyt odbiorców końcowych w Niemczech generował w Polsce 1,4 mln miejsce pracy – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Nowe oblicze handlu Polski z Niemcami”. Zagraniczny popyt na niemieckie towary i usługi, w których zawarty jest polski komponent, odpowiedzialny był za blisko 29 proc. polskiego eksportu do Niemiec.

Niemcy są największym partnerem handlowym Polski od początku lat 90. XX wieku. Według danych GUS eksport za Odrę stanowił w 2018 roku 28,2 proc. polskiego eksportu towarów, a import – 22,4 proc. Nadwyżka w obrotach z Niemcami sięgnęła w 2018 r. 13,7 mld EUR. W pierwszych pięciu miesiącach 2019 roku Polska stała się szóstym partnerem handlowym Niemiec pod względem wielkości – komentuje Łukasz Ambroziak, analityk w Zespole Handlu Zagranicznego PIE. Wyprzedziliśmy Wielką Brytanię. Spośród państw unijnych, Niemcy miały większe obroty handlowe tylko z Holandią, Francją i Włochami.

W 2018 r. Polska, pod względem wielkości, była ósmym – po USA, Francji, Chinach, Holandii, Wielkiej Brytanii, Włoszech i Austrii – zagranicznym odbiorcą niemieckich towarów. W niemieckim eksporcie i imporcie usług Polska uplasowała się na dziesiątym miejscu. Popyt odbiorców końcowych w Niemczech kreował około 10 proc. wartości dodanej wytworzonej w Polsce (PKB) oraz ponad 9 proc. zatrudnienia i 8 proc. wynagrodzeń brutto. Z kolei popyt finalny w Polsce odpowiadał za około 1,2-1,3 proc. wartości dodanej, liczby pracujących i wynagrodzeń w Niemczech.

Polska w globalnych łańcuchach dostaw. USA i Chiny na czele niemieckiego eksportu

Niemcy mają duże znaczenie w powiązaniach Polski z globalnymi łańcuchami wartości. Są one największym zagranicznym dostawcą półproduktów i usług dla polskiego eksportu, a także największym zagranicznym eksporterem polskiej wartości dodanej w postaci półproduktów i usług zawartych w niemieckim eksporcie towarów. Różnimy się jednak od pozostałych trzech państw Grupy Wyszehradzkiej. Niemcy eksportują relatywnie więcej polskiej wartości dodanej, niż ma to miejsce w przypadku pozostałych państw Grupy.

Polski eksport do Niemiec zależy w dużym stopniu od zagranicznego popytu na niemieckie towary i usługi, w których zawarty jest polski komponent. Według ostatnich dostępnych danych, popyt ten kreował blisko 29 proc. polskiego eksportu do Niemiec. Były one ważnym eksporterem polskiej wartości dodanej do USA, Chin, Wielkiej Brytanii i Włoch. Zmiany popytu importowego w tych krajach oddziałują zatem pośrednio na polski eksport do Niemiec – mówi Łukasz Ambroziak. Ma to szczególne znaczenie w dobie trwającej obecnie amerykańsko-chińskiej wojny handlowej czy też zbliżającej się daty wyjścia Wielkiej Brytanii z UE.

Szkocka firma inwestycyjna Baillie Gifford, zarządzająca aktywami o łącznej wartości ponad 260 miliardów dolarów, uznała StethoMe za polski startup o największym potencjale ekspansji. W ramach konkursu Baillie Gifford Discovery Competition zrealizowanego wspólnie z korporacyjną fabryką nowych biznesów The Heart oraz kancelarią prawną Bird&Bird, wyłoniono 17 najbardziej obiecujących polskich startupów. Rozwiązanie udostępniające domowy stetoskop, służący do kontroli stanu zdrowia układu oddechowego, otrzymało główną nagrodę w wysokości 10 tys. funtów.

Do konkursu wybrano młode firmy z obszaru fintech, machine learning, cyberbezpieczeństwa czy internetu rzeczy, które zaprezentowały swoje rozwiązania 26 i 27 września w Krakowie i Warszawie. Wśród startupów biorących udział w konkursie znalazły się: Abyss Glass, Airly, Billon Group, Cyberus Labs, Digital Fingerprints, Elmodis, Findair, Husarion, Secfense, Indoorway, Infermedica, Nethone, Placeme, Sentione, Skriware, StethoMe i User.com.

Baillie Gifford to firma zarządzająca aktywami, która inwestowała w takich gigantów jak Amazon, Google, Tesla, Spotify czy Salesforce. Firma otworzyła biuro w Krakowie w maju 2018 r., gdzie zatrudnia 36 programistów współpracujących z zespołem IT firmy w Edynburgu.

– Zorganizowaliśmy ten konkurs wspólnie z The Heart i kancelarią Bird & Bird, aby przyjrzeć się najlepszym spółkom polskiej branży technologicznej i zwiększyć ich bazę klientów. Możemy się sporo uczyć od tych firm, podpatrując, jak wykorzystują najnowsze technologie do rewolucjonizowania rynków i tworzenia zupełnie nowych produktów. Nasz zespół programistów w Krakowie i główny zespół IT w Edynburgu czerpie inspirację z ich dynamiki i wdrożonych procesów, które pozwalają szybko opracowywać i rozwijać produkty – mówi Derek Martin, dyrektor ds. technologii w Baillie Gifford. – Naszą uwagę zwrócił StethoMe, inteligentny stetoskop połączony ze smartfonem, którego rozwiązanie ma ogromny potencjał rozwoju – dodaje.

– Często przy budowie własnych spółek wykorzystujemy rozwiązania polskich startupów. Widzimy ich rosnący potencjał oraz możliwość zagranicznej ekspansji. Zwycięstwo StethoMe w konkursie Baillie Gifford, który wspólnie zorganizowaliśmy, pokazuje jak duży potencjał drzemie w rozwiązaniach medtech. Współpraca z Baillie Gifford to ogromna szansa na rozwój i skalowanie produktu na inne rynki – komentuje Jędrzej Iwaszkiewicz, współzałożyciel The Heart.

Finały konkursu odbyły się w Krakowie 26 września oraz w Warszawie 27 września 2019 r. Do Polski przyjechał kilkunastoosobowy zespół Baillie Gifford, który na co dzień analizuje nowe technologie.

– Z przyjemnością wspieramy ten konkurs. Od 2008 roku, czyli od otwarcia biura w Polsce, wspieramy innowacyjne firmy i pomagamy naszym klientom instytucjonalnym we wdrażaniu nowych technologii. To bardzo inspirujące, że udaje nam się znaleźć aż tyle innowacyjnych start-upów w Polsce – mówi Sławomir Szepietowski, szef warszawskiego biura kancelarii Bird & Bird.