Zmiany w podatkach od 2027 roku. Przedsiębiorcy mogą zapłacić nawet 150 tys. zł więcej

Ponad 150 tys. zł więcej obciążeń na PIT i składkę zdrowotną w przypadku przejścia z ryczałtu na podatek liniowy, 10 tys. zł dodatkowego podatku od najmu własnej spółce albo 20 tys. zł daniny solidarnościowej od dochodów z IP Box. Takie różnice pokazują uproszczone wyliczenia skutków planowanych zmian podatkowych. Jednocześnie nowe progi na skali pozwoliłyby części przedsiębiorców zaoszczędzić do 3600 zł PIT rocznie. Ostateczny bilans zależy od przyjętej formy opodatkowania, wysokości dochodów i kosztów prowadzenia działalności.

Projekt zmian w PIT, CIT i ryczałcie zakłada m.in. obniżenie limitu przychodów uprawniających do korzystania z ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro.  O możliwości wyboru tej formy opodatkowania w 2027 r. miałyby decydować przychody uzyskane w 2026 r. Przedsiębiorca, który straciłby prawo do ryczałtu, musiałby rozliczać się według innej formy opodatkowania. Oznaczałoby to również zmianę sposobu obliczania składki zdrowotnej.

Warto rozdzielić dwie kwestie: przychód z poprzedniego roku decyduje o prawie do ryczałtu, natomiast przychody i koszty w roku rozliczenia wpływają na wysokość podatku i składki zdrowotnej liczonej od dochodu. W symulacji porównujemy obciążenia przy rocznym przychodzie 1 094 250 zł. Kwota ta odpowiada projektowanemu limitowi ryczałtu wynoszącemu 250 tys. euro, przeliczonemu po kursie NBP z 1 października 2026 r. Wyliczenia pokazują różnice między formami opodatkowania przy przychodzie na poziomie tego progu.

W symulacji przyjęto brak kosztów działalności, co oznacza, że dochód jest w tym przykładzie równy przychodowi. Porównanie obejmuje pełny rok rozliczeń przy niezmienionej wysokości przychodu. Nie uwzględnia odliczeń ani daniny solidarnościowej, a składkę zdrowotną ryczałtowca przyjęto według jej wysokości w 2026 r.

Przy ryczałcie według stawki 8,5% sam podatek wynosi 93 011,25 zł. Po dodaniu 17 940,48 zł rocznej składki zdrowotnej, obliczonej na podstawie jej wysokości w 2026 r., łączne obciążenie sięga 110 951,73 zł. Przy opodatkowaniu podatkiem liniowym PIT wyniósłby 207 907,50 zł, a składka zdrowotna – 53 618,25 zł. Razem daje to 261 525,75 zł, czyli o 150 574,02 zł więcej.

Jeszcze wyższa byłaby w tym przykładzie suma PIT i składki zdrowotnej przy rozliczeniu według skali podatkowej. Przy proponowanych progach 130 tys. zł i 150 tys. zł PIT wyniósłby 318 960 zł, a łączne obciążenie – 417 442,50 zł. To o 306 490,77 zł więcej niż przy ryczałcie według stawki 8,5%.

Porównanie obciążeń po przejściu z ryczałtu na podatek liniowy lub skalę podatkową

Wyliczenia mają charakter poglądowy. Nie uwzględniają kosztów działalności, składek społecznych, ulg ani odliczeń składki zdrowotnej. Pomijają też daninę solidarnościową, która po utracie ryczałtu może dodatkowo obciążyć dochód. W porównaniu wykorzystano składkę zdrowotną ryczałtowca z 2026 r.; jej wysokość na 2027 r. nie jest jeszcze znana. Wyniki podano przed zaokrągleniem podatku do pełnych złotych. Rzeczywisty wzrost obciążeń konkretnej firmy może więc różnić się od kwot przedstawionych w tabeli.

