Prawie 17 tys. kierowców straciło prawo jazdy w 3 pierwszych miesiącach pandemii w Polsce z powodu przekroczenia prędkości. To blisko o 40% więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. W rekordowych województwach (łódzkim i śląskim) liczba odebranych dokumentów wzrosła prawie trzykrotnie.

Policjanci mają obowiązek zatrzymać prawo jazdy kierowcom, którzy w terenie zabudowanym przekroczyli prędkość o więcej niż 50 km/h. Od początku marca do końca maja 2020 roku z tego powodu na 3 miesiące odebrano uprawnienia do prowadzenia pojazdów 16 946 kierowcom i jest to więcej o 4671 niż w 2019 roku. Eksperci rankomat.pl przeanalizowali statystyki Komendy Głównej Policji i wynika z nich, że puste z powodu koronawirusa ulice w miastach zachęciły niektórych kierowców do brawurowej jazdy.

3 razy więcej piratów w łódzkim

Łódzkie (186,5%), śląskie (167,2%) i kujawsko-pomorskie (153,9%) to właśnie w tych województwach odnotowano największe wzrosty w 2020 roku, jeśli chodzi o liczbę zatrzymanych praw jazdy. Na drugim biegunie znalazły się województwa dolnośląskie (-18,7%), świętokrzyskie (-13,4%) i zachodniopomorskie (-8,8%). Są to jedyne województwa, w których policjanci rzadziej odbierali dokumenty niż w 2019 roku. W pozostałych województwach wzrosty wyniosły od 7,3% w lubuskim do 109,1% w podlaskim.

¼ piratów w mazowieckim

Niezależnie od wzrostów najwięcej praw jazdy odebrano kierowcom w największym województwie w Polsce, czyli w mazowieckim (3836). Na drugim miejscu znalazło się województwo wielkopolskie (1329), a na trzecim pomorskie (1308). Z drugiej strony najmniej dokumentów zatrzymali policjanci z województwa lubuskiego (251). Na drugim miejscu od końca znalazło się opolskie (286), a na trzecim podlaskie (481).

Mniej ofiar nadmiernej prędkości

Mimo że liczba odebranych praw jazdy w 3 pierwszych miesiącach pandemii w Polsce wzrosła o 38%, to statystyki policyjne jasno pokazują, że były to mniej tragiczne miesiące na drogach w porównaniu do analogicznego okresu 2019 roku. Policjanci w całej Polsce odnotowali z przyczyny niedostosowania prędkości do warunków ruchu mniej: wypadków (- 28%), zabitych (- 24%), rannych (- 32%) i kolizji (- 26%) z winy kierujących.

Większy ruch, wyższe OC

Choć liczba zatrzymanych praw jazdy w poszczególnych województwach zaskakuje, to ma ona odzwierciedlenie w natężeniu ruchu w tych regionach, a to z kolei wpływa na cenę OC. W województwie mazowieckim i pomorskim średnia składka polisy wyniosła zdecydowanie powyżej 700 zł w I półroczu 2020 roku. Są to dwa z trzech województw, w których odebrano najwięcej uprawnień do kierowania pojazdem, jednocześnie są to dwa z trzech najdroższych regionów w Polsce pod kątem ceny OC. Pozytywnym zaskoczeniem jest tutaj woj. dolnośląskie, gdzie kierowcy płacą najwięcej za ubezpieczenie, a jednak policjanci odebrali tam mniej praw jazdy za przekroczenie prędkości niż w 2019 roku.

– Towarzystwa ubezpieczeniowe biorą pod uwagę szereg czynników, ustalając wysokość składki OC. Liczy się nie tylko historia ubezpieczenia kierowcy i dane techniczne jego pojazdu takie jak np. pojemność silnika, ale również drogi, którymi porusza się każdego dnia. Sieć i rodzaj dróg, liczba ich użytkowników, czy statystyki wypadkowe dla danego regionu przekładają się na ryzyko wystąpienia kolizji lub wypadku. Każde towarzystwo inaczej kalkuluje wspomniane ryzyko, dlatego zawsze warto porównać wszystkie oferty – komentuje Tomasz Kroplewski, kierownik ds. rozwoju produktu rankomat.pl.

Analiza powstała w ramach raportu RanKING – rynek i ceny ubezpieczeń komunikacyjnych. Jego pełna treść jest dostępna pod adresem:

https://rankomat.pl/files/raport-ranking-ceny-oc-i-p-rocze-2020.pdf

Raport jest podsumowaniem trendów kształtujących średnie składki obowiązkowych polis w minionym roku. RanKING opiera się na największej bazie kalkulacji cen OC w Polsce. Dzięki temu może analizować zmiany z największą dokładnością ze wszystkich porównywarek ubezpieczeń. To jedyna tego typu publikacja w Polsce

W ramach walki z ekonomicznymi skutkami pandemii kredytobiorcy już w marcu otrzymali możliwość skorzystania z wakacji kredytowych – rozwiązanie zostało zaproponowane przez instytucje finansowe. Obecnie obowiązuje rozwiązanie ustawowe w ramach Tarczy Antykryzysowej 4.0. Ponownie można wnioskować o zawieszenie spłaty rat.

Mimo, że o wakacjach kredytowych mówi się od wielu miesięcy dopiero obecnie, w ramach Tarczy Antykryzysowej 4.0. wprowadzono rozwiązanie ustawowe. Wcześniejsze możliwości wprowadzane były przez instytucje finansowe na bazie rekomendacji organizacji branżowych. Do końca maja br. według danych BIK banki zawiesiły zobowiązania kredytowe o wartości 76 mld. zł. Według danych Związku Banków Polskich rozwiązanie objęło milion umów.

Warto pamiętać, że możliwość skorzystania z wakacji kredytowych dostępna była także przed epidemią – oferowały je zarówno banki, jak i firmy pożyczkowe.

– Nowe, ustawowe wakacje kredytowe zostały zaproponowane przez UOKiK i wprowadzone w przepisach tzw. Tarczy 4.0. Urząd argumentował, że wcześniejsze rozwiązania – wprowadzane samodzielnie przez różne instytucje finansowe – nie były jednolite, a co za tym idzie – nie każdy klient mógł skorzystać z identycznej pomocy – wskazuje Tomasz Jaroszek, ekspert platformy Kapitalni.org. – Ustawodawca zaproponował więc własną regulację, jednak nie każdy może na jej podstawie zawiesić swoje zobowiązanie. Ci, którzy nie spełniają zapisanych warunków powinni indywidualnie rozmawiać z pożyczkodawcą. Nigdy nie należy unikać kontaktu z instytucją finansową, jeśli mamy utrudnioną możliwość spłaty zobowiązania – dodaje.

Dla kogo nowe wakacje kredytowe?

Wakacje kredytowe znalazły się w ustawie o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o zmianie niektórych innych ustaw, którą 22 czerwca podpisał Prezydent RP.

Tarcza 4.0, weszła w życie 24 czerwca 2020 r. i zapewniła konsumentom regulowane powszechnymi przepisami wakacje kredytowe na wniosek zainteresowanego. Zgodnie z tymi przepisami klient może zgłosić wniosek o zawieszenie umowy o kredyt konsumencki oraz hipoteczny. O taką ulgę ma prawo starać się ten, kto po 13 marca 2020 r. utracił pracę lub inne główne źródło dochodu. Gdy w umowie występuje kilku kredytobiorców, np. małżeństwo, wystarczy, że jeden z nich utraci pracę lub inne główne źródło dochodu.

Ponadto, jeżeli kredytobiorca ma więcej niż jeden kredyt w tej samej instytucji finansowej, wniosek o zawieszenie umowy może obejmować tylko jeden z nich. Gdy jednak jest zadłużony w kilku bankach lub firmach pożyczkowych, w każdej z nich ma prawo poprosić o ustawowe wakacje kredytowe.

Aby skorzystać z ustawowych wakacji kredytowych muszą jednak być zachowane dwa warunki – zobowiązanie musiało zostać zaciągnięte przed 13 marca 2020 r., a termin zakończenia okresu kredytowania określony w umowie przypada po upływie 6 miesięcy od dnia 13 marca 2020 r.

– Zaletą „ustawowych wakacji” jest bez wątpienia to, że instytucje finansowe nie mają dowolności w ustalaniu ich warunków. Każdy klient może skorzystać z identycznego zwolnienia w spłacaniu rat, bez względu na to w jakiej instytucji finansowej zaciągnął zobowiązanie – komentuje Tomasz Jaroszek.

Z zawieszenia płatności na rzecz banku lub innej instytucji finansowej nie mogą skorzystać osoby, które pożyczyły pieniądze po 13 marca lub okres krótszy niż pół roku oraz takie, które nie straciły pracy. Ustawowe wakacje kredytowe nie dotyczą także kredytów studenckich, preferencji z programu „Rodzina na swoim” oraz kredytów z dopłatami BGK (kredyty mieszkaniowe na usuwanie skutków powodzi oraz osuwisk ziemnych i huraganów). W bankach z rozwiązania nie mogą skorzystać osoby, które mają już przeterminowane zadłużenie.

Jak działają ustawowe wakacje kredytowe?

Przewidziany w ustawie mechanizm zakłada zawieszenie obowiązku spłacania kredytów konsumenckich, hipotecznych i kredytów w rozumieniu art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, zarówno w części kapitałowej, jak i odsetkowej. W tym okresie kredytodawca nie będzie mógł pobierać żadnych innych opłat, z wyjątkiem opłat z tytułu składek za umowy ubezpieczenia powiązane z umową kredytu. Maksymalny termin zawieszenia wykonania umowy wynosi 3 miesiące. Oznacza to, że okres kredytowania będzie o ten czas przedłużony.

Kredytobiorca musi sam wystąpić o przerwę w spłacie kredytu. Najłatwiej zrobić to zdalnie – mailowo lub przez logowanie do systemu swojego banku lub firmy pożyczkowej. Niektóre instytucje proszą o kontakt w tej sprawie z infolinią lub kontakt mailowy. We wniosku należy wpisać dane zobowiązania oraz złożyć oświadczenie o utracie głównego źródła dochodu (np. utracie pracy). Co ważne, ustawa nie wskazuje końcowej daty do której należy złożyć wniosek o wakacje kredytowe.

To klient decyduje na jaki czas chce zawiesić spłatę zobowiązania. Nie muszą być to trzy miesiące – czyli okres maksymalny. W tym okresie zainteresowany nie płaci rat z umowy, obowiązują go tylko opłaty za ubezpieczenie. Instytucja finansowa nie może także naliczać w tym okresie odsetek ani pobierać żadnych innych opłat.

Jeśli wcześniej klient wystąpił o wakacje kredytowe na podstawie regulacji bankowych lub firm pożyczkowych, ustają one z mocy prawa z dniem doręczenia kredytodawcy wniosku o zawieszenie umowy z regulacji ustawowej.

To oznacza, że pożyczkodawca, który np. w maju zgodził się na zawieszenie w spłacie zadłużenia na trzy miesiące, musi respektować kolejny wniosek klienta, który wystąpi o wakacje w lipcu na podstawie tarczy 4.0. Instytucja finansowa wskaże klientowi jedynie sposób, w jaki rozliczy zawieszenie spłaty umowy, która została automatycznie skrócona.

Zmiana zachowań i nawyków spowodowanych lockdownem oraz zalecenie dystansowania społecznego znacznie przyspieszyły transformację cyfrową w obszarze komunikacji z klientami. Silne kanały e-commerce i bez tego były nieodzowne, ale w momencie wystąpienia pandemii, ten, kto ich nie miał, bardzo dotkliwie odczuł skutki zamknięcia gospodarki. To, co obecnie obserwujemy, to szybkie nadrabianie zaległości i skierowanie nakładów inwestycyjnych na wzmocnienie zdalnych kanałów komunikacyjnych i sprzedażowych, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Przyszłość stoi przede wszystkim przed rozwiązaniami, które zwiększą potencjał w zakresie komunikacji omnichanneli pozwolą integrować i zbierać rozproszone po różnych kanałach (SMS, Whatsapp, Facebook, Viber, RCS, email czy push) doświadczenia klientów i nimi efektywnie zarządzać, najlepiej w ramach jednej platformy. Obecność sklepów stacjonarnych oczywiście nie straci sensu, ale wiele z doświadczeń zakupowych czy okołozakupowych, do tej pory przypisanych wizycie w placówce, będzie można w coraz większym zakresie przekazać zdalnie. 

Skorzystają na tym nowe formaty telekomunikacyjne, takie jak np. RCS (Rich Communication Services), często określany jako technologiczny następca SMS-a. RCS rozszerza funkcjonalność tradycyjnego SMS-a o szereg funkcji multimedialnych. Obok 5G to obecnie jeden z najsilniejszych trendów na rynku telekomunikacyjnym. Wiadomości RCS adresowane  do potencjalnego klienta to nie tylko nieograniczona ilość tekstu, ale także możliwość załączania różnych multimediów i pełna interaktywność ułatwiająca np. podejmowanie decyzji zakupowej czy przeglądanie portfolio produktowego. Poza tym, RCS dostarcza funkcję chatu, włączając w to również możliwość korzystania z chatu grupowego. Pozwala również na przesyłanie plików pomiędzy użytkownikami – zarówno tekstowych, jak i video czy audio. Można też za jego pomocą sprawdzić w czasie rzeczywistym np. dostępność usług lub produktów. Mamy zatem do czynienia z rozwiązaniem, które spełnia funkcje komunikacyjne, informacyjne oraz sprzedażowe w formie adekwatnej do oczekiwań społeczeństw posiadających coraz więcej urządzeń mobilnych (w tym smartfonów) i interaktywności charakterystycznej np. dla social mediów. RCS doskonale wpisuje się w obecne uwarunkowania i widać to już teraz po dynamice jego wdrażania w poszczególnych regionach świata.

Wraz z rosnącym udziałem urządzeń mobilnych pilną kwestią stanie się także odpowiednie zabezpieczenie transakcji online dla aplikacji i witryn mobilnych. Jednym z rozwiązań jest Mobile Identity – metoda weryfikacji, uwierzytelniania, zapobiegania oszustwom i oceny ryzyka, która automatycznie umożliwia firmom sprawdzenie tożsamości abonenta mobilnego lub klienta internetowego i potwierdzenie jego autentyczności w ciągu kilku sekund. . To metoda działająca „za kulisami”, zapewniająca bezproblemową obsługę klienta, eliminująca przy tym potrzebę ręcznego wprowadzania informacji, takich jak 2FA lub OTP.

Autor: Maciej Kaczorek, Senior Sales Manager w Infobip

BPS Leasing spółka z Grupy BPS, największego zrzeszenia banków spółdzielczych w Polsce, dołączyła właśnie do Związku Polskiego Leasingu. Grupę BPS tworzy bowiem 328 banków zrzeszonych oraz Bank BPS, co daję łączną liczbę ponad 2,3 tys. placówek.    

BPS Leasing to kolejna, w ostatnim czasie spółka, która dołączyła do grona firm leasingowych, stowarzyszonych w Związku Polskiego Leasingu (ZPL). BPS Leasing działa na rzecz rozbudzania inwestycji lokalnych przedsiębiorców, którzy  współpracują z bankami spółdzielczymi, jednocześnie zapewniając im pełną ofertę produktową od leasingu finansowego po usługę FSL (full service leasing). 

„Przystępując do Związku Polskiego Leasingu, w centrum naszych zainteresowań jest digitalizacja. Z uwagi na rozproszoną sieć sprzedaży, jaką charakteryzują się Banki Spółdzielcze, istotna będzie dla nas możliwość zawierania umów leasingu zdalnie, np. poprzez profil zaufany, przy wykorzystaniu podpisu elektronicznego. Chcemy aktywnie wymieniać się doświadczeniami z innymi przedstawicielami sektora finansowego. Interesują nas zagadnienia prawne i podatkowe, mające wpływ  na funkcjonowanie branży leasingowej. Jako spółka, należąca do grupy BPS, jesteśmy w stanie dotrzeć do klientów, z małych miejscowości z pełną ofertą leasingową oraz inicjatywami sektora, za sprawą sieci banków spółdzielczych” – powiedziała Sylwia Węgrzynowska, dyrektor Departamentu Sprzedaży i Marketingu w BPS Leasing S.A.

Witając nowego członka w Związku Polskiego Leasingu Ewa Łuniewska, przewodniczą Komitetu Wykonawczego ZPL, powiedziała:  „Nasza organizacja liczy obecnie 30 podmiotów, wśród których są podmioty oferujące i pracujące na rzecz rozwoju leasingu finansowego, leasingu operacyjnego, wynajmu długo- i krótkoterminowego czy pożyczki inwestycyjnej, w naszym kraju. Cieszymy się, że zyskaliśmy pantera o tak szerokim dotarciu, jak BPS Leasing. Dzięki współpracy w ramach grup i zespołów roboczych ZPL będziemy w stanie docierać do szerokiego grona przedsiębiorców, którzy są klientami bankowości spółdzielczej. Jest to dla nas nowa grupa partnerów. ”

BPS Leasing przystępuje do Związku Polskiego Leasingu w szczególnym momencie, kiedy eksperci rynku pracują na rzecz transformacji systemowej Związku Polskiego Leasingu. Wprowadzenie nowej strategii ZPL „2021+” wiąże się z potrzebą obrania kierunku, zbieżnego z obecną sytuacją rynkową i odpowiadającego tak na wyzwania przyszłości jak i nowe potrzeby polskich firm leasingowych i ich klientów.

Opodatkowanie niektórych gruntów podatkiem rolnym wynosi 0 zł. Ale stawka opodatkowania tych samych gruntów, lecz zakwalifikowanych jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, to już 0,95 zł/m² (maksymalna stawka w 2020 r.). Od najwyższej stawki podatku od nieruchomości gruntowych można się uwolnić, zaprzestając wykorzystywania ich do takiej działalności. W sprawie jednej ze spółek, która dokonała takiego zaprzestania w 2011 r., organ podatkowy chciał pobierać podatek jeszcze 6 lat później, bo – jak poinformował – o tym, czy zaprzestała, będzie można mówić dopiero wtedy, gdy inny organ stwierdzi to decyzją.

