Znowelizowana ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej wprowadzi możliwość przeniesienia decyzji związanych z przedsiębiorstwem w przypadku jego zbycia. Umożliwione zostanie przejęcie praw z decyzji związanych z przedsiębiorstwem przez jego nabywcę w przypadku, gdy do nabycia dochodzi na podstawie czynności prawnej.

Nabywca przedsiębiorstwa będzie mógł złożyć do organu administracji publicznej, który wydał decyzję, wniosek o przeniesienie na niego tej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia nabycia przedsiębiorstwa. Do czasu upływu tego terminu decyzja nie wygaśnie.

Przeniesienie takiej decyzji będzie możliwe, jeżeli:

• spełnione będą warunki do uzyskania tej decyzji, określone w odrębnych przepisach,
• nabywca przedsiębiorstwa przedłoży dokumenty potwierdzające spełnienie tych warunków,
• nabywca przedsiębiorstwa oświadczy, że przyjmuje wszystkie warunki zawarte w tej decyzji i zobowiązuje się do wykonania związanych z nią obowiązków,
• nabywca przedsiębiorstwa przedłoży pisemną zgodę pozostałych nabywców przedsiębiorstwa na przeniesienie na niego decyzji związanej z przedsiębiorstwem, w przypadku gdy przedsiębiorstwo nabyło kilka osób.

Nowe przepisy przewidują także, że w przypadku śmierci małżonka przedsiębiorcy, jeżeli przedsiębiorstwo stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG i jego małżonka, a małżonek ten nie był przedsiębiorcą, zarządu udziałem w przedsiębiorstwie objętego spadkiem będzie mógł dokonywać tymczasowy przedstawiciel. Nie będzie posiadał uprawnień do wykonywania działalności gospodarczej, a jego rola będzie ograniczona do zarządu majątkiem. Do powołania tymczasowego przedstawiciela będą stosowane odpowiednio przepisy dotyczące powołania zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy.

W ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dodano nowy rodzaj czynu nieuczciwej konkurencji, polegający na nieuzasadnionym wydłużaniu terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi. Może on polegać w szczególności na:

• naruszeniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 118 i 1649);
• rażącym odstępstwie od dobrych praktyk handlowych, które narusza zasadę działania w dobrej wierze i zasadę rzetelności;
• niedostosowaniu do harmonogramu dostawy towarów lub harmonogramu wykonania usługi;
• nieuwzględnieniu właściwości towaru lub usługi, które są przedmiotem umowy.

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych przewiduje skrócenie terminów zapłaty w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny (z wyłączeniem podmiotów leczniczych) – do maksymalnie 30 dni. Termin zapłaty w transakcjach asymetrycznych, w których dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem mikro-, mały lub średni przedsiębiorca, nie będzie mógł przekraczać 60 dni, natomiast postanowienie umowne określające dłuższy termin zapłaty będzie nieważne.

Podniesiona zostanie wysokość odsetek za opóźnienia w transakcjach handlowych o dwa punkty procentowe. W przypadku transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot leczniczy, odsetki pozostaną na dotychczasowym poziomie.

Najwięksi dłużnicy prywatni zostali zobowiązani do przekazywania ministrowi ds. gospodarki corocznych sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty. Ustawa zawiera również zmiany związane z dochodzeniem odsetek od należności w transakcjach handlowych na drodze sądowej.

Najważniejszymi zmianami dotyczącymi roszczeń są:

• przerzucenie ciężaru dowodu, że termin w umowie nie jest rażąco nieuczciwy, na dłużnika,
• wprowadzenie zasady, że trzyletni termin na ustalenie, że termin zapłaty określony w umowie jest nieuczciwy wobec wierzyciela, biegnie od dnia zakończenia wykonywania umowy,
• nieważność zrzeczenia się roszczenia o ustalenie, że termin zapłaty jest nieuczciwy wobec wierzyciela oraz możliwość odstąpienia przez wierzyciela od umowy lub jej wypowiedzenia, gdy ustalony w niej termin zapłaty został nadmiernie wydłużony – przekracza 120 dni, liczonych od daty doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostarczenie towaru lub wykonanie usługi, a ustalenie tego terminu było rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

W ustawie Kodeks postępowania cywilnego wprowadzono zmiany polegające na uproszczeniu procedury zabezpieczającej w sprawach o roszczenia pieniężne z tytułu transakcji handlowych, w rozumieniu ustawy o terminach zapłaty, w których wartość wynagrodzenia nie przekracza 75 000 zł. Powód nie będzie musiał wykazywać interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, w przypadku, gdy dochodzi zapłaty z tytułu transakcji handlowej, której wartość nie przekracza kwoty 75 000 zł, a od dnia upływu terminu zapłaty dochodzonej należności, upłynęły co najmniej 3 miesiące.

Zgodnie z ustawą o własności lokali jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy, to wówczas mamy do czynienia z tzw. „małą” wspólnotą mieszkaniową, a do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Natomiast wspólnoty, w których jest od 4 do 7 lokali z „małych” wspólnot mieszkaniowych staną się „dużymi” wspólnotami mieszkaniowymi. Jeśli właściciele nie uzgodnią innego sposobu zarządu nieruchomością wspólną, to zarząd będzie sprawowany zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali, Właściciele lokali zostaną wówczas obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu.

Ponadto decyzje w przedmiocie czynności zwykłego zarządu będzie podejmował samodzielnie zarząd.

Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna będzie uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.

Od 1 stycznia 2020 roku wspólnota mieszkaniowa będzie musiała uchwalić roczny plan gospodarczy zarządu nieruchomością wspólną i opłat na pokrycie kosztów zarządu. Na pokrycie kosztów zarządu, właściciele lokali będą uiszczać zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca.

Zarząd albo zarządca będzie obowiązany prowadzić ewidencję pozaksięgową kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, a także rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej. Co więcej, zarząd albo zarządca zobowiązani są do zwołania zebranie ogółu właścicieli lokali co najmniej raz w roku, nie później niż w pierwszym kwartale każdego roku.

Ustawa Prawo przedsiębiorców przewiduje tzw. prawo do błędu dla przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, którzy naruszą przepisy prawa związane z wykonywaną działalnością gospodarczą w okresie 12 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 36 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia. Jeżeli właściwy organ rozpocznie postępowanie mandatowe albo postępowanie w sprawie nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, to przed nałożeniem grzywny w drodze mandatu karnego albo przed nałożeniem   lub wymierzeniem  administracyjnej kary pieniężnej, organ będzie wzywał przedsiębiorcę, w drodze postanowienia  do usunięcia w wyznaczonym przez siebie terminie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa oraz ewentualnych skutków tych naruszeń.

Przedsiębiorca, który usunie  naruszenia i ich skutki w wyznaczonym terminie, nie zapłaci kary. Właściwy organ, w drodze decyzji, odstąpi od nałożenia na niego lub wymierzenia mu administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu albo  przedsiębiorca nie będzie podlegać karze za popełnione wykroczenie lub wykroczenie skarbowe.

Kodeks spółek handlowych przewiduje od 1.01.2020 roku obowiązek prowadzenia stron internetowych dla spółek akcyjnych oraz komandytowo-akcyjnych w celu komunikacji z akcjonariuszami. Wspomniane spółki są zobowiązane do publikacji na stronach internetowych wymaganych przez prawo lub ich statuty ogłoszeń pochodzących od spółek. W przypadku spółki publicznej jest to:

• ogłoszenie o zwołaniu walnego zgromadzenia,
• informacja o ogólnej liczbie akcji w spółce i liczbie głosów z tych akcji w dniu ogłoszenia, a jeżeli akcje są różnych rodzajów – także o podziale akcji na poszczególne rodzaje i liczbie głosów z akcji poszczególnych rodzajów,
• dokumentacja, która ma być przedstawiona walnemu zgromadzeniu,
• projekty uchwał lub, jeżeli nie przewiduje się podejmowania uchwał, uwagi zarządu lub rady nadzorczej spółki, dotyczące spraw wprowadzonych do porządku obrad walnego zgromadzenia lub spraw, które mają zostać wprowadzone do porządku obrad przed terminem walnego zgromadzenia,
• formularze pozwalające na wykonywanie prawa głosu przez pełnomocnika lub drogą korespondencyjną, jeżeli nie są one wysyłane bezpośrednio do wszystkich akcjonariuszy.

Zgodnie z ustawą o Krajowym Rejestrze Sądowym, adresy stron internetowych tych spółek podlegają zgłoszeniu do rejestru.

Kodeks cywilny zostaje uzupełniony o ważny przepis w zakresie planowania sukcesji przedsiębiorstw. Od 1.01.2019 roku przedmiotem zapisu windykacyjnego może być ogół praw i obowiązków w spółce osobowej. Zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu spółek handlowych, ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej (czyli konglomerat praw korporacyjnych i majątkowych wspólnika przysługujących mu z tytułu uczestnictwa w spółce) jest co do zasady niezbywalny, chyba że umowa spółki stanowi inaczej lub uzyskano pisemną zgodę wszystkich pozostałych wspólników. W związku z tą cechą ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej, do tej pory przedmiotem zapisu windykacyjnego mogło być co najwyżej roszczenie o wypłatę wartości udziału kapitałowego przypadającego na zmarłego wspólnika. Dzięki wprowadzanej zmianie, powstanie wygodne narzędzie prawne do planowania sukcesji w przedsiębiorstwach rodzinnych, nierzadko prowadzących działalność w formie spółek osobowych.

W ustawie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych wprowadzono zmiany w zakresie dotychczasowej ewidencji papierów wartościowych prowadzonej przez Komisję Nadzoru Finansowego. Od 1 stycznia 2020 r. jest to bowiem ewidencja akcji, które są przedmiotem oferty publicznej, są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ewidencja obejmować ma podstawowe dane o akcjach i trybie przeprowadzenia ich oferty, dopuszczenia do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzenia do alternatywnego systemu obrotu. Tak, jak uprzednio, jest ona jawna, a dodatkowo Komisja Nadzoru Finansowego udostępnia ją na swojej stronie internetowej.

W przeciwieństwie do poprzedniego stanu prawnego, wpisu do ewidencji akcji dokonuje ich emitent lub inny niż emitent podmiot składający wniosek o ich dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym, a nie Komisja Nadzoru Finansowego. Termin na dokonanie wpisu do ewidencji akcji wynosi 14 dni od dnia:

• przydziału akcji, a w przypadku niedokonywania przydziału akcji – od dnia ich wydania;
• dopuszczenia akcji do obrotu na rynku regulowanym lub ich wprowadzenia do alternatywnego systemu obrotu.

Jeżeli oferta publiczna akcji prowadzona jest w sposób ciągły – dokonanie wpisu może mieć miejsce w terminie 14 dni od dnia przydziału akcji albo ich wydania będącego ostatnim dniem przedziału czasowego określonego przez emitenta lub oferującego, nie dłuższego jednak niż 6 miesięcy.

Oferujący obowiązany jest więc niezwłocznie zawiadomić emitenta o przeprowadzonej ofercie publicznej akcji tak, aby emitent miał możliwość dokonania pełnego wpisu do ewidencji akcji. Zawiadomienie powinno nastąpić w terminie 5 dni od przydziału lub wydania akcji.

W związku z powyższą zmianą uchylony został przepis nakładający na podmiot dokonujący oferty publicznej obowiązek uiszczenia opłaty ewidencyjnej.

Nie tracą mocy wpisy w brzmieniu dotychczasowym, dokonane przed 1.01.2020 r.

Ustawę  o obrocie instrumentami finansowymi uzupełniono natomiast o postanowienia dotyczące wyłącznej możliwości zamieszczania w firmie (nazwie) spółki zwrotu „dom maklerski” oraz używania takiego oznaczenia w obrocie handlowym. Od 1.01.2020 takie wyłączne prawo ma jedynie spółka, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej. Przepisy wyraźnie wskazują, że nie może tego robić bank prowadzący działalność maklerską.

Zmiany w ustawie o PIT:

– wprowadzono możliwość pomniejszenia przez wierzyciela podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli wierzytelność ta nie zostanie uregulowana lub zbyta w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (rachunku);

– w symetrycznych transakcjach handlowych (np. pomiędzy dwoma dużymi przedsiębiorcami), w których możliwe będzie wydłużenie terminu zapłaty powyżej 60 dni po spełnieniu określonych warunków, w sytuacji gdy nie zostaną one spełnione, zamiast postanowień umownych ustalających dłuższy niż 60 dni termin zapłaty będzie obowiązywał 60-dniowy termin zapłaty.

Zmiany w ustawie o CIT:

– wprowadzono możliwość pomniejszenia przez wierzyciela podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli wierzytelność ta nie zostanie uregulowana lub zbyta w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (rachunku);

– ustalono, że w transakcjach asymetrycznych, tj. jeżeli dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikro, mały albo średni przedsiębiorca termin zapłaty określony w umowie nie będzie mógł przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi (lub od otrzymania przez dłużnika towaru lub usługi zgodnie z projektowanym art. 7 ust. 4 ustawy);

– określono, że przypadku ustalenia terminu niezgodnego z tym przepisem, zastosowanie będzie miał art. 13 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w nowym brzmieniu, zgodnie z którym z mocy prawa stosowany będzie termin zapłaty 60 dni;

– w symetrycznych transakcjach handlowych (np. pomiędzy dwoma dużymi przedsiębiorcami), w których możliwe będzie wydłużenie terminu zapłaty powyżej 60 dni po spełnieniu określonych warunków, w sytuacji gdy nie zostaną one spełnione, zamiast postanowień umownych ustalających dłuższy niż 60 dni termin zapłaty będzie obowiązywał 60-dniowy termin zapłaty;

– wprowadzono  obowiązek wykazywania wierzytelności lub zobowiązań, które powodują zwiększenia lub zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniach podatkowych. Jest to rozwiązanie analogiczne do tego, które obowiązuje w podatku VAT, w związku z którym podatnicy składają deklarację VAT-ZD.

Zmiany w ustawie Ordynacja podatkowa:

– Szef KAS będzie przekazywał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacje, w tym zawierające dane stanowiące tajemnicę skarbową, bankową lub zawodową, o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień w spełnianiu przez podmiot obowiązany do złożenia informacji, o których mowa w art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej;

– W art. 299f § 2 Ordynacji podatkowej przyjęto, że prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnień występuje, jeżeli suma wartości świadczeń pieniężnych niezapłaconych przez dany podmiot w terminie 60 dni od dnia otrzymania faktury wynosi w okresie kolejnych 3 miesięcy co najmniej 2 000 000 złotych. Informacje określone w art. 299f § 7 Ordynacji podatkowej będą mogły być przekazane na wniosek Prezesa UOKiK;

Przyjęto, że przekazanie informacji o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnienia za dany miesiąc będzie możliwe do 20. dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, za który ustalono to prawdopodobieństwo.

