- 76% Polaków uważa, że geopolityka negatywnie wpłynie na nasze finanse osobiste, wynika z badania „Banking on Banks 2026. Usługi finansowe w czasach niepewności” CRIF.
- Na czele są konflikty zbrojne – na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie, których obawia się odpowiednio 53% i 48% Polaków.
- 73% polskich konsumentów niepokoją też cyberataki. Średnia europejska to 63% badanych.
- Jednak mimo obaw tylko 23% Polaków spodziewa się, że na koniec miesiąca będą mieli mniej pieniędzy – to o 12 p.p. mniej niż średnia z wszystkich badanych państw.
Najnowsza, piąta już edycja raportu CRIF „Banking on Banks” skupia się na roli dostawców usług finansowych we wspieraniu wzrostu gospodarczego, odporności i bezpieczeństwa. Po raz pierwszy badanie objęło zarówno konsumentów, jak i decydentów biznesowych z pięciu europejskich rynków: Irlandii, Włoch, Niemiec, Polski i Wielkiej Brytanii. Co zatem wpływa na poczucie bezpieczeństwa polskich konsumentów?
Polacy wskazują kilka głównych czynników. Na pierwszym miejscu są szeroko pojęte napięcia polityczne, wpływające na rynek finansowy. Aż 76% Polaków obawia się ich wpływu na wydatki – to najwyższy odsetek wśród Europejczyków. Patrząc szczegółowo, 53% uważa, że istotny wpływ na ich finanse będzie miał konflikt na Bliskim Wschodzie, a 46% zwraca uwagę na toczącą się wojnę w Ukrainie. Na liście obaw finansowych znajduje się też inflacja i rosnące koszty życia, o które martwi się 48% badanych.
Warto zauważyć, że obawa przed skutkami wojny w Ukrainie jest o 10 punktów procentowych wyższa w Polsce niż w przypadku konsumentów z Europy Zachodniej. Nie można się temu dziwić. W końcu wojna toczy się tuż za wschodnią granicą naszego kraju. W przypadku oceny wpływu sytuacji na Bliskim Wschodzie jako społeczeństwo jesteśmy z kolei tylko nieco ponad średnią europejską – o 3 p.p.
– Oprócz zagrożeń geopolitycznych, które budzą niepokój w całym regionie, Polacy zwracają uwagę też na bardziej „bezpośrednie” zagrożenia, czyli oszustwa finansowe oraz cyberprzestępczość. Aż 71% polskich konsumentów uważa, że stanowią one coraz większe zmartwienie. Jest to naturalne, ponieważ jak pokazują ostatnie lata, działalność hakerów i oszustów internetowych nie tylko nie zwalnia, ale nawet nabiera tempa. Warto pamiętać, że „fraudsterzy” uciekają się do kradzieży tożsamości poprzez podrabianie dokumentów, tworzenie fałszywych kont, nawet w mObywatelu, lub wyrabianie duplikatów kart SIM. Najczęściej jednak stosują socjotechnikę. Próbują podszyć się pod naszych bliskich lub znane nam instytucje finansowe. Dlatego powinniśmy zachować szczególną ostrożność i zawsze dokładnie weryfikować nadawcę maila, SMS’a lub rozmówcę proszącego o podanie danych osobowych, danych karty kredytowej, czy danych dostępowych do konta lub aplikacji mobilnej – komentuje Kamil Gosławski z CRIF Polska.
Polacy są też najbardziej w Europie zaniepokojeni skalą cyberzagrożeń na poziomie całego kontynentu. 73% z nich uważa, że Europa jest dziś bardziej narażona na ataki finansowe w cyberprzestrzeni niż rok temu (przy średniej europejskiej 63%), a 67% wskazuje na rosnące ryzyko w odniesieniu do samej Polski. Dwie trzecie badanych (68%) obawia się ataków pochodzących z zagranicy, a taki sam odsetek wskazuje na zagrożenie wynikające z wykorzystania sztucznej inteligencji do tworzenia nowych form oszustw.
Jak obawy wpływają na podejście do finansów osobistych?
Mimo wszystko Polacy podchodzą jednak optymistycznie do swojej sytuacji finansowej. Jej pogorszenia w ciągu najbliższych 12 miesięcy obawia się jedynie 24% (dla porównania, średnia ze wszystkich badanych państw to 27%), a tylko 23% spodziewa się, że pod koniec miesiąca zostanie im mniej pieniędzy – to już wyraźnie poniżej średniej europejskiej wynoszącej 35%.
– Warto też zaznaczyć, że Polacy są liderem, jeśli chodzi o plany zwiększenia wydatków w ciągu najbliższego roku. Deklarację taką złożyło 17% badanych przy średniej europejskiej na poziomie 12%. Co więcej, co czwarty polski konsument (26%) uważa, że nie odczuł zwiększonej presji finansowej w ostatnich 12 miesiącach. To najwyższy odsetek wśród badanych państw. Chcę też zaznaczyć, że nawet kiedy pojawiły się dodatkowe obciążenie finansowe, to Polacy znajdowali sposób na ich zminimalizowanie. Najczęściej szukali dodatkowych rabatów i promocji (20%), zmniejszali wysokość odkładanych pieniędzy (19%) i tylko 18% zdecydowało się naruszyć swoje oszczędności na rzecz codziennych wydatków – zauważa Kamil Gosławski z CRIF Polska.
Polacy pozytywnie oceniają sektor finansowy
Ostatnim elementem badania było też sprawdzenie, jak konsumenci postrzegają instytucje finansowe. Niemal dwie trzecie Polaków (64%) uważa, że usługi finansowe istotnie wspierają wzrost gospodarczy naszego kraju. Podobny odsetek (67%) uważa, że Europa powinna dysponować własną, niezależną siecią dostawców usług finansowych i być mniej uzależniona od podmiotów spoza kontynentu, np. ze Stanów Zjednoczonych. Warto jednak pamiętać, że ponad połowa (53%) badanych jest też zdania, że instytucje finansowe mają obowiązek oferować przystępne cenowo produkty w trudniejszych czasach.
