Obywatele Ukrainy najczęściej znajdują pracę w Polsce dzięki poleceniom lub samodzielnie oraz są gotowi do przeniesienia się z dużych miast do mniejszych miejscowości – wynika z raportu „Obywatele Ukrainy na polskim rynku pracy. Nowe wyzwania i perspektywy” przeprowadzonego przez Platformę Migracyjną EWL, Fundację EWL oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.
Badanie pokazało, że przebywający w Polsce obywatele Ukrainy (zarówno migranci przedwojenni, jak i uchodźcy) nie są przywiązani do wielkich aglomeracji, w których przeważnie obecnie mieszkają. Są oni coraz częściej gotowi szukać możliwości lepszego życia w mniejszych miejscowościach naszego kraju, jeśli zostanie im zapewniona praca oraz odpowiednie warunki pobytowe.
Niemal połowa obywateli Ukrainy mieszkających w naszym kraju w miastach powyżej 50 tys. mieszkańców, deklaruje gotowość do przeprowadzki do mniejszych miejscowości, jeżeli zostanie im zapewnione zatrudnienie i dobre warunki dla funkcjonowania rodziny (43%).
Zdaniem Rafała Mroza, dyrektora operacyjnego Platformy Migracyjnej EWL, ukraińscy uchodźcy, nawet pomimo pobytu w Polsce z dziećmi, charakteryzują się dużą mobilnością, co pomogło im szybko wejść na polski rynek pracy.
„My, Polacy, nie jesteśmy tak mobilni jak Amerykanie. Pracujemy raczej tam, gdzie mieszkamy, a nie mieszkamy tam, gdzie pracujemy. Z kolei kultura podejmowania zatrudnienia wśród ukraińskich uchodźców częściej przypomina amerykańską” – podkreśla Rafał Mróz.
Według eksperta EWL, początkowo większość ukraińskich uchodźców przybywała do dużych miast Polski, lecz więcej ofert pracy pojawiało się w mniejszych miejscowościach, gdzie w wolnych strefach ekonomicznych działa wiele przedsiębiorstw, a pracodawcy zazwyczaj nie wymagają wysokich kwalifikacji czy znajomości języka. Z kolei w dużych aglomeracjach wakaty często są w sektorze usług, gdzie znajomość języka polskiego jest kluczowa.
Na uwagę zasługuje także fakt, że większość obywateli Ukrainy znalazła obecną pracę w Polsce dzięki poleceniu znajomych lub rodziny (31%) oraz samodzielnie (31%). W przypadku migrantów zarobkowych, którzy przybyli do Polski przed wojną, aż 38% samodzielnie znalazło zatrudnienie w naszym kraju. Świadczy to nie tylko o ich zaradności, ale również o tym, że obywatele Ukrainy stali się integralną częścią polskiego rynku pracy.
Warto zauważyć, że w przypadku uchodźców wojennych odsetek ten był zdecydowanie niższy, wyniósł on zaledwie 18%. Jednak został skompensowany przez wsparcie ze strony samorządów, jak i instytucji państwowych, które miały istotny wpływ na aktywizację zawodową uciekających przed wojną obywateli Ukrainy. 27% ukraińskich uchodźców deklaruje, że pracę znalazło dzięki powiatowym urzędom pracy lub wsparciu samorządu lokalnego. Z kolei 16% uchodźców znalazło pracę z pomocą prywatnych agencji zatrudnienia.
Badanie z obywatelami Ukrainy przebywającymi w Polsce zostało przeprowadzone w dniach 4–13 marca 2023 roku za pomocą wywiadów bezpośrednich F2F w kilkunastu miejscowościach Polski na próbie liczącej łącznie N=500 dorosłych obywateli Ukrainy, zarówno migrantów przedwojennych, jak i uchodźców wojennych z Ukrainy. Kwestionariusz badania został opracowany przez Platformę Migracyjną EWL oraz Studium Europy Wschodniej UW z wykorzystaniem części pytań zgłoszonych przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Urząd do Spraw Cudzoziemców i Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.