Artykuł przygotowany przez zespół Kancelarii Sadkowski i Wspólnicy.

Uwagę inwestorów w ostatnim czasie skupiają informacje dotyczące eskalacji napięć na linii USA-Iran. Jak na tę kwestię reagują rynki?

Zaskakująco zmienny okres świąteczno-noworoczny zakończył się osłabieniem dolara amerykańskiego względem większości światowych walut. W obliczu niemal pustego kalendarza ekonomicznego oraz pod nieobecność istotnych wieści z zakresu polityki monetarnej, informacje o zabiciu przez USA jednego z najważniejszych irańskich generałów skupiły na sobie praktycznie całą uwagę rynku. Co ciekawe, pierwszą reakcją na doniesienia o wspomnianej operacji USA w Iraku była deprecjacja dolara, aczkolwiek jego osłabienie było krótkotrwałe i nie przyjęło istotnych rozmiarów.

W tym tygodniu uwagę rynków przykuje nie tylko sytuacja na Bliskim Wschodzie. Znaczenie będą miały również dane. Po dzisiejszych odczytach inflacji w strefie euro, które nie przyniosły utrzymania wzrostu inflacji bazowej (na który liczyliśmy), czekają nas równie istotne dane z amerykańskiego rynku pracy. Od piątkowego raportu opisującego sytuację w grudniu oczekujemy potwierdzenia dobrej sytuacji na rynku pracy w USA, na co wskazywał raport z listopada.

PLN

Polski złoty w ostatnim czasie charakteryzował się siłą, w początkach tego tygodnia schodząc do najniższego poziomu od ponad półtora roku w parze z euro. Umocnienie złotego można powiązać ze zmianami na głównej parze walutowej i ogólną poprawą nastrojów, w czym istotnie nie przeszkodził nawet wzrost napięć na linii USA-Iran.

Kalendarz ekonomiczny dla Polski w ostatnim czasie był stosunkowo pusty. W zeszłym tygodniu poznaliśmy tylko grudniowe dane PMI o aktywności biznesowej w przemyśle, które okazały się nieco lepsze od oczekiwań. W tym tygodniu jednak rynek zaszokowały dane o inflacji, która na koniec roku wzrosła do 3,4% – poziomu aż o pół punktu procentowego wyższego od konsensusu. W tym kontekście środowa konferencja prasowa po spotkaniu RPP nabierze większego znaczenia. Coraz bardziej skłaniamy się w stronę poglądu, zgodnie z którym w 2020 roku Rada zmieni stanowisko i podniesie stopy procentowe.

GBP

Szterling ostatnio umacnia się w parze z euro, jednak w parze ze złotym pozostaje dość stabilny. W krótkim okresie zachowanie funta powinno zależeć zarówno od zachowania głównej pary, jak i informacji dotyczących negocjacji ostatecznych warunków relacji UE z Wielką Brytanią po zakończeniu okresu przejściowego. Jeśli kierować się przebiegiem dotychczasowych negocjacji brexitowych, należałoby się spodziewać, że jakiekolwiek istotne dla rynku wieści dotyczące dalszych losów Brexitu zaczną do nas docierać bliżej wyznaczonych kluczowych terminów w kontekście negocjacji. Czyli nieprędko.

EUR

Znakomita większość istotnych wskaźników opisujących nastroje w strefie euro ostatnio kieruje się na północ. Nie wszystkie odczyty można jednak określić mianem dobrych – chyba najbardziej rzucającym się w oczy wyjątkiem są dane z niemieckiego przemysłu. Warto jednak wspomnieć, że w ostatnich dniach zrewidowano w górę grudniowe dane PMI dla strefy euro. Po rewizjach indeks zbiorczy oddalił się od kluczowego poziomu 50, sugerując brak większego ryzyka wystąpienia recesji w najbliższym czasie.

Kluczowa w tym tygodniu publikacja ze strefy euro – dzisiejsze dane o inflacji – nie przyniosła zaskoczeń. Inflacja bazowa w grudniu znalazła się na poziomie 1,3%, czyli tym samym, co notowany w poprzednim miesiącu.

USD

O ile eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie sprzyjała aktywom safe haven (bezpiecznych przystani) – wspierając m.in. jena japońskiego, złoto oraz amerykańskie obligacje – o tyle dolar amerykański dotychczas nie doświadczył z tego tytułu większej i utrzymującej się aprecjacji. Amerykańskie obligacje zyskiwały, co sprawiło, że różnica w rentownościach między USA a strefą euro skurczyła się.

W kontekście makroekonomicznym, ostatnie publikacje drugorzędnych danych z USA były nieco słabsze niż dotychczas. To sprawia, że piątkowy kluczowy raport z amerykańskiego rynku pracy tym bardziej powinien zyskać na znaczeniu.

Autor: Enrique Díaz-Alvarez, Ebury

Ciągnąca się od kilku lat historia Brexitu osiągnie swój punkt kulminacyjny 31 stycznia, kiedy to Wielka Brytania oficjalnie wystąpi z Unii Europejskiej. Tak zdecydował nowy rząd Borisa Johnsona, który w jesiennych wyborach otrzymał duże zaufanie wyborców. Wygrana zdecydowaną większością głosów pozwoli Johnsowi zrealizować plany Brexitu – ale najważniejszy sprawdzian dla nowego rządu przyjdzie później. Połowa 2020 roku upłynie bowiem pod znakiem skomplikowanych i powolnych negocjacji handlowych, których wynikiem ma być zbudowanie nowej relacji z krajami Unii. Pośród tych krajów jest Polska, dla której Wielka Brytania jest jednym z największych partnerów handlowych. Chociaż więc ostatnie trzy lata ciągnącego się Brexitu ostudziło emocje, wciąż jest to jedno z największych zmartwień naszych przedsiębiorców.

– Najtrudniejszy będzie okres przejściowy między oficjalnym Brexitem a finalnym zawarciem nowych umów handlowych. Zasadna jest obawa, czy ten okres przejściowy nie zaszkodzi naszym relacjom z Wielką Brytanią – powiedział serwisowi eNewsroom Marcin Roszkowski, prezes Instytutu Jagiellońskiego. – Warto przypomnieć, że Wielka Brytania jest trzecim największym partnerem handlowym Rzeczypospolitej. Mamy nadzieję, że narzędzia zastosowane przez jeden i drugi rząd pomogą nam bezpiecznie przejść przez ten okres turbulencji. Kolejnym ważnym dla Polski tematem są losy naszych obywateli, którzy mieszkają i pracują na Wyspach. W tej sprawie na szczęście brytyjscy dyplomaci i przedsiębiorcy są zgodni: Polacy są istotnym elementem gospodarki Wielkiej Brytanii. Na pewno nie będą wypychani z kraju, gdy nie będzie już on członkiem Unii Europejskiej – uspokaja Roszkowski.

Główny Urząd Statystyczny zaprezentował szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2019 r. W miesiącu tym ceny przeciętnie okazały się o 0,8% wyższe niż w listopadzie i jednocześnie wyższe niż przed rokiem o 3,4% (w listopadzie wskaźnik dwunastomiesięczny wynosił 2,6%).

Dane te okazały się skrajnie różne od oczekiwanych przez rynek. Konsensus wskazywał na wartość wskaźnika dwunastomiesięcznego w przedziale 2,8% – 2,9% a skrajnie pesymistyczna prognoza wskazywała wartość inflacji 3,1%. Dla pierwszych miesięcy roku 2020 oczekiwany jest dalszy silny wzrost inflacji do poziomu wyraźnie powyżej 4,0%. W konsekwencji trudno oczekiwać średniorocznego wskaźnika inflacji w roku 2020 niższego niż 3,5% (wobec 2,3% w roku 2019 i 1,7% w roku 2018).

– Jako XTB spodziewaliśmy się wzrostu o 3 proc. i była to jedna z najwyższych prognoz – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. – A styczeń przyniesie dalszy wzrost inflacji, zwłaszcza że wzrosną niektóre ceny regulowane. To może być nawet 4 proc. wzrost cen.

W grudniu wzrost inflacji był spowodowany nie tylko wszystkim wyższymi cenami paliw. O 1,2 proc. w porównaniu do października podrożała żywność.

Ceny żywności i napojów bezalkoholowych okazały się o 1,2% wyższe niż w listopadzie i o 7,0% wyższe niż przed rokiem. Ceny nośników energii okazały się wyższe niż w listopadzie o 0,1% i jednocześnie niższe niż przed dwunastoma miesiącami o 1,8%. W przypadku paliw do prywatnych środków transportu odnotowano wzrost cen w skali miesiąca o 2,1% i spadek cen o 0,2% w skali roku.

Po przeszło dwóch tygodniach nudy na polskim złotym początek roku rozpoczął się całkiem ciekawie. Wczoraj złotówka testowała wielomiesięczne minima względem euro, a dzisiaj w wyniku niepokojów już wróciła na poprzednie poziomy.

Dolar dalej mocny

Wczorajsze dane pokazały, że za oceanem wcale nie dzieje się źle. Dobrze wypadł raport Challengera na temat liczby zwolnień. Wnioski o zasiłek dla bezrobotnych okazały się symbolicznie lepsze od oczekiwań. Trochę słabiej od oczekiwań wypadł indeks PMI dla przemysłu, ale to w dalszym ciągu wynik wyraźnie powyżej granicy 50 punktów, rozdzielającej rozwój od recesji. W rezultacie dolar wyraźnie umacniał się względem głównych walut, a co za tym szło, również względem złotego.

Chwilowa siła złotego

Wczoraj polska waluta niespodziewanie spadła poniżej 4,24 złotego za euro. Był to najniższy poziom od lipca 2019 roku. Do przebicia tamtego poziomu zabrakło ułamków grosza. Wcześniej tak tanie euro oglądaliśmy w połowie 2018 roku. Nie nacieszyliśmy się jednak długo tanią europejską walutą, gdyż dzisiaj złotówka od rana jest w odwrocie, a euro ponownie kosztuje około 4,2550 zł jak w drugiej połowie grudnia.

Niespokojnie na rynku ropy

Według strony białoruskiej, czemu zaprzeczają Rosjanie, wstrzymane zostały dostawy ropy do białoruskich rafinerii. Jest to wynik fiaska negocjacji z 31 grudnia w sprawie warunków dostaw. Co ważne, dla nas porozumienie takie zostało zawarte w sprawie gazu. Na rynkach w przypadku ropy naftowej niepokój podnoszą doniesienia z Azji, gdzie Amerykanie zabili irańskiego generała na lotnisku w Bagdadzie. Efektem tych działań jest skokowy wzrost cen ropy o 3,5%. Jeżeli dojdzie do dalszej eskalacji, należy spodziewać się kolejnych wzrostów.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych warto zwrócić uwagę na:

16:00 – USA – indeks ISM dla przemysłu.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Dalszy rozwój sieci 5G, wzmocnienie cyberbezpieczeństwa kraju, cyfryzacja radia oraz rozdział środków z unijnego budżetu cyfrowego – to zdaniem przedstawicieli branży cyfrowej i nowoczesnych technologii główne wyzwania dla tego sektora w 2020 roku. 

Jak ocenia Związek Cyfrowa Polska, który reprezentuje największe przedsiębiorstwa tego sektora, najpoważniejszym wyzwaniem, przed którym stoi branża w nowym roku to dalszy rozwój sieci piątej generacji. Tym bardziej, że stawka stojąca za technologią jest ogromna – dzięki nieporównywalnie większej przepływności, mniejszym opóźnieniom, obsłudze gigantycznej liczby urządzeń jednocześnie ma ona przynieść wpływy do budżetu, nowe miejsca pracy i wzrost całych sektorów gospodarki.

– Wdrożenie i rozwój sieci piątej generacji przełoży się również na powstanie usług, które przy dzisiejszych możliwościach są nieosiągalne – mówi prezes Związku Cyfrowa Polska Michał Kanownik. I zaznacza, że kwestia 5G będzie kluczowa dla przyszłości rozwoju innowacyjności Europy względem rynków światowych. – Myślę, że najbliższe miesiące mogą być rozstrzygające dla 5G w Europie. Do tej pory prace nad wdrożeniem sieci w krajach Unii pozostawiały wiele do życzenia: państwa nie dysponowały strategiami wprowadzenia 5G, a rozmowy na temat sieci upływały w cieniu wątpliwości co do bezpieczeństwa całej infrastruktury  – przypomina prezes Związku.

Bezpieczeństwo, zwiększanie świadomości i cyfryzacja mediów

Cyfrowa Polska zwraca też uwagę, że myśląc o rozwoju 5G nie można zapominać o cyberbezpieczeństwie – nie tylko infrastruktury, ale też  konsumentów i przedsiębiorców. – Rolą państwa oraz naszej branży jest ciągłe podnoszenie świadomości wśród ludzi na temat bezpiecznego korzystania z nowoczesnych technologii. Z całą pewnością za wiedzą muszą pójść też zmiany legislacyjne, aby cyberbezpieczeństwo uzyskało systemowe wsparcie – ocenia Michał Kanownik.

Niemałe wyzwania stoją też przed gałęzią e-commerce i e-usług – zarówno w Polsce, jak i w Europie. Jak ocenia Kanownik, w kraju przyjdzie nam kontynuować walkę o uczciwą konkurencję w e-handlu, który boryka się z problemem popularnych azjatyckich portali. Zdaniem Związku w skali Unii kluczowe są nadchodzące reformy, które może przynieść Kodeks Usług Cyfrowych. Ryzyko zmian Dyrektywy, o którą opierają się usługi cyfrowe w Europie, oznacza, że trzeba w tej sprawie trzymać rękę na pulsie. W 2020 r. branża będzie musiała zadbać, by wszelkie regulacje usług cyfrowych i handlu elektronicznego wpisywały się w ideę jednolitego rynku cyfrowego.

Zdaniem Michała Kanownika w skali naszego kraju nowy rok może okazać się przełomowym dla zamówień publicznych na sprzęt IT. – Wzrost kompetencji cyfrowych i rosnąca świadomości na temat postępu w cyfryzacji muszą dotknąć administracji. Powinny za sobą pociągnąć również zmiany w podejściu do zamówień publicznych, aby nabywany na ich drodze sprzęt, wybierany był nie tylko na podstawie ceny, ale również z uwzględnieniem kryteriów takich jak cyberbezpieczeństwo i jakość – podkreśla prezes Cyfrowej Polski.

Jego zdaniem, w 2020 r.  w powróci z pewnością też temat cyfryzacji radia w Polsce. – Jest to konieczny krok w cyfryzacji gospodarki naszego kraju – ocenia Michał Kanownik. Rok ten będzie szczególny również dla całego rynku europejskiego w związku z pierwszym w historii rozdziałem środków z planowanego na kolejne lata dedykowanego budżetu cyfrowego. – Ich spożytkowanie zadecyduje, czy unijna gospodarka zdoła stać się realnym graczem na światowej arenie cyfrowej. Skala i sposób wykorzystania środków stanowić będzie o tym, czy UE uzyska niezależność w globalnej rozgrywce
– zauważa Kanownik.