Podatek od nieruchomości

Przepis art. 12, ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi m.in., że użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych zwalnia się od podatku rolnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 333). W posiadaniu takich gruntów była jedna ze spółek akcyjnych, która w lipcu 2018 r. wystąpiła do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Spółka jest właścicielem działek o łącznej powierzchni 764 794 m². Jak poinformowała urząd, od 1999 r. dokonywała na ich częściach nasadzeń drzew, czego zaprzestała w 2011 r. W tym samym roku wójt gminy wydał na jej wniosek interpretację indywidualną w zakresie sposobu opodatkowania gruntów rolnych obsadzonych drzewami. W dokumencie tym stwierdził, że należy je opodatkowywać podatkiem od nieruchomości.

Zwolnienie z podatku

Od początku 2013 r. do czerwca 2018 r. spółka, ani żaden inny podmiot, nie wykorzystywała należących do niej działek w jakikolwiek sposób. Ich część wskazywała jako grunty klasy VI, a więc podlegające zwolnieniu z podatku rolnego. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości deklarowała te części działek, które były obsadzone. Łącznie było to aż 496 694 m². Przedsiębiorca stwierdził, że również te działki powinny podlegać zwolnieniu, bo nie można ich uznać za użytki rolne wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Opodatkowanie wg najwyższej stawki

W grudniu 2018 r. organ poinformował, że spółka się myli i sporne działki powinny być nadal opodatkowywane podatkiem od nieruchomości według najwyższej stawki. Wywnioskował, że przedsiębiorstwo zalesia grunty zdewastowane i zdegradowane wskutek własnej działalności polegającej na produkcji towarów chemicznych. Zatem jeśli działalność firmy generuje szkodliwe dla środowiska skutki, w tym dla użytków rolnych, to rekultywacja tych gruntów mieści się w definicji zajęcia gruntów pod działalność gospodarczą. I nawet zaprzestanie przez firmę nasadzeń nie zmienia faktu, że sporny teren jest zalesiony i jego charakter rolny nie został przywrócony.

Dla stwierdzenia zakończenia rekultywacji potrzebna jest decyzja organu

Stanowisko to potwierdził organ drugiej instancji, stwierdzając, iż nasadzanie drzewek przez spółkę można traktować jako działalność naprawczą zniszczonego przez nią gruntu. Powołał się przy tym na fakt, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zajęcie użytków rolnych na cele działalności gospodarczej może polegać również na dokonywaniu na nich rekultywacji. Tak więc do czasu jej zakończenia, stwierdzonego ostateczną decyzją właściwego organu, sporne działki są nie tylko związane z prowadzeniem działalności, ale faktycznie dla jej celów zajęte.

Organ pouczył spółkę, że nie mają znaczenia jej deklaracje, iż nasadzeń dokonuje dobrowolnie. Nie ma o tym bowiem mowy, gdyż taki obowiązek nakładają na nią m.in. przepisy z zakresu ekologii i ochrony środowiska. Zdaniem spółki właśnie wykonywanie ustawowych nakazów rekultywacji na nieruchomościach nie może być w odniesieniu do niej uznawane za wykorzystywanie ich do prowadzenia działalności gospodarczej.

Element działalności gospodarczej

Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego. Pośród swoich zarzutów podniosła m.in., że zgodnie z fundamentalną zasadą prawa podatkowego granice opodatkowania muszą być precyzyjnie określone w ustawie podatkowej, z kolei organy, dokonując interpretacji jej przepisów, nie mogą tych granic rozszerzać. A w jej sprawie do takiego niedopuszczalnego rozszerzenia doszło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie przychylił się jednak do powyższej skargi.

W pierwszych punktach uzasadnienia wyroku jednak na to się nie zanosiło. Sąd przyznał rację organom podatkowym, że zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności nie można utożsamiać wyłącznie z czynnościami składającymi się na proces produkcyjny. Z kolei nasadzenie drzew, które miało zrekultywować zdegradowane grunty, służyło m.in. ochronie sąsiednich gruntów czy też poprawie wizerunku firmy i umożliwiało jej prowadzenie swojej działalności poprzez wypełnianie wymogów środowiskowych. Owa rekultywacja była następstwem działalności firmy, stąd też słusznie postrzegana jest jako element działalności gospodarczej.

Liczy się moment zaprzestania działalności, a nie data wydania stwierdzającej to decyzji

WSA w Lublinie uchylił jednak decyzję organu podatkowego, w myśl której o tym, czy rekultywacja została zakończona, musi stwierdzić decyzja odpowiedniego organu. Taka decyzja stwierdza jedynie fakt, że cel, w jakim była przeprowadzana, został osiągnięty. Nie jest jednak jego elementem koniecznym, a tylko jednym z dowodów na jego spełnienie. Nie może ona tym samym być wyrocznią wskazującą, od którego momentu doszło do rzeczywistego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej na rekultywowanych gruntach. Jak orzekł sąd: „To bowiem fakt zaprzestania wykorzystywania gruntu dla celów gospodarczych ma znaczenie na gruncie ustawy podatkowej, a nie formalne zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie rekultywacji” (wyrok z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 11/20).

Sąd pouczył organy podatkowe, że sam brak decyzji administracyjnej o zakończeniu przez spółkę prac rekultywacyjnych nie może stanowić podstawy do niekorzystnego dla niej opodatkowywania ją podatkiem od nieruchomości. Organy powinny przeprowadzić dodatkowe dowody, a także przeanalizować już zgromadzone w tej sprawie, w tym zeznania świadka, które wyraźnie potwierdziły, kiedy nasadzenia zostały całkowicie zaniechane.

Podsumowanie

Lubelski sąd podjął słuszne i ważne dla przedsiębiorców rozstrzygnięcie. Z jednej strony przypomniał im, że na proces prowadzenia działalności gospodarczej nie składają się wyłącznie same czynności stanowiące element tworzenia produktu czy świadczenia usługi. To przecież działania prawne w sferze organizacyjnej, także te związane z jej dobrami materialnymi i niematerialnymi. Dlatego przedsiębiorcy muszą mieć świadomość ponoszenia odpowiedzialności za takie działania tak jak w ww. przypadku, za doprowadzenie do degradacji eksploatowanego gruntu.

Z drugiej strony sąd sprowadził organy podatkowe na ziemię. Możliwość nakładania na tych przedsiębiorców jak najwyższego opodatkowania nie leży wyłącznie w gestii urzędników. Gdyby tak było, to dla zabezpieczenia zwiększonych wpływów fiskusa urzędnicy mogliby niefrasobliwie przeciągać proces wydawania decyzji dla niego niekorzystnych, bo powodujących odcięcie jednego ze źródeł dopływów.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec

Z najnowszego raportu ABSL Sektor Usług Biznesowych w Polsce wynika, że w 2019 r. centra usług biznesowych tworzyły każdego miesiąca 2550 nowych miejsc pracy. Niskie koszty zatrudnienia przestały być magnesem dla inwestorów. Wraz z rozwojem branży usług nowoczesnych rosną pensje, ale i oczekiwania wobec pracowników.

Sektor usług nowoczesnych w Polsce tworzy obecnie 1513 centrów obsługi procesów biznesowych (BPO), usług wspólnych (SSC/GBS), IT oraz centrów badawczo-rozwojowych (R&D). W ciągu ostatniego roku pod względem zatrudnienia branża urosła o 10%. Podobna dynamika utrzymuje się od kilku lat. O ile w roku 2016 sektor tworzył około 214 000 stanowisk pracy, dziś jest to 338 000. Jest to druga pod względem wielkości zatrudnienia gałąź gospodarki w Polsce.

Paradoksalnie, bodźcem do dalszego rozwoju branży usług nowoczesnych w Polsce, a zatem wzrostu zatrudnienia, może być obecna sytuacja epidemiczna. Sprzyjać będą temu światowe trendy, takie jak nearshoring, czyli zlecanie obsługi biznesu podmiotom geograficznie bliższym miejscu jego prowadzenia. Tendencja do skracania łańcuchów dostaw w światowej gospodarce może spowodować, że polskie centra przejmą zlecenia płynące do tej pory do Azji. Spodziewa się tego blisko połowa (45%) badanych przez ABSL firm.

Rosną kompetencje…

Pośród 970 firm posiadających w Polsce centra usług biznesowych, 71% to inwestorzy zagraniczni, zatrudniający czterech na pięciu pracowników branży (82%).

– Polska wraz ze swoją ofertą staje się jedną z najatrakcyjniejszych lokalizacji w naszym sektorze.  Nowoczesne usługi biznesowe mają duży udział w wydostawaniu się Polski z pułapki średniego dochodu, a Polska wraz ze swoją ofertą staje się jedną z najatrakcyjniejszych lokalizacji. Warto podkreślić, że obecnie blisko co piąta firma z listy Fortune Global 500 zainwestowała w Polsce. Jest to dobitny przykład na to, że jako rynek osiągnęliśmy dojrzałość. Świadczymy coraz bardziej złożone usługi, wymagające wysokich kwalifikacji – mówi Wojciech Popławski, wiceprezes ABSL, Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych.

Sektor usług nowoczesnych przechodzi rozwój zarówno ilościowy, jak i jakościowy. Do niedawna jednym z głównych argumentów na rzecz lokowania kolejnych inwestycji w Polsce były niskie koszty pracy. O ile początkowo polscy pracownicy wykonywali na rzecz międzynarodowych korporacji przede wszystkim prace administracyjne, dziś coraz częściej odpowiedzialni są za skomplikowane procesy biznesowe, badania i rozwój.

… i oczekiwania

Jak wskazuje raport ABSL, niskie koszty zatrudnienia przestały być najważniejszym atutem Polski. Dziś zagranicznych inwestorów przyciągamy m. in. znajomością języków obcych, kreatywnością pracowników i tzw. bliskością kulturową.

– Otwartość na zmiany oraz chęć poszerzania kompetencji będą teraz jednym z kluczowych elementów, jeżeli chodzi o rynek pracownika. Zwiększona liczba miejsc pracy, wymagających wyższych kwalifikacji, jest tego dowodem. Od cyfryzacji w pracy nie uciekniemy i pracownicy powinni aktywnie uczestniczyć w szkoleniach, aby podwyższać swoje umiejętności i stawać się konkurencyjnymi na rynku – komentuje Edyta Janas, Business Development Director, Randstad Sourceright EMEA.

Ze względu na umiędzynarodowienie branży usług biznesowych, prócz zdolności interpersonalnych konieczna jest bardzo dobra znajomość języków obcych. Jak wskazuje raport, w pojedynczym centrum usług pracownicy posługują się średnio ośmioma językami. W rekordowym przypadku liczba używanych w pracy języków wynosiła 38.

Resort rozwoju pracuje nad kolejnymi instrumentami wsparcia dla branży turystycznej – mówił Andrzej Gut-Mostowy, sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju podczas kolejnego webinarium „Tarcza antykryzysowa dla biznesu”.

Doskonale przemyślany system zarządzania jest istotny w każdym przedsiębiorstwie. Im bardziej skomplikowana i rozbudowana jest jego struktura, tym narzędzia powinny być bardziej zaawansowane. I tutaj z pomocą przychodzą systemy ERP.

ERP jest specjalistycznym oprogramowaniem, które umożliwia kompleksowe zarządzanie wszystkimi zasobami i procesami, jakie mają miejsce w przedsiębiorstwie. Nawet małe firmy szybko doceniają dobrodziejstwa, jakie wiążą się z ERP. Nietrudno domyślić się, że obszar zarządzania w niewielkich firmach jest zdecydowanie mniejszy niż w przedsiębiorstwie produkcyjnym czy korporacji. Idąc tym tropem, w dużej firmie ERP nie tylko jest pomocny, ale wręcz obowiązkowy. Powinien być traktowany w kategorii długofalowej inwestycji, która przełoży się na realny zysk.

Funkcjonalność ERP

Systemy ERP (Enterprise Resource Planning) są tak przemyślane, by pozwalały na kompleksowe zarządzanie i kontrolę. Są uniwersalne i sprawdzą się niezależnie od branży i wielkości organizacji, jaka z nich korzysta. Składają się ze zintegrowanych modułów, które ze sobą współpracują, w ramach jednej bazy danych. Można je zmieniać i dopasować do indywidualnych potrzeb każdej organizacji. Przyjrzyjmy się zatem przykładowym funkcjonalnościom.

Jedną z najważniejszych jest zintegrowanie informacji finansowych, umożliwiające m.in. lepszy nadzór nad przychodami i wydatkami. Oprócz tego możliwa jest efektywna koordynacja związana z zapasami, zamówieniami, księgowaniem. Ze względu na to, że wiele systemów ERP posiada również funkcje CRM, dostępna jest opcja zarządzania danymi na temat klientów. Łatwo można je połączyć z dostawami, czy składanymi zamówieniami. Równie wydajne i kompleksowe jest zarządzanie procesami produkcyjnymi.

Istotne jest także to, że systemy ERP umożliwiają standaryzację informacji dotyczącą zasobów ludzkich. Szybko można dokonać analizy czasu pracy, wynagrodzeń, kosztów związanych ze szkoleniami, dietami itd. Jest to szczególnie ważne, jeśli raporty i analizy mają dotyczyć dużych grup pracowników, albo pracujących w różnych oddziałach firmy. Prawda jest taka, że wymienione funkcje, to zaledwie ułamek tego, co może zaoferować dobrej klasy system ERP. Nasuwa się zatem pytanie…

Czy można wypróbować system ERP przed wdrożeniem w firmie?

Tak, jest to możliwe, jeśli wiemy, do kogo się zwrócić. Duże przedsiębiorstwa, które zdecydowały się na wdrożenie ERP, szybko zauważyły wzrost wydajności, efektywności i konkurencyjności. Jednak zawsze korzyści wynikające ze stosowania takiego programu, warto zaobserwować na swoim przykładzie.

Systemem ERP polecanym do wdrożeń w dużych organizacjach jest oprogramowanie ERP dla dużych firm enova365. Wyróżnia go intuicyjna obsługa, szerokie spektrum możliwości i wysoka konfigurowalność.  Dodatkową zaletą jest to, że wcale nie musimy od razu decydować się na zakup i wdrożenie. Najpierw możemy system wypróbować i zastanowić się nad tym, w jakich płaszczyznach jest najbardziej przydatny i jakie moduły są najbardziej potrzebne. Przetestuj za darmo oprogramowanie ERP enova365, by sprawdzić, jak wiele może wnieść do procesu zarządzania w Twojej firmie.

Aż 79 projektów dotyczących walki z koronawirusem zgłosiły szpitale jednoimienne do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Pierwsze podmioty otrzymały już decyzje o przyznaniu dofinansowania na prace badawczo-rozwojowe w walce z epidemią. Pierwsza, wynosząca w sumie ponad 27 mln zł transza środków trafi m.in. do Centrum Medycznego w Łańcucie, Szpitala Wojewódzkiego im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Łomży, Centralnego Szpitala Klinicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie oraz Politechniki Wrocławskiej.

Mowa o zainicjowanym pod koniec kwietnia przedsięwzięciu „Wsparcie szpitali jednoimiennych w walce z rozprzestrzenianiem się zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz w leczeniu COVID-19”. Zakłada ono finansowanie badań naukowych lub prac rozwojowych realizowanych w tym obszarze przez szpitale jednoimienne, konsorcja szpitali jednoimiennych oraz konsorcja szpitali jednoimiennych i jednostek naukowych. Większość szpitali złożyła więcej niż jeden wniosek – część z nich aplikowała w roli lidera projektu, a część jako współkonsorcjanci. Najbliższe tygodnie to czas zawierania umów, przy czym, co warto podkreślić, poszczególne umowy są podpisywane na bieżąco, zaraz po uzyskaniu zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na przyznanie dofinansowania.

Ogromny odzew szpitali jednoimiennych na adresowaną do nich inicjatywę Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, które jest agencją wykonawczą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, świadczy o determinacji w pokonaniu epidemii COVID-19. Pierwotny budżet całego przedsięwzięcia to 100 mln zł. Dziś już wiadomo, że wnioski o dofinansowanie projektów, które były przyjmowane od 22 kwietnia do 31 maja br., opiewają na dużo wyższą kwotę – blisko 380 mln zł. Jeden wnioskodawca ubiega się więc średnio o około 4,8 mln zł. Najniższa wnioskowana kwota to niespełna 0,2 mln zł, najwyższa – ponad 47 mln zł.

– Kiedy walka z COVID-19 postawiła przed służbami medycznymi nowe wyzwania, uruchomiliśmy specjalny instrument wsparcia finansowego dla szpitali jednoimiennych. Jestem pełen uznania dla naszych lekarzy i naukowców, że w tak trudnym, wymagającym ogromnego poświęcenia czasie, tak licznie zaangażowali się w przygotowanie wniosków w naszym przedsięwzięciu – mówi Wojciech Kamieniecki, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. – Obecnie trwa proces ich oceny. Wszyscy czekamy na leki, procedury medyczne, technologie służące skutecznej terapii COVID-19 i profilaktyce rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2. Jestem przekonany, że doświadczenie szpitali jednoimiennych wniesie znaczący, polski wkład w walkę z epidemią, niosąc chorym ulgę i nadzieję, a jednocześnie pozwoli znaleźć nowe rozwiązania do walki z pandemią – dodaje. 

Podnieść skuteczność leczenia 

Zaplanowane w projektach rozwiązania mają nam pomóc poczuć się bezpieczniej nie tylko tu i teraz, ale także w przyszłości. Choć ich katalog jest różnorodny, można wyodrębnić trzy główne obszary prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, w których aplikują wnioskodawcy. Pierwszy z nich odnosi się do podniesienia skuteczności leczenia choroby zakaźnej COVID-19 poprzez opracowanie nowatorskich terapii, a także schematów leczniczych i procedur medycznych wraz z oceną ich bezpieczeństwa. Wnioski dotyczą m.in. poszukiwania kandydatów na nowe leki, a także zmiany wskazań już zarejestrowanych produktów leczniczych do terapii COVID-19. Proponowane są także badania nad osoczem ozdrowieńców. Widoczne jest dążenie do wypracowania modelowej opieki szpitalnej nad chorymi, także z uwzględnieniem potrzeb szczególnie wrażliwych grup pacjentów. Planowane są pogłębione analizy różnych aspektów przebiegu infekcji, jej monitorowania oraz przewidywania wystąpienia ciężkiego przebiegu choroby COVID-19. Nadesłane projekty zawierają koncepcje wytypowania grup najbardziej narażonych na przebycie ciężkiej postaci choroby oraz dedykowaną im profilaktykę, a także monitoring i sposób leczenia błyskawicznie dostosowywany do zmiany stanu chorego. Wnioskodawcy chcą też aktywnie włączyć się w poszukiwania szczepionki przeciwko wirusowi SARS-CoV-2.

