Wejście w finansową dorosłość dziś nie zaczyna się przy bankowym okienku. Płatności odroczone stanowią dla wielu młodych osób pierwszy formalny kontakt z rynkiem kredytowym. Dane BIK pokazują, że dla młodego pokolenia bramą do świata finansów jest koszyk zakupowy w e-sklepie. Jak wynika z najnowszego „Raportu BIK: Płatności odroczone 2025”, usługi typu „kup teraz, zapłać później” (BNPL) to dla wielu dwudziestolatków pierwszy w życiu formalny kontakt z rynkiem kredytowym i szansa na zbudowanie pozytywnej historii płatniczej. Dotyczy to ponad 41% debiutujących klientów, czyli osób w wieku 18–24 lata.
W tekście przeczytasz:
- Co piąty nowy klient trafia na rynek kredytowy dzięki odroczonym płatnościom
- 4 na 10 debiutujących użytkowników płatności odroczonych ma od 18 do 24 lat
- Jak BNPL pomaga w budowaniu pierwszej historii kredytowej
- Dlaczego monitorowanie zobowiązań BNPL jest szczególnie ważne w wakacje
Polski rynek kredytowy zmienia się strukturalnie. Choć liczba aktywnych kredytobiorców – w porównaniu z końcem 2020 roku spadła już o ponad pół miliona i obecnie wynosi 14,8 mln osób to baza klientów co miesiąc się odnawia. Miesięcznie przybywa około 50 tysięcy nowych klientów. Korzystają oni ze zróżnicowanych produktów kredytowych. Pierwsze miejsce zajmują osoby korzystające z kredytów ratalnych (34,3%), natomiast na drugim miejscu plasują się użytkownicy BNPL, stanowiący 20,5% wszystkich nowych klientów.
To pokazuje, że forma płatności odroczonych nie tylko odpowiada na potrzeby współczesnych konsumentów, ale także aktywnie kształtuje przyszłość rynku finansowego w Polsce.
Z najnowszego „Raportu BIK: Płatności odroczone 2025. Segmentacja i kluczowe zjawiska” wynika, że co piąty nowy klient na rynku kredytowym to użytkownik BNPL, a 41,5% z nich to osoby w wieku 18-24 lat. Osoby te nigdy wcześniej nie miały żadnego produktu kredytowego.
Opcja „kup teraz, zapłać później” to dla konsumenta narzędzie e-commerce, które pomaga finalizować zakupy, daje wybór, elastyczność w przesunięciu płatności o kilkadziesiąt dni albo rozłożeniu jej na raty. Zaś z punktu widzenia sektora finansowego, usługa ta ma drugi wymiar: tworzy zobowiązanie. Zarówno operatorzy BNPL, jak i BIK w ramach wzajemnego raportowania widzą, jaka historia buduje się o zachowaniu klienta.
Pozytywna wartość informacyjna o BNPL
Odroczona płatność za zakup ubrań, sprzętu czy elektroniki o wartości kilkuset złotych zostaje odnotowana w BIK. Dla młodych ludzi to idealna okazja, żeby zacząć tworzyć swoją historię kredytową od zera.
Łatwy dostęp do swoich danych w jednym miejscu, poprzez bik.pl, pozwala korzystającym z zakupów z odroczonym terminem płatności panować nad swoją sytuacją finansową i na bieżąco kontrolować terminy spłaty oraz sumę zobowiązań wobec różnych podmiotów świadczących tego typu usługi.
W dłuższym okresie seria terminowo regulowanych nawet niewielkich zobowiązań buduje obraz klienta, bardziej przewidywalnego niż osoba całkowicie niewidoczna w systemie informacji kredytowej. Widoczność w systemie wymiany danych kredytowych, może być sygnałem, że klient potrafi zarządzać płatnościami w uporządkowany sposób.
To zwykle małe kwoty i krótkie terminy, ale ich znaczenie nie polega na skali pojedynczego zobowiązania, lecz na tym, że tworzą zapis zachowania.
Dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk Grupy BIK zwraca uwagę, że niskie kwoty i krótkie okresy spłat wpisują się w możliwości klientów rozpoczynających doświadczenie z rynkiem finansowym.
– Młody konsument często już pracuje i uzyskuje dochód, ma dobre perspektywy zawodowe i niskie obciążenia finansowe, a jednocześnie krótką albo pustą historię kredytową. W takim przypadku transakcje BNPL mogą wypełnić tę lukę informacyjną i budować historię regularnych spłat. Uczą również odpowiedzialności w zakresie zarządzania posiadanymi zobowiązaniami – dodaje główny analityk Grupy BIK.
BNPL pod kontrolą – nawet na wakacyjnym luzie
Sezon wakacyjny dobrze pokazuje praktyczny wymiar rynku płatności odroczonych. Lipiec i sierpień oznaczają zwykle kumulację wydatków: transport, noclegi, ubezpieczenia, wyposażenie na wyjazd, odzież, elektronika, bilety, kolonie, obozy i atrakcje dla dzieci. W wielu gospodarstwach domowych są to wydatki jednorazowe, ale skoncentrowane w krótkim czasie.
O ile jedna transakcja za kilkaset złotych nie obciąży budżetu w odczuwalny sposób, o tyle kilka takich zakupów u różnych operatorów płatności i z różnymi terminami spłaty, może szybko zamienić się w trudną do kontrolowania sumę. Wygoda BNPL wymaga więc nowej formy „higieny” i kontroli finansowej – dostępu do pełnego obrazu zadłużenia, monitorowania własnej historii kredytowej, czy korzystania z powiadomień o terminach płatności.
Możliwość obserwowania stanu własnych zobowiązań finansowych
Aby zakupowy luz nie skończył się problemami ze spłatą, kluczowy jest wgląd w swoje dane. Przez cały okres korzystania i po spłacie zobowiązań, dane gromadzone są w BIK. Każdy, kto założył konto na bik.pl, może na bieżąco monitorować stan własnych zobowiązań bankowych, pożyczki z sektora pożyczkowego, zobowiązania kredytowe powstałe na skutek płatności odroczonych – to sposób, by świadomie zarządzać bieżącymi obciążeniami przed zaciągnięciem kolejnego zobowiązania.
Wejście w świat dorosłych finansów dzięki BNPL daje młodym ogromną przewagę na starcie. Warunek jest jeden: nowoczesne narzędzia płatnicze muszą iść w parze ze świadomym monitorowaniem własnego zadłużenia.
Źródło: Raport BIK: Płatności odroczone 2025. Segmentacja i kluczowe zjawiska