Już pierwszego marca 2020 roku wejdą w życie przepisy o nowym rodzaju spółek handlowych, które mają stać się szansą na rozwój biznesu dla wielu innowacyjnych przedsiębiorców. Czym jest prosta spółka akcyjna i jakie korzyści ze sobą niesie?

Jak podaje Ministerstwo Rozwoju, prosta spółka akcyjna to wyjście naprzeciw potrzebom innowacyjnych środowisk startupowych, których działalność do tej pory była mocno utrudniona. Mogły one bowiem funkcjonować jedynie jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne. Większość przedsiębiorców decydowała się na tę pierwszą opcję, głównie ze względu na to, że była prostsza w obsłudze i mniej kosztowna aniżeli spółka akcyjna. Do głównych problemów, z którymi borykały się startupy, należały komplikacje przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej, problemy z pozyskiwaniem finansowania zewnętrznego czy likwidacją spółki. Nowy rodzaj spółek kapitałowych, jakim jest prosta spółka akcyjna to, jak wskazuje Ministerstwo Rozwoju, nowoczesna forma będąca połączeniem cech spółki z o.o. z zaletami spółki akcyjnej.

Jakie korzyści?

Cechą wyróżniającą prostą spółkę akcyjną jest minimalny kapitał zakładowy. Powołanie spółki do życia wiąże się z pokryciem wkładu w wysokości co najmniej 1 zł. Nowy rodzaj spółki pozbawiony jest skomplikowanych wymogów organizacyjnych, nie ma tutaj obowiązku tworzenia rady nadzorczej, a do funkcjonowania spółki wystarczy jednoosobowy zarząd. Obok możliwości zarejestrowania spółki w sposób tradycyjny, pojawia się opcja szybkiej rejestracji drogą elektroniczną przy pomocy formularza. Ułatwienie dotyczy również elektronicznego podejmowania uchwał, odbywania zgromadzeń akcjonariuszy, a także ich rejestru, do prowadzenia którego dopuszczony zostaje blockchain, a więc rejestr rozproszony. Prosta spółka akcyjna to także łatwiejsze dysponowanie środkami spółki, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ochrony wierzycielom spółki.

– Prosta spółka akcyjna to innowacyjny krok dla polskiego biznesu, zwłaszcza z dwóch względów. Po pierwsze dzisiaj, żeby stworzyć jakiś nowy projekt, należy poświęcić kilka miesięcy na opracowanie koncepcji pozyskiwania kapitału. W przypadku prostej spółki akcyjnej wystarczy jeden dzień, aby wpisać akcjonariuszy i założyć spółkę, a inwestorzy mogą inwestować w startupy jeszcze na poziomie pomysłu. Po drugie, mamy tu do czynienia z prowadzeniem rejestru akcjonariuszy na blockchainie, czyli za pomocą rejestru rozproszonego, co oznacza, że będzie to wyjątkowo bezpieczne i trudne do manipulacji. Inwestorzy będą mogli korzystać z tokenów, które będą swoistymi prawami do akcji. Co ważne, ten nowy rodzaj spółki stanie się silną konkurencją  dla platform crowdfundingowych, które do tej pory zajmowały się zbieraniem funduszy na realizację różnego typu projektów. Od marca taki sam proces każdy przedsiębiorca będzie mógł przeprowadzić sam, ponosząc niewielkie koszty – zwraca uwagę Cezary Chybowski, prezes Reliance Polska, właściciel portalu inwestycyjnego Obligain.- Prosta spółka akcyjna może sprawić, że w przyszłości Polska stanie się pionierem innowacji technologicznych zarówno w Europie, jak i na świecie. PSA nie będzie miała statusu spółki publicznej, w związku z czym jej akcje nie będą mogły być notowane na giełdzie. Jednakże sądzę, że za jakiś czas powstaną giełdy, na których będziemy mogli tymi akcjami obracać – podsumowuje.

• Spadek wartości obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń[1] na Głównym Rynku o 7,5% rdr do 14,0 mld zł w grudniu 2019 r.
• Spadek łącznego wolumenu obrotu instrumentami pochodnymi o 23,2% rdr do poziomu 645,3 tys. szt. w grudniu 2019 r.
• Wzrost wartości notowanych emisji nieskarbowych na rynku Catalyst o 6,3% do poziomu 92,1 mld zł w grudniu 2019 r.
• Spadek łącznego wolumenu obrotu energią elektryczną o 0,7% do poziomu 15,3 TWh w grudniu 2019 r.
• Wzrost łącznego wolumenu obrotu gazem ziemnym o 28,8% rdr do 14,8 TWh w grudniu 2019 r.

Łączna wartość obrotu akcjami na Głównym Rynku GPW wyniosła 14,0 mld zł w grudniu 2019 r., czyli o 7,5% mniej niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Wartość obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń spadła w grudniu 2019 r. o 7,2% rdr do poziomu 13,8 mld zł. Średnia dzienna wartość obrotu akcjami w ramach arkusza zleceń wyniosła w grudniu 2019 r. 763,9 mln zł, o 12,4% mniej niż rok wcześniej. Wartość indeksu WIG na koniec grudnia 2019 r. wyniosła 57832,88 pkt i była o 0,2% wyższa niż przed rokiem.

Na rynku NewConnect w grudniu 2019 r. odnotowano wzrost łącznej wartości obrotu akcjami o 51,7% rdr do poziomu 129,6 mln zł. Wartość obrotów akcjami w ramach arkusza zleceń na rynku NewConnect w grudniu wzrosła o 34,5% rdr i wyniosła 104,0 mln zł.

W grudniu 2019 r. łączny wolumen obrotu instrumentami pochodnymi wyniósł 645,3 tys. szt., czyli o 23,2% mniej niż rok wcześniej. Wolumen obrotu kontraktami na indeksy spadł o 14,4% rdr do poziomu 403,9 tys. szt., a wolumen obrotu kontraktami na akcje wzrósł o 20,1% rdr do 132,6 tys. szt. w grudniu 2019 r.

W grudniu 2019 r. zanotowano wzrost wartości obrotu produktami strukturyzowanymi o 23,0% rdr do poziomu 116,8 mln zł oraz wzrost obrotów ETF-ami o 120,9% rdr do 20,6 mln zł.

Wartość notowanych na rynku Catalyst emisji obligacji nieskarbowych wyniosła 92,1 mld zł na koniec grudnia 2019 r. wobec 86,6 mld zł w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wartość obrotu obligacjami nieskarbowymi na rynku Catalyst w ramach arkusza zleceń wzrosła w grudniu 2019 r. o 40,6% rdr do poziomu 194,6 mln zł wobec 138,4 mln zł rok wcześniej.

Łączna wartość obrotu obligacjami na TBSP wyniosła w grudniu 2019 r. 13,8 mld zł wobec 20,3 mld zł rok wcześniej.

Łączny wolumen obrotu energią elektryczną na rynkach spot i terminowym w grudniu 2019 r. wyniósł 15,3 TWh, co oznacza spadek o 0,7% rdr. Wolumen obrotu energią elektryczną na rynku spot wzrósł o 18,8% rdr do poziomu 3,2 TWh. Na rynku forward wolumen spadł o 4,8% rdr do poziomu 12,1 TWh.

Łączny wolumen obrotu gazem ziemnym wzrósł w grudniu o 28,8% rdr do 14,8 TWh. Na rynku spot wolumen obrotu wzrósł o 13,9% do poziomu 2,9 TWh. Na rynku terminowym odnotowano wzrost o 33,0% rdr do poziomu 11,9 TWh.

Wolumen obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia, z wyłączeniem praw ze świadectw związanych z efektywnością energetyczną („białe certyfikaty”)^[2], na rynku spot wyniósł w grudniu 2019 r. 2,7 TWh, co oznacza spadek o 26,1% rdr. Grudniowe dane w tej linii biznesowej są jednak nieporównywalne rdr z uwagi na zakończenie notowań certyfikatów kogeneracyjnych, które nastąpiło w czerwcu 2019 r.

Wolumen obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia związanych z efektywnością energetyczną („białe certyfikaty”) spadł o 13,2% rdr osiągając w grudniu 2019 r. poziom 26,5 ktoe^[3]. W całym 2019 r. obroty białymi certyfikatami wzrosły o 49,1% w stosunku do 2018 r.

Kapitalizacja 401 spółek krajowych notowanych na Głównym Rynku na koniec grudnia 2019 r. wyniosła 550,24 mld zł (129,2 mld EUR).

Łączna kapitalizacja 449 spółek krajowych i zagranicznych notowanych na Głównym Rynku sięgnęła na koniec grudnia 2019 r. 1 103,85 mld zł (259,2 mld EUR).

Na rynku NewConnect w grudniu 2019 r. zadebiutowały akcje spółki Carbon Studio (wartość oferty 2,7 mln zł).

Na rynku Catalyst w grudniu 2019 r. zadebiutowały obligacje miasta Koszalin (wartość oferty 35 mln zł).

W grudniu 2019 r. na GPW odbyło się 18 sesji giełdowych w porównaniu do 17 sesji rok wcześniej.

[1] transakcje sesyjne, bez transakcji pakietowych

[2] świadectwa pochodzenia związane z efektywnością energetyczną (tzw. białe certyfikaty) są wystawiane, notowane i rozliczane w innych jednostkach metrycznych niż pozostałe świadectwa na TGE (toe – tona oleju ekwiwalentnego; energetyczny równoważnik jednej metrycznej tony ropy naftowej o wartości opałowej równej 10.000 kcal/kg)

[3] ktoe = 1000 toe, Mtoe = 1000 000 toe

Z początkiem 2020 r. podatnicy powinni przygotować się na obszerne zmiany w rozliczaniu podatku VAT w transakcjach wewnątrzwspólnotowych. Modyfikacje w tym zakresie zostały wprowadzone m.in. przez pakiet przepisów nowelizujących dyrektywę VAT 2006/112/WE, określany mianem „Quick fixes”. Jedna z zasadniczych zmian dotyczy ujednolicenia zasad rozliczania transakcji towarowych w Unii Europejskiej przy użyciu magazynu konsygnacyjnego, nazywanego na gruncie dyrektywy VAT magazynem „call of stock”. Wprowadzenie zmian w tym zakresie jest argumentowane potrzebą wyeliminowania niepewności prawa podatkowego na szczeblu unijnym i zmniejszeniem formalności po stronie przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.

Harmonizacja przepisów

W obowiązującym stanie prawnym procedura dotycząca magazynu typu „call of stock” nie została wprost uregulowana w przepisach dyrektywy VAT. Państwa członkowskie były do tej pory jedynie uprawnione do stosowania uproszczeń w postaci magazynu „call of stock” (w Polsce nazywanym magazynem konsygnacyjnym) na podstawie ogólnych zapisów dyrektywy oraz przyjętej praktyki krajowej. W rezultacie niektóre z nich stosowały uproszczenia w mniejszym bądź szerszym zakresie. Inne z kolei w ogóle nie uregulowały tej kwestii. Dopiero na skutek uchwalenia Dyrektywy Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającej dyrektywę VAT 2006/112/WE wprowadzono zapis regulujący procedurę magazynu „call of stock”, który zacznie obowiązywać w całej UE od 1 stycznia 2020 r. Do tego czasu państwa członkowskie zostały zobowiązane do implementacji przepisów zmienionej dyrektywy VAT do krajowego porządku prawnego w celu harmonizacji przepisów na poziomie unijnym. Implementacja dyrektywy zmieniającej w Polsce została wyrażona w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy, który – jak wynika z treści projektu – zacznie obowiązywać od nowego roku.

Na czym polega uproszczenie?

Już teraz zastosowanie procedury magazynu konsygnacyjnego oznacza odroczenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT dla towarów tego samego przedsiębiorcy przemieszczanych z jednego do drugiego państwa członkowskiego do dnia pobrania towarów z magazynu przez ich nabywcę. Skorzystanie z magazynu konsygnacyjnego wyłącza bowiem stosowanie zasad typowych dla rozliczania VAT od transakcji wewnątrzwspólnotowych z chwilą przemieszczenia towarów (wystawienia faktury WDT/WNT lub 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania przemieszczenia).

Tytułem przypomnienia zasada ogólna mówi, że przemieszczenie towarów w ramach przedsiębiorstwa z jednego państwa członkowskiego do drugiego państwa członkowskiego jest kwalifikowane jako tzw. nietransakcyjna wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) w państwie rozpoczęcia wysyłki towarów oraz jako tzw. nietransakcyjne wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) opodatkowane w państwie zakończenia wysyłki. W rezultacie z chwilą przemieszczenia własnych towarów przedsiębiorca jest zobowiązany do rejestracji oraz rozliczenia VAT z tytułu nietransakcyjnego WNT w państwie zakończenia wysyłki. Natomiast w momencie odsprzedaży towarów do klienta krajowego w tym państwie przedsiębiorca jest zobowiązany opodatkować taką transakcję wg stawki krajowej i odprowadzić VAT należny w tym państwie.

Na tym tle instytucja magazynu konsygnacyjnego – a na gruncie dyrektywy magazynu „call of stock” – jest szczególnie korzystna dla przedsiębiorców przemieszczających własne towary, gdyż wyłącza konieczność rejestracji i rozliczenia VAT w państwie zakończenia wysyłki. Procedura magazynu konsygnacyjnego przenosi bowiem obowiązek rozliczenia podatku na nabywcę tych towarów w państwie zakończenia wysyłki i przesuwa moment rozpoznania obowiązku podatkowego do dnia ich pobrania z takiego magazynu. Wraz z początkiem 2020 r. zmienią się jednak niektóre uregulowania ustawy VAT i zasady stosowania tej szczególnej procedury.

Magazyn „call of stock” w polskiej ustawie od stycznia 2020 r.

Ustawa nowelizująca VAT uchyla obowiązującą dotychczas definicję magazynu konsygnacyjnego (m.in. art. 2 pkt 27c i d ustawy VAT) i w to miejsce wprowadza nowe rozdziały 3a i 3b sankcjonujące procedurę magazynu typu „call of stock” znajdującego się na terytorium kraju oraz na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Warunki uzyskania tych preferencji zostały szczegółowo uregulowane w projektowanym art. 13a ust. 2 (magazyn w kraju) oraz art. 13h ust. 2 (magazyn w innym państwie członkowskim).