Jak zatrzymać koronawirusa

Drugi z głównych obszarów badawczych to opracowanie nowych rozwiązań i technologii w zakresie ograniczania rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, co dotyczy zarówno zwiększenia bezpieczeństwa pracy personelu medycznego jak i możliwości detekcji osób zakażonych. Choć zachorowalność w Polsce daleka jest od najczarniejszych prognoz, wciąż nie możemy powiedzieć, że pokonaliśmy przeciwnika. Stąd wnioskodawcy stawiają na opracowanie innowacyjnych, szybkich, dokładnych i tanich testów diagnostycznych oraz środków i procedur bezpieczeństwa. Poszukują także skutecznych sposobów dezynfekcji, także przy pomocy całkowicie nowych środków. Rozwiązania te mogą być przydatne nie tylko pacjentom i personelowi medycznemu poprzez odpowiednią organizację pracy szpitali, ale także  wpłynąć na ograniczenie zagrożeń epidemicznych w innych miejscach, np. w zakładach pracy. Wypracowane standardy postępowania mogą ułatwić dobór odpowiednich technologii aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo czy też pomóc określić skalę zagrożenia.

Gromadzić dane, aby zrozumieć i reagować

Trzeci obszar tematyczny sięga po rozwiązania telemedyczne, sztuczną inteligencję, a nawet robotykę. Zahamowaniu epidemii i poszerzaniu wiedzy na temat zakażeń SARS-CoV-2 ma służyć stworzenie odpowiednich narzędzi informatycznych do zbierania danych o przebiegu choroby lub epidemiologicznych. Duże zbiory informacji mogą z kolei stawać się podstawą dla uczenia maszynowego i zasilić algorytmy wpierające lekarzy w procesie diagnozowania pacjentów.

Złożone projekty świadczą o tym, że poszukiwane są sposoby prowadzenia poszerzonej diagnostyki i monitorowania stanu pacjenta poprzez automatyzację tych procesów, tak żeby mogły się one odbywać w sposób bezkontaktowy, z wykorzystaniem nie tylko narzędzi laboratoryjnych, ale też informatycznych oraz robotów. Zaangażowanie takich technologii jest szansą na zmniejszenie ryzyka zakażeń wśród personelu szpitali.

Wsparcie na 100 procent 

Realizacja projektów, które uzyskają dofinansowanie, nie powinna trwać dłużej niż rok. Intensywność wsparcia w przedsięwzięciu NCBR dla szpitali jednoimiennych to 100% kosztów kwalifikowalnych. Można je przeznaczyć m.in. na wynagrodzenia pracowników naukowo-badawczych, personelu technicznego i pomocniczego w części, w jakiej wynagrodzenia bezpośrednio wiążą się z realizacją badań naukowych oraz prac rozwojowych projektu; na usługi merytoryczne zewnętrzne świadczone w ramach podwykonawstwa; a także na zakup, amortyzację aparatury badawczej lub odpłatne z niej korzystanie.

Inicjatywa ma formę nie tradycyjnego konkursu, ale dofinansowania w trybie pozakonkursowym, przyznawanego na maksymalnie uproszczonych zasadach. Stało się to możliwe dzięki wejściu w życie rozwiązań przyjętych w tzw. drugiej tarczy antykryzysowej, a pozwalających NCBR m.in. na szybkie reagowanie w sytuacji zagrożenia epidemicznego oraz epidemii.

Innowacje przeciw epidemii

Przedsięwzięcie dla szpitali jednoimiennych to nie jedyne działanie NCBR ukierunkowane na prowadzenie projektów badawczo-rozwojowych w czasie pandemii. Do polskich przedsiębiorców i naukowców, którzy pracują nad diagnostyką, leczeniem i przeciwdziałaniem chorobom wirusowym, adresowany jest konkurs Szybka Ścieżka „Koronawirusy”. Jego budżet to 200 mln zł. Są to środki z unijnego Programu Inteligentny Rozwój. Nabór wniosków w tym konkursie prowadzony jest do końca roku. Konkurs został podzielony na trzy rundy: pierwsza zakończyła się 5 czerwca (wpłynęło 40 wniosków o dofinansowanie projektów na łączną kwotę dofinansowania 238,5 mln zł), druga trwa od 6 czerwca do 24 lipca, a trzecia od 25 lipca do 31 grudnia 2020 r. Ocena wniosków będzie przeprowadzana po zakończeniu każdej z rund i potrwa do 90 dni.

Pandemia Covid-19 stała się istotnym czynnikiem mającym wpływ na zmianę funkcji biura i modelu pracy. W przyszłości przestrzenie biurowe staną się kreatywnym miejscem służącym do spotkań pracowników i współpracy w zespole – przewidują eksperci Colliers International w oparciu o raport „Exploring post-COVID-19 Workplace”, analizujący wyniki globalnej ankiety „Work from Home” i omawiający przyszłe trendy w miejscu pracy.

W ankiecie Colliers „Work from Home” udział wzięło ponad 5000 respondentów z 18 branż. Zdecydowana większość z nich chciałaby chociażby częściowo kontynuować zdalny tryb pracy po zakończeniu pandemii, jednocześnie zachowując możliwość powrotu do biura w celu współpracy z kolegami. Niektórzy respondenci zaznaczali potrzebę postawienia jasnej granicy między życiem zawodowym a prywatnym. Z raportu wynika więc, że w przyszłości biura nie opustoszeją, jednak będą musiały być dostosowane do bardziej elastycznego modelu pracy.

– Globalna pandemia całkowicie zmieniła podejście do pracy zdalnej. Największą niespodzianką dla wielu firm było odkrycie, że ich organizacja może funkcjonować w modelu  zdalnym, bez uszczerbku na produktywności i utrzymać stały kontakt z pracownikami i klientami. To sprawiło, że wiele firm, zaczęło się zastanawiać jaka jest przyszłość ich miejsca pracy. Biuro pozostanie ważnym aspektem w tym temacie, ponieważ ciężko jest tworzyć kulturę organizacji podczas pracy zdalnej. Potrzebujemy interakcji twarzą w twarz, aby budować prawdziwe i znaczące relacje – mówi JanJaap Boogaard, szef Workplace Advisory na region EMEA w Colliers International.

– Można przytoczyć wiele przykładów firm, które przekształciły swoje środowiska pracy tak, aby sprzyjało ono zwiększeniu wydajności pracy zespołowej, współpracy i kreatywności,  jednak wciąż jest wiele organizacji, które muszą pójść w te ślady. Przewidujemy, że COVID-19 będzie katalizatorem nowego podejścia do projektowania środowiska pracy. Większość organizacji wdroży modele elastyczne, które pozwalają na bardziej efektywne wsparcie zarówno pracy indywidualnej i zadań wymagających skupienia, jak i współpracy oraz interakcji. Oznacza to, że sposób projektowania i użytkowania przestrzeni biurowej zostanie zmodyfikowany, aby był jeszcze bardziej spójny z kulturą, wartościami i dominującymi w firmie stylami pracy – dodaje JanJaap Boogaard.

– Taka zmiana wymaga wykształcenia nowych nawyków, zmodyfikowania podejścia do zarządzania zespołami oraz wdrożenia narzędzi pozwalających efektywnie zarządzać wykorzystaniem nowej elastycznej przestrzeni. Dla wielu organizacji może to być wyzwanie, dlatego warto zacząć od precyzyjnej oceny potencjału pracy zdalnej oraz diagnozy gotowości kadry menedżerskiej do zarządzania zespołem rozproszonym. Warto również przemyśleć kwestie cyfrowej warstwy nieruchomości, aby odpowiednio dobrać rozwiązania technologiczne, które pomogą nam wdrożyć nowy sposób funkcjonowania – dodaje Dorota Osiecka, dyrektor działu Workplace Innovation w Colliers International w Polsce.

– Wiele innowacji powstaje nieoczekiwanie, często w wyniku interakcji ad hoc, o które trudno podczas zaplanowanych rozmów wideo. Strukturyzacja czasu w biurze również wydaje się nie wspierać owej przypadkowości. Jednak organizacje powinny znaleźć równowagę między zapewnieniem wystarczającej przestrzeni do spotkań w biurze, a zarządzaniem wydajnością tej przestrzeni i zdolnością do równomiernego rozplanowania liczby osób korzystających z biura, aby uniknąć nadmiernego zagęszczenia w niektórych dniach tygodnia lub okresach korzystania z biura – uważa Sven Moller, dyrektor w dziale Workplace Advisory na region EMEA w Colliers International.

Wakacyjny zastój zaczyna przejmować kontrolę nad handlem w tym tygodniu. Albo to, albo niezdecydowanie bierze się z równoważącego się wpływu czynników ryzyka. Poniedziałkowy rajd ryzykownych aktywów został wczoraj przygaszony przy niemilknącej debacie o szybkości ożywienia gospodarczego w obliczu niepokojącego przerostu liczby zachorowań na COVID-19.

Czyli nic nowego

O ile nie pojawi się nowy katalizator dla przebudzenia zmienności, niezdecydowanie będzie paraliżować handel na rynkach. Podstawą pozostaje chęć dyskontowania odbicia ożywienia gospodarczego, ale codziennie bite rekordy dziennej liczby odnotowanych przypadków zachorowań w USA oraz nowe ogniska chorych m.in. w Tokio i Melbourne powodują, że perspektywy gospodarcze stanęły pod znakiem zapytania. Jakkolwiek nieprawdopodobnym jest powrót do pełnego lockdownu, a władze decydują się tylko na zamykanie newralgicznych obszarów (jak w Pekinie czy Melbourne), tak globalnie nasila się strach przed wychodzeniem z domu. To może rzutować na konsumpcję, plany prowadzenia biznesów, a w rezultacie dławić wzrost gospodarczy. Ale też nie wiadomo, czy nowa fala przyrostu zachorowań utrzyma się tydzień, miesiąc czy dłużej. Władze państwowe są lepiej przygotowane niż na początku roku, a banki centralne zapewniły bufor bezpieczeństwa dla aktywów finansowych. Ciężko zbudować trwały rajd ryzyka, ale też nie ma silnego przekonania do totalnej ucieczki.

Aura niezdecydowania silnie odznacza się w notowaniach EUR/USD, który od czterech tygodni nie może wyrwać się z poza przedział 1,1175-1,1350. Ostatni silny ruch wzrostowy z przełomu maja i czerwca zbiegł się z rajdem rynku akcji i opierał o oczekiwania szybszego niż wcześniej zakładano tempa ożywienia gospodarczego. Ale gdy wstępny pęd się wyczerpał, a na rynek zaczęły trafiać raporty o dynamicznym wzroście chorych na COVID-19, EUR/USD zagubił kierunek. Analiza fundamentów gospodarek USA i strefy euro jest tutaj na drugim planie, gdyż perspektywy są uzależnione od ścieżki rozwoju pandemii. Przeważa zatem status dolara jako bezpiecznej przystani wspólnie z wpływem masowej ekspansji monetarnej Fed. Jeśli rynek zacznie się obawiać drugiego dna recesji, USD będzie zyskiwał, podczas gdy EUR potrzebuje powrotu zdecydowanego apetytu na ryzyko i wznowienia rajdu rynku akcji (co też oznacza odpływ kapitału z dolara).

Wakacyjny marazm odbija się także na notowaniach złotego, co dla EUR/PLN oznacza zakotwiczenie blisko 4,47. Wprawdzie można zaznaczyć, że kurs niebezpiecznie flirtuje z górnym zakresem wielotygodniowej konsolidacji 4,41-4,4820, to nie widać, aby nasilała się presja na większe osłabienie złotego. Wczoraj bez większej reakcji przyjęta została rewizja prognoz gospodarczych Komisji Europejskiej, według których PKB Polski skurczy się w tym roku o 4,6 proc. (w maju KE szacowała spadek o 4,3 proc.). Nowe prognozy pokazały, że w 2020 r. recesja w całej UE będzie głębsza niż wcześniej sądzono, choć w Polsce spadek będzie najmniejszy. Innymi słowy otoczenie gospodarcze w Europie jest niekorzystne, ale Polska wygląda na tym tle najlepiej. Jednak wysoka niepewność prognoz w aktualnych warunkach powoduje, że dla rynków raport KE nie jest żadną wskazówką. Poza tym brak zdecydowanego kierunku na rynkach zewnętrznych z pewnością nie pomaga w rozruszaniu rynku złotego, ale też zbliżająca się druga tura wyborów prezydenckich powstrzymuje inwestorów od zwiększania alokacji (nawet jeśli w wyniku wyborów nie widzimy impulsu do trwałego ruchu).

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Mimo ulewnych deszczy w Polsce wciąż mamy suszę. Krótkotrwałe i intensywne opady powodują lokalne podtopienia. Występowanie tych pozornie wykluczających się zjawisk jednocześnie jest efektem zmian klimatycznych. Każdy może jednak podjąć działania realnie poprawiające sytuację.

Ulewne deszcze, podtopienia i susza – tak jest w Polsce

Ostatnio w Polsce walczyliśmy z tzw. powodziami błyskawicznymi. Pojawiły się one po ulewnych deszczach i bardzo szybko doprowadzały do podtopień. Podczas nawałnic lub kilku następujących po sobie burz z intensywnymi opadami spada tak dużo wody, że ziemia nie jest w stanie jej przyjąć. Obserwowaliśmy to m.in. przed ostatnim weekendem czerwca w okolicach Przeworska na Podkarpaciu.

– Informacje o podtopieniach wielu osobom mogą wydawać się zaskakujące. Przecież chwilę wcześniej media ostrzegały o zagrożeniu suszą. Niestety, w wielu miejscach Polski jest ono aktualne. Intensywne i krótkotrwałe opady wsiąkają do ziemi w minimalnym stopniu, spływając w szybkim tempie do niżej położonych miejsc. To prowadzi z kolei do występowania rzek z ich koryt – mówi Anna Sawicka, ekspert ds. rozwoju strategii ekologicznej Banku Ochrony Środowiska.

Powtarzające się od kilku lat bezśnieżne zimy dodatkowo wpływają na obniżenie poziomu wód podziemnych. Odbudowę zasobów wodnych mogą zapewnić tylko mniej intensywne, ale długotrwałe opady.

To efekty zmian klimatycznych. Jeszcze możemy poprawić sytuację

Przyczyną występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych są zmiany klimatyczne. W dużej mierze odpowiada za nie efekt cieplarniany. Przemysł, transport i intensywna hodowla zwierząt sprawiają, że do atmosfery trafiają duże ilości m.in. dwutlenku węgla. To prowadzi do wzrostu temperatury na Ziemi i zaburzenia równowagi opadowej. Kłopot stanowi także postępujący rozwój obszarów miejskich.

– Coraz większe tereny zajmują ulice, place i chodniki. Zastępują one łąki i lasy – wszelkie powierzchnie nieutwardzone, biologicznie czynne, które dotychczas wchłaniały wody opadowe. Dlatego tak ważna jest dbałość o oazy zieleni w naszym otoczeniu, m.in. miejskie parki. Działać może każdy, np. tworząc łąkę kwietną. Jest to proste i tanie, a korzyści duże. Tego rodzaju roślinność nie tylko cieszy oczy pięknymi kolorami, ale przede wszystkim wiąże wilgoć w glebie. Jeśli wysiejemy rośliny miododajne, pomożemy także pszczołom – podkreśla Anna Sawicka.

Warto zadbać też o magazynowanie deszczówki. Można gromadzić ją w zbiorniku retencyjnym, a w dowolnej chwili wykorzystać do prac gospodarczych lub podlewania ogrodu. Jeżeli zbudujemy odpowiednią instalację, deszczówkę wykorzystamy nawet w domu – do takich czynności jak spłukiwanie toalety lub pranie.

Pieniądze w zasięgu ręki

Rządowy program „Moja Woda” oferuje wsparcie na inwestycje związane z wykorzystywaniem zatrzymanej wody, w tym budowę zbiornika retencyjnego. Przedsięwzięcie może zostać dofinansowane w wysokości nawet 80 procent jego wartości, w kwocie nie wyższej niż 5 tys. zł. Od 1 lipca wnioski są przyjmowane w Wojewódzkich Funduszach Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Warto również zapoznać się z produktami oferowanymi przez bank  specjalizujący się w inwestycjach proekologicznych. Samorządy z kolei mogą wziąć udział w konkursie „Miasto z klimatem”. Dzięki inicjatywie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwa Klimatu można sfinansować m.in. likwidację powierzchni nieprzepuszczalnych w miastach.

Realizacja rozpoczętych projektów biurowych idzie w Krakowie pełną parą. Budowa nowych inwestycji uzależniona będzie jednak od popytu na biura, których odbiorcą na krakowskim rynku jest głównie sektor usług dla biznesu    

Krakowski rynek biurowy w regionach nie ma sobie równych. Kraków to też największy w kraju ośrodek dla sektora nowoczesnych usług dla biznesu. Pracuje w nim najwięcej osób w Polsce. W 234 centrach obsługi biznesu w stolicy Małopolski zatrudnionych jest już prawie 80 tys. ludzi. W ciągu ostatnich 4 lat, według danych ABSL, w outsourcingu znalazło w mieście pracę ponad 26 tys. osób.

