Rada UE i Parlament Europejski wstępnie uzgodniły zwiększenie puli bezpłatnych uprawnień do emisji CO₂ dla energochłonnych zakładów. Porozumienie z 12 listopada przewiduje ok. 121 mln uprawnień na lata 2026–2030. Zmiana obejmie zakłady, którym uprawnienia przydziela się na podstawie wskaźników emisyjności dla ciepła i paliw.
W unijnym systemie handlu emisjami (EU ETS) zakład musi rozliczyć każdą tonę wyemitowanego CO₂ jednym uprawnieniem. Większy bezpłatny przydział ograniczy liczbę uprawnień, które zakłady będą musiały kupić. UE chce w ten sposób zmniejszyć ryzyko przenoszenia produkcji do krajów, w których obowiązują łagodniejsze przepisy klimatyczne.
5 mln uprawnień dla najbardziej narażonych branż
Komisja Europejska zaproponowała udostępnienie ok. 88 mln uprawnień w ramach obecnych zasad ETS. Negocjatorzy Rady i Parlamentu dołożyli 28 mln uprawnień, których wcześniej nie przydzielono, ponieważ zakłady nie spełniły wymogów dotyczących audytów energetycznych lub planów neutralności klimatycznej.
Kolejne 5 mln uprawnień zarezerwowano dla branż energochłonnych najbardziej narażonych na przenoszenie produkcji poza UE. Niewykorzystane uprawnienia z tej rezerwy posłużą do wsparcia inwestycji w ramach Funduszu Modernizacyjnego i projektów w ramach Funduszu Innowacyjnego.
Zmiana obejmie m.in. producentów szkła i papieru
Wskaźniki dla ciepła i paliw stosuje się tam, gdzie przydziału nie można obliczyć według wskaźnika właściwego dla danego produktu. Dotyczą m.in. zakładów chemicznych, papierni, producentów szkła i ceramiki oraz przetwórni żywności. Na podstawie tych wskaźników przydziela się ok. jednej czwartej wszystkich bezpłatnych uprawnień w EU ETS. Ich aktualizacja w czerwcu 2026 r. obniżyła przydziały na lata 2026–2030.
Porozumienie wymaga zatwierdzenia przez Radę UE i Parlament Europejski. Po formalnym przyjęciu przepisów Komisja Europejska określi zasady obliczania wskaźników dla ciepła i paliw. Zakończenie prac nad zmianą zaplanowano na pierwszy kwartał 2027 r.
Źródło
Rada UE, komunikat z 12 listopada 2026 r.