Porównując cechy magazynu „call of stock” z aktualnym do tej pory magazynem konsygnacyjnym, należy zaznaczyć, iż zasadnicze preferencje w zakresie neutralnego rozliczania VAT w transakcjach transgranicznych zostały utrzymane. Zmianie uległy natomiast następujące kwestie:

• magazyn typu „call of stock” będzie się odnosić wyłącznie do towarów przeznaczonych do konkretnego nabywcy (obecnie nie ma takiego warunku); Ustawodawca przewidział natomiast możliwość zastąpienia nabywcy przez innego podatnika, jeżeli nastąpi to w terminie 12 miesięcy od dnia wprowadzenia towarów do magazynu;
• działalność objęta procedurą magazynu „call of stock” została rozszerzona o działalność handlową;
• w przypadku, gdy przechowywane towary nie zostaną pobrane w terminie 12 miesięcy, obowiązek podatkowy powstanie na zasadach ogólnych (termin został skrócony z 24 miesięcy).

Pomimo tego, że niektóre z wprowadzonych zmian zaostrzają warunki skorzystania z procedury magazynu „call of stock” w stosunku do wciąż funkcjonującego w polskich przepisach magazynu konsygnacyjnego, to niewątpliwym sukcesem jest uporządkowanie zasad prowadzenia działalności transgranicznej w całej Unii Europejskiej. W efekcie zostaną zredukowane bariery administracyjne w różnych państwach, które do tej pory odmiennie regulowały przemieszczanie towarów własnych w ramach przedsiębiorstwa. Jest to korzystne nie tylko dla polskich dostawców, którym prościej będzie zwiększyć obroty za granicą, ale również dla przedsiębiorców z UE zainteresowanych rozwojem biznesu w Polsce.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Publikowane przez PARP raporty na temat kondycji sektora małych i średnich przedsiębiorstw pokazują, że liczba firm w Polsce systematycznie rośnie[1]. Regularnie wzrasta poziom zatrudnienia w przedsiębiorstwach, które zwiększają swoje przychody, produkcję i wartość dodaną. Z drugiej strony zmniejsza się przeżywalność polskich firm w pierwszym roku działalności, a jedna trzecia z nich obawiała się w 2019 roku utraty płynności finansowej. Dużym problemem wśród firm sektora MŚP jest niska świadomość dostępnych rozwiązań w zakresie finansowania. Oferta dla nich jest jednak bardzo szeroka, a obecne na rynku rozwiązania dają wiele możliwości zasilenia firmy dodatkowymi środkami.

Krystyna Kalinowska, dyrektor inwestycyjny w Podlaskim Funduszu Kapitałowym ocenia kondycję małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce oraz ich możliwości na pozyskanie finansowania w roku 2020.

Największe hamulce rozwoju: brak kapitału, zagrożenie utratą płynności, wysokie koszty

Badania rynku pokazują, że w ostatnich latach polskie firmy finansowały swój rozwój przede wszystkim ze środków własnych. Jest to podejście bezpieczne, ale jednocześnie hamujące tempo wzrostu. Środki własne najczęściej są bardzo ograniczone i nie zawsze wystarczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb. Szukając finansowania zewnętrznego, polscy przedsiębiorcy w pierwszej kolejności sięgają po kredyt bankowy. Wielu z nich otrzymuje jednak negatywną decyzję kredytową. W 2019 roku z odmową ze strony banku spotkało się 20 proc. badanych firm[2]. Przedsiębiorcy często nie dysponują odpowiednimi zabezpieczeniami, które pozwoliłyby im na pozyskanie finansowania bankowego w optymalnej wysokości. Problemem okazują się także same instytucje finansujące MŚP, wśród których niewiele jest takich, które starają się zrozumieć model biznesowy danej firmy i wesprzeć ją kompleksowo w realizacji celów. Najgorzej, gdy sytuacja firmy nie jest do końca standardowa, wymaga indywidualnego podejścia i ułożenia warunków w sposób dopasowany do specyfiki jej potrzeb. Obok kwestii finansowania, poważnymi czynnikami ograniczającymi rozwój przedsiębiorstw były w 2019 roku: utrudniony dostęp do wykwalifikowanej siły roboczej, rosnąca presja na podwyżki płac, nieuczciwa konkurencja, opóźnienia w płatnościach ze strony kontrahentów, a w skutek tego zagrożenie utratą płynności finansowej.

Kto będzie szczególnie poszukiwał kapitału?

W III kwartale 2019 roku tempo wzrostu PKB wyniosło według danych GUS 3,9 proc., co było najniższym wynikiem w trzech ostatnich latach. Z uwagi na spodziewane dalsze spowolnienie gospodarcze, banki zaostrzyły kryteria przyznawania kredytów dla firm i zaczynają ostrożnie podchodzić do kwestii finansowania pewnych branż. Można to zaobserwować na przykład w przypadku branży transportowej oraz budowlanej, które są postrzegane obecnie jako bardziej ryzykowne. Z pewnością będzie to powodowało, że działające w tych obszarach firmy, zaczną intensywniej poszukiwać innych rodzajów finansowania, niż kredyty bankowe. Jeżeli chodzi o profil klientów, to wśród firm z sektora MŚP szukających finansowania poza sektorem bankowym można wyróżnić przede wszystkim dwie grupy przedsiębiorców. Pierwszą z nich są młode, dynamicznie rosnące firmy, które chcą osiągnąć kolejny krok milowy w swoim rozwoju. Zazwyczaj oczekują one kompleksowego podejścia, tzn. zapewnienia środków na cele inwestycyjne, na zwiększone zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, ale również pewnego poziomu zabezpieczenia na nieprzewidziane sytuacje. Drugą grupą są firmy o wieloletniej historii, które przejściowo odczuwają spowolnienie koniunktury w swojej branży. W ich przypadku najbardziej problematyczny jest spadek przychodów i zysków, co skutkuje ograniczeniem zaangażowania i zmniejszeniem limitów kredytowych ze strony finansujących je dotychczas instytucji. To oczywiście tylko pogłębia ich trudną sytuację, do której ustabilizowania konieczne są dodatkowe środki.

Instytucje pozabankowe wypełnią lukę w ofercie finansowania

Małe i średnie przedsiębiorstwa często wciąż mają niewielką świadomość w kwestii rozmaitych form finansowania, po jakie mogą sięgnąć. Oferta w tym zakresie jest jednak bardzo szeroka. Spośród dostępnych źródeł można wymienić: kredyt bankowy, leasing, faktoring, pożyczki, dotacje unijne, venture capital, private debt. Problem w tym, że nie każda firma będzie w stanie sprostać określonym warunkom, zwłaszcza tym stawianym przez banki. W przypadku zakupu środków trwałych najłatwiej jest sięgnąć po leasing. Dynamicznie rośnie też udział faktoringu jako źródła finansowania dla MŚP. Ofertę ze strony działających od lat na tym rynku faktorów uzupełniają nowo powstające fintechy. Wśród alternatywnych form finansowania na znaczeniu zyskuje też popularny ostatnio crowdfunding udziałowy. Dla wielu firm możliwość pozyskania w ten sposób kwoty sięgającej nawet 4 mln zł wydaje się kuszącą opcją. Z pewnością większym zainteresowaniem będą się również cieszyły propozycje dopasowane do indywidualnych potrzeb danego przedsiębiorcy, „szyte na miarę”, odpowiadające na realne potrzeby małych i średnich firm. Już teraz innowacyjne biznesy, takie jak startupy technologiczne mogą liczyć na adresowaną dla nich, bogatą ofertę funduszy typu venture capital. Nowością dla mniejszych firm, prowadzących bardziej tradycyjną działalność jest z kolei private debt, czyli forma pośrednia między długiem, a inwestycją kapitałową, która jak dotąd dostępna była tylko dla większych graczy. Tego typu indywidualnych ofert finansowania, dedykowanych konkretnym rodzajom biznesu, z pewnością pojawi się w tym roku jeszcze więcej.

Podlaski Fundusz Kapitałowy jest jednym z najstarszych funduszy venture capital działających w Polsce. Fundusz został utworzony w 1995 roku, w ramach Polsko-Brytyjskiego Programu Rozwoju Przedsiębiorczości. Od tamtej pory zrealizował kilkadziesiąt inwestycji na łączną kwotę ok. 45 mln zł, z sukcesem finalizując wiele transakcji. Fundusz oferuje przedsiębiorstwom finansowanie typu venture capital oraz private debt. Maksymalna kwota zaangażowania w jeden podmiot to 1,5 mln PLN. Z finansowania mogą korzystać startupy, generujące pierwsze przychody ze sprzedaży, jak również firmy będące w fazie dalszego rozwoju i ekspansji.

[1] https://www.parp.gov.pl/component/publications/publication/raport-o-stanie-sektora-malych-i-srednich-przedsiebiorstw-w-polsce-1

[2] https://www.money.pl/gielda/nfg-co-piatemu-przedsiebiorcy-banki-odmowily-udzielenia-kredytu-w-2019-r-6391800560371330a.html

Eesti Energia kontynuuje badania w Zatoce Ryskiej i poszukuje partnerów do inwestycji w morską farmę wiatrową zlokalizowaną na tym obszarze. Wszystko dzięki decyzji estońskiego rządu o rozpoczęciu procedury związanej z pozwoleniem na budowę.

Według Aavo Kärmasa, prezesa Enefit Green, spółki należącej do grupy Eesti Energia, Morski Pan Przestrzenny Pärnu zakłada, że obszar objęty pozwoleniem na budowę jest odpowiedni do rozwoju energetyki wiatrowej. Potwierdziły to też pomiary wiatru, pokrywy lodowej oraz migracji ptaków przeprowadzone dotychczas przez Eesti Energia.

Łotewska strefa rozwoju farm wiatrowych znajduje się zaledwie 10 km od Zatoki Ryskiej. Morska farma wiatrowa znajdująca się na tym obszarze mogłaby być pierwszym wspólnym estońsko-łotewskim projektem produkcji energii odnawialnej – powiedział Kärmas. Estonia nie ma doświadczenia w budowie morskich farm wiatrowych. Z tego powodu, oraz ze względu na rozmiar przedsięwzięcia, projekt ma być realizowany we współpracy z kilkoma firmami. Biorąc pod uwagę jego potencjalnie transgraniczny charakter, należy też podkreślić znaczenie współpracy między estońskim Ministerstwem Gospodarki i Komunikacji a jego łotewskim odpowiednikiem, przy uzgodnieniu rozwiązania infrastrukturalnego niezbędnego do opracowania projektu. Mamy nadzieję kontynuować bardzo dobrą współpracę w tym zakresie – dodał.

Według planów morska farma wiatrowa ma mieć do 160 turbin wiatrowych o łącznej mocy 1000 MW. Energia produkowana przez tej wielkości farmę pokryłaby prawie połowę zapotrzebowania Estonii na energię elektryczną. Byłby to też istotny krok w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

Projekt ma być realizowany w pełnej współpracy ze społecznością lokalną, w tym władzami i mieszkańcami gmin Kihnu i Häädemeeste. Ukończenie budowy ma nastąpić przed 2030 r.

Początek nowej dekady będzie dla branży pożyczkowej pełen wyzwań. Katarzyna Jóźwik, Dyrektor Generalna Smartney, w ramach badań doktoranckich dotyczących Consumer Finance podsumowuje, które 4 obszary w 2020 roku będą wyznaczały kierunki zmian na rodzimym rynku.

Analityka, algorytmy, wykorzystanie uczenia maszynowego i sztucznej inteligencji, czyli coraz bardziej skuteczna analiza danych, możliwa dzięki nowoczesnym technologiom; rosnąca liczba zwinnych organizacji działających w formule smart-techów i doceniających wartość analityki; coraz więcej rozwiązań hybrydowych odpowiadających na różne potrzeby konsumentów – to tylko kilka prognoz na 2020 rok. Oto najważniejsze z nich.

Po pierwsze – innowacje

Online, mobile, big data, AI, cyberbezpieczeństwo, prywatność

Konsumenci są non-stop online. Korzystają ze smartfonów, mają coraz więcej innych urządzeń z kategorii wearables. Oplata ich sieć, z której czerpią informacje i w której informacje zostawiają. Miliony danych, których wykorzystanie dzisiaj jest śladowe w stosunku do możliwości, bez wątpienia zaczną nabierać znaczenia  O ile z tą ilością danych, które już zebrano ludzie i systemy jeszcze sobie nie radzą, w branży jest coraz więcej smart-techów, które doceniają wartość analityki, algorytmów, wykorzystania uczenia maszynowego i sztucznej inteligencji. Właściwe wykorzystanie dostępnych informacji powinno znacząco poprawić obsługę klientów, zoptymalizować procesy i ograniczyć ryzyka.

Warto tu wspomnieć, że aż 7 na 10 badanych przez Autopay Research w 2019 uważa, że zmiany technologiczne w naszym życiu są nieuniknione. Dodatkowo aż 60 proc. jest zdania, że postęp czyni nasze życie łatwiejszym. Polacy chętnie korzystają z nowych rozwiązań. Bez tego ani rusz w kolejnej dekadzie. Smart-tech pomoże zatem i firmom w branży i samym klientom.

Po drugie – aspekt ludzki

Zmiany demograficzne i wiążące się z tym oczekiwania klientów

Branża będzie musiała nauczyć się obsługiwać zarówno starzejące się społeczeństwo (które zwiększy wydatki na zdrowie, opiekę medyczną, ubezpieczenia i infrastrukturę ułatwiającą jej życie), jak i młodą generację osób urodzonych po 2000 roku, która dorosła, zacznie lub już zaczęła pracować, wynajmować mieszkania, samochody… To grupa tych konsumentów, którzy nie musieli zmieniać przyzwyczajeń z „offline” na „online” jak chociażby Millenialsi, tylko po prostu urodzili się w erze Internetu i smartfonów. To klienci przyzwyczajeni do szybkich rozwiązań, najlepiej dostępnych ze smartfonu, lubiący próbować, nie przywiązujący się do marek, lecz do smart – rozwiązań. To wreszcie ci, którzy pierwsi wypróbują szybkie i proste rozwiązania finansowe proponowane przez Google czy Facebooka podczas wymarzonych zakupów w sieci. Bo przecież jak przewidują badania, to jest to co przekształci Consumer Finance i zmieni siły na rynku zapewne już w tej dekadzie.

Po trzecie – regulacje

Już dzisiaj z widocznym ryzykiem przeregulowania, nie tylko w Polsce zresztą, trzeba się będzie zmierzyć – poszukać balansu w taki sposób, by jednocześnie chroniąc klienta nie zabijać innowacyjności i postępu. Regulacje musza nadążać za technologiami, by klient mógł w tej sieci bezpiecznie i szybko kupować. Z drugiej strony, zasada fair play, odpowiedzialne finansowanie i „klientocentryczność” powinny być absolutnie podstawowymi wartościami każdego gracza w branży.

Po czwarte – ekonomia

Czy Polskę dopadnie stadium zerowych stóp z którymi mierzą się już rynki zachodnie? Presja ceny, szczególnie w obliczu pozostałych czynników, zapewne nabierze wielu barw i wymusi na branży nowe modele biznesowe. I dotyczy to wszystkich graczy, czy to tych dzisiaj ogarniętych poszukiwaniami rozwiązań wynikających z open banking, czy szukających nowych produktów firm pożyczkowych i banków, czy firm zarządzających wierzytelnościami.