I to właśnie sektor nowoczesnych usług dla biznesu generuje największe zapotrzebowanie na krakowskie biura. W 2018 roku całkowity popyt na powierzchnię biurową w Krakowie przekroczył 200 tys. mkw., a w 2019 roku aktywność najemców przyniosła rekordowy wynik 267 tys. mkw. powierzchni. W pierwszym kwartale tego roku na krakowskim rynku również wynajęte zostało więcej biur niż rok temu, ponad 62 tys. mkw. Najwięcej umów podpisały firmy z sektora usług i IT.

Napływ inwestorów zahamowany

Kraków, który dysponuje już blisko 1,5 mln mkw. powierzchni, swój potencjał biurowy zwiększa przede wszystkim dzięki rozwojowi firm z sektora BPO, SSC/GBS, IT oraz R&D. Od 2016 roku zasoby biurowe w mieście wzrosły prawie dwukrotnie. Miasto efektywnie wykorzystywało możliwości, jakie dawało zainteresowanie ze strony zagranicznego biznesu. Dziś kryzys wywołany przez COVID-19 ograniczył napływ inwestorów, którzy czekają teraz na dalszy rozwój wypadków. Jego skutki odczuwa także branża usług dla biznesu, jednak w mniejszym stopniu niż inne sektory działalności usługowej. Outsourcing odznacza się bowiem  wysoką elastycznością i zdolnością dostosowywania się do sytuacji rynkowej.

– Silne upowszechnianie pracy zdalnej wywrze niestety prawdopodobnie w dłuższej perspektywie, nie tylko w Krakowie, negatywny wpływ na rynek najmu i popyt na powierzchnie biurowe. W czerwcu powrót pracowników do biur nie okazał się wcale masowy. Szacunkowe dane wskazują, że tylko około jedna trzecia pracowników pracowała znów w firmowych biurach – mówi Emilia Kalińska, Senior Leading Negotiator w Walter Herz.

– Wyraźnie już widać, że COVID-19 w znacznym stopniu przyspieszy rozpoczętą wcześniej transformację środowiska pracy w stronę mobilności. Przeszło połowa pracowników biurowych może już teraz na stałe wykorzystywać elastyczny model pracy. W związku z tym w nadchodzących miesiącach możemy spodziewać się zmian na rynku biurowym, których podłożem będzie rewizja strategii firm, dotycząca organizacji pracy i realnego zapotrzebowania na powierzchnię biurową – prognozuje Emilia Kalińska.

Poszukiwanie bardziej elastycznych warunków najmu

Mateusz Strzelecki, Partner / Head of Regional Markets w Walter Herz także uważa, że w najbliższym czasie część z najemców będzie prawdopodobnie dążyć do uzyskania bardziej elastycznych warunków najmu, które będą pozwalały na bieżąco dostosowywać wielkość zajmowanej powierzchni do potrzeb. – Wiele firm będzie poszukiwało sposobów na optymalizację kosztów, decydując się na tańsze lokalizacje albo łącząc na przykład wynajem tradycyjnej powierzchni biurowej z powierzchnią coworkingową, której wybór w Krakowie jest coraz większy. W zeszłym roku oferta flexi biur wzrosła na krakowskim rynku niemal dwukrotnie – informuje Mateusz Strzelecki.

W Krakowie zwiększa się także dostępność tradycyjnej powierzchni. W aglomeracji powstaje ponad 20 projektów, w których znajduje się łącznie przeszło 200 tys. mkw. powierzchni biurowej. W trakcie realizacji jest m.in. Ocean Office Park, High5ive 5, Wadowicka 3, czy Unity Centre. W maju br. Grupa Buma przystąpiła do budowy końcowych etapów swoich dwóch inwestycji – Wadowicka 3 i Tertium Business Park. W czerwcu z kolei firmy Cain International i White Star Real Estate na krakowskim Podgórzu, przy skrzyżowaniu ulic Kuklińskiego i Saskiej rozpoczęły realizację kampusu biurowego – The Park Kraków, w którym zaprojektowane zostało 8 budynków klasy A o łącznej powierzchni 100 tys. mkw.

Większe wymagania banków

Budowy zainicjowanych wcześniej projektów w Krakowie są kontynuowane, niemniej w dłuższej perspektywie obecna sytuacja, w zależności od popytu może wpłynąć na decyzje deweloperów i spowodować przesuwanie w czasie niektórych nowych realizacji. Tym bardziej, że banki wprowadziły teraz ostrzejszą weryfikację wniosków. By uzyskać kredyt inwestorzy muszą liczyć się z większymi oczekiwaniami w kwestii zabezpieczenia poziomu przednajmu, który przed COVID-19 był wymagany na poziomie 30 proc., a obecnie dochodzi do 50-60 proc.

Z drugiej strony na uwagę zasługuje niezwykle wysoki poziom transakcji inwestycyjnych odnotowany na rynku nieruchomości komercyjnych w pierwszym półroczu tego roku. Ich wartość wyniosła prawie 2,9 mld euro. Sektor biurowy miał w wolumenie transakcyjnym najwyższy udział, wyższy nawet od segmentu magazynowego. Wysoka aktywność inwestorów przyniosła mu w tym czasie drugi, najlepszy wynik w historii. Mimo globalnej pandemii na budynki biurowe podpisane zostały umowy kupna/sprzedaży o łącznej wartości ponad 1,3 mld euro. W tym, w Krakowie właściciela zmieniły m.in.: High Five 4 i 5 oraz Equal Business Park.

Czym różni się zastój wywołany przez Covid-19 od kryzysu z 2008 roku? Jaki wywarł wpływ na rynek mieszkaniowy? Czy w opinii deweloperów, scenariusz sprzed lat może się powtórzyć? W których aspektach? Sondę prezentuje serwis nieruchomości Dompress.pl

Mirosław Kujawski, członek zarządu Develia S.A.

Obecną sytuację na rynku trudno porównać do kryzysu z 2008 roku, który był wywołany przez typową bańkę spekulacyjną. Dodatkowo rynek wygląda całkiem inaczej, jeśli spojrzymy na ceny i zdolność nabywczą klientów, podaż mieszkań czy zakres dostępnej oferty.

Biorąc pod uwagę obecne zarobki i zdolność kredytową nabywców, aby sytuacja była podobna w zakresie dostępności mieszkań, ceny lokali powinny być dziś niemal dwukrotnie wyższe. Aktualnie, według wyliczeń NBP, za średni zarobek Polacy mogą kupić teraz przeciętnie 0,82 mkw. mieszkania, a w 2007 roku było to tylko 0,48 mkw.

Obecnie także oferta mieszkaniowa jest najniższa w historii, a wskaźnik wyprzedaży na rekordowo niskim poziomie, dwóch kwartałów. W najbliższym czasie możemy oczywiście oczekiwać spadku sprzedaży, jak również wstrzymania wielu nowych inwestycji. Brak nowej oferty, spotęgują problemy z uzyskaniem pozwoleń na budowę i koniecznych uzgodnień. Pod tym względem pierwszy kwartał 2020 roku był bardzo słaby, a drugi będzie jeszcze gorszy i nie należy spodziewać się poprawy w kolejnych miesiącach.

Zbigniew Juroszek, prezes Atal

Obecna sytuacja jest zgoła odmienna od kryzysu, jaki miał miejsce w 2008 roku. Na tę chwilę sytuację z koronawirusem postrzegamy jako zjawisko, które w długiej perspektywie nie powinno mieć znaczącego wpływu na rynek pierwotny. Jest jeszcze zbyt wcześnie na właściwą ocenę sytuacji oraz prognozowanie potencjalnego wpływu, zarówno na popyt na rynku pierwotnym, jak i na ceny mieszkań. Trudno bowiem przewidzieć wszystkie możliwe skutki i czas, w jakim pandemia będzie wpływała na znajdujący się dotychczas w wysokiej fazie aktywności rynek nieruchomości.

Jeśli jednak chodzi o wyniki sprzedaży, w maju zaobserwowaliśmy odbicie i spodziewamy się powrotu do poziomów sprzedaży zbliżonych do notowanych na początku roku. Ponadto, sytuacja na budowach jest stabilna. Obecnie realizujemy i jednocześnie rozpoczynamy przedsięwzięcia inwestycyjne zgodnie z wcześniej przyjętym planem na ten rok. Nie ma więc przesłanek, które pozwoliłyby przypuszczać, że mamy do czynienia z sytuacją zbliżoną w skutkach do kryzysu z 2008 roku.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest

Sytuacja związana z COVID-19 i ta z 2008 roku są podobne pod tym względem, że ich skutki w pewnym stopniu odczuła cała gospodarka. Jeśli chodzi o aktualną sytuację branży deweloperskiej, nie ma w tej chwili przesłanek, aby powtórzył się scenariusz z 2008 roku. Obserwujemy oczywiście spowolnienie w sprzedaży mieszkań, ale sytuacja już zaczyna wracać do normy. Poza tym, wszystkie nasze inwestycje są realizowane zgodnie z harmonogramem. Planujemy rozpoczęcie budowy kolejnych projektów mieszkaniowych na terenie Warszawy. Nie przewidujemy także znaczących spadków cen na rynku mieszkań. Bardziej prawdopodobna jest ich stabilizacja, a nawet wzrost przy założeniu, że nowa podaż na rynku będzie mniejsza.

Małgorzata Ostrowska, członek zarządu i dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

Kryzys 2020, wywołany pandemią COVID-19, w niczym nie przypomina kryzysu finansowego z lat 2008 – 2009. Inne będą też jego konsekwencje. Tamten był typowym kryzysem finansowym, w niewielkim tylko stopniu przeniesionym do realnej gospodarki. Nie zbankrutowała wówczas żadna piekarnia, zakład stolarski czy restauracja. Chyba, że wcześniej nabywały opcje walutowe i źle obstawiły kierunek zmian kursów. Kłopoty miały banki i inne instytucje finansowe. Kryzys przebiegał zatem niejako nad głowami realnych konsumentów. Reasumując, kryzys lat 2008 – 2009 zaczął się „od góry i schodził w dół”.

Kryzys 2020 to konsekwencja lockdown-u, decyzji administracyjnej o zamrożeniu życia, m.in. gospodarczego przez rządy prawie wszystkich krajów w obawie przed rozprzestrzenianiem się koronawirusa. Decyzja ta dotknęła wszystkich przedsiębiorców, przede wszystkim z realnej gospodarki i usług, z dnia na dzień redukując popyt na ich towary i usługi. W wyniku tej decyzji ucierpieli pracodawcy, wytwórcy i pracobiorcy, którzy w dużej mierze pozbawieni zostali możliwości wykonywania pracy i zarobkowania. Porwały się łańcuchy dostaw, rozszerzając kryzys na nowe obszary gospodarki, ograniczając również podaż. Zanikł popyt, zmalała podaż – prosta recepta na kryzys.

Należy tez zauważyć, że ten kryzys spadł na nas w innym momencie budowania społeczeństwa dobrobytu. Zasoby firm i ludzi w Polsce są nieporównywalnie większe w porównaniu z tymi, z jakimi mieliśmy do czynienia  12 lat temu.

Biorąc to wszystko pod uwagę, nie wydaje się, by mogła powtórzyć się sytuacja ze znacznym spadkiem sprzedaży mieszkań, ich produkcją i istotnym spadkiem cen. Raczej będziemy mieli zjawisko interwału, straconych kilku miesięcy. To z pewnością odbije się na wynikach firm, przychodach ludzi i wskaźniku optymizmu, skłonności do inwestycji i konsumpcji.

Monika Perekitko, członek zarządu Matexi Polska

To są dwie zupełnie różne sytuacje. Po pierwsze kryzys z 2008 roku w swojej podstawie miał bańkę związaną z rynkiem nieruchomości w USA. W Polsce także mieliśmy do czynienia z bardzo szybkim, wręcz skokowym wzrostem cen mieszkań, który nie zawsze odpowiadał ich wartości. Rynek po prostu rósł zbyt szybko.

W tej chwili jesteśmy na zupełnie innym etapie rozwoju rynku, który w prawdzie rośnie od dawna, ale w sposób zrównoważony, stabilny i odpowiadający popytowi oraz rozwojowi gospodarczemu. Obecny kryzys to oczywiście olbrzymie wyzwanie społeczne i gospodarcze, które bez wątpienia odbije się także na kondycji rynku nieruchomości. Myślę jednak, że jest to jedna z gałęzi gospodarki, która ucierpi relatywnie mniej niż inne sektory. Należy brać jednak pod uwagę, zmiany strukturalne na rynku, np. stopniowe zwiększenie znaczenia rynku najmu czy najmu długoterminowego. Nie zmienia to faktu, że nowoczesne mieszkanie to wciąż towar deficytowy i rynek ma przed sobą bardzo stabilne perspektywy długofalowego rozwoju. Myślę, że obecny kryzys na pewno znacznie zahamuje wzrost cen. Nie sądzę jednak byśmy mieli do czynienia z gwałtownymi zmianami.

Joanna Chojecka, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Robyg SA.

Obecna sytuacja jest całkowicie różna niż ta w 2008 roku. Zarówno popyt, jak i ceny mieszkań utrzymują się na stabilnych poziomach. Odnotowaliśmy właściwie tylko przejściowe przesuniecie sprzedaży. Branża deweloperska, co potwierdzają wstępne badania rynkowe, to jeden z sektorów, który dobrze radzi sobie w obecnej sytuacji. Większość firm bardzo szybko rozbudowała zdalne systemy komunikacji z klientami, by utrzymywać płyną działalność i kontynuować sprzedaż. Zakładamy, że ewentualne, czasowe zawieszenie decyzji zakupowych nie wpłynie na generalny poziom popytu na mieszkania.

Zuzanna Należyta, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic

Przede wszystkim mamy inną sytuację gospodarczą, inny koszt kredytu i inna relację wynagrodzeń do cen mieszkań. Zakładając średnią cenę 8000 zł/mkw., w 2008 roku można było nabyć 0,36 mkw., a w 2019 roku już 0,56 mkw.

W poprzednim okresie inwestorami byli głównie zagraniczni nabywcy, dla których ceny w Polsce były niskie. Zawierali transakcje pakietowe w większości w systemach 10/90 czy 20/80, z których następnie lawinowo zaczęli się wycofywać. Deweloperzy nagle mieli z powrotem w sprzedaży nawet 80 – 90 proc. mieszkań, które uznawali już za sprzedane.

Nie mamy też obecnie sztucznego stymulatora popytu, jakim były kredyty frankowe, a takie zobowiązania zaciągały osoby, które nie miały zdolności na kredyt w złotówkach. Zakupy były dokonywane często w celach spekulacyjnych, co jeszcze bardziej napędzało wzrost cen.

Obecnie branża zareagowała znacznie szybciej na przewidywane zamrożenie popytu i wiele firm zdecydowało o wstrzymaniu realizacji inwestycji. Według danych GUS, w kwietniu br. rozpoczęto budowę o blisko 40 proc. mniejszej ilości mieszkań niż w kwietniu 2019 roku. Z pewnością wynika to także ze spowolnienia pracy urzędów.

Edyta Kołodziej, dyrektor sprzedaży i marketingu w Nickel Development

Poprzedni kryzys był powiązany z branżą nieruchomości, a obecny nie jest i dlatego uważam, że jego przebieg będzie inny. Staramy się, aby nie powtórzył się scenariusz z ostatniego kryzysu finansowego, bo wyciągnęliśmy z niego wnioski. Wiele natomiast zależy od skuteczności programu odmrażania gospodarki. Trzymamy kciuki za decydentów, aby podejmowali słuszne decyzje, zmierzające do jak najszybszego przywrócenia stanu sprzed epidemii.

Agata Zambrzycka, dyrektor Sprzedaży i Marketingu w Aria Development

Covid-19 nie spowoduje takiego kryzysu, jak w roku 2008. Obserwujemy, że sprzedaż powoli się stabilizuje i wraca do poziomu sprzed wybuchu pandemii. Nie widać też nagłych spadków cen na rynku, choć kilka dużych firm zaproponowało większe promocje. W trzecim etapie Osiedla Natura w ofercie zostało kilka ostatnich mieszkań, których ceny podnieśliśmy, w związku z dużym zainteresowaniem. W Osiedlu Łomianki ceny utrzymujemy na podobnym poziomie, jak przed pandemią.

Ewa Skibińska, marketing manager Grupy BY MADE

Choć w ostatnich miesiącach popyt jest mniejszy niż w okresie sprzed epidemii, już obserwujemy ożywienie na rynku. Po odmrożeniu gospodarki zainteresowanie klientów stopniowo się zwiększa,  choć niektórzy inwestorzy wciąż wstrzymują się z decyzjami.  Analizując skutki epidemii trzeba mieć na uwadze, że w miastach takich jak Wrocław popyt wciąż przewyższa podaż. Budowy realizowane są bez większych zakłóceń, dlatego nie spodziewamy się powtórki z roku 2008. Wciąż mamy do czynienia z duży niedoborem  mieszkań  w Polsce. Po kryzysie sprzed kilkunastu lat deweloperzy stali się ostrożniejsi. Bardziej skłaniają się ku liniowemu niż skokowemu wzrostowi podaży.

Wrocław jest miastem dynamicznym, rozwojowym, jego potencjał się powiększa. Ludzie chcą tu mieszkać, przyjeżdżają z innych miast i ciągle generują popyt. Inwestycje w świetnych lokalizacjach cieszą się dużym zainteresowaniem, co widać na przykładzie budynku Legnicka 60C, położonym w centrum Wrocławia.

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

Sytuacja, z jaką mamy obecnie do czynienia na rynku nieruchomości i w całej gospodarce ma zupełnie inne podstawy niż kryzys z 2008 roku. Wówczas wszystko było podyktowane załamaniem sektora finansowego. Dopiero później dało się odczuć kryzys w innych sektorach gospodarki. Ówczesny kryzys wywołany był zbyt dużą dostępnością kredytów hipotecznych, które niespłacane wywołały upadek instytucji finansowych. Do tego doszedł spadek wartości obligacji i pęknięcie tzw. bańki cenowej. Obecna sytuacja nie została spowodowana przez problemy sektora finansowego, a przez pandemię.  Przed nią koniunktura w branży deweloperskiej była doskonała. Sprzedaż mieszkań była wysoka, co miało potwierdzenie w rosnącej zasobności Polaków. Ten popyt wprawdzie chwilowo się zatrzymał, ale teraz systematycznie się odradza. Covid-19 nie wpłynął również szczególnie mocno na  plany konsumentów dotyczące zakupu mieszkań. Przed pandemią chęć kupna lokalu na rynku pierwotnym deklarowało około 53 proc. konsumentów, a obecnie jest to  około 47 proc. Natomiast zmianie ulega rodzaj  preferowanych nieruchomości. Pandemia sprawiła, że większym zainteresowaniem cieszą się domy, mieszkania z ogrodem czy dużym balkonem lub tarasem. Uważam, że po chwilowym spowolnieniu możemy liczyć na powrót do normalnej sytuacji na rynku nieruchomości. Potwierdzają to sygnały płynące z Azji, która wcześniej uporała się z pandemią.

