Kursy walut
Ładowanie kursów…
◆Kalendarz podatkowy

OECD: producenci baterii konkurują z hutami o grafit i nikiel

-Reklama-Biuro Tłumaczeń OnlineBiuro Tłumaczeń Online

Rozwój produkcji baterii i elektrycznych pieców hutniczych zwiększa zapotrzebowanie na grafit. OECD ostrzega, że strategie surowcowe skupione na elektromobilności mogą ograniczyć dostęp hut do materiałów i mocy przetwórczych. W przypadku niklu konkurencja zależy od technologii rafinacji, a wolfram i tytan pozostają wrażliwe na zamówienia z przemysłu obronnego i lotniczego.

Produkcja baterii i rozwój hutnictwa elektrycznego zwiększają zapotrzebowanie na grafit. OECD ostrzega, że wsparcie państw dla łańcuchów dostaw elektromobilności może utrudnić producentom stali dostęp do surowca i jego przetwarzania. W scenariuszach IEA przywołanych przez organizację światowy popyt na grafit ma wzrosnąć czterokrotnie do 2040 r., a zapotrzebowanie hutnictwa – trzykrotnie. Drugim materiałem narażonym na konkurencję z producentami baterii jest nikiel.

W raporcie „Securing raw materials for the steel value chain amidst competing policy priorities” OECD analizuje surowce niezbędne do produkcji stali oraz strategie zabezpieczania ich dostaw. Opracowanie, przygotowane przez Michele Rimini z Sekretariatu Komitetu Stalowego OECD, wskazuje ryzyko, które może pojawić się nawet wtedy, gdy wydobycie surowca rośnie: nowe moce rafinacji i przetwórstwa są rozwijane głównie pod wymagania jednego sektora, a pozostali odbiorcy tracą dostęp do części podaży.

Baterie i elektryczne piece hutnicze potrzebują grafitu

Grafit naturalny służy w hutnictwie do produkcji materiałów ogniotrwałych i regulowania zawartości węgla w ciekłej stali. Grafit syntetyczny jest podstawowym materiałem elektrod stosowanych w elektrycznych piecach łukowych (EAF), w których wytapia się stal między innymi ze złomu. W akumulatorach litowo-jonowych obydwie odmiany grafitu wykorzystuje się w anodach.

Według scenariuszy IEA przytoczonych w opracowaniu OECD udział baterii w globalnym popycie na grafit może sięgnąć około 65 proc. w 2040 r., wobec około jednej trzeciej obecnie. Zapotrzebowanie hutnictwa ma w tym okresie wzrosnąć trzykrotnie wskutek większego wykorzystania pieców EAF. Całkowity popyt na grafit może wzrosnąć czterokrotnie.

Problemem nie jest wyłącznie dostępność złóż. Wytwarzanie grafitu syntetycznego wymaga surowców węglowych, dużych ilości energii oraz specjalistycznych instalacji. Inwestycje kierowane przede wszystkim do produkcji materiałów bateryjnych mogą ograniczać możliwości rozbudowy zdolności wytwarzania elektrod hutniczych. OECD ocenia, że grafit jest najbardziej narażony na konkurencję wynikającą z priorytetów polityki przemysłowej.

Nikiel nadal trafia głównie do stali nierdzewnej

Hutnictwo odpowiada za około 65–70 proc. światowego popytu na nikiel. Metal zwiększa odporność stali nierdzewnej na korozję i poprawia jej właściwości mechaniczne. Producentom baterii służy natomiast do wytwarzania katod, między innymi w ogniwach NMC i NCA.

OECD przywołuje scenariusze IEA, w których popyt na nikiel może podwoić się do 2040 r., a baterie mogą stać się największym obszarem jego zastosowania. Prognoza dotyczy scenariuszy transformacji energetycznej, nie przesądza więc o faktycznej skali przyszłego zużycia.

Rynek niklu różni się od rynku grafitu. Hutnictwo może wykorzystywać ferronikiel i nickel pig iron, natomiast do wielu zastosowań akumulatorowych niezbędne są wysoko przetworzone produkty niklowe. Nowe technologie pozwalają jednak przetwarzać indonezyjskie rudy laterytowe, wcześniej wykorzystywane głównie w produkcji stali nierdzewnej, na półprodukty dla baterii. O podziale surowca między sektory decydują zatem zdolności przetwórcze oraz opłacalność poszczególnych technologii.

Rozbudowa tych zdolności może również prowadzić do nadpodaży. OECD wskazuje na doświadczenia rynku niklu po zwiększeniu produkcji w Indonezji: rosnący popyt na baterie nie gwarantuje automatycznie wzrostu cen metalu.

Ile surowców zużywa hutnictwo?

W części surowców hutnictwo jest zdecydowanie największym odbiorcą. W innych jego możliwości zakupowe zależą od popytu ze strony producentów elektroniki, baterii czy uzbrojenia. OECD zestawiła szacunkowy udział przemysłu stalowego w globalnym zużyciu wybranych materiałów.

