Inflacja w strefie euro wzrosła w październiku 2026 r. do 4 proc., osiągając niemal dwukrotność poziomu sprzed roku. Najsilniej drożeje energia, której ceny zwiększyły się o 21 proc. i odpowiadają za blisko połowę całkowitej inflacji. Presja cenowa utrzymuje się także w usługach, gdzie wzrost cen wynosi 3,3 proc. Polska z inflacją HICP na poziomie 3,7 proc. znalazła się poniżej średniej unijnej.
Inflacja w strefie euro najwyższa od początku analizowanego półrocza
Roczna inflacja w strefie euro wyniosła w październiku 4 proc., wobec 3,8 proc. we wrześniu i 2,1 proc. w analogicznym miesiącu 2025 r. W całej Unii Europejskiej wskaźnik osiągnął również 4 proc., zwiększając się z 3,8 proc. miesiąc wcześniej.
Ostateczne dane opublikowane 18 listopada przez Eurostat potwierdziły wcześniejszy szacunek dla strefy euro. W porównaniu z wrześniem ceny konsumpcyjne wzrosły o 0,5 proc. W UE miesięczny wzrost wyniósł 0,4 proc.
Przyspieszenie inflacji jest widoczne od połowy roku. W czerwcu roczna dynamika cen w strefie euro wynosiła 2,8 proc., w sierpniu 3,2 proc., a we wrześniu 3,8 proc. Październikowy wynik jest najwyższy w okresie od maja do października 2026 r., dla którego Eurostat przedstawił zestawienie w komunikacie.
Wzrost inflacji z 2,1 do 4 proc. w ciągu roku oznacza, że tempo podwyżek cen konsumpcyjnych niemal się podwoiło. Największą część wskaźnika wyjaśniają zmiany cen energii.
Źródło: Eurostat, 18 listopada 2026 r. Skala od 0 do 5 proc.
Energia odpowiada za blisko połowę inflacji
W październiku ceny energii w strefie euro były o 21 proc. wyższe niż rok wcześniej. We wrześniu ich roczna dynamika wynosiła 19 proc., a w październiku 2025 r. energia była jeszcze o 0,9 proc. tańsza niż rok wcześniej.
Według obliczeń Eurostatu energia zwiększyła roczny wskaźnik inflacji o 1,89 pkt proc. Odpowiadała zatem za około 47 proc. całkowitego wyniku. We wrześniu jej wkład wynosił 1,72 pkt proc., a w czerwcu 0,77 pkt proc.
Tak duży wpływ energii wynika z gwałtownego wzrostu jej cen. Udział tej kategorii w koszyku HICP strefy euro wynosi około 9 proc., ale ze względu na dynamikę cen jej wkład do inflacji jest znacznie większy.
Dla przedsiębiorstw wzrost cen energii oznacza wyższe koszty produkcji, transportu i utrzymania infrastruktury. Szczególnie narażone są zakłady energochłonne, w tym huty, producenci nawozów, przedsiębiorstwa chemiczne i wytwórcy materiałów budowlanych.
W tych branżach energia stanowi istotną pozycję w kosztach operacyjnych. Możliwość przenoszenia podwyżek na odbiorców zależy jednak od warunków kontraktowych, konkurencji i sytuacji popytowej. Firmy, które nie mogą podnosić cen sprzedaży, muszą pokrywać większą część wzrostu kosztów z własnej marży.
W przypadku przedsiębiorstw zawierających długoterminowe kontrakty energetyczne skutki zmian cen hurtowych mogą pojawiać się z opóźnieniem. Dlatego październikowy wzrost cen energii nie pozwala jeszcze określić, jak silnie wzrosną koszty produkcji przemysłowej w kolejnych miesiącach.
Inflacja bazowa wzrosła do 2,6 proc.
Wskaźnik inflacji bazowej, wyłączający energię, żywność, alkohol i wyroby tytoniowe, wyniósł w październiku 2,6 proc. We wrześniu było to 2,5 proc., a w październiku ubiegłego roku 2,4 proc.