Autor: Dompress.pl

Transport pasażerski bardzo ucierpiał z powodu koronawirusa. W komunikacji miejskiej spadek przychodów ze sprzedaży biletów szacuje się na ponad 80 proc., podobnie na kolei. Mimo zniesienia większości ograniczeń, wciąż nie ma tylu pasażerów co wcześniej, pojawia się natomiast więcej osób podróżujących na gapę – alarmuje PKP Intercity. W Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor wpisanych jest ponad 115 tys. gapowiczów z łącznym długiem 144,3 mln zł. Tylko w maju w rejestrze przybyło ponad 7 tys. osób, a kwota zaległości z tytułu nieopłaconych kar za jazdę bez biletu wzrosła o prawie 8 mln zł.

Pandemia uderzyła po kieszeni wiele obszarów gospodarki, ale przewóz osób jest jednym z tych, który ucierpiał najbardziej. W Warszawie w marcu ZTM sprzedał o 3,5 mln mniej biletów niż w tym samym miesiącu rok temu, to spadek o 53 proc. Ze sprzedaży biletów uzyskano o blisko 37 mln zł mniej niż w porównywalnym okresie, a to oznacza ponad 44 proc. straty. W Krakowie liczba pasażerów zmniejszyła się o 90 proc. Tygodniowe wpływy z biletów z 8 mln zł spadły do 600 tys. zł. Polscy przewoźnicy kolejowi stracili od 70 do ponad 90 proc. pasażerów. Średni spadek rezerwacji biletów w PKP Intercity wyniósł 94 proc. Spółka odwołała 60 proc. pociągów, a 8 proc. miało skrócone trasy.

Niestety koronawirus nie jest jedynym utrapieniem firm zajmujących się transportem masowym. – Zestawiając liczbę podróżnych z liczbą gapowiczów z rozczarowaniem odnotowaliśmy, że w okresie zmniejszonego ruchu pasażerskiego, w niektórych pociągach istotnie wzrósł odsetek osób podróżujących bez ważnego biletu – zwraca uwagę radca prawny Michał Wojdat, Naczelnik Wydziału w Biurze Rozliczeń, Reklamacji i Windykacji PKP Intercity. – A przecież każdy nieopłacony przejazd zmniejsza możliwości inwestycyjne PKP Intercity, nakierowane na podnoszenie komfortu i jakości świadczonych usług. Godzi to nie tylko w interesy spółki, ale także pozostałych podróżnych korzystających z naszych usług. Dlatego też cały czas angażujemy się w sprawy windykacji należności od gapowiczów, a jednym z narzędzi wykorzystywanych w tym procesie jest trwająca od początków 2016 roku współpraca z BIG InfoMonitor umożliwiająca nam wpis dłużników do rejestru – dodaje.

W warunkach trudnych finansowo dla transportu pasażerskiego widać rosnące zniecierpliwienie wobec jeżdżących bez biletu i większą determinację w ściąganiu należności i kar. – Na koniec maja odnotowaliśmy w bazie ponad 115 tys. gapowiczów z łącznym długiem przekraczającym 144,3 mln zł. Gdy w ciągu roku liczba osób jeżdżących na gapę wzrosła o ponad 17,7 tys., a nieopłacone kary za brak biletu o prawie 20,2 mln zł, tylko w maju zgłoszonych zostało ponad 7 tys. nowych gapowiczów i prawie 8 mln zł długu – podkreśla Rafał Gołębiewski, Ekspert Departament Rynku Korporacyjnego BIG InfoMonitor. – Zarządcom firm transportowych chodzi o odzyskanie średnio od jednej osoby ok. 1250 zł – dodaje.

A liczy się każda złotówka. Eksperci z branży wskazują, że pandemia spowoduje, że trzeba będzie na nowo opracować systemy komunikacji miejskiej i międzymiastowej. Dylematy dotyczą przede wszystkim pasażerów, którzy nie będą chcieli jeździć zatłoczonymi autobusami, tramwajami czy metrem. Część z nich przesiądzie się do samochodów, a część po odwołaniu stanu epidemicznego pozostanie w trybie pracy zdalnej. Przewoźnicy muszą się więc liczyć z tym, że wpływy z biletów będą spadać, a zaostrzone normy bezpieczeństwa spowodują, że koszty przewozu pasażerów wzrosną.

Wsiąść do pociągu byle jakiego, ale z biletem

PKP Intercity, po zakończeniu okresu największych obostrzeń, stopniowo przywraca i uruchamia kolejne połączenia zarówno krajowe, jak i międzynarodowe oraz wydłuża trasy pociągów, które wcześniej zostały skrócone w związku z zagrożeniem epidemicznym. W wakacje codziennie po torach będzie kursować ponad 400 pociągów spółki.

– Przypominamy pasażerom, że od początku czerwca obowiązują nowe zasady podróżowania z PKP Intercity. W związku z nadal obowiązującym limitem zajętości miejsc w pociągach, przejazd składami PKP Intercity jest możliwy wyłącznie z biletem wskazującym miejsce do siedzenia. Brak biletu lub brak pobranej miejscówki do biletu okresowego będzie oznaczał konieczność uiszczenia opłaty dodatkowej, która zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi pięćdziesięciokrotność najtańszego biletu, czyli 650 zł. Jeśli gapowicz nie płaci kary, informację o tym przekazujemy do Rejestru BIG. Od początku współpracy zgłosiliśmy przeszło 120 tysięcy informacji. Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor traktujemy jako użyteczne narzędzie na każdym etapie windykacji – mówi Michał Wojdat .

PKP Intercity nie jest jedyną firmą transportową korzystającą z narzędzia windykacyjnego jakim jest wpis osoby, która nie zapłaciła w terminie kary za jazdę na gapę do rejestru dłużników BIG. W ostatnim czasie dołączył do nich również Miejski Zakład Komunikacji w Nysie. W efekcie 300 nyskich dłużników MZK już może się spodziewać wezwań do zapłaty. Zaległości względem MZK w Nysie przekroczyły 378 tys. zł.

– Wykorzystanie Rejestru Dłużników BIG, to skuteczne rozwiązanie dla tego sektora. Już sama groźba dopisania informacji do systemu, do którego tak często zaglądają banki, powoduje, że 67 proc. dłużników dokonuje płatności do 30 dni po otrzymaniu wezwania. Nawet 26 proc. zobowiązań dłużników wpisanych do rejestru zostaje usuniętych w ciągu pierwszych czterech miesięcy od ich wpisania. Cały proces trwa znacznie krócej niż skierowanie sprawy do sądu czy windykacji. Po całkowitej spłacie zadłużenia informacja o długu jest usuwana i nie są przechowywane żadne dane historyczne, co dodatkowo motywuje dłużnika do spłaty – zaznacza Rafał Gołębiewski.

– Wielu gapowiczów to osoby wchodzące w dorosłe życie lub znajdujące się w okresie swojej największej aktywności, które prędzej czy później wykazują zainteresowanie różnego rodzaju ofertami m.in. pożyczkowymi, kredytowymi czy telekomunikacyjnymi. Niestety obecność w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor może im pokrzyżować wiele planów, dlatego współpraca wierzycieli z BIG ułatwia egzekucję na każdym etapie dochodzenia należności, zarówno na etapie polubownym (kiedy np. gapowicze chcą uniknąć negatywnych konsekwencji wpisu) czy na etapie sądowo-egzekucyjnym, ale też po jego bezskutecznym zakończeniu, bo wpis długu w rejestrze cały czas będzie istniał. Dopóki nie zostanie uregulowany, sprawdzające klienta banki, telekomy i inne firmy będą widziały zaległość. I nie będą skore zaufać dłużnikowi i podpisać z nim umowy – wyjaśnia Michał Wojdat.

Profil statystycznego dłużnika-gapowicza

W ujęciu wiekowym dłużników gapowiczów, w Rejestrze BIG InfoMonitor najwięcej, bo aż jedna trzecia – ma między 35 a 44 lata. Jest ich blisko 37 tys. Dlatego też profil statystycznego gapowicza to wbrew pozorom nie osoba, która niedawno odebrała dowód osobisty, lecz stateczny czterdziestolatek. Wśród gapowiczów czterech na pięciu obecnych w rejestrze to właśnie panowie.

Gdzie mieszka najwięcej pasażerów na gapę?

Gdyby przypisać gapowiczowi adres, to najwięcej nieuczciwych pasażerów zamieszkuje woj. mazowieckie – ponad 28 tys., śląskie – prawie 23 tys. oraz pomorskie – prawie 10,5 tys. osób. Regiony te dominują również pod względem najwyższych kwot zaległości. – Najmniej dłużników – gapowiczów pochodzi z województw: podlaskiego, opolskiego i lubuskiego. Ale czy tam akurat pasażerowie mają najwyższą moralność, a najniższą na Mazowszu? Niekoniecznie, statystyki widoczne w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor, to w dużej mierze wynik aktywności firm przewozowych w zgłaszaniu swoich dłużników do rejestru – zauważa Rafał Gołębiewski.

Najwyższe średnie zadłużenie na osobę mają mieszkańcy województwa podlaskiego – 1590 zł oraz łódzkiego – 1588 zł. Rekordzista pochodzi z Pomorza, z tytułu jazdy bez biletu uzbierał kar na łączną kwotę niemal 219 tys. zł.

Firmy dowolnej wielkości mogą ponownie otwierać i wznawiać działalność, dbając  przy tym o zdrowie i bezpieczeństwo swoich pracowników, a to dzięki nowym możliwościom monitorowania odległości dla zachowania odpowiedniego dystansu społecznego, bezdotykowym wejściom czy wykrywaniu gorączki.

Firma Hewlett Packard Enterprise (HPE) ogłosiła pięć nowych rozwiązań w zakresie powrotu do pracy, które pomogą organizacjom przyspieszyć przywracanie działalności biznesowej po COVID-19. Nowe rozwiązania, które pomogą w kontrolowaniu rozprzestrzeniania się wirusa i zapewnią ciągłość biznesową, będą wdrażane i zarządzane za pośrednictwem usług HPE Pointnext Technology Services. Rozwiązania te będą skalowalne dla firm każdej wielkości, wykorzystując bezpieczne, wysokowydajne serwery HPE dla urządzeń brzegowych, infrastrukturę sieciową opartą na AI Aruba oraz technologie z ekosystemu partnerów HPE.

HPE ściśle współpracuje z klientami, którzy doświadczyli przestojów z powodu przestojów związanych z COVID-19 i pomaga utrzymać ich działalność poprzez stworzenie lub udoskonalenie możliwości pracy zdalnej. Jednym z przykładów jest wdrożenie udoskonalonej, bezpiecznej łączności i rozwiązań VDI dla wsparcia telepracy. Ponadto, aby pomóc klientom w oszczędzaniu kapitału i obniżeniu ryzyka finansowego, HPE zaoferowało 2 mld dol. na finansowanie i nowe programy za pośrednictwem HPE Financial Services. Oferty te obejmują rozliczenia międzyokresowe lub redukcję kosztów, wynajem krótkoterminowy oraz generowanie środków pieniężnych poprzez przekształcenie istniejących, posiadanych zasobów IT na kapitał, który może być wykorzystany do zakupu nowych, zmodernizowanych technologii.

Pięć nowych rozwiązań wspierających powrót do pracy wprowadzonych przez HPE wesprze kolejny etap u klientów, którzy oczekują, że przynajmniej część ich pracowników bezpiecznie powróci do biur lub zakładów pracy. Do klientów HPE, którzy już zaczęli wdrażać te rozwiązania, należą zarówno duże międzynarodowe lotniska i globalne zakłady przetwórstwa spożywczego czy opakowań, jak i sklepy detaliczne i biura firmowe.

Nowe rozwiązania obejmują monitorowanie odległości dla zachowania odpowiedniego dystansu społecznego, bezdotykowe wejścia, wykrywanie gorączki, rzeczywistość rozszerzoną i wizualne doradztwo zdalne, a także alerty w miejscu pracy i wymianę informacji.

„Od czasu wybuchu epidemii COVID-19, nasi klienci zwracają się do HPE w celu uzyskania pomocy w dostosowaniu się do wyjątkowych wyzwań, jakie stawia przed nimi pandemia, w celu utrzymania ciągłości działalności biznesowej. Byliśmy przy nich przez cały ten trudny okres, począwszy od wsparcia przejścia na zdalną obsługę za pomocą naszych kompleksowych rozwiązań w zakresie wirtualnego interfejsu pulpitu (VDI), a skończywszy na pomocy w powrocie do pracy i nowej normalności” – powiedział Saadat Malik, wiceprezes IoT i Intelligent Edge Services w HPE. „Nasze nowe, solidne rozwiązania, wykorzystujące szereg technologii HPE i możliwości partnerów, pomagają firmom w bezpiecznym przejściu na nowy system, opierając się jednocześnie na wysoce zróżnicowanej, długoterminowej strategii cyfryzacji miejsca pracy”
– dodaje Malik. 

Osiągnięcie ciągłości działania i utrzymanie zdrowia dzięki pięciu nowym rozwiązaniom HPE w zakresie powrotu do pracy.

Pięć nowych rozwiązań wspierających powrót do pracy zostanie wdrożonych przez dział HPE Pointnext Technology Services, która dysponuje różnorodną wiedzą fachową i wsparciem na skalę światową oraz łączy szerokie możliwości HPE w zakresie sprzętu i oprogramowania w połączeniu z ofertą partnerów.

Nowe rozwiązania będą wykorzystywały serwery HPE ProLiant, systemy HPE EdgeLine Converged Edge Systems i infrastrukturę sieciową wspieraną przez Aruba AI do zasilania i przetwarzania danych z kamer oraz analizy wideo na brzegu sieci, a także umożliwią usługi lokalizacyjne. Rozwiązania te wykorzystują również technologie partnerów, którzy zapewniają inteligentny nadzór za pomocą kamer monitorujących i termowizyjnych, a także oprogramowanie AI do analizy wideo (SAFR™ firmy RealNetworks, Venzo Secure). Rozwiązania umożliwiające powrót do pracy oferują klientom następujące korzyści: 

• Monitorowania odległości dla zachowania odpowiedniego dystansu społecznego – wsparcie pracodawców zarówno w monitorowaniu, jak i wdrażaniu wytycznych. Przykłady zastosowania obejmują ostrzeganie pracowników za pośrednictwem urządzeń z funkcją Bluetooth, jeśli są zbyt blisko siebie przez dłuższy czas, lub wykorzystanie analizy wideo w celu weryfikacji czy twarz pracownika jest zabezpieczona maską w wymaganych do tego lokalizacjach.
• Bezdotykowe wejścia – stosowanie bezpiecznego i higienicznego sposobu wejścia pracowników do miejsca wykonywania pracy bez konieczności dotykania klamek i innych punktów wejścia. Rozwiązanie to wykorzystuje rozpoznawanie twarzy do bezdotykowego dostępu, a także do wieloczynnikowej kontroli dostępu i weryfikacji tożsamości osoby.
• Wykrywanie gorączki – identyfikacja osób z podwyższoną temperaturą ciała za pomocą kamer termowizyjnych, uczenia maszynowego i analityki wideo w celu proaktywnego ostrzegania pracowników i personelu dla zapewnienia im bezpieczeństwa i zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się wirusa.

• Rozszerzona rzeczywistość i wizualne doradztwo zdalne – umożliwienie pracownikom na miejscu efektywnej współpracy z pracownikami zdalnymi w celu sprawnego wykonywania skomplikowanych czynności konserwacyjnych. Oferując zdigitalizowane, trójwymiarowe wizualizacje systemu lub maszyny, pracownik zdalny może zidentyfikować problem, jak np. pęknięty zawór gazu lub wody w hali produkcyjnej, aby zawnioskować o niezbędne i terminowe naprawy. 

• Alerty w miejscu pracy i wymiana informacji – wsparcie pracodawców w dzieleniu się informacjami o miejscu pracy i wysyłaniu pracownikom alertów dotyczących konkretnej lokalizacji za pomocą aplikacji i pulpitów nawigacyjnych. Pracownicy otrzymują powiadomienia w czasie rzeczywistym dotyczące konkretnej lokalizacji w budynku, a także te o wszelkich zmianach lub aktualizacjach pojawiających się na miejscu w czasie, gdy firmy przechodzą do normalnej działalności.

Przyspieszenie powrotu do działalności dla każdej firmy bez względu na skalę działania

ISA SpA, producent i dostawca wyposażenia wnętrz we Włoszech, wdrożył już niektóre z tych rozwiązań w celu monitorowania odległości i czasu trwania interakcji między pracownikami oraz ostrzegania ich za pomocą powiadomień push, jeśli zbyt blisko przebywali pośród innych. 

Współpraca CBRE i Forbis Group nabiera tempa. Efektem pierwszych, wspólnych działań jest wykonanie realizacji biurowej dla Cisco Systems Poland Sp. z o.o. przy ulicy Domaniewskiej w Warszawie. Dzięki sprawnie przeprowadzonemu procesowi oraz zaangażowaniu ekspertów CBRE i Forbis Group realizacja została wykonana zgodnie z harmonogramem, pomimo zatrzymania gospodarki. 