SurowiecUdział hutnictwa w światowym popycie
Rudy żelaza95 proc.
Wanad85–94 proc.
Mangan85–90 proc.
Chrom70–80 proc.
Nikiel65–70 proc.
Magnezja60–79 proc.
Cynkok. 60 proc.
Grafit30–40 proc.
Fluoryt20–25 proc.
Wolfram15–20 proc.
Cyna5–10 proc.
Tytan5–10 proc.

Źródło: OECD, „Securing raw materials for the steel value chain amidst competing policy priorities”, tabela 2; udziały szacunkowe.

Pozycja hutnictwa ma znaczenie dla cen i bezpieczeństwa dostaw. Jeżeli sektor odpowiada za przeważającą część zużycia, wielkość jego produkcji jest głównym czynnikiem kształtującym rynek materiału. Gdy udział jest niewielki, ceny mogą rosnąć także w okresach słabej koniunktury na rynku stali.

Cynk może zwiększać zamówienia na wyroby stalowe

Rozbudowa energetyki odnawialnej zwiększa zużycie stali ocynkowanej, stosowanej w konstrukcjach odpornych na korozję. Według OECD około 60 proc. cynku wykorzystuje się do ochrony stali. Popyt na cynk związany z instalacjami energetycznymi wspiera więc jednocześnie odbiorców wyrobów hutniczych.

Inaczej jest z fluorytem. W hutnictwie pełni on funkcję topnika, który ułatwia usuwanie zanieczyszczeń z ciekłego metalu. Jednocześnie jest surowcem do produkcji kwasu fluorowodorowego, wykorzystywanego dalej w chemii związków fluoru, także w materiałach elektrolitów akumulatorowych. OECD podaje, że w 2022 r. około 23 proc. światowego zużycia fluorytu przypadało na hutnictwo, a około 51 proc. – na produkcję kwasu fluorowodorowego.

Wolfram i tytan zależą od zamówień dla lotnictwa i obronności

Wolfram podnosi twardość i odporność na wysokie temperatury stali narzędziowych oraz szybkotnących. Jest także używany w narzędziach skrawających, sprzęcie wojskowym i zaawansowanym przemyśle. OECD zwraca uwagę na koncentrację produkcji tego surowca, zwłaszcza w Chinach, oraz ograniczone możliwości jego zastępowania.

Tytan jest dodatkiem do niektórych gatunków stali specjalistycznych. Znacznie większe znaczenie ma jednak jego wykorzystanie w przemyśle lotniczym i w produkcji specjalistycznego wyposażenia. W takich zastosowaniach wymagania dotyczące czystości, przetwarzania i certyfikacji utrudniają szybkie zwiększanie podaży.

W obu przypadkach ryzyko dla hutnictwa dotyczy przede wszystkim kosztów i dostępności określonych gatunków stali, a nie wielkości produkcji całej branży.

Strategie surowcowe koncentrują się na technologiach, nie na hutach

OECD przeanalizowała podejście dziewięciu gospodarek: Australii, Kanady, Unii Europejskiej, Indii, Japonii, Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. W większości strategii największą uwagę poświęcono bateriom, energetyce, cyfryzacji i obronności. Hutnictwo, choć dostarcza stal potrzebną do rozwoju tych sektorów, rzadko występuje jako odrębny priorytet.

Unijny Critical Raw Materials Act obejmuje surowce stosowane w metalurgii, lecz koncentruje instrumenty wsparcia na dostępności materiałów dla strategicznych technologii. Według OECD takie ujęcie może powodować, że nowe inwestycje w wydobycie i przetwórstwo będą kierowane głównie do branży akumulatorowej. Hutnictwo może wówczas ponosić wyższe koszty lub mieć utrudniony dostęp do odpowiednich materiałów.

Nie wszystkie państwa stosują identyczne podejście. Kanada i Australia wyraźnie rozpoznają wybrane zastosowania surowców w produkcji stali. W Stanach Zjednoczonych stal elektrotechniczna została uznana za materiał krytyczny dla technologii energetycznych, a w 2025 r. do listy surowców krytycznych dodano węgiel metalurgiczny.

OECD zaleca, aby przy planowaniu inwestycji w wydobycie i przetwórstwo rządy uwzględniały także prognozy zapotrzebowania hutnictwa. Wskazuje na potrzebę wspólnego monitorowania rynków i wymiany informacji między administracją a producentami stali. Szczególne znaczenie mają decyzje dotyczące budowy zakładów przetwarzania grafitu syntetycznego: od ich dostępności zależeć będzie zaopatrzenie w elektrody dla elektrycznych pieców łukowych, które mają coraz większy udział w technologiach produkcji stali o niższych emisjach.

Źródło: OECD, Securing raw materials for the steel value chain amidst competing policy priorities, OECD Science, Technology and Industry Policy Papers, nr 196, 2026; Michele Rimini.

Autor/Źródło:

Disclaimer: Informacje zawarte w niniejszej publikacji służą wyłącznie do celów informacyjnych. Nie stanowią one porady finansowej lub jakiejkolwiek innej porady, mają charakter ogólny i nie są skierowane do konkretnego adresata. Przed skorzystaniem z informacji w jakichkolwiek celach należy zasięgnąć niezależnej porady. AI może wspierać pracę redakcji. Zasady wykorzystania AI.

Wybrane kategorie