Najem własnej spółce może oznaczać 10 tysięcy złotych więcej podatku

Kolejna propozycja zmian dotyczy najmu nieruchomości podmiotom powiązanym, np. własnej spółce. Stawka ryczałtu od przychodów do 100 tys. zł rocznie miałaby pozostać na poziomie 8,5%, natomiast stawka od nadwyżki ponad tę kwotę – wzrosnąć z 12,5% do 15%.

Przy rocznym przychodzie z najmu w wysokości 110 tys. zł podatek wzrósłby z 9750 zł do 10 tys. zł, czyli o 250 zł. Przy przychodzie wynoszącym 200 tys. zł byłoby to 23 500 zł zamiast 21 tys. zł, a więc o 2500 zł więcej.

Przy 500 tys. zł rocznego przychodu podatek według obecnych stawek wynosi 58 500 zł. Po zmianie byłoby to 68 500 zł, czyli o 10 tys. zł więcej. We wszystkich trzech przykładach wyższą stawką objęta byłaby wyłącznie część przychodu przekraczająca 100 tys. Zł.

We wszystkich trzech przykładach wyższą stawką objęta byłaby wyłącznie część przychodu przekraczająca 100 tys. zł. Przy przychodzie nieprzekraczającym tego progu sama zmiana stawki nie zwiększyłaby podatku.

IP Box może zostać objęty dodatkową daniną

IP Box pozwala przedsiębiorcom, którzy spełniają ustawowe warunki, płacić 5% PIT od kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej. Planowane zmiany nie podnoszą tej stawki, ale mogą oznaczać dodatkowy podatek dla osób o wysokich dochodach.

Projekt ustawy przewiduje objęcie dochodów z IP Box daniną solidarnościową. To dodatkowy podatek naliczany od nadwyżki ponad 1 mln zł rocznych dochodów objętych jego zakresem. Z kolei projekt UD458 zakłada podwyższenie stawki tej daniny z 4 do 5%.

Co oznaczałoby to w praktyce? Przedsiębiorca uzyskujący wyłącznie 1,4 mln zł rocznego dochodu objętego IP Box płaci 70 tys. zł PIT. Jeśli obie zmiany wejdą w życie w opisanym kształcie, do tej kwoty doszłoby 20 tys. zł daniny solidarnościowej – 5% od 400 tys. zł, czyli nadwyżki ponad milion. Łącznie zapłaciłby więc 90 tys. zł zamiast 70 tys. zł. Przykład nie uwzględnia odliczeń ani składki zdrowotnej.

Przy sprawdzaniu, czy został przekroczony próg 1 mln zł, trzeba będzie uwzględnić również inne dochody podlegające daninie, np. z pracy na etacie. Może więc ona dotyczyć także osoby, której dochód z samego IP Box jest niższy niż milion złotych. Według projektu UD458 stawka daniny wynosząca 5% miałaby po raz pierwszy zastosowanie do rozliczenia płatnego w 2028 r.

Nawet 3600 złotych więcej rocznie na skali

Przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej mogliby zapłacić niższy PIT. Stawka 12% miałaby obejmować dochód do 130 tys. zł rocznie zamiast obecnych 120 tys. zł. Od części dochodu między 130 tys. zł a 150 tys. zł podatek wynosiłby 24%, a od nadwyżki ponad 150 tys. zł – 32%. Kwota wolna od podatku pozostałaby na poziomie 30 tys. zł.

Ile można zaoszczędzić? Przedsiębiorca z rocznym dochodem do opodatkowania wynoszącym 140 tys. zł płaci obecnie 17 200 zł PIT. Według proponowanych zasad zapłaciłby 14 400 zł, czyli o 2800 zł mniej. Przy dochodzie 150 tys. zł oszczędność wyniosłaby 3600 zł rocznie. Wyliczenia dotyczą samego PIT, bez dodatkowych ulg.

Na zmianie progów skorzystaliby podatnicy z dochodem do opodatkowania przekraczającym 120 tys. zł rocznie. Osoby z niższym dochodem płaciłyby PIT na dotychczasowych zasadach.