CBRE i Forbis Group zrealizowali wspólnie projekt dla Cisco Systems Poland Sp. z o.o. Plan zakładał zmiany aranżacyjne na całkowitej powierzchni 1900 metrów kwadratowych. CBRE reprezentował klienta i nadzorował cały przebieg prac budowlanych, podczas gdy Forbis Group realizował prace budowlane, jako generalny wykonawcza, zgodnie z dostarczonym projektem. Za sukcesem realizacji stoi sprawna i bezproblemowa współpraca ekspertów działu Building Consultancy z CBRE oraz ekspertów Forbis Group.

Jesteśmy bardzo zadowoleni, że nasza współpraca z CBRE pozwala nam przynosić wymierne korzyści dla klientów. Realizacja dla Cisco Systems Poland Sp. z o.o. jest tego najlepszym przykładem. Mimo licznych utrudnień, związanych z pandemią i ograniczeniem spotkań do zdalnych telekonferencji, udało nam się wspólnie z CBRE z sukcesem zrealizować wymagający projekt – zaznacza Marcin Powierza, współwłaściciel Forbis Group. 

Prace budowlane rozpoczęły się w marcu, czyli w czasie, kiedy w kraju wprowadzano lockdown i wszelkie restrykcje związane z pandemią koronawirusa. Głównym celem stało się utrzymanie prac budowlanych i założonego terminu. Wprowadzony został szereg zabezpieczeń i procedur, mających na celu zminimalizowanie ryzyka związanego z pojawieniem się osoby zakażonej na budowie. Kilkuetapowe mierzenie temperatury, separacja stanowisk pracowniczych, wymienna koordynacja pracowników nadzorujących budowę – wszystkie te rozwiązania miały na celu utrzymanie ciągłości prac budowlanych nawet w przypadku, gdyby pojawiła się osoba chora na budowie. Wszystkie te procedury zostały wprowadzone jeszcze przed zaleceniami Ministerstwa Zdrowia.

Pomimo wielu komplikacji, z którymi aktualnie mierzy się większość inwestycji w Europie, takich jak np. opóźnienia w dostawach sprzętu i materiałów produkowanego poza granicami kraju czy zmniejszenie dostępnych mocy przerobowych, udało się uzyskać to co jest naszym głównym celem – pełne zadowolenie naszego wspólnego klienta. Myślę, że nasza stała współpraca z Forbis Group nabiera na znaczeniu szczególnie w takich sytuacjach, zaufanie i partnerskie zasady współpracy pozwoliły nam zareagować niezwłocznie i sprawnie dostosować się do nowej sytuacji. – komentuje Michał Mróz, project manager ze strony CBRE.

Dzięki współpracy CBRE i Forbis Group, której nie pokrzyżowała nawet panująca pandemia, cały projekt udało się zrealizować zgodnie z harmonogramem, który nie uwzględniał przesunięć i opóźnień.

Firma S.C. Johnson, która jest liderem globalnego rynku profesjonalnych oraz domowych środków czystości, wsparła globalną walkę z wirusem COVID 19. Przedsiębiorstwo do tej pory ofiarowało ponad milion dolarów na rzecz walki ze skutkami wirusa w Europie. Tylko do Polski przekazano dary oraz bezpośrednie wsparcie finansowe o łącznej wartości 133.000 dolarów (ponad pół miliona złotych).

Zasoby te są częścią kompleksowego wsparcia organizacji działających na rzecz ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, a także pomocy osobom dotkniętym w wyniku pandemii. W perspektywie globalnej na ten cel firma przeznaczyła kwotę 10 milionów dolarów.

Firma SC Johnson pomoc skierowała do szerokiego grona organizacji walczących
ze skutkami COVID-19, zlokalizowanych w 15 krajach Europy.

W Polsce wsparciem finansowym objęto wybrane szpitale oraz organizacje społeczne:

• $55,946 (220,000 zł) otrzymała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (WOŚP) – środki zostały przekazane na zakup sprzętu dla polskich szpitali walczących
  z pandemią COVID-19 w kraju oraz w celu wspierania działań na rzecz lokalnych społeczności
• $15,258 (60,000 zł) otrzymał Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki
  w Gorzowie Wielkopolskim – pieniądze te mają ułatwić niesienie pomocy pacjentom poszkodowanym przez wirus COVID-19,
• Ponad 139.000 sztuk produktów firmy (wycenianych na kwotę 946,076 złotych) zostało przekazanych Hospicjum Św. Kamila w Gorzowie Wielkopolskim oraz Stowarzyszeniu Otwarte Drzwi – w celu wsparcia osób objętych opieką tych organizacji.

Wśród działań na rzecz innych krajów europejskich wyróżnić można m.in.:

• Współpracę z niemieckimi organizacjami społecznymi Gute Nacht Bus oraz Tafel Erkrath – w celu organizacji noclegu, pomocy społecznej oraz transportu dla osób potrzebujących.
• Pomoc miejskiemu ośrodkowi pomocy społecznej w Sztokholmie przy zakupie jedzenia oraz środków higieny dla bezdomnych,

• Partnerstwo z Czerwonym Krzyżem poprzez wsparcie ze strony firmy pracowników służby zdrowia oraz osób potrzebujących. Pomocą objęto Austrię, Wielką Brytanię, Węgry oraz teren Niemiec,
• Wsparciu ośrodków zdrowia w Wielkiej Brytanii udzielonego w partnerstwie z Fundacją NHS Charities Together – w celu zapewnienia pomocy pacjentom oraz pracownikom służby zdrowia w rejonach z najwyższą liczbą poszkodowanych przez COVID-19. Podczas tych działań w szczególności zadbano o zdrowie pracowników obciążonych stresem – poprzez organizację dostaw posiłków, jak również dołożono starań mających na celu zapewnienie możliwości relaksu w przerwach od pracy,
• Dostarczenie sprzętu dla Szpitala Luigi Sacco przy pomocy ze strony Fundacji Francesca Rava we Włoszech. Ponadto, firma wsparła też dwie organizacje dobroczynne: Lega Italiana per la Lotta contro i Tumori (LILT) oraz OBM ONLUS– które opiekują się kobietami w ciąży oraz nowonarodzonymi dziećmi, zagrożonymi działaniem COVID-19,
• Przekazanie środków finansowych dla Lekarzy Bez Granic w Hiszpanii, którzy zapewniali obecność profesjonalnych lekarzy podczas działań jednostek pogotowia wzywanych do osób zarażonych COVID-19,
• Pomoc Fundacji SOS Covid w Portugalii, która zapewniała sprzęt ochronny lekarzom spieszącym na ratunek pacjentom zarażonym wirusem,
• Wsparcie Fundacji Margareta of Romania Royal poprzez pomoc w powstaniu systemu telefonicznych porad dla seniorów, gdzie można było skonsultować się z psychologiem, poprosić o dostarczenie produktów spożywczych albo zorganizować dostawę zakupów, jeśli osoba potrzebująca nie miała dostępu do internetu,

Dzięki globalnemu partnerstwu z organizacją Save the Children, firma pomogła również dzieciom i młodzieży, które miały ograniczony dostęp do szkół w czasach pandemii w Wielkiej Brytanii oraz Hiszpanii. To nowa inicjatywa, której celem jest umożliwienie dzieciom i młodzieży zdobywania wiedzy oraz poznawania nowoczesnych sposobów radzenia sobie z zagrożeniami czyhającymi na zdrowie naszych najbliższych.

W którą stronę będzie ewoluował światowy marketing w wyniku pandemii? Coroczna, szósta edycja międzynarodowego badania marketerów „Salesforce State of Marketing” wskazuje nasilenie trendów, które ujawniły się już w latach ubiegłych. Niezalenie od sytuacji makroekonomicznej klient musi być w centrum uwagi. Jednak z powodu wirusa na jeszcze szybszy wzrost może liczyć wirtualna rzeczywistość oraz technologie oparte na sztucznej inteligencji. Niezmiennie w najwyższej cenie są też wszystkie kompetencje miękkie. 

Międzynarodowe badanie specjalistów zajmujących się marketingiem, co roku realizowane przez Salesforce na potrzeby raportu „State of Marketing” zbiegło się z ogólnoświatowym kryzysem COVID-19. Jak wiadomo, pandemia wywołała nie tylko ogromne zawirowanie w światowej gospodarce, ale i różnego rodzaju przetasowania w hierarchiach wartości. Jakie trendy ujawniły się w obliczu tak wielkich zmian rynkowych?

Ważne wnioski z raportu

• Wrażenia klienta z kontaktu z firmą i produktem (Customer Experience) jeszcze bardziej na topie – obecnie już 84% klientów i konsumentów twierdzi, że doświadczenia dostarczane przez firmy są równie ważne jak ich produkty i usługi (to wzrost o 4% w stosunku do badania z 2018 r.).
• Skuteczny marketing wymaga dostępu do danych – niemal 4/5 firm (78%) potwierdza, że ich działania ukierunkowane na zarządzanie zaangażowaniem klientów wynikają z przetwarzanych danych.
• Zarządzanie Customer Experience jest w centrum uwagi nawet tych firm, które mają gorsze wyniki od średniej w branży – 68% z grupy underperformers prowadzi działania marketingowe dla budowania odpowiednich doświadczeń swoich klientów. W grupie o ponadprzeciętnych rezultatach (high performers) działania takie prowadzi aż 88% firm.
• Tradycyjne podejście do marketingu ogranicza i hamuje osiąganie rezultatów biznesowych – 69% badanych firm twierdzi, że marketing tradycyjny ogranicza zaangażowanie klienta. To duży wzrost w stosunku do 2018 r., kiedy z twierdzeniem takim zgadzało się 37% firm.
• Upowszechnianie sztucznej inteligencji (AI) – AI to wschodząca gwiazda wśród nowoczesnych technologii; jej wykorzystanie w marketingu wzrosło z 29% firm w 2018 r. do 84% w roku 2020.
• Firmy powinny nie tylko szanować i chronić dane swoich klientów, ale też zachować pełną przejrzystość w procesach zarządzania nimi – 58% konsumentów i klientów firm czuje się komfortowo, gdy ich dane są wykorzystywane w sposób przejrzysty. Niestety 63% twierdzi, że firmy nie działają w tej kwestii w sposób transparentny.
• Marketerzy dopracowują modele personalizacji – 81% badanych szefów marketingu twierdzi, że obecnie znacznie bardziej niż przed 2 laty troszczy się o równowagę między personalizowaniem komunikacji z klientami a zachowaniem ich odpowiedniego komfortu.
• Koncentracja na jednostkach w B2B – stosunkowo nowym zjawiskiem w marketingu B2B są programy ABM (Account Based Marketing), czyli działania skoncentrowane na pojedynczych klientach. Spośród wszystkich tego typu działań 64% zapoczątkowano w ciągu ostatnich 5 lat. Co ciekawe firmy z grupy high-performers przeznaczają na ABM 18% swoich budżetów, a underperformers – 14%.

Informacje o badaniu:

Raport „Salesforce: State of Marketing 2020” bazuje na badaniach przeprowadzonych w 2020 r. na grupie 6950 szefów marketingu w firmach z sektora B2B i B2C działających na terenie Ameryki Północnej i Łacińskiej, Europy, Azji (w tym Bliskiego Wschodu), Afryki i obszaru Pacyfiku.

Badane firmy podzielono na 3 grupy zależnie od oceny wyników działań marketingowych: high performers (ponadprzeciętne dla branży rezultaty działań), underperformers (rezultaty umiarkowane lub poniżej przeciętnej w branży) oraz moderate performers (rezultaty zbliżone do średniej w branży).

Pandemia na razie nie ujawnia nowych trendów – na fali będzie wirtualna rzeczywistość

W badaniach zidentyfikowano trendy, które uwidaczniano już w ubiegłorocznych edycjach „State of Marketing” – m.in. silną koncentrację na customer experience, chęć angażowania klientów w interakcje, personalizowanie komunikacji, wykorzystanie nowoczesnych technologii, w tym AI, troskę o wiarygodność firmy. Nie można przesądzić, że nasilenie tych trendów jest skutkiem kryzysu, tym bardziej, że pandemia jeszcze nie wygasła, a jej ekonomiczne konsekwencje są odczuwalne od niedawna. Niemniej według szefów marketingu kolejne lata przyniosą duże zmiany w ich podejściu. 60% z nich uważa, że znaczący wpływ na marketing będzie miało komercyjne uruchomienie sieci 5G. Większe możliwości Internetu przyniosą rozwój projektów np. z obszaru wirtualnej rzeczywistości, co stanie się elementem strategii customer experience.

Marketing przejmuje strategiczne funkcje w firmach

Światowy marketing coraz mocniej angażuje się w zarządzanie zaangażowaniem klientów w czasie rzeczywistym. Z jednej strony klienci domagają się od firm spersonalizowanego prezentowania ofert i zrozumienia jako jednostki. Z drugiej strony zdolność do budowania zaangażowania na takim poziomie wymaga od firm wyjścia poza tradycyjne działania marketingowe, płynnej współpracy wewnątrz organizacji i oczywiście zastosowania zaawansowanych technologii IT. Pewne jest, że strategiczna rola marketingu w firmach jest coraz bardziej widoczna – obecnie niemal połowa (45%) szefów marketingu twierdzi, że ich dział jest w organizacji liderem w zakresie zarządzania doświadczeniami klientów. W 2017 r. twierdziło tak tylko 24% CMO.

W marketingu najszybszy wzrost odnotowuje sztuczna inteligencja

Obecnie największym wyzwaniem dla marketingu jest efektywne integrowanie różnorodnych danych pozyskiwanych z wielu źródeł w czasie rzeczywistym. Jest to konieczne dla uzyskania możliwie pełnej i dokładnej wiedzy o kliencie – oczywiście po to, by niezależnie od formy kontaktu móc właściwie obsłużyć jego sprawę. Obecnie przy wykorzystaniu wielu różnych kanałów komunikacji firm z otoczeniem w zasadzie jedynie zaawansowane rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji w odpowiedni sposób wspierają zarządzanie informacją o kliencie. Stąd też rekordowy wzrost wydatków działów marketingu na rozwiązania AI. W ciągu ostatnich 2 lat wykorzystanie AI w marketingu wzrosło o 186%. Upowszechnianie sztucznej inteligencji prowadzi do wykształcenia nowego pojęcia „empatycznego marketingu”, czyli takiego, który pozwala zrozumieć indywidualne potrzeby klientów i osiągnąć wysoki stopień personalizacji, nawet gdy firma obsługuje jednocześnie tysiące klientów.

Pięć najważniejszych zastosowań AI to:

• zapewnienie personalizowanych doświadczeń w kanałach komunikacji i obsługi,
• doskonalenie segmentacji klientów,
• wnioskowanie z danych,
• prowadzenie klientów do kolejnych działań (zarządzanie customer journey),
• automatyzacja interakcji z klientami.

Czy wysokie nakłady na AI przynoszą oczekiwane rezultaty? W obsłudze klienta zawsze wyzwaniem było zapewnienie spójnych doświadczeń i komunikacji niezależnie od formy kontaktu. Tegoroczne badania pokazały, że obecnie już ponad połowa (51%) szefów marketingu uważa, iż wdrożone przez nich narzędzia cross-channel dają klientom poczucie satysfakcji. To duży wzrost w stosunku do 31% w 2018 r. Warto dodać, że obecnie 71% klientów wykorzystuje wiele kanałów do przeprowadzenia tej samej transakcji.

Nakłady na AI dają rezultaty także w marketingu B2B, gdzie wyraźnie ugruntowuje się trend budowania indywidualnych relacji z klientami. Firmy B2B wdrażają strategie ABM – Account Based Marketing (obecnie 92% badanych potwierdza, że kieruje się taką strategią) dla spełnienia oczekiwań klientów, którzy chcą, by podejście i zaangażowanie były porównywalne do tych z sektora B2C.

Kompetencje miękkie zawsze w cenie

Szefowie marketingu w swoich zespołach najwyżej oceniają kompetencje związane z komunikatywnością i analizą danych oraz kreatywnością. Firmy odczuwają pewien niedostatek umiejętności programistycznych (w tym kodowania) oraz znajomości data science. Najniżej oceniana w zespołach jest inteligencja emocjonalna.

Headless commerce – liczy się spójna treść

W celu budowania zaangażowania klienta zdecydowana większość zespołów marketingowych dzieli wspólne cele i wskaźniki z kolegami z działów sprzedaży, e-commerce i obsługi klienta. Firmy coraz częściej podejmują inicjatywy sprzyjające budowie jednolitego systemu komunikowania się z klientami, takie jak np. headless commerce. Jest to technologia, w której brak nadrzędnej struktury IT – najważniejsza jest treść, która ma być dostarczona klientom w najlepszy możliwy dla nich sposób, niezależnie od platformy i momentu interakcji. Headless commerce wykorzystuje interfejsy API, aby dostosować wygląd prezentowanych treści do różnych urządzeń i ekranów. Przykładowo można stworzyć dzięki temu zupełnie odrębny wygląd sklepu, aplikacji mobilnej, a nawet wersji na smartwatcha.

Dane w służbie empatycznego marketingu

Z roku na rok firmy posiadają i analizują coraz większe ilości danych na temat swoich odbiorców. Warto podkreślić, że co roku zwiększa się średnia liczba źródeł informacji o klientach wykorzystywanych przez firmy – w 2019 r. było ich 8, w 2020 r. już 10, a prognozy na 2021 r. mówią o 12 źródłach. Najczęściej wykorzystywane są dane transakcyjne, deklarowane zainteresowania i preferencje oraz tożsamości cyfrowe. Jednak ich analiza przynosi wartość jedynie wówczas, gdy są one dokładne, aktualne i zintegrowane. Niestety niewielu respondentów jest zadowolonych z posiadanych danych. Przyczynia się do tego zarówno brak integracji rozwiązań IT – średnio tylko 28% z nich jest zintegrowanych, jak i rozdrobnienie narzędzi do zarządzania danymi. W tym zakresie w 2018 r. używano średnio 3 narzędzi, podczas gdy w 2020 r. już 12.