Klient w centrum tej zmiany będzie wygrany – otrzyma tańsze finansowanie, w momencie zakupu, na klik, szybko i bezpiecznie.

Nie zapominajmy zaś o jednej ważnej rzeczy. Wśród światowych megatrendów, które wpływają na konsumpcję jest myślenie o planecie, klimacie, zdrowym życiu bez plastiku. Coraz większa liczba osób decyduje się na tzw. świadomą konsumpcję, czy też zrównoważoną konsumpcję (w tym także świadome, zrównoważone finanse). W Polsce, w badaniu doktoranckim Katarzyny Jóźwik te czynniki  przejawiały się w wypowiedziach ekspertów jeszcze dość rzadko. Ale czy słusznie? Trendy proekologiczne wpływają przecież na styl życia, konsumpcję i ludzkie wybory. Czy będą wpływały na decyzje konsumpcyjne, no to co i jak finansujemy w kolejnej dekadzie? Czas pokaże, ale pewnym jest, ze smart living to droga do przyszłości.

Przepisy ustanawiające ramy prawne dla funkcjonowania pośredników przy przewozie osób teoretycznie obowiązują już od 1 stycznia 2020 roku. Teoretycznie, ponieważ wciąż brak jest kluczowych z punktu widzenia ich realizacji przepisów wykonawczych. Wyrażamy głębokie zdumienie, że po przeprowadzeniu bardzo rozsądnej reformy stanowiącej efekt wielomiesięcznych prac i dialogu między Ministerstwem Infrastruktury a stroną społeczną, prawodawca nie zdołał w odpowiednim czasie przygotować stosownych rozporządzeń. Rezultatem tych opóźnień jest niemożliwy do zaakceptowania brak pewności prawnej – zarówno po stronie platform i kierowców, jak i pasażerów.

Ustawa z 16 maja 2019 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw w istotnym stopniu zmieniła warunki funkcjonowania dużej części podmiotów na rynku przewozu osób. Brzmienie przepisów zmieniało się na poszczególnych etapach trwających dwa lata prac, jednak ostatecznie przyjęte podejście było bardzo rozsądnym kompromisem – zmniejszono poziom restrykcyjności regulacji dotyczących rynku taksówkarskiego (choćby poprzez zlikwidowanie egzaminów z topografii miasta), dostosowano przepisy do wymogów współczesności (wprowadzenie możliwości rozliczania opłat za przejazdy z wykorzystaniem aplikacji mobilnej, niekoniecznie taksometru) oraz uregulowano działalność platform świadczących usługi pośrednictwa przy przewozie osób, na przykład przez zobowiązanie ich do uzyskania osobnej licencji, czy też prowadzenia pośrednictwa wyłącznie na rzecz przedsiębiorców posiadających licencję na przewóz osób.

Wiele kwestii technicznych, takich jak wzór licencji na wykonywanie pośrednictwa przy przewozie osób, a także standardy i wymagania dotyczące kas fiskalnych mających postać oprogramowania, czy aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób, nie zostało uregulowanych bezpośrednio w ustawie – wprowadzono w tym zakresie delegacje do wydania rozporządzeń przez poszczególnych ministrów. O ile rezultat procesu legislacyjnego dotyczącego nowelizacji ustawy o transporcie drogowym możemy ocenić jak najbardziej pozytywnie, o tyle prawodawca nie zdał egzaminu, jeśli chodzi o wydanie do niej aktów wykonawczych. Dla przykładu – rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, eliminujące wymóg wyposażania taksówek w taksometry, zostało ogłoszone 31 grudnia 2019 roku, czyli dokładnie dzień przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, która w części zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym uwzględniła możliwość stosowania w taksówkach aplikacji mobilnej zamiast taksometru. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i wzorów licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz wypisów z tych dokumentów, zawierające wzór licencji na wykonywanie pośrednictwa przy przewozie osób, zostało ogłoszone dopiero 10 grudnia 2019 roku. W tym akurat przypadku problem jest jednak mniejszy, bo zgodnie z ustawą z 16 maja 2019 roku, pośrednicy mają trzy miesiące na uzyskanie stosownej licencji. Prawdziwy kłopot dotyczy jednak rozporządzeń, które powinien wydać Minister Finansów oraz Minister Cyfryzacji, tj. poświęconych kasom fiskalnym mającym postać oprogramowania oraz aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób. Te przepisy bowiem nie zostały jeszcze w ogóle ogłoszone, a mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania podmiotów prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Nie ulega wątpliwości, że jedną z ważniejszych zmian wprowadzonych w ramach nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, była właśnie zmiana umożliwiająca rozliczanie opłat za przejazd z wykorzystaniem aplikacji mobilnej.

Jednym z celów przedmiotowej nowelizacji było uporządkowanie rynku przewozu osób w Polsce. Niestety, skutek braku stosownych rozporządzeń jest wprost odwrotny – sytuacja ta generuje chaos i ogromne poczucie niepewności co do sytuacji prawnej przedsiębiorców działających na rynku przewozu osób. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców konsekwentnie wspierał zmiany legislacyjne ukierunkowane na zmodernizowanie regulacji dotyczących rynku przewozu osób w Polsce. Uważamy, że ustawa będąca efektem wielomiesięcznych prac to dobry akt, który spełnia swoją rolę. Fatalnie byłoby, gdyby wysiłki te poszły na marne tylko i wyłącznie przez opieszałość w przygotowaniu odpowiednich przepisów wykonawczych. Apelujemy wobec tego do Ministra Cyfryzacji i Ministra Finansów o jak najpilniejsze opublikowanie stosownych rozporządzeń.

Po wczorajszym, pozytywnym starcie roku na rynkach nie ma już śladu, gdyż sentyment zaczęły dyktować obawy o konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie. Ropa jest wyżej, indeksy tracą, a kapitał ucieka w stronę bezpiecznego jena i złota po tym, jak w amerykańskim ataku drona w Iraku zginął dowódca irańskich wojsk specjalnych. Oczywisty risk-off.

Napięcia między USA i Iranem narastały od jakiegoś czasu i kwestią czasu było, kiedy prezydent Donald Trump przerzuci uwagę na Bliski Wschód po tym, jak na jakiś czas „zamknął” sprawę sporu handlowego z Chinami. Nie mamy tu do czynienia z ostrzeliwaniem strategicznych celów, ale z bezpośrednim zamachem na czołowego irańskiego generała. Jest to agresywny pokaz siły i jawna prowokacja, czego Teheran nie pozostawi bez odpowiedzi. Niewykluczone, że niestabilny Irak stanie się polem walk o dominację w regionie. Ma to oczywiście bezpośredni wpływ na rynek ropy naftowej. Sam Irak odpowiada za eksport ok. 3,4 mln baryłek, ponad 10 proc. produkcji OPEC. w szerszym ujęciu rozprzestrzenienie konfliktu na obszar cieśniny Ormuz zagraża transportowi ropy z całego regionu. Kontrakty na WTI i Brent skoczyły o 3 USD i biorąc pod uwagę, że zaraz zaczyna się weekend, który może przynieść wszystko, tylko nie rozejm, trzeba się liczyć z dalszym podbijaniem cen.

Eksplozja ryzyka geopolitycznego trafia na rynek rozgrzany entuzjazmem po porozumieniem handlowym USA-Chiny z ubiegłego miesiąca, a zatem na rynku jest dużo pozycji nastawionych na zarabianie przy wzroście apetytu na ryzyko. Już widzimy domykanie tych pozycji na AUD/USD, NZD/USD, ale też EUR/USD i rynku akcji. Po stronie bezpiecznych przystani wygrywa JPY, a dalej CHF, a USD jest nieco zostawiony z boku z uwagi na zaangażowanie USA w konflikt. Słabość dolara pomaga za to cenom złota, które są najwyższe od września. O ile rynki nie znajdą kojącego punktu zaczepienia dla stabilizacji sentymentu (np. lepsze dane makro – dziś ISM dla przemysłu z USA), strach przed wyparowaniem gromadzonych rynków będzie napędzał korektę.

Niebezpiecznie mocny w obliczu wzrostu awersji do ryzyka jest złoty. Wczoraj EUR/PLN zdołał zejść półkę niżej pod 4,24, ale ktokolwiek uznał za sensowne kupowanie polskiej waluty na rynku z nieodbudowaną płynnością na pewno nie przewidywał tak niekorzystnego zwrotu w otoczeniu rynkowym. To nie jest moment na rozważanie fundamentalnego uzasadnienia za siłą lub słabością złotego. Przed nami długi weekend z potencjalnym zagrożeniem nasilenia ucieczki od ryzyka. EUR/PLN na poziomach najniższych od prawie pół roku może być dla spekulantów okazją trudną do zignorowania.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

W opublikowanym 2 stycznia 2019 r. podsumowaniu raportu na temat „Barier prawnych w rozwoju firm rodzinnych w Polsce” Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła: „Kontrola w urzędach skarbowych i Ministerstwie Finansów pokazała, że skomplikowany charakter przepisów prawa oraz częste jego zmiany mogą w dalszym ciągu stanowić główną barierę w prowadzeniu działalności gospodarczej”. W swoim raporcie NIK wskazała m.in. na dużą liczbę błędów popełnianych przez urzędników skarbowych. W zbadanym okresie I kwartału 2018 r. NIK stwierdziła aż 55% uchylonych przez sądy administracyjne interpretacji indywidualnych wydanych przez organy podatkowe i aż 29,1% uchylonych decyzji podatkowych przez organy drugiej instancji oraz 16,1% uchyleń tych decyzji przez wojewódzkie sądy administracyjne (łącznie aż 45% uchyleń decyzji organów podatkowych; podobne wartości, jak w raporcie działalności urzędów kontroli skarbowych opublikowanym przez NIK w 2015 r.). W przypadku jednego z klientów warszawskiej Kancelarii Prawnej Skarbiec organ już od 6 lat zawzięcie prowadzi postępowanie kontrolne, mimo że w tym czasie inny organ, wyższego stopnia, dwukrotnie uchylił jego błędne decyzje.

Brak dostatecznego udowodnienia winy przedsiębiorcy

Raport wskazuje także na naruszenia zasad prowadzenia postępowań podatkowych aż w połowie skontrolowanych urzędów skarbowych. Ma to swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie. Wśród głównych przyczyn uchylania decyzji organów podatkowych przez organy drugiej instancji oraz sądy Dyrektor Departamentu Poboru Podatków w Ministerstwie Finansów wskazał m.in. na: braki w materiale dowodowym, niewyjaśnianie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, błędne określanie wysokości zobowiązania podatkowego, a także brak dostatecznego udowodnienia, że przedsiębiorca nie działał w dobrej wierze lub zachował się niedbale, dokonując transakcji stanowiącej ogniwo w łańcuchu karuzeli VAT.

Kontrola, która trwa już 6 lat

Powyższe ustalenia NIK to nie suche dane, a znajdujące swe odzwierciedlenie w rzeczywistości fakty. Jedna z wałbrzyskich firm z branży stalowej, obecnie klient Kancelarii Prawnej Skarbiec z Warszawy, w listopadzie 2013 r. stała się podmiotem postępowania kontrolnego, wszczętego w zakresie prawidłowości rozliczeń w PIT i w VAT za rok 2011. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Wałbrzychu (obecnie Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu) prowadzi je nadal, mimo upływu 6 lat, choć organ drugiej instancji już dwukrotnie uchylił jego decyzje wymiarowe. Urząd kontroli skarbowej z uporem próbuje wykazać, że podatnik, który w branży działa od wielu lat, jest przestępcą podatkowym. Kwestionuje dokonane przez podatnika transakcje ze słowackim kontrahentem, twierdząc, że oba podmioty uczestniczyły w łańcuchu transakcji mających na celu wyłudzenie podatku VAT, czyli w tzw. mechanizmie karuzelowym.

Nieprzekonujące, wybiórcze i niezgodne z literą prawa ustalenia organu

Zdaniem organu podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że w takim procederze uczestniczy. Co ciekawe, organ wciąż ponawia te same argumenty przeciwko podatnikowi, mimo iż dwukrotnie zostały one uznane za niewystarczające przez organ wyższego stopnia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, uchylając decyzję organu po raz drugi, ponownie wskazał na następujące nieprawidłowości organu pierwszej instancji: niezasadne przyjęcie, że prawo do uwzględnienia kosztów podatkowych uzależnione jest od dobrej wiary czy też świadomości podatnika, podczas gdy uzależnione jest od poniesienia wydatku i jego właściwego udokumentowania, odzwierciedlającego rzeczywiste zdarzenie gospodarcze; dokonanie niespójnych ustaleń w zakresie transakcji zakupu towarów od polskich podmiotów gospodarczych, w istocie nie wyjaśniających okoliczności faktycznych, tym samym nie pozwalających na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego (stwierdzono więc naruszenie przez organ skarbowy przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej); brak ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności dotyczących istnienia towaru, który miał być przedmiotem zakupu i sprzedaży (nie ustalono, czy podatnik faktycznie nabył towar, czy przez jego firmę tylko przechodziły puste faktury, czy podmioty wskazane na fakturach miały na celu wprowadzenie przez firmę podatnika do obrotu towaru niewiadomego pochodzenia); pominięcie faktu, iż niekorzystna dla kontrahenta podatnika decyzja podatkowa, z której organ wywiódł niekorzystne dla podatnika argumenty, dotyczy innego okresu niż przeprowadzone przez podatnika transakcje; brak dokonania ustaleń w sposób przekonujący i zgodny z literą prawa, czy towar, który miał być sprzedany słowackiemu kontrahentowi, odpowiadał towarowi podatnika zakupionemu od polskiego kontrahenta; brak ustaleń w zakresie stanu faktycznego w sposób umożliwiający prawidłowe ustalenie przebiegu poszczególnych transakcji, tzn. czy faktycznie różniły się one między sobą w sposób uprawniający organ pierwszej instancji do wywodzonych twierdzeń, czy też faktycznie odbywały się na podobnych zasadach, jak te zakwestionowane; wybiórcze przedstawienie w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że organ pominął istotne okoliczności mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie; wykorzystanie materiału dowodowego zgromadzonego w innej sprawie przy niewykazaniu, że faktycznie ma on bezpośrednie przeniesienie na grunt niniejszej sprawy.

Konkludując swoje wywody na temat stwierdzonych nieprawidłowości, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu już drugi raz pouczył, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części wskazanego przez organ drugiej instancji i z uwzględnieniem zasad wyrażonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a także odniesienie się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji, czego organ pierwszej instancji nie zrobił.

