Nadwyżka handlowa Chin przekroczyła bilion dolarów. Boom na AI napędza eksport

Chińska nadwyżka handlowa osiągnęła 1,04 bln dolarów w pierwszych dziesięciu miesiącach 2026 r. W październiku eksport wzrósł o 35,2 proc. rok do roku, a import o 41,6 proc. Szczególnie szybko zwiększa się sprzedaż półprzewodników i pamięci masowych, na które rośnie zapotrzebowanie wraz z inwestycjami w sztuczną inteligencję.

Chiny przekroczyły granicę biliona dolarów nadwyżki handlowej już w październiku, o miesiąc wcześniej niż w 2025 r. Według General Administration of Customs of China wartość handlu towarowego od stycznia do października wyniosła 44,81 bln juanów, o 20 proc. więcej niż rok wcześniej.

Eksport osiągnął 25,99 bln juanów, rosnąc o 17,6 proc., a import zwiększył się o 23,6 proc., do 18,82 bln juanów. Różnica wyniosła 7,17 bln juanów. W statystykach dolarowych przytoczonych przez Reutersa nadwyżka osiągnęła 1,04 bln USD.

Eksport Chin wzrósł w październiku o 35,2 proc.

W październiku wartość chińskiego eksportu wyrażona w dolarach zwiększyła się o 35,2 proc. rok do roku, wobec 36,3 proc. we wrześniu. Ekonomiści ankietowani przez Reutersa oczekiwali wzrostu o 33,5 proc. Import wzrósł o 41,6 proc., wobec 31 proc. miesiąc wcześniej i prognozy wynoszącej 32 proc.

Według administracji celnej październikowy eksport osiągnął 2,79 bln juanów, o 28,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Import wyniósł 2,08 bln juanów, rosnąc o 34,7 proc. Miesięczna nadwyżka wyniosła około 710 mld juanów.

Różnica między dynamiką w dolarach i juanach wynika z przeliczania wartości handlu na waluty. Wskaźniki 35,2 i 41,6 proc. dotyczą października w ujęciu dolarowym; dane narastające za dziesięć miesięcy podano w juanach.

Elektronika odpowiada za prawie 65 proc. eksportu

Eksport produktów elektromechanicznych osiągnął od stycznia do października 16,81 bln juanów, o 25,2 proc. więcej niż przed rokiem. Kategoria ta odpowiadała za 64,7 proc. wartości całego chińskiego eksportu, a jej udział wzrósł o 3,9 pkt proc.

Wartość eksportu układów scalonych zwiększyła się o 101,9 proc., urządzeń pamięci masowej o 132,5 proc., a drukarek 3D o 104,8 proc. Sprzedaż aparatów cyfrowych wzrosła o 41,4 proc., a robotów przemysłowych o 17,8 proc. Są to zmiany wartości w juanach, nie liczby wyeksportowanych urządzeń.

Dla porównania eksport produktów pracochłonnych wzrósł o 2,4 proc., do 3,45 bln juanów. Elektronika i urządzenia przemysłowe zwiększały więc sprzedaż znacznie szybciej niż tradycyjne towary konsumpcyjne.

Boom na AI zwiększa popyt na półprzewodniki

Rozbudowa centrów danych i infrastruktury sztucznej inteligencji zwiększa zapotrzebowanie na półprzewodniki, pamięci, sprzęt sieciowy i komponenty elektroniczne. Chińskie fabryki są ważnym ogniwem światowych łańcuchów dostaw tych produktów.

Według Reutersa wartość chińskiego eksportu półprzewodników w dolarach wzrosła w pierwszych dziesięciu miesiącach o 111,1 proc. rok do roku. Eksport produktów wysokiej technologii zwiększył się o 47,9 proc.

Statystyki celne nie określają jednak, jaka część tego wzrostu wynika bezpośrednio z inwestycji w AI. Układy scalone i pamięci są wykorzystywane także w motoryzacji, telekomunikacji, automatyce przemysłowej i elektronice użytkowej. Ponadto część urządzeń eksportowanych z Chin powstaje z importowanych komponentów, więc wartość eksportu nie jest tożsama z wartością dodaną w chińskiej gospodarce.