Jednym z elementów strategii empatycznego marketingu jest budowanie zaufania klientów, które zależy nie tylko od właściwie dostosowanej obsługi. Duży wpływ na nie ma sposób wykorzystywania przez firmę danych osobowych. Poczucie prywatności i anonimowości jest krytyczną wartością klientów. Obecnie 63% z nich twierdzi, że firmy nie działają w tej kwestii w sposób transparentny. Na tym tle aż 81% szefów marketingu uważa, że dba o równowagę między personalizacją a poziomem komfortu klienta w zakresie ochrony danych osobowych. To pokazuje, że komunikacja na temat wykorzystania i ochrony danych osobowych może być dla firm wciąż bardzo atrakcyjnym polem do budowania relacji z klientami i zabiegania o ich względy.

Mimo pandemii koronawirusa zapotrzebowanie na usługi IT w ostatnich miesiącach stale rosło. Zapewnienie nieprzerwanego dostępu do narzędzi informatycznych, regularna praca nad ich ulepszaniem, a także tworzenie nowych rozwiązań wymagały wdrożenia efektywnych środowisk pracy zdalnej, gdzie systemy do współpracy online odgrywały kluczową rolę.

W Lufthansa Systems, jednej z wiodących firm informatycznych świadczących usługi dla sektora lotniczego, najważniejsze jest zapewnienie nieprzerwanego dostępu do oferowanych rozwiązań. Pandemia COVID-19 nie mogła sprawić, że prace nad prowadzonymi projektami ulegną spowolnieniu. Przeciwnie, niektóre inicjatywy zyskały na znaczeniu. W wielu liniach lotniczych z dnia na dzień obciążenia poszczególnych aplikacji gwałtownie wzrosły.

Bezpieczeństwo pracowników w niepewnych czasach

Wraz z wybuchem pandemii gdański oddział Lufthansa Systems stanął przed wyzwaniem stworzenia środowisk pracy zdalnej dla ponad 800 zatrudnionych tam osób. Priorytetem było zapewnienie poczucia bezpieczeństwa pracownikom i sprawnego przepływu informacji wewnątrz firmy. Lufthansa Systems Poland jako jedna z pierwszych organizacji z kompleksu biurowego Alchemia w Gdańsku zaproponowała pracownikom, aby wykonywali swoje obowiązki z domowego zacisza.

Regularna komunikacja w ramach zespołów musiała błyskawicznie przenieść się do przestrzeni wirtualnej. Niezwykle ważne było również zapewnienie łatwego dostępu do wspólnych zasobów firmowych. Poza bieżącymi obowiązkami, do środowisk online przeniesiono również szkolenia dotyczące m.in. procesu zmiany oraz radzenia sobie ze stresem. Z pomocą przyszła platforma Cisco Webex wdrożona przez firmę Sevenet S.A.

„W czasie COVID-19 zaobserwowaliśmy lawinowy wzrost zainteresowania platformami pracy zdalnej jaką jest Cisco Webex. Klienci potrzebowali zarówno narzędzi do bieżącej wymiany informacji takiej jak Webex Teams, ale również platform spotkań grupowych w tym Webex Meetings oraz Events. Warto tutaj podkreślić, że poza bogatą funkcjonalnością systemy Webex są po prostu bezpieczne. Z jednej strony oferują szyfrowaną komunikację pomiędzy użytkownikami, zaś z drugiej posiadają bogate mechanizmy bezpieczeństwa samego spotkania. Przykładem może być tu blokowanie dostępu do spotkania przez organizatora bądź wymuszenie podania hasła, gdy użytkownik podłącza się z telefonu lub z systemu wideokonferencyjnego. Cisco, oprócz samego rozwiązania, posiada również dedykowane terminale wideo (np. DX80). To idealny duet do wyposażenia domowego biura” – mówi Rafał Chomicz, Prezes Zarządu Sevenet S.A.

Pracownicy dobrze czują się na home office

Mimo że w okresie kwarantanny wielu osobom brakowało osobistej interakcji z innymi członkami zespołu, jak wynika z wewnętrznego badania przeprowadzonego przez Lufthansa Systems Poland, 80% pracowników firmy dobrze ocenia pracę w trybie home office, czuje, że jest produktywna i dobrze poinformowana. Co ciekawe, efektywność ich pracy w wielu przypadkach okazała się być nawet wyższa niż przed pandemią.

„Po dwóch miesiącach pracy zdalnej przeprowadziliśmy badanie opinii wśród naszych pracowników i to, co było dla nas niezwykle ciekawe i bardzo motywujące do dalszego działania, to informacja, że 97% naszych pracowników czuje się bardzo dobrze poinformowana o tym, co dzieje się w firmie. Komunikacja w dużych firmach zawsze jest sporym wyzwaniem, zarówno dla przełożonych, jak i działów HR, gdyż by dotrzeć do odbiorcy trzeba zaspokoić różne potrzeby grup. Komunikacja w czasach COVID-19 to zupełnie nowa kompetecja, którą musieliśmy bardzo szybko zbudować i po tym wyniku sądzimy, że osiągnęliśmy na tym polu pewien sukces” – mówi Aleksandra Oszajca, Dyrektor HR z Lufthansa Systems Poland.

„Przed pandemią organizowaliśmy cykliczne spotkania kierowane do wszystkich naszych pracowników. W czasie ich trwania pracownicy mogli wyrazić swoją opinię na wiele różnych tematów. Obecnie odbywają się one za pośrednictwem platformy Cisco Webex i często są o wiele bardziej owocne. Przykładowo, podczas jednej z ostatnich sesji pracownicy zadali aż 150 pytań za pośrednictwem funkcji czatu. W przypadku tradycyjnego spotkania nie byłoby to możliwe ze względu na ograniczenia czasowe” – mówi Dariusz Przywara, Prezes Lufthansa Systems Poland.

Model mieszany w nowej normalności

Konieczność zapewnienia ciągłości działania w warunkach pandemii wiązała się w wielu firmach z potrzebą przyspieszenia procesu cyfrowej transformacji. Dla 89% dyrektorów IT z całego świata, którzy wzięli udział w niedawnym badaniu Cisco, wzrost wykorzystania pracy zdalnej oznaczał zmianę kulturową w ich firmie. 87% ankietowanych przyznało, że utrzymanie normalnego poziomu działalności było dla nich wyzwaniem – podobnie jak zapewnienie bezpieczeństwa rozproszonej siły roboczej, na które wskazało 80% ankietowanych przez Cisco dyrektorów IT.

Dlatego organizacje, aby pozostać produktywnymi i konkurencyjnymi, stawiają na narzędzia pomagające zabezpieczyć zdalnych pracowników i utrzymać ich produktywność w czasach nowej normalności. Stąd gwałtowny wzrost i utrzymująca się popularność Cisco Webex. W kwietniu Webex miał 500 milionów użytkowników na całym świecie – w skali globu było to 3-krotnie więcej niż przed pandemią, w Polsce ten wzrost był jeszcze większy.

Zdaniem ekspertów Cisco wiele zmian w strukturze i kulturze firm utrzyma się po zakończeniu pandemii koronawirusa, a w miejscach pracy będzie dominował model mieszany, w którym część osób pracuje zdalnie, a część z biura.

„Trudno oczekiwać, że po zniesieniu restrykcji wrócimy do stanu sprzed pandemii. Koronawirus sprawił, że wiele osób doceniło walory pracy zdalnej. Firmy powinny elastycznie reagować na potrzeby pracowników i umożliwiać im wykonywanie obowiązków z dowolnego miejsca, nie zapominając jednocześnie o kwestiach bezpieczeństwa. Myślę, że wprowadzenie w firmach mieszanego modelu pracy będzie jedną z trwalszych zmian wywołanych obecną sytuacją” – podsumowuje Przemysław Kania, dyrektor generalny Cisco Polska.

W 2019 roku obuwie było jedną z najchętniej kupowanych przez Internet kategorii produktów, a klienci miesięcznie wydawali średnio około 228 złotych na ten cel. Co ciekawe, pierwszymi źródłami informacji na temat oferty przede wszystkim był Internet: strony sklepów i wyszukiwarka^[1]. Dlatego też firmy zajmujące się e-handlem, żeby przyciągnąć na swoje strony klientów, inwestują w narzędzia do zautomatyzowanego marketingu. Według danych ExpertSender zastosowanie odpowiednich narzędzi może przełożyć się na 6 razy większe zainteresowanie klientów i 12 razy wyższą sprzedaż w kategorii obuwie. 

W Internecie obuwie częściej kupują kobiety, choć różnica jest niewielka: według deklaracji robi to 60% kobiet i 56% mężczyzn. Co ciekawe, sama kategoria jest równie podatna na efekt ROPO (ang. research online purchase offline), czyli wyszukiwanie produktów online a zakup offline, jaki i odwrócony efekt ROPO, czyli wyszukiwanie produktu offline, a zakup online.^[2]

Nie bez znaczenia jest tu zastosowanie trendów w e-handlu. Przede wszystkim dopasowanie oferty do wcześniejszych zakupów pozwala w prosty sposób zasugerować klientom np. jaki rozmiar powinni dobrać lub poinformować ich o najnowszym produkcie, który będzie pasował do poprzednich wyborów. – mówi Krzysztof Jarecki, CEO ExpertSender.

Metodą na zachęcenie klientów do zakupów online jest wykorzystanie personalizowanych e-maili i SMSów. Tak też było w przypadku współpracy ExpertSender i Szopex. Wysyłano wiadomości dostosowane do oczekiwań klientów z zastosowaniem zaawansowanej personalizacji opartej na danych behawioralnych i zakupowych, dzięki czemu zainteresowanie tymi komunikatami wzrosło. W porównaniu do 2017 roku 4 razy więcej osób otworzyło wiadomość z ofertą sklepu Worldbox oraz Sklepu Koszykarza, a aż 6 razy więcej kliknęło w wiadomość wysłaną przez Sklep Biegacza. 

Personalizacja w dzisiejszych czasach jest niezwykle ważna. Pozwala nie tylko zaproponować odpowiednią ofertę, której klient potrzebuje, ale też umożliwia przedstawienie tej propozycji w ulubionym kanale komunikacji klienta. Niezależnie czy to jest e-mail, SMS, notyfikacja z aplikacji, strony internetowej lub media społecznościowe. To na pewno wpływa na pozytywne odczucia i przywiązanie do e-sklepu. – dodaje Krzysztof Jarecki, CEO ExpertSender.

To też przełożyło się na sprzedaż. Była ona średnio większa o ok. 115% niż w 2017 roku, przy czym dla sklepu Worldbox oraz Sklepu Koszykarza wzrost ten był ok. dziesięciokrotny, a w przypadku Sklepu Biegacza – nawet dwunastokrotny.

Zależało nam na bezawaryjności narzędzia, dużej dostarczalności wiadomości, dobrej komunikacji z działem wsparcia technicznego oraz możliwości szerokich działań przy minimalnym zaangażowaniu naszego działu IT. ExpertSender z powodzeniem spełnił większość tych oczekiwań.– mówi Agnieszka Stankiewicz, analityk CRM w Szopex.

^[1] Na podstawie raportu e-commerce w Polsce 2020, Gemius dla e-commerce Polska.

^[2] Na podstawie raportu e-commerce w Polsce 2020, Gemius dla e-commerce Polska.

• W ciągu kilku tygodni sytuacja na rynku pracy zmieniła się drastycznie. Do tej pory największym zmartwieniem pracodawców było znalezienie pracowników o odpowiednich kwalifikacjach, teraz firmy walczą o utrzymanie etatów.
• Konieczne są rozwiązania, które będą wspierać utrzymanie miejsc pracy.
• Polskie Forum HR, członek Konfederacji Lewiatan, przedstawiło resortowi rodziny, pracy i polityki społecznej rekomendację dotyczącą wydłużenia okresu zatrudnienia pracownika tymczasowego u jednego pracodawcy użytkownika z 18 do 30 miesięcy w ciągu 36 miesięcy.

Wszelkie badania pokazują, że pracodawcy w ograniczonym zakresie będą zwiększać bezpośrednie zatrudnienie . Prognozy rekrutacyjne są najsłabsze od 2008 roku. Jak wynika z badania Plany Pracodawców, realizowanego przez Randstad, aż 59% pracodawców w ciągu najbliższych 6 miesięcy spodziewa się w Polsce recesji. To o 35 pkt proc. więcej niż zanotowano w poprzedniej edycji badania. Firmy jeszcze długo będą odczuwały skutki pandemii. Nieprzewidywalność wpływu wirusa na rynek pracy, w skali dotąd niespotykanej, sprawia, że wszelkie decyzje podejmowane przez przedsiębiorców są bardzo ostrożne, naznaczone presją ograniczania kosztów i zachowania maksymalnej elastyczności.

– Z rozmów, jakie prowadzimy w firmach, przebija duże poczucie niepewności co do przyszłości ich organizacji i całej gospodarki. Obawy przed drugą falą epidemii, utraty rynków zbytu, odbudowy łańcucha dostaw, spadku popytu czy utrzymania płynności. To duże wyzwania, na które często nadal nie ma jeszcze odpowiedzi, a wszelkie prognozowanie jest obarczone dużym ryzykiem – dodaje Ewelina Glińska-Kołodziej, Dyrektor Operacyjny, Trenkwalder Polska.

Konsekwencją tego jest również niepewność po stronie pracowników. Wiele branż znacznie ograniczyło swoją działalność, co przełożyło się na rosnące wskaźniki bezrobocia. Z drugiej strony mamy sektory, które dużo lepiej radzą sobie z obecną sytuacją. Przemysł spożywczy, producenci środków czystości, IT, e-commerce, czy centra usług wspólnych – te sektory nadal zatrudniają.

– Badanie zrealizowane przez naszą firmę pokazało, iż spośród nowo zatrudnionych pracowników tymczasowych 45% zostało zwolnionych z poprzedniej pracy. Aż 80% nowych pracowników było wcześniej zatrudnionych w gastronomii, usługach lub produkcji. 68% z nich wskazało, że w wyniku pandemii musiało podjąć pracę w zupełnie innej branży niż dotychczas. Praca tymczasowa jest dla tych osób sposobem na przetrwanie tego trudnego okresu – mówi Tomasz Dudek, Dyrektor Zarządzający OTTO Work Force.

Praca tymczasowa w dużym stopniu wsparła pracodawców i pracowników w wychodzeniu z kryzysu ponad dekadę temu. Mimo, że pracownicy tymczasowi w początkowej fazie masowo tracili zatrudnienie, co obserwowaliśmy również w momencie wybuchu pandemii, jednocześnie byli pierwszymi, których zatrudniano gdy tylko sytuacja zaczęła się poprawiać. Pierwsze sygnały takich reakcji już obserwujemy na rynku.

Z tych wszystkich powodów Polskie Forum HR przedstawiło Ministerstwu Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rekomendację dotyczącą wydłużenia okresu zatrudnienia pracownika tymczasowego w u jednego pracodawcy użytkownika z 18 do 30 miesięcy w ciągu 36 miesięcy.

– W naszej opinii zmiana ta pozwoli firmom na łagodniejsze przejście przez ten trudny okres. Będzie bardzo dobrą alternatywą dla pracodawców, którzy nie mogą pozwolić sobie na podejmowanie długotrwałych zobowiązań, a nadal chcą realizować projekty i tworzyć miejsca pracy – nawet w krótkim okresie czasu. To rozwiązanie pozwoli również na łatwiejszy powrót na rynek pracy i utrzymanie zatrudnienia przed dłuższy okres czasu grupie osób, które zostały zwolnione w czasie kryzysu – mówi Anna Wicha, Prezes Polskiego Forum HR.

Pośród elastycznych form zatrudnienia, pracę tymczasową wyróżniają wysokie standardy zatrudnienia. W założeniu praca tymczasowa odpowiada nie tylko potrzebom przedsiębiorstw w zakresie elastyczności, lecz także potrzebie godzenia życia zawodowego i prywatnego przez pracowników. Przyczynia się zatem do tworzenia miejsc pracy oraz do udziału większej liczby osób w rynku pracy i ich integracji, co ma szczególne znaczenie w przejściowym okresie trwania pandemii.

W czasie licznych obostrzeń, wywołanych przez koronawirusa, Polacy zaczęli intensywnie transportować zwierzęta, paczki czy palety. Jednocześnie spadła liczba przeprowadzek czy sprowadzanych samochodów. Więcej informacji o transporcie i jego cenach w czasie COVID-19 prezentuje raport Clicktrans.pl – polskiego serwisu aukcji transportowych.

Serwis Clicktrans.pl zbadał tendencje transportowe Polaków w okresie największych obostrzeń i społecznego dystansu od zamknięcia granic w połowie marca 2020 do końca maja, po którym wprowadzono ostatni etap odmrażania gospodarki. Raport Clicktrans pokazuje, jak pandemia wpłynęła na transport towarów i zwierząt.

W okresie pandemii królowali czworonożni towarzysze

Społeczny dystans sprawił, że Polacy częściej zlecali transport zwierząt domowych. Na terenie kraju liczba zleceń wzrosła aż o 39,5% w porównaniu z analogicznym okresem 2019 roku. Pupil ułatwiał przetrwanie społecznego dystansu. Ponadto, osoby na kwarantannie musiały przetransportować swoje psy rodzinie czy znajomym.

Koronawirus nie sprzyjał przeprowadzkom, sprowadzaniu samochodów i motocykli

Z oczywistych względów okres epidemii nie był dobrym czasem na przeprowadzkę. Liczba zleceń w serwisie Clicktrans na przeprowadzkę spadła zarówno na trasach międzynarodowych (o 11,9%), jak i krajowych (28,8%). Podobny spadek dotyczył samochodów. W trakcie COVID-19 międzynarodowy transport samochodów spadł o 10,6% a krajowy o 2,7%. To pokazuje, że Polacy w niepewnym finansowo czasie nie byli gotowi na kosztowne wydatki, jak przeprowadzka czy sprowadzenie samochodu. Przeprowadzkom nie sprzyjała także obowiązkowa kwarantanna po przekroczeniu granic wielu europejskich państw.

Spadek cen usług transportowych

W większości przypadków, niezależnie czy transport był krajowy czy międzynarodowy, koronawirus wywołał spadek cen transportu w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku.

– Spadek cen usług transportowych był spowodowany większą konkurencją o zlecenia wśród przewoźników. Część firm miała problem ze stałymi zleceniami, m.in. na trasach międzynarodowych, i zaczęła intensywnie szukać ich w Internecie, proponując bardziej konkurencyjne stawki szczególnie w transporcie krajowym – tłumaczy Michał Brzeziński, CEO Clicktrans.pl.

