Szef niemieckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych potwierdził, że kontrole na granicy z Polską i innymi sąsiadami Niemiec będą przedłużone o kolejnych sześć miesięcy. Nie jest to informacja zaskakująca, bo kontrole trwają od jesieni 2023 roku, a ich intensywność nie jest paraliżująca dla lokalnej społeczności oraz dla przedsiębiorców. Coraz częściej pojawiają się jednak pytania – czy kontrole są stanem permanentnym? Czy strona niemiecka, ale także strona polska będą przygotowywać ewaluację jak kontrole wpływają na relacje międzynarodowe oraz na gospodarkę?
Brakuje dyskusji o długofalowych konsekwencjach kontroli na granicach
Tematem kontroli na granicach polsko-niemieckich Północna Izba Gospodarcza zajmuje się od wielu miesięcy. Przedsiębiorcy byli bardzo zaniepokojeni tym, jak samozwańczy obrońcy granic gromadzili się na przejściach granicznych w lipcu 2025 roku. Obecnie kontynuowane są kontrole ze strony polskiej, ale niemieckie MSZ również przedłużyło swoje kontrole o kolejne sześć miesięcy.
– Nie jesteśmy zaskoczeni. Kontrole nigdy nie są przyjemne, ale zauważamy, że te w relacji Szczecin – Pomorze Zachodnie – Niemcy nie są uciążliwe, a strona niemiecka robi wszystko, by przebiegały one możliwie spokojnie, sprawnie i nie były uciążliwe dla osób fizycznych, ale także dla przedsiębiorców. Kontrole nie generują w naszym regionie wielkich utrudnień i nie otrzymujemy sygnałów, by dochodziło do poważnych utrudnień i kolejek na granicach w Kołbaskowie, Rosówku czy Lubieszynie – mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.
Czy sytuacja jest jednak jednoznacznie korzystna? Czy przedsiębiorcy widzą negatywne konsekwencje kontroli?
– Wskazałabym na dwie sytuacje: ataki zimy. Mamy bardzo trudny sezon, który naprawdę mocno odbija się na transporcie, spedycji i logistyce. Widzimy, że w przypadku np. gołoledzi czy opadów śniegu na granicach tworzą się spore kolejki aut ciężarowych, które zamiast płynnie jechać wyczekują w kolejkach – mówi Hanna Mojsiuk.
– Drugi aspekt to brak długofalowej dyskusji o tym, jak na regionalną gospodarkę Pomorza Zachodniego wpływają kontrole. Czy turyści rezygnują z wypoczynku w naszym regionie? W jakiej kondycji jest handel na pograniczu? Czy dla inwestorów pogranicze jest nadal atrakcyjne? Brakuje mi dyskusji na ten temat – przyznaje Hanna Mojsiuk.
„Oby tylko nie było gorzej”
Prezes Hanna Mojsiuk zwróciła uwagę na trudną sytuacje firm transportowych, spedycyjnych i logistycznych. Jak te firmy oceniają przedłużenie kontroli na granicach?
– Dla logistyki swoboda przemieszczania się bez ograniczeń jest największą wartością. Geopolityka jest w roku 202 największą niewiadomą i zagadką. Przedsiębiorcy zgadzają się, że bezpieczeństwo jest najważniejsze, ale dla nas też liczy się pewna przewidywalność, a coraz trudniej jest zaplanować np. łańcuch dostaw czy czas trwania załadunku i rozładunku towaru w porcie jeżeli nie jesteśmy przewidzieć czasu transportu ze względu na kontrole na granicach. Zaznaczyć jednak warto, że w naszym regionie nie jest to duży problem, ale w wielu krajach transport potrafi utykać na godziny, a nawet na dni na granicach – mówi dyrektor ds. rozwoju biznesu Grupy CSL Przemysław Hołowacz.
– W regionie nie odczuwamy wielkich problemów, ale już nie tak daleko od Szczecina, czyli w Świecku transporty czekają godzinami i to przejście graniczne stanowi negatywny przykład tego, że kontrole na granicy mają wpływ na gospodarkę – mówi Dariusz Matulewicz, prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych.
– Nie spodziewamy się, by w roku 2026 cokolwiek się w tym temacie zmieniło. Oby tylko nie było gorzej – dodaje Matulewicz.