Słaby popyt krajowy zwiększa znaczenie rynków zagranicznych

Problemy rynku nieruchomości i ostrożność konsumentów ograniczają sprzedaż na chińskim rynku. Eksport pozwala producentom utrzymywać wykorzystanie fabryk i pozyskiwać zamówienia zagraniczne.

Według danych branżowych przytoczonych przez Reutersa w październiku nadal zwiększał się eksport samochodów, choć sprzedaż pojazdów na rynku krajowym spadała dwunasty miesiąc z rzędu.

Rosnący import nie przeczy temu mechanizmowi. W pierwszych dziesięciu miesiącach wartość importowanych produktów elektromechanicznych osiągnęła 8,17 bln juanów, o 35 proc. więcej niż rok wcześniej. Część zagranicznych komponentów trafia do chińskich fabryk produkujących towary na eksport.

ASEAN największym partnerem handlowym Chin

Wymiana towarowa z państwami ASEAN wyniosła w pierwszych dziesięciu miesiącach 7,68 bln juanów, o 24,2 proc. więcej niż przed rokiem. Handel z Unią Europejską osiągnął 5,29 bln juanów, rosnąc o 8,5 proc., a ze Stanami Zjednoczonymi 3,59 bln juanów, o 6,3 proc. więcej.

Wzrost obrotów z ASEAN był więc niemal trzykrotnie szybszy niż z UE. Ważną rolę odgrywają regionalne łańcuchy dostaw: chińskie komponenty trafiają do zakładów w Wietnamie, Malezji i Tajlandii, skąd gotowe wyroby mogą być eksportowane dalej.

Wartość handlu z państwami uczestniczącymi w inicjatywie Pasa i Szlaku wyniosła 22,88 bln juanów, o 18,5 proc. więcej rok do roku.

Unia Europejska utrzymuje cła na chińskie samochody elektryczne

W październiku 2024 r. Komisja Europejska wprowadziła dodatkowe cła wyrównawcze na samochody elektryczne produkowane w Chinach po dochodzeniu antysubsydyjnym. Obowiązują one oprócz standardowego cła importowego wynoszącego 10 proc.

Dodatkowe stawki wynoszą 17 proc. dla BYD, 18,8 proc. dla Geely, 35,3 proc. dla SAIC i 7,8 proc. dla Tesli. Pozostali współpracujący producenci podlegają zasadniczo stawce 20,7 proc., a niewspółpracujący – 35,3 proc. Środki ustanowiono na pięć lat, z możliwością zmian zgodnie z procedurami unijnymi.

W lutym 2026 r. Komisja zaakceptowała określone zobowiązanie cenowe dotyczące importu samochodów elektrycznych. Nie oznacza to zniesienia całego systemu ceł. Środki nie obejmują automatycznie wszystkich chińskich samochodów hybrydowych.

UE stosuje też ograniczenia udziału chińskich przedsiębiorstw w wybranych zamówieniach publicznych na wyroby medyczne o wartości przekraczającej 5 mln euro. Nie jest to ogólny zakaz importu tych produktów.

Nadwyżka w handlu z USA przekracza 30 mld dolarów miesięcznie

W październiku nadwyżka Chin w wymianie ze Stanami Zjednoczonymi wyniosła 32,71 mld dolarów, wobec 34,01 mld dolarów we wrześniu. Spory handlowe obejmują cła, dostęp do rynku i ograniczenia dotyczące zaawansowanych technologii.

Dostęp do najbardziej zaawansowanych układów scalonych oraz urządzeń do ich produkcji pozostaje istotny dla chińskiego przemysłu, mimo szybkiego wzrostu eksportu elektroniki.

Według administracji celnej przedsiębiorstwa prywatne zrealizowały w pierwszych dziesięciu miesiącach handel o wartości 25,46 bln juanów, o 20,1 proc. większej niż rok wcześniej. Wymiana przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym osiągnęła 13,15 bln juanów, rosnąc o 20,4 proc.