Wrześniowe wyniki badania Consumer Expectations Survey pokazują pogorszenie nastrojów gospodarstw domowych w porównaniu z sierpniem. Ankietowani podnieśli oczekiwania dotyczące wzrostu cen i wydatków, a jednocześnie gorzej ocenili perspektywy gospodarki i rynku pracy. Częściej spodziewali się również trudniejszego dostępu do kredytów.
Inflacja wyższa w najbliższym roku
Mediana oczekiwań inflacyjnych na kolejne 12 miesięcy wzrosła z 3,0 do 3,1 proc. Podniosła się także ocena wzrostu cen w minionym roku: z 3,5 do 3,6 proc.
Nie zmieniły się natomiast oczekiwania w dłuższym okresie. Ankietowani nadal przewidywali inflację na poziomie 2,9 proc. za trzy lata oraz 2,5 proc. za pięć lat. Pogorszenie dotyczyło więc najbliższych 12 miesięcy.
Nieco wzrosła niepewność dotycząca przyszłorocznej inflacji. Według EBC pozostawała ona wyższa niż przed rozpoczęciem konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Wyniki różnią się w zależności od dochodów i wieku. Osoby z grupy 20 proc. gospodarstw o najniższych dochodach przeciętnie wyżej oceniały zarówno dotychczasową, jak i przyszłą inflację niż respondenci z najzamożniejszej grupy. Młodsi ankietowani, w wieku 18–34 lat, wskazywali niższy wzrost cen niż osoby w wieku 35–54 oraz 55–70 lat.
Konsumenci oczekują spadku gospodarczego o 1,5 proc.
Oczekiwana zmiana aktywności gospodarczej w najbliższych 12 miesiącach pogorszyła się z minus 1,2 proc. w sierpniu do minus 1,5 proc. we wrześniu. Oznacza to, że konsumenci przewidywali głębszy spadek gospodarczy niż miesiąc wcześniej.
Równocześnie oczekiwana stopa bezrobocia za rok wzrosła z 11,0 do 11,3 proc. Najwyższego bezrobocia spodziewały się gospodarstwa o najniższych dochodach – przeciętnie 13,6 proc. W grupie o najwyższych dochodach było to 9,7 proc.
Są to oceny uczestników badania, a nie prognozy makroekonomiczne EBC ani oficjalne dane o bezrobociu. Respondenci oceniali bieżącą stopę bezrobocia na 10,6 proc., czyli o 0,7 pkt proc. poniżej poziomu oczekiwanego za rok. EBC zaznacza, że ta relatywnie niewielka różnica nadal wskazuje na oczekiwania zasadniczo stabilnej sytuacji na rynku pracy, mimo pogorszenia wyniku względem sierpnia.
Wydatki mają rosnąć szybciej niż dochody
Oczekiwany wzrost dochodów gospodarstw domowych w najbliższych 12 miesiącach podniósł się z 1,0 do 1,1 proc. Chodzi o wzrost nominalny, czyli bez uwzględnienia inflacji.
Nieco wyższej dynamiki dochodów spodziewała się grupa o najniższych dochodach – przeciętnie 1,5 proc. Wśród najzamożniejszych gospodarstw było to 1,2 proc.
Jednocześnie oczekiwany nominalny wzrost wydatków zwiększył się z 3,6 do 3,7 proc. Ankietowani przewidywali zatem, że ich wydatki będą rosły szybciej niż dochody. Również ocena wzrostu wydatków w minionych 12 miesiącach podniosła się: z 5,2 do 5,3 proc.
Ceny mieszkań w górę, kredyt trudniej dostępny
Respondenci oczekiwali, że wartość ich mieszkań wzrośnie w ciągu roku o 3,5 proc., wobec 3,4 proc. w sierpniu. W grupie gospodarstw o najniższych dochodach przewidywany wzrost wynosił przeciętnie 4,0 proc., a w grupie o najwyższych dochodach – 3,2 proc.
Oczekiwane oprocentowanie kredytów hipotecznych za 12 miesięcy utrzymało się na poziomie 4,9 proc. Najzamożniejsze gospodarstwa przewidywały przeciętnie 4,4 proc., a te o najniższych dochodach – 5,7 proc.
Pogorszyły się natomiast oceny dostępności finansowania. W porównaniu z sierpniem wzrosła przewaga odsetka gospodarstw zgłaszających zaostrzenie warunków kredytowych w minionym roku nad odsetkiem tych, które dostrzegały ich złagodzenie. Podobna zmiana nastąpiła w oczekiwaniach na kolejne 12 miesięcy.
Badanie EBC obejmuje około 19 tys. dorosłych konsumentów z 11 państw strefy euro: Belgii, Niemiec, Irlandii, Grecji, Hiszpanii, Francji, Włoch, Holandii, Austrii, Portugalii i Finlandii. Wrześniową rundę przeprowadzono między 27 sierpnia a 28 września 2026 r. Wyniki za październik EBC opublikuje 27 listopada.
Źródło: Europejski Bank Centralny, „ECB Consumer Expectations Survey results – September 2026”, 23 października 2026 r.
https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2026/html/ecb.pr261023~a3d201c97c.en.html
