W związku z działaniami podejmowanymi w celu ożywienia gospodarek dotkniętych epidemią COVID-19 coraz częściej postuluje się, że najskuteczniejszą odpowiedzią na kryzys będzie zielona gospodarka odporna na potencjalne przyszłe zawirowania. Międzynarodowy Fundusz Walutowy, sieć Network for Greening the Financial System zrzeszająca banki centralne i nadzorców, przedstawiciele państw oraz stowarzyszenia przedsiębiorców apelują, by wprowadzając pakiety stymulacyjne nie zaprzepaścić dotychczasowych starań o przeciwdziałanie zmianom klimatu i zrównoważoną gospodarkę.
Analitycy alarmują, że zmiany klimatu są, obok pandemii, największym zagrożeniem dla światowej gospodarki. Na początku 2020 r. podczas Światowego Forum Ekonomicznego ogłoszono, że zmiany klimatu stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla ludzkości, a ich konsekwencje mogą spowodować trwały spadek globalnego PKB.
Organizacje międzynarodowe apelują o uwzględnienie kwestii środowiskowych w pakietach stymulacyjnych. Dyrektor Międzynarodowego Funduszu Walutowego podkreśla, że wyzwania związane ze zwalczeniem skutków pandemii nie oznaczają, że możemy zaprzestać walki ze zmianami klimatu. Podobnie przedstawiciele Unii Europejskiej wskazują, że u podstaw planu odbudowy gospodarki powinien leżeć Europejski Zielony Ład, zgodnie, z którym do 2050 roku Europa ma stać się pierwszym neutralnym dla klimatu kontynentem, przy jednoczesnym zachowaniu przyrody, utrzymaniu zrównoważonego rozwoju gospodarki, poprawie stanu zdrowia i jakości życia obywateli.
Tematyka zrównoważonego finansowania coraz częściej wdrażana jest do porządku unijnego w formie aktów prawnych nakładających konkretne obowiązki na sektor finansowy. Takim przykładem jest np. opublikowane pod koniec ubiegłego roku rozporządzenie SFDR, zobowiązujące uczestników rynku finansowego i doradców finansowych do analizowania ryzyk dla zrównoważonego rozwoju, które występują w ramach prowadzonej przez nich działalności oraz ujawnienia informacji w tym zakresie. Rozporządzenie wejdzie w życie w marcu 2021 roku – mówi Tomasz Kołodziejczyk, starszy menedżer w dziale doradztwa dla instytucji finansowych w zespole zarządzania ryzykiem finansowym w KPMG w Polsce.
W marcu 2020 roku Grupa Ekspertów Technicznych, organ doradczy Komisji Europejskiej, opublikowała raport dotyczący projektu taksonomii zrównoważonego finansowania oraz przewodnik na temat Standardu Zielonych Obligacji UE.
Zielone obligacje są coraz częściej wykorzystywanym narzędziem pozyskiwania finansowania prywatnego dla proekologicznych inwestycji.
Na początku roku przewidywaliśmy dalszy wzrost zainteresowania zielonymi obligacjami. Niemniej jednak, w okresie pandemii wielkość emisji zarówno tradycyjnych, jak i zielonych obligacji zmalała, co było spowodowane głównie niechęcią do pozyskiwania finansowania w obliczu wysokiej zmienności na rynkach. Obserwując sytuację na rynkach światowych spodziewany się, że w najbliższym czasie zielone obligacje będą zyskiwały na popularności. Działania podejmowane w ramach stymulowania światowej gospodarki wskazują także, na rosnące zainteresowanie obligacjami społecznymi – mówi Andrzej Gałkowski, partner, szef sektora bankowego w dziale doradztwa dla instytucji finansowych w KPMG w Polsce.
Według dostępnych danych w pierwszym kwartale 2020 roku emisje obligacji społecznych na świecie wyniosły 25 mld dolarów, podczas gdy w całym 2019 roku wyemitowano obligacje społeczne o wartości 16 mld dolarów. W Polsce emisję obligacji społecznych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 przeprowadził Bank Gospodarstwa Krajowego, który w kwietniu br. wyemitował obligacje o wartości nominalnej 13 mld zł. W ostatnim miesiącu także minister finansów oświadczył, że pomimo pandemii Polska nie rezygnuje z emisji zielonych obligacji zaplanowanych na 2020 rok.
Zrównoważone finansowanie, a w szczególności emisja zielonych i społecznych obligacji może być szansą dla polskich samorządów na pozyskanie finansowania dla planowanych inwestycji o charakterze proekologicznym lub społecznym.
Obecnie w związku ze spowolnieniem gospodarczym prognozuje się, że przychody samorządów m.in. z podatków lokalnych, najmu lokali czy działalności prowadzonych przez obiekty sportowe, rekreacyjne i kulturowe, mogą się znacząco obniżyć. Jednocześnie zwalczanie skutków pandemii COVID-19 wiąże się ze zwiększonymi wydatkami, które nie zostały uwzględnione w planach budżetowych jednostek samorządu terytorialnego. Wobec trudnej sytuacji finansowej, gdy samorządy skłaniają się raczej ku oszczędnościom niż inwestycjom, zrównoważone finansowanie może ułatwić budowę zielonej, odpornej gospodarki.