Postępowanie karne bez celu

Jednak dla organu skarbowego było jasne, że wałbrzyski przedsiębiorca jest przestępcą. Dlatego też bez większych skrupułów, a – jak się później okazało – także bez żadnych argumentów wszczął przeciw niemu postępowanie karne skarbowe we wrześniu 2016 r. Następnie sam je zawiesił do czasu zakończenia sprawy podatkowej. Pełniący rolę pełnomocnika radca prawny Robert Nogacki, właściciel Kancelarii Prawnej Skarbiec, złożył jednak w imieniu przedsiębiorcy zażalenie na postanowienie o zawieszeniu procesu (przedsiębiorca chciał kontynuować proces mający rzekomo udowodnić, że jest przestępcą). Sąd przychylił się do tego zażalenia, zgadzając się z zarzutem, że skoro organ wszczął postępowanie i postawił zarzuty, a następnie zawiesił postępowanie, to w jakim celu w ogóle wszczął samo postępowanie karne. Postępowanie to toczy się więc nadal, mimo że na wniesienie aktu oskarżenia się nie zanosi. Jedno, co udało się organowi tym trudnym do zrozumienia działaniem uzyskać, to przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania przedsiębiorcy. Zgodnie bowiem z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.: „Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe…” (Dz.U. 2019 poz. 900). Dzięki wniesionemu zażaleniu organ nie będzie mógł w nieskończoność wydłużać tego okresu.

Bezprawie urzędnicze to smutna rzeczywistość

Przykład wałbrzyskiego przedsiębiorcy to nie tylko potwierdzenie faktów zgromadzonych w raporcie Najwyższej Izby Kontroli. To przede wszystkim obraz rzeczywistości, w jakiej funkcjonują na co dzień osoby prowadzące działalność gospodarczą w Polsce. Rzeczywistości, w której każdego dnia organy podatkowe dopuszczają się urzędniczego bezprawia. Dlatego tak trudno jest przedsiębiorcom dać wiarę w bezstronność działań organów skarbowych. Nastawienia tego nie jest w stanie zmienić żadna Konstytucja biznesu czy tworzenie instytucji rzeczników, bo tak jak i inne pro przedsiębiorcze deklaracje, w zderzeniu z rzeczywistością okazują się być deklaracjami od niej oderwanymi.

Jeżeli jeden z organów państwowych powołanych do kontroli działalności innych organów państwowych, takich jak organy podatkowe, w swym raporcie nie pozostawia na nich „suchej nitki” m.in. w zakresie popełnianych błędów co do zasad i oceny gromadzenia materiału dowodowego oraz co do oceny działań podatnika w zakresie dobrej wiary, to naturalne jest, że w oczach przedsiębiorców, jak i innych podatników, organy te będą niewiarygodne. Postępujący wbrew literze prawa fiskus, publicznie piętnowany z tego powodu przez inny organ, w tym przypadku organ najwyższej kontroli państwowej, nie może skutecznie dokonywać oceny prawnej postępowań podatników, bo wtedy nazywałoby się to ignorancją, a już na pewno hipokryzją.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

W pierwszym kwartale 2020 roku najwięcej ofert pracy będzie we wschodnim i północno-zachodnim regionie kraju. To ważna informacja dla osób rozważających zmianę pracodawcy, ponieważ właśnie tam o nową pracę będzie najłatwiej. Dla firm oznacza to, że powinny utrzymać atrakcyjne oferty i intensywne sposoby poszukiwania kandydatów, ponieważ nadal mogą spodziewać się dużej rywalizacji o kadry. Na drugim biegunie znajduje się Polska południowo-zachodnia oraz centralna, gdzie ofert zatrudnienia będzie mniej. Dowiedz się więcej z analizy przygotowanej przez ManpowerGroup.

Według raportu „Barometr ManpowerGroup Perspektyw Zatrudnienia” na pierwszy kwartał 2020 roku pracodawcy we wszystkich sześciu badanych regionach planują rekrutować nowych pracowników. Początek roku oznacza dla kandydatów stosunkowo korzystne warunki do poszukiwania nowej pracy, jednak ofert będzie zdecydowanie mniej niż w ostatnich miesiącach.

Najwięcej firm, które planują zwiększyć zatrudnienie, znajduje się na wschodzie Polski – prognoza netto zatrudnienia (różnica pomiędzy odsetkiem pracodawców, którzy deklarują wzrost, a spadek liczby pracowników) wskazywana przez lokalne firmy wynosi +12% i jest najwyższa spośród wszystkich badanych regionów. Na dobre perspektywy znalezienia nowej pracy mogą liczyć również mieszkańcy północno-zachodniej części kraju (+9%). Mniejszych wzrostów zatrudnienia można oczekiwać w Polsce północnej (+6%) i południowej (+6%). Najsłabsze prognozy rekrutacyjne wskazały firmy z centrum kraju (+5%), a także z południowego-zachodu (+5%).

– Z powodu sezonowości firmy w wielu sektorach na pierwszy kwartał mają mniejsze potrzeby kadrowe niż w końcówce roku, dlatego najbliższe miesiące będą dla pracownika mniej korzystne pod względem znalezienia nowej pracy. Przykładem jest branża logistyczna rozwijająca się w regionie centralnym i południowo-zachodnim, która ze względu na intensywność zamówień w sezonie świątecznym największe zapotrzebowanie na pracowników zgłasza właśnie w końcówce roku – wyjaśnia Dominik Malec, dyrektor z agencji rekrutacyjnej Manpower. – Z kolei trudności ze znalezieniem pracy na południu i w południowym-zachodzie to efekt mniejszego zapotrzebowania na pracowników w przemyśle wydobywczym i produkcji przemysłowej, które mają dominujący udział w gospodarce tych części Polski. Chęć większego powiększania zespołów jest z kolei widoczna w regionie północnym, na co wpływ mają między innymi zaplanowane inwestycje przebudowy portów morskich. Mimo różnych prognoz w regionach, wciąż brakuje pracowników fizycznych wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych. Ze znalezieniem nowej pracy nie powinni mieć problemu specjaliści IT oraz inżynierowie z różnych branż – dodaje Dominik Malec.

Plany rekrutacyjne polskich firm są niższe w ujęciu kwartalnym i rocznym. Największą różnicę odczują osoby zainteresowane pracą w regionie południowo-zachodnim i południowym, gdzie prognozy zatrudnienia najbardziej się obniżyły. W ujęciu rocznym dla południowego-zachodu to różnica 11 a dla południa 9 punktów procentowych. W ujęciu kwartalnym zostały zanotowane podobne zmiany. Na przestrzeni ostatniego roku prognoza poprawiła się dla północnego-zachodu. Więcej ofert pracy niż w minionym kwartale będzie też w Polsce wschodniej, północnej i centralnej.
– Pracodawcy ostrożnie podchodzą do decyzji o powiększaniu swojego zespołu również ze względu na spowolnienie obserwowane na rynkach zachodnich. Spadek popytu na pracowników jest najbardziej widoczny w regionach ulokowanych na ścianie zachodniej Polski, gdzie biznes firm skierowany jest na potrzeby rynku niemieckiego. Mniejsze zapotrzebowanie na pracowników w centrum kraju, gdzie lokowany jest głównie kapitał firm SSC, BPO, IT i R&D, może wiązać się z planami zniesienia limitu 30-krotności składek ZUS. Przyczyniłoby się to do wzrostu kosztów zatrudnienia, zwłaszcza dla firm zatrudniających wysoko wykwalifikowanych specjalistów – wyjaśnia ekspert.

Raport z badania jest bezpłatny i ogólnodostępny w wersji polskiej i angielskiej na stronie www.manpowergroup.pl w zakładce Raporty rynku pracy. Wyniki dla wszystkich badanych 43 krajów i terytoriów, a także interaktywne narzędzie umożliwiające ich analizę, są dostępne na stronie: http://manpowergroup.com/meos.

Na koniec trzeciego kwartału 2019 r. ponad 415 tys. cudzoziemców miało ważne zezwolenia na pobyt w Polsce. Wg danych Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC), od stycznia największy wzrost dot. obywateli Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Indii oraz Mołdawii. Zdaniem ekspertów, należy spodziewać się coraz mniejszego napływu Ukraińców. Będzie też trudniej niż dotychczas zatrzymać ich na rynku pracy. Rośnie odsetek firm mających problemy z przyciągnięciem kandydatów z tamtego rejonu. Polska rywalizuje przede wszystkim z Niemcami, Czechami i Węgrami. Znawcy tematu przekonują, że na sile przybierze migracja osób z Azji.   

Kierunek Polska

Według stanu na 30 września 2019 roku, ważne zezwolenia na pobyt w naszym kraju posiadało 415,5 tys. cudzoziemców, o czym informuje Jakub Dudziak, rzecznik prasowy UdSC. W pierwszych trzech kwartałach br. największy wzrost dotyczył obywateli Ukrainy – o 30,8 tys. (do 210 tys. osób), Białorusi – o 4,3 tys. (do 24,4 tys.), Gruzji – o 1,9 tys. (do 4,8 tys.), Indii – o 1,1 tys. (do 9,9 tys.) oraz Mołdawii – o 0,8 tys. (do 2,2 tys.). Powyższe dane nie uwzględniają osób przebywających w Polsce tymczasowo w ramach ruchu bezwizowego lub na podstawie wiz.

– Dane te nie dotyczą nowych osób poszukujących pracy, lecz takich, które już przebywają w naszym kraju. Procedury legalizacji pobytu aktualnie trwają 3-4 razy dłużej niż jeszcze kilka lat temu. W związku z tym można stwierdzić, że wyniki obejmują osoby, które przyjechały do nas w 2018 roku. Dodatkowo cudzoziemcy, po okresie adaptacji i podjęciu decyzji o pozostaniu w Polsce, niejednokrotnie mogą zmieniać pracodawców, tym samym zwiększając statystyki ważnych zezwoleń – komentuje Jana Bednarek, ekspert rynku pracy z agencji rekrutacyjnej Manpower.

Natomiast Jakub Dudziak podkreśla, że w pierwszych trzech kwartałach 2018 roku liczba Ukraińców posiadających ważne dokumenty pobytowe wzrosła o 27,5 tys. (do 172,7 tys.). W przypadku obywateli Białorusi przybyło 3,5 tys. (do 18,9 tys.), Gruzji – 0,8 tys. (do 2,4 tys.), Indii – 1,7 tys. (do 8,7 tys.), a Mołdawii – 0,2 tys. (do 1,4 tys.).

– Ukraińcy od dawna przyjeżdżają do nas i do Rosji. Dla nich rosyjski rynek stawał się coraz mniej atrakcyjny, kiedy tamtejsza gospodarka zaczęła wyraźnie słabnąć pod wpływem sankcji zachodnich. Dalej tam jeżdżą zarabiać, ale rzadziej niż kiedyś. Jednocześnie sytuacja gospodarcza u nas stawała się coraz lepsza, co było sygnałem nie tylko dla Ukraińców, ale też dla obywateli innych państw – analizuje Andrzej Korkus, prezes EWL SA, agencji rekrutującej pracowników z rynków wschodnich.

Z kolei Monika Banyś, rzecznik prasowy Personnel Service stwierdza, że najprawdopodobniej już minął okres największego boomu na przyjazdy Ukraińców do pracy. Teraz należy spodziewać się, że chętnych z tego kraju będzie coraz mniej. Ekspert odwołuje się do „Badania Imigracji Zarobkowej”. W nim co drugi pracodawca stwierdził, że coraz trudniej jest przyciągnąć pracowników z Ukrainy. To najbardziej zaskakujący wynik. Rok wcześniej takie trudności wskazało tylko 14% ankietowanych.

– Spodziewamy się spadku liczby przyjeżdżających obywateli Ukrainy, trudniej będzie ich również zatrzymać w kraju. Jak wynika z badania preferencji migracji zarobkowych Ukraińców, które Manpower przeprowadził dokładnie rok temu, co czwarty Ukrainiec chce stąd wyjechać. Według naszych obserwacji, w ciągu ostatnich 12 miesięcy znacznie wzrosło zainteresowanie wyjazdem do Niemiec, a w ostatnim czasie pytają oni także o oferty z Czech – mówi Jana Bednarek.

Walka o pracownika

W opinii prezesa Korkusa, atutem Polski jest nie tylko sytuacja na naszym rynku pracy. Mamy bardzo liberalną politykę przyjmowania pracowników w pierwszym kroku. Wystarczą tylko dwa dokumenty – paszport biometryczny i oświadczenie, by dana osoba mogła w ciągu tygodnia tu przyjechać. Tym długo wygrywaliśmy walkę o pracowników w tej części Europy, co przełożyło się na falę przyjazdów do nas. Ale w innych krajach także zachodzą zmiany i „monopol” Polski dobiega końca.

– Konkurują z nami głównie Czechy, Węgry i Niemcy. Przewagą dwóch pierwszych państw nad Polską jest wydawanie zezwoleń dla Ukraińców na okres dwóch lat. U nas takie dokumenty są ważne tylko przez pół roku i to też kształtuje w znaczny sposób charakter imigracji zarobkowej z Ukrainy. Do nas ci pracownicy przyjeżdżają na bardzo krótkie okresy – podkreśla Monika Banyś.

Dziś jeszcze nie wiadomo, jak w praktyce będzie wyglądało otwarcie rynku niemieckiego dla Ukraińców. Zdaniem prezesa EWL SA, to może wpłynąć na skalę migracji do Polski. Ponadto, warto uważnie przypatrywać się zmianom zachodzącym na samej Ukrainie. Przykładowo, w tamtejszym sektorze budowlanym wynagrodzenia znacznie wzrosły w pierwszej połowie u.br. Jest dużo nowych inwestycji, za którymi też pójdą kolejne miejsca zatrudnienia.

– Już samo ogłoszenie tego, że Niemcy otworzą swój rynek, sprawiło, że wyjechało tam wielu Ukraińców. Oni najpierw przyjeżdżają do Polski, dostają zezwolenie, żeby tu pracować, ale potem przekraczają granicę i nielegalnie zarabiają w Niemczech. Łamią prawo, bo chcą odłożyć więcej pieniędzy. A to istotne, zwłaszcza przy imigracji, która trwa np. tylko 3 miesiące – dodaje Monika Banyś.

Jak zaznacza Jana Bednarek, obywateli Gruzji i Mołdawii można zatrudnić w Polsce, korzystając z procedury uproszczonej. Z kolei Hindusi przyjeżdżają głównie ze względu na wynagrodzenia. Nasz rynek pracy jest atrakcyjny pod względem dostępności tego typu ofert. Natomiast prezes Korkus podkreśla, że Gruzini wyjeżdżali zarabiać do Rosji, ale z czasem więcej z nich zaczęło wybierać Polskę. Do tego przyczynił się wzrost napięcia w stosunkach gruzińsko-rosyjskich, w efekcie Moskwa wstrzymała loty przewoźników do swojego sąsiada.

