Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało projekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego, mający na celu umożliwienie skuteczniejszej walki z szarą strefą. W tym celu zaproponowano m. in. zaostrzenie sankcji za wykroczenia i przestępstwa skarbowe, ograniczenie możliwości korzystania z instytucji czynnego żalu oraz wydłużenie okresów przedawnień przestępstw i wykroczeń skarbowych. Projekt spotkał się z krytyką. Czy jest ona jednak słuszna? Federacja Przedsiębiorców Polskich wskazuje, że państwo musi mieć przecież instrumenty do walki z nadużyciami.
Ministerstwo Sprawiedliwości w Ocenie Skutków Regulacji do swojego projektu nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego wskazało, iż szacunki dotyczące szarej strefy w Polsce w latach 2010-2015 określają jej rozmiar na około 12-14% PKB – z czego działalności nielegalnej odpowiada około 1 % PKB. Według danych NIK w latach 2013-2015 relacja dochodów podatkowych do PKB była niższa niż w latach 2005-2012. Wskazuje to na pogorszenie się skuteczności poboru podatków i małą skuteczność organów państwa w eliminowaniu szarej strefy.
„Choć projekt nie spotkał się z entuzjazmem opinii publicznej – to trzeba zaznaczyć, iż biorąc pod uwagę dobro państwa i ideę sprawiedliwości społecznej zmiany dot. nadużyć gospodarczych skarbowych są niezbędne. Państwo musi mieć bowiem odpowiednie instrumenty, które pozwolą z jednej strony na skuteczne egzekwowanie przepisów, a z drugiej będą odstraszały od świadomego nadużywania lub łamania prawa. Oczywiście, mając na względzie dotychczasowy sposób funkcjonowania administracji skarbowej, głosy krytyki są w części uzasadnione. Należy jednak mieć nadzieję, że kierownictwo Krajowej Administracji Skarbowej zadba o to, aby nowe regulacje nie były w żaden sposób nadużywane przez urzędników i żeby żaden uczciwy podatnik nie ucierpiał z powodu ich wprowadzenia. Trzeba podkreślić, że niezwykle istotne jest, by państwo miało możliwość skutecznego eliminowania nadużyć z przestrzeni życia gospodarczego i dbało o wspólne dobro – jakim jest budżet Skarbu Państwa. Niezbędne jest również zapewnienie przedsiębiorcom warunków uczciwej konkurencji, co obecnie nie jest odpowiednio realizowane. Przykładem niech będzie sprawa zagranicznych operatorów bukmacherskich, którzy przez lata nielegalnie organizowali zakłady online kierując swoją ofertę do polskich graczy. Pomimo wieloletniego uchylania się od opodatkowania i łamania zasad uczciwej konkurencji, nie ponieśli oni z tego tytułu żadnych konsekwencji. Ministerstwo Sprawiedliwości podczas dalszych prac nad projektem powinno przeanalizować tę sprawę, w celu stworzenia regulacji, która będzie kompleksowo i skutecznie realizować swoje założenia” – mówi Mariusz Korzeb, wiceprzewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.
W projekcie proponuje się wprowadzenie szeregu zmian zarówno w części materialnej, jak i procesowej. Zgodnie z twierdzeniami Ministerstwa Sprawiedliwości mają one na celu usprawnienie i poprawę efektywności prowadzonych postępowań, ale też wykonywania orzeczonych kar – wyrażając idee pierwszeństwa zasady egzekucji nad represją. Ponadto w celu wzmocnienia funkcji zapobiegawczej zaproponowano również podwyższenie górnych granic zagrożenia sankcjami w postaci kary pozbawienia wolności lub kary grzywny za wybrane przestępstwa skarbowe. W projekcie zaproponowano także rozwiązania, które nastawione są na odzyskanie należności publicznoprawnych.