Wskaźnik wyłączający wyłącznie energię utrzymał się na poziomie 2,3 proc., takim samym jak we wrześniu. Gwałtownemu wzrostowi cen energii nie towarzyszyło więc równie silne przyspieszenie cen pozostałych kategorii.
Największym źródłem inflacji poza energią pozostają usługi. Ich ceny wzrosły w październiku o 3,3 proc. rok do roku, wobec 3,2 proc. we wrześniu. Usługi odpowiadały za 1,55 pkt proc. inflacji, czyli niemal 39 proc. całkowitego wskaźnika.
Wkład usług był zbliżony do poziomu z października 2025 r., kiedy wynosił również 1,55 pkt proc. Energia odpowiada za wyraźne przyspieszenie inflacji w ostatnich miesiącach, natomiast ceny usług utrzymują podwyższoną dynamikę od dłuższego czasu.
W sektorze usług ważną część kosztów stanowią wynagrodzenia oraz wydatki związane z utrzymaniem lokali i infrastruktury. Zmiany cen usług mogą dlatego utrzymywać się dłużej niż wahania cen surowców. Sam wskaźnik inflacji usług nie pozwala jednak ustalić, jaka część podwyżek wynika ze wzrostu płac, a jaka z innych kosztów przedsiębiorstw.
Żywność drożeje znacznie wolniej niż energia
Ceny żywności, alkoholu i wyrobów tytoniowych wzrosły w październiku o 1,5 proc. rok do roku, wobec 1,3 proc. we wrześniu. Ich wkład do całkowitej inflacji wyniósł 0,29 pkt proc.
Żywność nieprzetworzona podrożała o 4,6 proc., a żywność przetworzona wraz z alkoholem i wyrobami tytoniowymi o 0,4 proc. W przypadku towarów przemysłowych z wyłączeniem energii roczna dynamika cen wyniosła 1,2 proc. Kategoria ta odpowiadała za 0,30 pkt proc. całkowitej inflacji.
Łącznie energia i usługi zwiększyły wskaźnik HICP o 3,44 pkt proc. To około 86 proc. październikowej inflacji w strefie euro. Pozostałe kategorie miały znacznie mniejszy wpływ na poziom wskaźnika.
Polska z inflacją 3,7 proc. Niemcy i Czechy notują niższy wzrost cen
W Polsce roczna inflacja HICP spadła z 4 proc. we wrześniu do 3,7 proc. w październiku. W ujęciu miesięcznym ceny konsumpcyjne pozostały bez zmian. Polska znalazła się o 0,3 pkt proc. poniżej średniej UE i strefy euro. Rok wcześniej inflacja HICP w Polsce wynosiła 2,8 proc.
Wśród państw Europy Środkowej niższą inflację odnotowano w Czechach, gdzie wyniosła 2,1 proc., na Węgrzech – 2,4 proc. – oraz na Słowacji – 2,9 proc.
W Niemczech ceny wzrosły o 2,9 proc. rok do roku. Wrześniowy wynik wynosił 3,3 proc., więc w największej gospodarce UE inflacja wyhamowała mimo wzrostu wskaźnika dla całej strefy euro.
We Francji inflacja przyspieszyła z 3,4 proc. we wrześniu do 3,7 proc. w październiku. Jeszcze silniejszy wzrost odnotowano we Włoszech, gdzie wskaźnik wzrósł z 4,2 do 5,6 proc. W Hiszpanii inflacja nieznacznie spadła, z 5 do 4,9 proc.
Dla przedsiębiorstw działających na kilku rynkach europejskich takie różnice oznaczają odmienne tempo zmian kosztów i cen sprzedaży. Szczególnie istotne są one dla firm posiadających zakłady produkcyjne, sieci handlowe lub rozbudowane zaplecze logistyczne w różnych państwach.
Rumunia z inflacją 7 proc., Szwecja zaledwie 0,6 proc.
Najwyższą inflację w UE odnotowano w Rumunii, gdzie w październiku wyniosła 7 proc. Kolejne miejsca zajęły Litwa z wynikiem 6,1 proc. oraz Bułgaria, gdzie ceny wzrosły o 5,9 proc. rok do roku.