Napływ Azjatów

– Pracownicy z Azji będą pojawiać się u nas coraz częściej. Z raportu MRPiPS wynika, że w pierwszej połowie 2019 roku wydano ponad 35 tysięcy zezwoleń na pracę dla Azjatów. To o 42% więcej niż w analogicznym okresie 2018 roku. Ten wzrost jest więc tutaj mocno widoczny. Oczywiście, skala jest nieporównywalna, bo w przypadku Ukraińców jest to ok. 200 tys. i tylko 35 tys. Azjatów – stwierdza rzecznik prasowy Personnel Service.

W opinii eksperta z Manpower, polskie firmy są coraz bardziej otwarte na zatrudnienie kandydatów z zagranicy. Chcąc zapewnić sobie odpowiednią liczbę pracowników, sięgają chętniej m.in. po osoby z  Indii, Nepalu oraz Filipin. Natomiast prezes EWL SA zaznacza, że nasza gospodarka jest w dobrej kondycji, pensje rosną dynamicznie. To sprawia, że stajemy się atrakcyjniejszym krajem do emigracji.

– Pracownicy z Ukrainy są wciąż dominującą grupą imigrantów i tak najprawdopodobniej zostanie. Wynika to z tego, że oni są nam bliscy kulturowo, dobrze pracują i łatwo się można z nimi porozumieć. Dużo prościej jest mieć pracownika, który mówi po ukraińsku niż np. Hindusa posługującego się tylko językiem ze swojej ojczyzny. Tego zupełnie nie da porównać. Należy podkreślić, że Ukraińcy już pracują w usługach i rozmawiają z klientami. Nie jest to może mocna tendencja, ale dostrzegamy ją  – podsumowuje Monika Banyś.

Indeks WIG20 jest powodem do rozpaczy dla inwestorów. Znajduje się wśród najgorszych 20 głównych indeksów giełdowych na świecie. W tym gronie są przede wszystkim indeksy krajów Afryki i Bliskiego Wschodu, a nie ma żadnego z Europy.

Złe były wyniki 2019 r. Kiepska okazała się cała dekada dla warszawskiej giełdy. GPW jest w gronie pięciu najgorszych giełd europejskich. Jest to o tyle zadziwiające, że po 2008 r. Polska nie była krajem, który znalazł się w kryzysie gospodarczym, natomiast nasza giełda jest w gronie rynków akcji krajów UE dotkniętych największym kryzysem.

– W ostatnich dnach rozgorzała dyskusja czy warszawska giełda umiera – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. – To tsunami krytyki, która spada na GPW nie jest bezpodstawne, zwłaszcza, że w 2019 r. nie tylko Stany Zjednoczone widziały 20-50 proc. wzrosty indeksów.

W Europie bardzo wysokie były wzrosty indeksów w krajach bałkańskich. Pomimo recesji w Niemczech giełda tego kraju też miała dobre wyniki w 2019 r.

WIG20 zamknął rok na minusie. Przyczyn należy szukać w składzie indeksu. Wśród tworzących go spółek są cztery banki, których kurs ucierpiał z powodu wyroku TSUE dotyczącego frankowiczów. WIG20 to także dwa koncerny energetyczne, które pomimo rosnących kosztów produkcji energii z węgla kamiennego nie mogły podnieść cen, bo mieliśmy intensywny rok pod względem wyborczym. Współwłaścicielem dwóch banków jest Skarb Państwa. W sumie jest on bardzo ważnym akcjonariuszem w połowie spółek tworzących indeks WIG20. To nie jest akcjonariusz, który cieszy się zaufaniem inwestorów indywidualnych.

– Polacy mają coraz więcej oszczędności, a wielkim zainteresowaniem cieszą się inwestycje w nieruchomości, które na dłuższą metę gospodarce niespecjalnie się przysłużą – ocenia dr P.Kwiecień. – Dla gospodarki byłoby lepsze, gdyby choć część tych pieniędzy trafiała na GPW i była zagospodarowana przez polskie firmy, które dzięki temu mogłyby szybciej się rozwijać.

Potrzebne jest odbudowanie zaufania inwestorów do warszawskiego rynku. Spółki z udziałem Skarbu Państwa z WIG20 zbyt często dodawały sobie nowy profil działalności, nie wyjaśniając przyczyn tego swoim pozostałym akcjonariuszom.

– Potrzebne są też nowe zachęty dla inwestorów, a taką byłoby zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych z inwestycji długoterminowych – dodaje ekspert XTB.

Rozwój autonomicznych samochodów i dronów, roboty-akrobaci rodem z filmów science fiction czy ostra walka ze zjawiskiem „deepfake” – to trendy, które będą nadawać ton rozwojowi branży. Rok 2020 może stać się przełomowym dla tych innowacji – do tej pory zdecydowanie nie powiedziały one ostatniego słowa. Marcin Dąbrowski, Chief Innovation Officer w ITMAGINATION, wskazuje 8 innowacji które będą źródłem zmian nie tylko w obszarze technologii, ale też w biznesie.

W 2019 roku rządziły voiceboty i chatboty, pokazując kierunek, w jakim powinien podążać biznes jeśli chodzi o automatyzację kontaktów z klientami. Był to także czas przygotowań i wdrożenia dyrektywy PSD2 na unijnym rynku finansowym. Mijający rok przyniósł również wiele nowych, niekiedy ogromnych skoków technologicznych w przyszłość. Zdaniem Marcina Dąbrowskiego z ITMAGINATION 2020 rok zapowiada się wręcz futurystycznie. Autonomiczne samochody, roboty zdolne do akrobatycznych skoków czy komputery kwantowe to tylko niektóre innowacje kształtujące trend na nadchodzący rok.

1. Nowy wymiar bezpieczeństwa w bankach

Od września 2019 roku logowanie do kont bankowych wymaga od użytkowników dodatkowego uwierzytelniania – oprócz loginu i hasła także kod SMS lub dana biometryczna. Oprócz tego banki wraz z wejściem w życie dyrektywy PSD2, musiały udostępnić fintechom i innym podmiotom trzecim w pełni funkcjonalne API. Pozabankowi dostawcy usług płatniczych (TPP), poszli w ślady tradycyjnych instytucji bankowych i zaczęły oferować swoim klientom także usługi finansowe. Aby nie stracić swojej pozycji rynkowej, a nawet rosnąć i pozyskiwać kolejnych nowych klientów, banki zaczęły z kolei wprowadzać do swojej oferty usługi dodane, tzw. VAS (Value-Added Services). Możliwości banków, tempo i skala poszerzenia ich usług w 2020 roku pozostaną jednym z najważniejszych tematów w świecie finansów.

2. Ewolucja sztucznej inteligencji

Sztuczna inteligencja już nie gra tylko w szachy czy w japońską grę planszową Go, ale znacząco przyspiesza i ułatwia obsługę klienta. AI wspiera lekarzy, producentów, czy sprzedawców w sklepach internetowych. Jej możliwości i zastosowania rosną z roku na rok. Sztuczna inteligencja może przewidywać ruch w sklepie, pomagać w optymalizacji zatrudnienia oraz wspomagać efektywne rozmieszczanie towarów na półkach. Ponadto systemy bazujące na sztucznej inteligencji mają możliwość analizowania milionów aktywności użytkowników jednocześnie, w czasie rzeczywistym, co jest idealnym wsparciem dla banków i innych firm usługowych, których konkurencyjność zależy od umiejętności podania klientowi dopasowanej indywidualnie oferty „tu i teraz” w odpowiedzi na jego realne potrzeby. Inwestycje w AI będą na pewno silnie rosły w 2020 roku. Sztuczna inteligencja jest na tyle ważna, że brak rozwoju w tym segmencie może wyłączyć firmę z głównego nurtu na rynku.

3. Smart świat tworzony przez Internet Rzeczy

Wbrew pozorom Internet Rzeczy nie rośnie tak szybko, jak niektórzy chcieliby to widzieć 10 lat temu. Idealnym przykładem jest sieć 5G, podstawa do IoT, która wydaje się być z jednej strony must have, a z drugiej wielkim wyzwaniem dla telekomów. Mimo najszczerszych chęci, wiele krajów nadal nie jest przygotowanych na przyjęcie nowego wymiaru łączenia bezprzewodowego. Za IoT podąża Edge computing i Edge AI, które odpowiadają za przetwarzanie ogromnych ilości danych na urządzeniach końcowych i w chmurze w każdej branży. Sukces wielu technologii należących do Internetu Rzeczy zależy od tego, czy dane zostaną odpowiednio szybko przetworzone, dostarczając znaczących, wartościowych informacji. Od tych procesów zależy, czy w najbliższej przyszłości ujrzymy inteligentne miasta, transport czy budynki. Dobrze byłoby, aby 2020 rok przyniósł odpowiedź na pytanie czy IoT i nowe technologie udźwigną ogromną ilość danych produkowaną przez korporacje.

4. Roboty z filmów science fiction

W 2019 roku furorę w świecie innowacji zrobiły psy futurystyczne i humanoidy od firmy Boston Dynamics, które doskonale sobie radzą z zadaniami w naturalnych warunkach. Od września ubiegłego roku w sprzedaży dostępne są roboty Spot przypominające psy do zastosowań przemysłowych, np. do monitorowania placu budowy czy prostych manipulacji przy instalacjach gazowych lub energetycznych. Autor tych robo-psów pochwalił się także kolejnym osiągnięciem – humanoidalnym robotem Atlas, który może wykonywać wymyślne akrobacje, takie jak przewroty w przód, obroty w powietrzu czy imponujące wyskoki. Nie oznacza to jednak, że inne firmy pozostają w tyle. Popularna marka Samsung równie śmiało wkroczyła do robotyki. Firma może się pochwalić Samsung Botem – metrowej wysokości robotem, który może przedstawić prognozę pogody, zmierzyć nam ciśnienie, a także wezwać karetkę, jeśli użytkownik upadnie i nie będzie reagował przez określony czas. Zdaniem eksperta ITMAGINATION w 2020 roku można spodziewać się kolejnych osiągnięć w dziedzinie robotyki i nowych, spektakularnych rozwiązań technologicznych z wykorzystaniem robotów.

5. Samochody bez kierowców

Możliwości autonomicznych samochodów czy dronów są coraz większe, a intensywne testy wyraźnie pokazują, że firmy kładą szczególny nacisk na wprowadzenie tej technologii w życie. W 2019 roku Tesla wdrożyła ulepszenie do wszystkich swoich aut. Przykładowo – za pomocą aplikacji mobilnej kierowca może „przyzwać” auto do siebie. Na razie jednak producent zastrzegł, że najbezpieczniej korzystać można z tego dodatku wyłącznie pod warunkiem utrzymywanie przez kierowcę kontaktu wzrokowego
z pojazdem. Pozwoli mu to zareagować i zatrzymać samochód w przypadku, gdy na drodze auta pojawi się nieoczekiwany obiekt niewychwycony przez czujniki. Marcin Dąbrowski podkreśla, że ten rok będzie należał do maszyn autonomicznych – ich flota będzie rosła w stajni samochodów Ubera, Tesli czy dronów dostarczających paczki Amazona. Do wyścigu dołączają już kolejne znane marki i firmy,
a kwestią czasu pozostaje moment, kiedy samochody bez kierowcy będą masowo wozić ludzi po miastach.

6. Czas na kryptowaluty

Blockchain zaliczył już duży rozwój w ostatnich latach – tak jeśli chodzi o zastosowanie go w  biznesie jako sposobu na bezpieczne przechowywanie i przesyłanie danych, jak i jeśli chodzi o kryptowaluty. Dla tych ostatnich ważnym momentem było wejście do gry takich gigantów, jak Facebook, Amazon czy Samsung. W 2019 roku wiodący gracz na rynku e-zakupów wydał Amazon Managed Blockchain, który umożliwia klientom skonfigurowanie sieci blockchain w ich organizacjach. Revolut umożliwia każdemu wymianę pieniędzy na najpopularniejsze kryptowaluty, niwelując bariery związane z skomplikowanym światem Blockchain. Z kolei flagowy model telefonu Samsunga – Galaxy S10 – może przechowywać klucze prywatne do portfeli na kryptowaluty. Facebook z kolei dalej pracuje nad ogłoszoną w czerwcu 2019 roku własną kryptowalutą Libra do szybkich płatności na platformie. Wdrożenie Libry planowane jest na 2020 rok. Moment ten pokaże czy tak innowacyjne podejście sprawdzi się w sieci społecznościowej. Z kolei Chiny obawiają się inwestycji w kryptowaluty i choć popierają przemysł blockchain i chcą w niego inwestować, odradzają to w przypadku walut cyfrowych.

7. Komputery kwantowe

Google twierdzi, że w 2019 roku jego komputer kwantowy dokonał skomplikowanych obliczeń w 200 sekund, co klasycznemu, najszybszemu komputerowi zajęłoby około 10 000 lat. W związku z tak imponującym wynikiem, wokół sprawy pojawiło się dużo wątpliwości, czy firmie faktycznie udało się osiągnąć sukces. Nie zmienia to jednak faktu, że Google zasługuje na pochwałę choćby dlatego, że już robi duże postępy w sferze, która dla wielu firm i naukowców pozostaje w obszarze marzeń. Komputery kwantowe mogą wspierać rożne sektory gospodarki. W branży medycznej ciekawym rozwiązaniem jest symulacja struktury molekuł, co może pomóc w opracowaniu nowych lekarstw. Również sektor finansowy przygląda się tej technologii ze względu na możliwość podniesienia poziomu bezpieczeństwa i udoskonalenia sztucznej inteligencji odpowiedzialnej m.in. za ocenę ryzyka. 2020 rok może pokazać, ile było prawdy w sukcesie giganta technologicznego i na ile konkurenci faktycznie pozostali w tyle
w kwantowym wyścigu zbrojeń.

8. Walka z deepfake

Pojęcie fake news stało się już powszechnie znane, jednak „deepfake” to stosunkowo nowy, niepokojący trend i godny zastępca fałszywych informacji, który zagościł w sieci. Łatwy dostęp do zaawansowanych technologii umożliwia manipulowanie obrazem online. Sztuczna inteligencja może podmienić obraz nieruchomy lub ruchomy innym i stworzyć „nową prawdę”. Facebook, Microsoft, a także Amazon połączyli siły w walce ze zjawiskiem deepfake w sieci. Duży wkład finansowy i opracowane materiały badawcze pomogą w poszukiwaniach skutecznej metody wykrywania fałszywek. Prawdziwy test walki
z deepfake będzie można zaobserwować już w 2020 roku w związku z planowanymi na listopad wyborami prezydenckimi w USA. To wtedy Facebook będzie mógł się najlepiej wykazać rezultatami przeprowadzanych badań i postarać się poprawić zszarganą reputację po wyborach prezydenckich w USA w 2016 roku i skandalem związanym z Cambridge Analytica.

Koniec świątecznej przerwy i rynki wracają do regularnego działania. Ostatnim dniom towarzyszyły zubożałe warunki płynnościowe, co na FX szkodziło USD, ale pomagało m.in. EUR, AUD a finalnie także GBP. Rynek akcji zakończył mocny rok w szampańskich nastrojach, gdyż nie słabnie entuzjazm wokół porozumienia handlowego USA-Chiny.

