Start wakacji to nie tylko początek sezonu urlopowego, ale również okres wzmożonych kontroli zwolnień lekarskich. Dane Conperio, polskiej firmy doradczej specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych, pokazują, że w lipcu i sierpniu 2025 roku aż 36 proc. przeprowadzonych kontroli zakończyło się stwierdzeniem nieprawidłowości. Z tej okazji eksperci przygotowali ranking pięciu najbardziej zaskakujących przypadków ujawnionych podczas wakacyjnych kontroli L4.
Choć wokół zwolnień lekarskich narosło wiele mitów, eksperci przypominają, że nie każda aktywność podczas L4 oznacza naruszenie przepisów. Kluczowe znaczenie ma cel zwolnienia, zalecenia lekarza oraz to, czy zachowanie pracownika sprzyja powrotowi do zdrowia. Pracownicy powinni mieć się jednak na baczności. W razie kontroli lub sporu z pracodawcą czy ZUS, to na nich spoczywa obowiązek wiarygodnego wykazania, że sposób wykorzystywania zwolnienia był zgodny z jego celem i nie utrudniał procesu leczenia.
„Jedno piwo na odstresowanie”
Jedna z wakacyjnych kontroli zakończyła się nietypowym wyjaśnieniem. Kontrolowany pracownik został zastany podczas spożywania alkoholu. Tłumaczył, że przeżywa trudny okres w życiu i „musiał napić się piwa, żeby odreagować stres”.
Spożywanie alkoholu podczas zwolnienia lekarskiego stoi w sprzeczności z podstawowym celem L4, jakim jest powrót do zdrowia. Alkohol utrudnia proces leczenia i rekonwalescencji. Jeśli podczas kontroli zostanie stwierdzone, że zachowanie pracownika było niezgodne z celem zwolnienia, konsekwencją jest utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty L4.
Fotograf na zwolnieniu. Klientów szukał w mediach społecznościowych
Podczas jednej z kontroli okazało się, że osoba przebywająca na L4 aktywnie promowała swoją działalność fotograficzną. Publikowała reklamy usług, zachęcała do rezerwacji terminów i pozyskiwała nowych klientów.
Eksperci przypominają, że wykonywanie czynności zmierzających do osiągania przychodów może zostać uznane za pracę zarobkową, nawet jeśli sama usługa nie została jeszcze wykonana.
Zamiast odpoczynku – remont domu
Malowanie ogrodzenia, intensywne prace ogrodowe, porządkowanie posesji czy remont wykonywany przez kilka godzin dziennie – takie przypadki regularnie pojawiają się podczas wakacyjnych kontroli.
– Kontrola nie polega na ocenianiu stylu życia pracownika. Sprawdzane jest wyłącznie, czy sposób wykorzystywania zwolnienia sprzyja leczeniu. Jeżeli ktoś deklaruje niezdolność do pracy, a jednocześnie wykonuje wielogodzinne prace fizyczne wymagające podobnego wysiłku, trudno uznać, że realizuje cel zwolnienia lekarskiego – mówi Mikołaj Zając, ekspert rynku pracy i prezes Conperio.
Chory, ale gotowy do rywalizacji
Jednym z najbardziej zaskakujących przypadków był udział osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim w zawodach sportowo-pożarniczych.
Rywalizacja obejmowała konkurencje wymagające bardzo dobrej kondycji i znacznego wysiłku fizycznego. Choć przy niektórych schorzeniach ruch może być elementem terapii, udział w zawodach sportowych trudno uznać za standardowy element procesu leczenia.
L4 w jednej firmie, praca w drugiej
Najpoważniejszym przypadkiem ujawnionym podczas wakacyjnych kontroli była osoba, która przebywając na zwolnieniu lekarskim wykonywała pracę w wypożyczalni rowerów i rowerów elektrycznych.
To jeden z najczęściej kwestionowanych rodzajów naruszeń. Obowiązujące przepisy przewidują, że wykonywanie pracy zarobkowej podczas L4 może skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty zwolnieniem.
Wakacje sprzyjają pokusom, ale L4 nadal ma jeden cel
Eksperci Conperio zwracają uwagę, że sezon wakacyjny od lat oznacza wzrost liczby nieprawidłowo wykorzystywanych zwolnień lekarskich. Częściej pojawiają się L4 bezpośrednio przed lub po urlopie wypoczynkowym, a także przypadki podejmowania dodatkowej pracy czy aktywności niezwiązanych z leczeniem. Niezależnie od okoliczności obowiązuje jednak jedna zasada: zwolnienie lekarskie ma służyć powrotowi do zdrowia.
– Wakacje sprzyjają pokusom, ale zwolnienie lekarskie nadal nie jest dodatkowym urlopem. Każda aktywność podczas L4 oceniana jest przez pryzmat powrotu do zdrowia. Warto również pamiętać, że konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości może być utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty zwolnieniem lekarskim – podsumowuje Mikołaj Zając.