Najwyższy spadek cen widać w krajowych przeprowadzkach, wyniósł niemal 16% (z 664 zł do 559 zł). O 15% spadły także ceny międzynarodowego transportu zwierząt (z 1095 zł do 931 zł). Spory spadek cen (o 11%) odnotowano także w krajowym transporcie mebli (z 225 zł do 200 zł).

Raport: „Transport towarów przez Polaków w czasie epidemii” został opracowany na podstawie 70 595 zleceń transportowych użytkowników serwisu Clicktrans.pl opublikowanych w okresie największych obostrzeń związanych z koronawirusem (15.03.-31.05.2020). Dane zostały porównane z analogicznym okresem 2019 roku. Szczegółowe informacje, wnioski oraz wykresy znajdują się w raporcie.

Ransomware pozostaje jednym z najbardziej kosztownych zagrożeń dla biznesu. Tylko w 2019 roku wygenerował globalne straty w wysokości 11,5 miliardów dolarów. Targetowane kampanie, koncentracja na biznesie i instytucjach państwowych, ransomware-as-a-service, leakware… – tak będzie wyglądał krajobraz ataków szyfrujących w kolejnych latach. 

Biznes rodzi…ransom-biznes

Przestępcy coraz chętniej mierzą w sektor biznesowy, w tym MŚP. Dotyka je aż 71% ataków. Nie jest więc zaskoczeniem, że według raportu Ransomware i Cyberbezpieczeństwo przygotowanego przez Xopero Software, ataki szyfrujące wywołują poważny niepokój u 79,8% małych i średnich firm. Paradoksalnie co druga z nich przyznaje, że nie jest wystarczająco przygotowana na to zagrożenie. Jednocześnie ponad 77% przedsiębiorstw, które dotknął ransomware deklaruje, że używa aktualnych programów antywirusowych.

Rośnie również sama częstotliwość ataków. Na początku 2016 roku ransomware uderzał co 2 minuty, rok później co 40 sekund. W 2019 roku mówiono o 14 sekundach, a do przyszłego roku czas ten może skrócić się nawet do 11 sekund!

Władza na celowniku

Ransomware nie jest łaskawy dla rządowych i lokalnych władz.

– Jeden z najgłośniejszych ataków typu ransomware w 2019 r., przydarzył się miastu Baltimore w USA. W wyniku szkód wyrządzonych przez złośliwe oprogramowanie, miasto straciło około 18,2 miliona dolarów. Pikanterii całej sprawie dodał fakt, że hakerzy stojący za atakiem zażądali tylko 76 tysięcy dolarów okupu, które i tak na początku lokalnym władzom wydały się pokaźną sumą. Przykład Baltimore dobrze ilustruje błąd w szacowaniu strat związanych z atakami ransomware – mówi Paweł Wałuszko, Cybersecurity Expert w TestArmy.

Wbrew pozorom, dotyczy to również Polski. W grudniu minionego roku byliśmy świadkami ataków szyfrujących na Urzędy Gminy w Kościerzynie i Lututowie.

Skąd rosnąca ilość ataków na organizacje rządowe i instytucje publiczne? Przetwarzają one ogromne ilości danych dotyczących milionów ludzi, a z reguły korzystają z przestarzałych i łatwych do obejścia technologii, co dla przestępców oznacza niekiedy szybki i prosty zysk – wart swojego ryzyka.

A ryzykiem jest tutaj prawdopodobieństwo zapłaty okupu. Okazuje się bowiem, że sektor publiczny niechętnie sięga do portfela. Z badań CyberEdge wynika, że 45% firm, które padły ofiarą ransomware opłaciły okup, podczas, gdy współczynnik ten w sektorze publicznym wyniósł 17,1%.

Ile kosztuje ransomware?

Według danych Cybersecurity Ventures wartość globalnych szkód spowodowanych przez ransomware w 2019 roku możemy szacować na 11,5 miliarda dolarów. Dla porównania, w 2015 było to 325 milionów. Do tych kosztów zaliczamy: wartość zniszczonych/skradzionych danych, koszty przestoju, utraconej produktywności, postępowania karne, szkolenia pracowników i utratę reputacji. Koszt pojedynczego ataku szacowany jest na 150 tys. dolarów. W jego skład wchodzi kwota okupu oraz koszt przestoju w działalności organizacji, który potrafi być nawet 23 razy wyższy niż żądana kwota.

Jak się chronić?

– Przede wszystkim inwestować w edukację zespołu i bezpieczeństwo systemów informatycznych. Regularne szkolenia pracowników mogą w znaczącym stopniu zminimalizować ryzyko ataku poprzez phishing. Ransomware stale ewoluuje, a więc nawet jeśli dziś zabezpieczenia dają 100% gwarancji bezpieczeństwa, to nie można mieć pewności, że jutro, w obliczu nowych ataków, nadal będą tak samo skuteczne. Dlatego tak istotne jest, by regularnie aktualizować wszelkie zabezpieczenia – radzi Grzegorz Bąk, Product Development Manager w Xopero Software – Nie możemy również zapomnieć o backupie. Gdy wszystkie nasze zabezpieczenia zawiodą, będzie on kołem ratunkowym, które pozwoli na odzyskanie danych, bez konieczności płacenia okupu.

– Zamiast liczyć na to, że przestępcy zaprzestaną swojego procederu, ochroni nas jeden cudowny antywirus albo łudzić się, że „nam się to nie zdarzy bo to mała firma” zakładajmy najgorsze i stosujmy się do powszechnych najlepszych praktyk bezpieczeństwa (edukacja pracowników, separacja sieci, ochrona poczty i stacji, aktualizacje czy zasada least privilege), a gdy mimo wszystko to zawiedzie przywróćmy system z niezaszyfrowanej kopii zapasowej – radzi Robert Grabowski, Head of CERT Orange Polska.

Specjaliści są zgodni – szkolenia pracowników z zakresu cyberbezpieczeństwa, aktualizacja zabezpieczeń, separacja sieci, ochrona poczty i oprogramowanie do backupu – to sposoby na walkę z ransomware.

Czy w dobie pandemii koronawirusa, ktoś jeszcze pamięta, że jesteśmy na półmetku roku przejściowego Brexitu? To w tym czasie miały wykuwać się nowe przepisy i ustawy międzynarodowe, które będą jasno i wyraźnie definiować jak powinien wyglądać import, eksport i gospodarcze kontakty międzynarodowe pomiędzy Wielką Brytanią i reszty Europy. W czerwcu premier Boris Johnson stwierdził, że nie ma szans na przedłużenie okresu przejściowego. Nie da się jednak ukryć, że niepewność jaka panuje wokół tego tematu może się znacząco odbić na relacjach gospodarczych z Królestwem, a to będzie ciosem dla firm transportowych i logistycznych z naszego regionu. – To jest temat globalny, o silnym wydźwięku lokalnym. Zgłasza się do mnie wiele firm z pytaniem: ten Brexit to będzie czy może pandemia sprawiła, że mamy się teraz martwić innymi rzeczami? No niestety, Brexit będzie i jeżeli Wielka Brytania wspólnie z Unią Europejską nie opracuje szybko spójnego planu działania to przed nami miesiące chaosu – mówi Piotr Porzycki, prawnik i doradca podatkowy z kancelarii CMW, ekspert Północnej Izby Gospodarczej.

• Kontrole graniczne wracają do Wielkiej Brytanii 1 stycznia 2021. Wciąż jednak brakuje przepisów i wytycznych jak będzie wyglądał obrót handlowy po Brexicie
• Pandemia koronawirusa spowodowała, że rozmowy spowolniły, ale nie ma mowy o wydłużeniu okresu przejściowego dla Brexitu. Efektem jest chaos, który najmocniej dotyka firmy, które zajmują się m.in. spedycją i logistyką, handlem międzynarodowym i rozliczeniami podatkowymi
• Efekty nieumiejętnie przeprowadzonego Brexitu dotkną nas wszystkich. Wzrosną obciążenia publicznoprawne i koszty wymiany towarowej z Wielką Brytanią, a to odbije się na cenach
• To się skończy bardzo źle, bo powstanie umowa o wolnym handlu pisana „na kolanie”, która będzie zawierała masę luk, niedomówień i błędów – mówi mec. Piotr Porzycki, prawnik i ekspert Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.

„Umowa na kolanie” albo brak porozumienia. Brexit zapowiada się boleśnie

Mówiąc kolokwialnie: Brexit został „przykryty” przez koronawirusa. Wiele firm zajmujących się logistyką, transportem, e-commerce i rozliczeniami finansowymi zajęło się „gaszeniem pożaru” w postaci ratowania bieżącej działalności przed konsekwencjami globalnej pandemii, a tymczasem za rogiem czekają już kolejne komplikacje. Jak wyglądać będzie międzynarodowa wymiana handlowa między Wielką Brytanią, a Unią Europejską? To dzisiaj wielka niewiadoma, a czasu by ustalić przepisy i rozliczenia coraz mniej. Od 1 stycznia 2021 roku na granicy Unia Europejska – Wielka Brytania powrócą kontrole. Najpierw częściowo, a całkowicie – równo za rok – w lipcu 2021.

– Świat skupił się na pandemii, ale o Brexicie zapominać nie można. Decyzje zapadły i cały czas trwają prace legislacyjne i negocjacyjne, co do kształtu przyszłej współpracy. Jest to temat aktualny i ważny, bo negocjacje nie przynoszą żadnego rezultatu. Sytuacja jest więc taka, że przedsiębiorcy oczekują na pewne uporządkowanie spraw związanych z importem, eksportem czy możliwością przekraczania granic, a nic takiego nie ma miejsca. Wielka Brytania ma swoje postulaty, których nie akceptuje Unia Europejska i odwrotnie. To się skończy bardzo źle, bo albo powstanie umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Wielką Brytanią, która będzie zawierała masę luk, niedomówień i błędów albo wcale nie będzie takiego porozumienia – mówi mec. Piotr Porzycki, prawnik i  doradca podatkowy kancelarii CMW.

Pandemia koronawirusa według naszego eksperta nie może być usprawiedliwieniem dla spowolnienia prac legislacyjnych w zakresie Brexitu. Koronawirus skomplikował pewne sprawy, ale nie zatrzymał pracy instytucji europejskich. – Zadaniem stron jest określić warunki współpracy dla obopólnych korzyści. Brak porozumienia to problem  zarówno dla przedsiębiorców unijnych, jak również brytyjskiego otoczenia biznesowego – dodaje mec. Porzycki.

Transport, spedycja, logistyka, handel – Brexit będzie odczuwalny dla całej gospodarki

Co najbardziej martwi przedsiębiorców? Wyłączenie w relacjach polsko – brytyjskich zasady swobody przepływu kapitału, skutkujące opodatkowaniem dywidend i niektórych innych należności transgranicznych podatkiem dochodowym oraz podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wprowadzenie obszaru celnego i ustalenie jak import i eksport towarów będzie przebiegać np. pod kątem cła czy preferencji podatkowych. Te kwestie to podstawa przyszłego obrotu gospodarczego między Wielką Brytanią, a Unią Europejską.

Brexit bez umowy o wolnym handlu oznaczać będzie bowiem objęcie taryfą celną wymiany towarowej między Polską, a Wielką Brytanią. To z kolei skutkować będzie koniecznością uzyskania przez polskich przedsiębiorców uczestniczących w takim obrocie stosownych pozwoleń na stosowanie uproszczeń i preferencji celnych. Są to jednak procedury skomplikowane i czasochłonne, które trwają miesiącami. Jak mówi mec. Piotr Porzycki uzyskanie ww. pozwoleń może zajmować nawet… 10 miesięcy. Biorąc pod uwagę fakt, że mamy lipiec to nie ma szans by przedsiębiorcy przygotowali się na to w odpowiedni sposób.

– To będzie problem, który dotknie lokalnych przedsiębiorców. Wiele firm z Pomorza Zachodniego to przedstawiciele sektora TSL, czyli Transportu, Spedycji i Logistyki. Nowa rzeczywistość będzie skutkowała tym, że firmy wypadną z kręgu przedsiębiorstw importujących lub eksportujących towary z lub do Wielkiej Brytanii. . Wiele zależy także od wysokości ponoszonych kosztów – jeżeli będą one zbyt wysokie, a procedury zbyt skomplikowane, to nawet firmy, które teoretycznie uzyskają wszystkie dokumenty i pozwolenia mogą nie być zainteresowane taką działalnością. Dla firm z naszego regionu Brexit może więc oznaczać straty, a jak wiadomo kolejne straty w czasie pandemii koronawirusa to ogromny problem i wiele przedsiębiorstw nie może pozwolić sobie na utracenie kolejnych rynków – mówi mec. Piotr Porzycki. – Branża TSL z pewnością będzie dotknięta najmocniej, ale straci też sektor handlowy, w tym branża retail. Wzrosną koszty obrotu towarowego, co przełoży się na wysokość uzyskiwanych marż, a w konsekwencji – ceny towarów. Będzie to odczuwalne dla wszystkich – dodaje mec. Porzycki.

Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie nie wyklucza, że już niebawem powołany zostanie panel ekspercki, który będzie udzielać informacji przedsiębiorcom, którzy mogą być dotknięci Brexitem. Założenie jest takie, by think-tank działał podobnie do „Izbowego Pakietu dla Przedsiębiorców”, który został powołany, by wspierać firmy borykające się z problemami w czasie pandemii koronawirusa.

Podczas walnego zebrania członków stowarzyszenia Polska Rada Centrów Handlowych (PRCH) wybrano nowy zarząd i komisję rewizyjną organizacji. Pierwsze obrady nowego kierownictwa zaowocowały wyłonieniem prezesa, wiceprezesów oraz dyrektora generalnego. 

Sprawozdawczo-wyborcze walne zebranie członków PRCH odbyło się 17 czerwca br., w związku z pandemią koronawirusa po raz pierwszy w formie łączonej, offline i online. Głosowanie 42 członków zwyczajnych wyłoniło nowe struktury stowarzyszenia. W skład zarządu powołano 12 ekspertów branży nieruchomości komercyjnych: Karola Bartosa (Atrium European Real Estate), Agatę Brzezińską (Pradera), Jana Dębskiego (Unibail-Rodamco-Westfield), Radosława Knapa, Justynę Kur (Apsys Polska), Annę Malcharek (Gemini Holding), Urszulę Matej-Bil (EPP), Dominika Piwka (NEPI Rockcastle), Leszka Sikorę (ECE Projektmanagement), Piotra Staniszewskiego (Dentons), Aleksandra Walczaka (DEKADA) oraz Aleksandrę Zentile-Miller (Chapman Taylor). Wybrano również członków komisji rewizyjnej: Danutę Dąbrowską, Jakuba Jonkisza i Izabelę Walczewską – Schneyder.

Pierwsze obrady zarządu odbyły się 2 lipca br. i zaowocowały wyłonieniem nowego prezesa PRCH. Jan Dębski zastąpił na tym stanowisku Aleksandrę Zentile-Miller i jest czwartym przewodniczącym zarządu stowarzyszenia w jego 17-to letniej historii. Dębski swoją karierę rozpoczynał w Kanadzie, gdzie spędził trzynaście lat pracując w sektorze budowlanym. Od 1993 roku był Dyrektorem Rozwoju Pepsico w Centralnej Europie i Rosji. Następnie przez jedenaście lat piastował pozycję CEO w firmie ECE Projektmanagement, z którą rozpoczął ekspansję w Polsce. Od dziesięciu lat jest związany z Unibail Rodamco Westfield jako Chairman of Business Development.

– Wraz z pandemią koronawirusa przed branżą miejsc handlu i usług pojawiło się wiele nowych wyzwań, dlatego czuję ogromną odpowiedzialność obejmując stanowisko prezesa PRCH w takim momencie. Scenariusza, który napisało nam życie, nie da się napisać na nowo, jednak mogę obiecać, że będę starał się z całych sił zmienić jego zakończenie tak, aby branża wyszła z kryzysu obronną ręką. Czeka nas teraz wiele miesięcy wytężonej pracy, pracy na rzecz poprawy wizerunku centrów handlowych, zmian legislacyjnych, edukacji oraz rozwoju miejsc handlu i usług – mówi Jan Dębski, nowy prezes Polskiej Rady Centrów Handlowych.

Nowe kierunki działania stowarzyszenia będzie wyznaczać również pięciu wiceprezesów organizacji: Karol Bartos, Justyna Kur, Anna Malcharek, Piotr Staniszewski oraz Aleksander Walczak. Dyrektorem generalnym PRCH pozostał Radosław Knap, związany ze stowarzyszeniem od 2009 r., wybrany na to stanowisko po raz drugi.

– Dziękuję za ten dowód zaufania i docenienie mojej dotychczasowej działalności. Zależy mi na dalszym rozwoju organizacji w nowych obszarach, jakie są ważne dla sektora, dlatego bardzo cieszę się, że będę mógł kontynuować pracę jako dyrektor generalny PRCH. Czuję na sobie odpowiedzialność, aby odpowiednio kierować zespołem stowarzyszenia, jednocześnie wsłuchując się w głos ekspertów, będących naszymi członkami. Chcę nadal budować ich zaangażowanie i tworzyć organizację będącą głosem w sprawach legislacyjnych i jednocześnie merytorycznym wsparciem sektora nieruchomości handlowych. W odnowionym składzie rozpoczynamy pracę nad nowymi projektami, nie rezygnując jednocześnie z naszych flagowych przedsięwzięć jak PRCH Expert Development Programme, PRCH Database czy PRCH Retail Awards, które przez lata zyskały uznanie branży – mówi Radosław Knap, dyrektor generalny PRCH.

Decyzją walnego zgromadzenia w poczet członków honorowych stowarzyszenia przyjęto Elżbietę Dmowską-Mędrzycką (Mediadem) oraz Pawła Dębowskiego (Dentons). Oboje zaangażowani byli w działalność PRCH od początku istnienia organizacji i zostali wyróżnieni za zasługi dla rozwoju sektora.