Na starcie nowego roku o zdrowe perspektywy chińskiej gospodarki chce zadbać bank centralny, który obniżył o 50 pb stopę rezerw obowiązkowych, czym uwolni do systemu 800 mld CNY (115 mld USD). Z drugiej strony należy zadać sobie pytanie, czy działania Ludowego Banku Chin są czysto prewencyjne, czy jednak biorą się z obaw, że gospodarka nie może podnieść się po spowolnieniu wywołanym skutkami wojny handlowej z USA? Pekinowi zależy na zapewnieniu wzrostu PKB blisko 6 proc. i choćby z tego powodu będzie luzować politykę, ale jeśli nie zacznie się to przekładać na poprawę w danych makro, rynki nie znajdą w ekspansywnej polityce wyraźnego powodu do zadowolenia. Wskaźniki PMI dla przemysłu (rządowe i komercyjne) sygnalizują ekspansję, ale bardzo powolną (50,2 i 51,5). Jakkolwiek odczyty grudniowe mogą jeszcze nie odzwierciedlać zadowolenia porozumieniem Pierwszej Fazy, to jeśli następna aktualizacja nie przyniesie istotnej poprawy, inwestorów może czekać bolesne zderzenie z rzeczywistością.

Magicznie wybrzmiewa podsumowanie roku na rynku akcji z S&P500 wyżej o prawie 30 proc., choć bez zająknięcia o tym, że grudzień 2018 przyniósł ostry zjazd o ponad 12 proc. Od tego czasu nastąpił zwrot w polityce handlowej Białego Domu, ale też w nastawieniu Fed. Bank centralny nie tylko dokonał trzech obniżek stóp procentowych po 25 pb każda, ale także przeprowadza ukryte QE w postaci skupu bonów skarbowych i wpompowania w rynek międzybankowy 300 mld USD. Oficjalnie celem jest przeciwdziałanie zaburzeniom płynności, ale pieniądza na rynku chyba jest pod dostatkiem, skoro dolary „uciekają” na inne rynki. Z marazmu próbują się wybić EUR/USD (ponad 1,12) i AUD/USD (0,70), a popyt ciągle szuka okazji, by odbudować pozycje w GBP, mimo że ryzyko polityczne wciąż nie odpuszcza.

Na starcie 2020 r. przekonamy się, na ile ostatnie ruchy mają tylko uzasadnianie w zaburzeniach płynności, a na ile maja silniejsze podparcie w fundamentach. Na razie oczekiwania na owoce porozumienia handlowego są zawieszone wysoko, ale szybko muszą znaleźć potwierdzenie w poprawie danych. Dziś indeksy PMI z Eurolandu i USA raczej taki drogowskazami nie będą, gdyż są to jedynie rewizje wcześniejszych wskazań. Osobiście pozostaje ostrożny, gdyż uważam, że rynki zapędziły się za daleko z entuzjazmem i oczekują po danych tego, czego szybko nie dostaną. Tańczmy, póki muzyka gra, ale nie spuszczajmy orkiestry z oka.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Polskie agencje rekrutacyjne szukają pracowników już nie tylko dla firm w Europie, ale również w krajach arabskich. Okazuje się, że to lepszy biznes niż współpraca z Norwegami czy Czechami.

Polskie agencje pracy coraz częściej skupiają się na rynkach Zatoki Perskiej. Kraje takie jak Arabia Saudyjska, Kuwejt czy Emiraty Arabskie mają ogromne zapotrzebowanie na pracowników. W hotelarstwie, usługach, pomocy domowej, opiece nad osobami starszymi i dziećmi, jako monterzy konstrukcji i spawacze. Pracę znajdują tam głównie ludzie z Pakistanu, Egiptu i Bangladeszu oraz Filipińczycy, których mieszka tam około 300 tysięcy. To głównie ich na potrzeby firm arabskich rekrutuje agencja Workroom z Warszawy. Okazuje się, że mimo działalności lokalnych agencji, silny partner z Polski jest tam równie atrakcyjny lub nawet bardziej, jeśli oferuje dodatkowe kierunki zatrudniania dla pracowników z Dalekiego i Bliskiego Wschodu.

– Zapewniamy pracowników z Filipin na Półwyspie Arabskim, ale także w Europie, w tym w Polsce. To, że obsługujemy kilka destynacji i mamy siedzibę w Kuwejcie, czyni nas wiarygodnym partnerem dla tamtejszych pracodawców – mówi Arkadiusz Jankowski z Workroom. – Dla nas również jest to bardzo atrakcyjne, bo procedury i przepisy dotyczące legalizowania pobytu i zatrudnienia są tam łatwiejsze niż w Polsce.

Agencja działa w Kuwejcie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, które poszukują pracowników z Egiptu, Bangladeszu i Filipin.

Mniej ofert w Skandynawii

Kraje arabskie wciąż się rozwijają, ale niełatwo tam o pracowników, bo nie każdy dobrze czuje się w kraju o odmiennej mentalności, religii i surowych zasadach określających życie codzienne kobiet. Dlatego kraje te stanowią często tylko etap dla szukających pracy. Po upływie czasu określonego w umowie wracają do swoich krajów lub próbują znaleźć zatrudnienie w Europie.

– Odkrywamy i sprawdzamy różne kierunki i ten okazał się bardzo dobry dla działalności takich firm jak nasza. Rekrutujemy też w Europie, ale te najpopularniejsze kierunki są mocno obstawione przez agencje – dodaje Jankowski.

Z kolei w niektórych krajach, do niedawna jeszcze uznawanych za „eldorado” dla Polaków, zaczyna brakować ofert. Jest tak np. w Norwegii, w której coraz częściej pracują Szwedzi oraz imigranci z szeregu ościennych krajów. Zdaniem Rafała Borowskiego, prezesa agencji MR JOB zapotrzebowania na pracowników w Norwegii nie jest wysokie, bo nie ma tak wielu otwartych na współpracę przedsiębiorstw jak w Polsce czy innych krajach europejskich.
– Norwegowie nie mają problemu ze znalezieniem pracowników na miejscu. Kolejka chętnych jest tam wystarczająco długa – mówi Borowski. – Oni wiedzą, że płaca u nich, nawet ta minimalna, jest wysoka, więc podnoszą poprzeczkę, jeśli chodzi o kwalifikacje. Wejście na ten rynek jest kuszące, natomiast w branży przemysłowej – przez wysoki próg wejścia – mało realne.

Czechy już nie tak atrakcyjne

Podobna sytuacja jest w Czechach, gdzie jeszcze kilka lat temu zarobki w branży przemysłowej były wyższe niż w Polsce.

– Kiedy wynagrodzenia w Polsce nie były tak atrakcyjne jak w Czechach, Polacy, szczególnie ci mieszkający w pobliżu granicy, chętnie wyjeżdżali tam do pracy. Wracali do Polski na weekendy a niektórzy nawet codziennie – mówi Aneta Janik-Barciś, wiceprezes Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia. – Dzisiaj, kiedy ta różnica wynagrodzeń nie jest tak duża, mniej Polaków pracuje w Czechach, chociaż wciąż są tam poszukiwani, bo bariera językowa nie jest duża. Poza tym Polacy pracują tam niemal w każdej fabryce na stanowiskach kierowniczych.

W ostatnim czasie Czesi odczuwają problem braku rąk do pracy i wspomagają się Ukraińcami. Ściągają też do pracy ludzi z Indii, Wietnamu i Filipin.
Filipińczycy cenieni i bliscy Polsce

Właśnie zatrudnianiem tych ostatnich coraz mocniej interesują się firmy z Polski. Przyjezdnych z innych krajów, głównie z Ukrainy jest w Polsce wielu, ale ich ilość nie przyrasta tak jak w ubiegłych latach. Część z nich, po wejściu nowej ustawy imigracyjnej w Niemczech, która wejdzie w życie w styczniu 2020 r., wyjedzie tam pracować. Filipińczycy mogliby ich zastąpić oraz wypełnić lukę w zatrudnieniu w branżach, gdzie wciąż jest zapotrzebowanie – w rolnictwie, branży spożywczej i budownictwie.

Choć Filipińczycy pochodzą z innej części świata, gdzie dominuje kultura Wschodu, to okazuje się, że nie trzeba uczyć ich realiów świata zachodu i świetnie odnajdują się na emigracji. W ich kraju działają ośrodki kształcenia zawodowego przygotowujące ich do życia za granicą i uczą tam nie tylko języka angielskiego, ale też różnic kulturowych.
– Również poprzez to, że na Filipinach jest dużo amerykańskich baz wojskowych, mieszkańcy tego kraju są bardzo obyci z kulturą zachodnią, co bardzo ułatwia współpracę z nimi – wyjaśnia Jankowski. – Wszyscy też dobrze mówią po angielsku. Są pracowici, lojalni, sromni, mają wysoką kulturę pracy. Dodatkowym atutem dla nas Polaków jest też bliskość kulturowa, ponieważ są katolikami.

Zaletą zatrudniania Filipińczyków, jest również to, że po załatwieniu wszelkich formalności mogą pracować na kontrakcie przez cały rok. Dla porównania, Ukraińcy otrzymują pozwolenie na pół roku, potem trzeba je przedłużać, co angażuje ludzi, czas i pieniądze. Ryzyko, że Filipińczyk zrezygnuje z pracy przed upływem czasu zawartego w umowie, jest nikłe. Rekrutacja pracowników na Filipinach nadzorowana jest urzędowo i za rezygnację z pracy przed upływem roku grozi kara – trzyletni zakaz wyjazdu do pracy za granicę organizowany przez urząd i agencje pracy. Samodzielne zorganizowanie wyjazdu do pracy w Europie jest możliwe, ale trudne. Dlatego Filipińczycy, zanim wyjadą, bardzo dokładnie wypytują o warunki pracy, sposób pracy i ilość godzin. Jeśli coś im nie pasuje na wstępie, wycofują się i szukają lepszej oferty.

– To pracownicy pożądani nie tylko w Polsce i Europie, ale ze względu na bliskość geograficzną, także na Bliskim Wschodzie – mówi Jankowski. – Patrząc na problemy na rynku pracy myślę, że ta tendencja będzie się utrzymywać przez dłuższy czas.

Jeśli ktoś 10 lat temu zainwestował w kryptowaluty, prawdopodobnie zyskał fortunę. Dziewięć milionów – taki procentowy wzrost zanotował bitcoin w ciągu ostatniej dekady (od lipca 2010 r.), wg danych agencji Bloomberg. W tym samym czasie główne indeksy giełdowe w USA wzrosły o 300 proc., złoto o 25 proc., a indeks największych polskich spółek WIG20 spadł o ok. 8 proc. – pisze Bartosz Grejner, analityk rynkowy Cinkciarz.pl.

Bitcoin na koniec 2019 r. mógł pochwalić się tak silnymi wzrostami, mimo że jego bieżąca cena ok. 7220 dolarów stanowi ledwie jedną trzecią szczytu z grudnia 2017 r.

To już się nie zdarzy?

Tak istotne wzrosty mogą jednak być niezwykle trudne do powtórzenia, o ile w ogóle możliwe. Już dziś wiemy, że nie spełni się wiele nadziei napędzających ten 9-milionowy zysk. Nie następuje szybka adaptacja bitcoina, a jednocześnie mnożą się kryptowalutowe alternatywy. Jest ich obecnie blisko 5 tys. – wg CoinMarketCap.

Zwolennicy bitcoina mogą szukać nadziei na 2020 r. w zjawisku halvingu, czyli zmniejszeniu o połowę otrzymywanych bitcoinów w rekompensacie za ich „wykopywanie”. Nastąpi to w maju, a wynagrodzenie spadnie z 12,5 do 6,25 bitcoina. Nadzieja opiera się na dwóch wcześniejszych halvingach. Wg danych Bloomberga po pierwszym z nich w 2012 r. cena kryptowaluty wzrosła o blisko 8,2 tys. proc. w rok, natomiast po drugim w 2016 r. o ok. 2,2 tys. w półtora roku.

Próbka danych jest oczywiście bardzo mała i nie daje gwarancji, że historia powtórzy się po raz trzeci. Sytuacja na rynku jest także nieco inna niż w poprzednich latach. Bitcoin, ale także bodaj wszystkie kryptowaluty ogółem, nie mają aż takiej ekspozycji medialnej, jaką mogły cieszyć się jeszcze dwa lata temu. Niewielka skala ich wykorzystania w codziennych transakcjach zniechęciła wiele instytucji finansowych do zwiększenia zainteresowania kryptowalutami z kręgu bitcoina.

Konkurencja, jakiej nie było

Kilka lat temu nie toczyła się jeszcze tak szeroka, jak dziś dyskusja o tzw. stablecoinach, czyli kryptowalutach powiązanych z tradycyjnymi aktywami, np. dolarami. Na tym bazuje m.in. tworzona przez Facebook libra, która jednak i tak napotka duże problemy w USA i UE, a z projektu wycofali się już najwięksi partnerzy.

Pojawiają się koncepcje tworzenia własnych kryptowalut przez największe banki centralne na świecie. Gdyby CBDC (Central Bank Digital Currency), czyli kryptowaluty banków centralnych zostały wprowadzone w poszczególnych krajach czy grupach państw, mogłyby zadać kolejny cios bitcoinowi. Te projekty kłócą się z ideą stojącą w jakiejś mierze za 9-milionową aprecjacją wartości bitcoina w ostatniej dekadzie. Najbardziej znana kryptowaluta pozostaje przecież poza systemem finansowym i nie zależy od żadnego z banków centralnych czy rządu.

Stabilizacja? Nawet o to nie będzie łatwo

Prawdopodobnie najlepszym, czego można życzyć cenie bitcoina na 2020 r., jest stabilizacja. Tyle że nawet z tym nie będzie łatwo. Może się okazać, że wspomniany halving bitcoina, zaplanowany na maj, został już w całości uwzględniony w cenie. Jeśli tak jest, to obecny poziom może być już nieco na wyrost optymistyczny. Bieżący kurs ok. 7220 dol. w ostatni dzień 2019 r. znajduje się od nieco ponad miesiąca poniżej trzech istotnych poziomów długookresowych średnich ruchomych cen – 50-dniowej, 100-dniowej i 200-dniowej. Bez pozytywnych bodźców dla rynku obecny trend spadkowy może doprowadzić cenę bitcoina z powrotem do 3-4 tys. dol, czyli w okolice poziomów z pierwszego kwartału 2019 r. Nadzieje na szerszą adaptację, odreagowanie i powrót wzrostów mogą podtrzymywać popyt i tym samym cenę bitcoina na relatywnie wysokich poziomach oraz powodować w dalszym ciągu silne wahania wartości. Jednak sen o siedmiocyfrowym wzroście najprawdopodobniej już się nie powtórzy, w każdym razie już nie w przypadku bitcoina.