Najniższy wskaźnik miała Szwecja – 0,6 proc. W Czechach i Danii inflacja wyniosła po 2,1 proc. Różnica między Rumunią a Szwecją sięgnęła 6,4 pkt proc. W dziewięciu państwach UE inflacja spadła w porównaniu z wrześniem, w dwóch pozostała bez zmian, a w szesnastu wzrosła.
Przykład Niemiec i Włoch pokazuje, że nawet największe gospodarki strefy euro notowały przeciwne kierunki zmian cen w tym samym miesiącu. Eurostat nie przedstawia w komunikacie szczegółowego rozbicia przyczyn tych zmian dla poszczególnych państw, więc nie można przypisać wzrostu włoskiej inflacji konkretnemu surowcowi lub zmianie taryf energetycznych na podstawie tego zestawienia.
Inflacja oddala się od celu Europejskiego Banku Centralnego
Październikowy wzrost inflacji do 4 proc. oznacza, że wskaźnik strefy euro znajduje się o 2 pkt proc. powyżej średniookresowego celu Europejskiego Banku Centralnego.
Na ceny energii wpływają warunki na rynkach surowców, koszty dostaw i krajowe regulacje. Zmiany stóp procentowych EBC nie obniżają bezpośrednio cen ropy czy gazu, ale mogą ograniczać popyt i oddziaływać na oczekiwania inflacyjne.
W przypadku usług ważniejsze są krajowe warunki gospodarcze, w tym koszty pracy i popyt konsumpcyjny. Utrzymująca się dynamika cen usług na poziomie 3,3 proc. pozostaje istotna dla oceny presji inflacyjnej.
Październikowe dane nie stanowią wystarczającej podstawy do przesądzenia o kierunku najbliższej decyzji EBC. Pokazują jednak konieczność uwzględnienia gwałtownego wzrostu cen energii i utrzymywania się inflacji bazowej powyżej celu.
Koszty energii obciążają europejskie przedsiębiorstwa
Dla europejskich producentów szczególnie istotna jest możliwość utrzymywania się wysokich cen energii przez dłuższy okres. Najbardziej narażone są branże, w których zużycie energii stanowi dużą część kosztu wytworzenia produktu: hutnictwo, przemysł chemiczny, nawozowy, cementowy oraz część produkcji papierniczej.
Dla firm prowadzących sprzedaż na rynkach międzynarodowych znaczenie ma konkurencja ze strony producentów działających w krajach o niższych kosztach energii. Przedsiębiorstwa europejskie mogą mieć ograniczone możliwości podnoszenia cen, jeżeli odbiorcy mogą zastąpić ich produkty tańszym importem.
W gospodarstwach domowych wyższe wydatki na energię ograniczają środki przeznaczane na pozostałe zakupy. Skala tego efektu zależy od wzrostu dochodów, obowiązujących taryf i udziału energii w wydatkach konsumpcyjnych. Do oceny skutków dla produkcji i konsumpcji potrzebne są osobne dane o wynagrodzeniach, sprzedaży detalicznej i zamówieniach przemysłowych.
Kolejne dane Eurostatu 1 grudnia
Ostateczny odczyt inflacji za październik potwierdził wcześniejszy szacunek opublikowany 4 listopada. Eurostat skorygował natomiast dynamikę cen energii z 20,8 proc. we wstępnym odczycie do 21 proc. w danych ostatecznych.
Urząd uwzględnił również korektę niemieckich danych dotyczących cen gazu ziemnego za wrzesień. Roczna dynamika cen energii w strefie euro za ten miesiąc została podniesiona z 18,9 do 19 proc., a jej wkład do inflacji z 1,71 do 1,72 pkt proc.
Wstępne dane o inflacji za listopad 2026 r. Eurostat opublikuje 1 grudnia. Ostateczny odczyt zaplanowano na 17 grudnia.
Źródło: Eurostat, Annual inflation up to 4.0% in the euro area, 18 listopada 2026 r.; zbiory HICP: prc_hicp_minr, prc_hicp_iw, prc_hicp_ctr.



