Sąd rozstrzygający o opiece nad dzieckiem po rozstaniu rodziców ma w pierwszej kolejności rozważyć pieczę współdzieloną. Rząd chce wpisać do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zasady, według których dziecko może przebywać na zmianę u obojga rodziców. O wyborze tego rozwiązania ma decydować dobro dziecka, a liczba dni spędzanych u każdego z rodziców może być różna.
Rada Ministrów przyjęła projekt Ministerstwa Sprawiedliwości 3 listopada 2026 r. Dwa dni później projekt wpłynął do Sejmu jako druk nr 3335, a 6 listopada skierowano go do pierwszego czytania. Zmiany dotyczą spraw o rozwód i separację oraz sytuacji, w których rodzice mieszkają osobno, choć nie byli małżeństwem.
Sąd uwzględni zdanie dziecka i odległość między domami rodziców
Sądy już dziś orzekają opiekę naprzemienną. Projekt wprowadza jej definicję do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Pod nazwą „piecza współdzielona” rozumie bieżącą opiekę sprawowaną na zmianę przez oboje rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska. Dziecko przebywałoby u każdego z nich w powtarzających się okresach.
Sąd ma brać pod uwagę zdanie dziecka, jego wiek i stan zdrowia, odległość między domami rodziców oraz dotychczasowy podział obowiązków. Oceni również, czy rodzice potrafią porozumieć się w sprawach dziecka. Jeśli sąd wybierze inny model opieki, a władza rodzicielska będzie nadal przysługiwać obojgu, wskaże jako miejsce pobytu dziecka aktualne miejsce zamieszkania jednego z rodziców. Rząd chce w ten sposób ograniczyć jednostronne zmiany miejsca pobytu dziecka, które mogą utrudniać kontakty z drugim rodzicem.
Opieka na czas procesu i ochrona przed przemocą
Projekt przewiduje pieczę współdzieloną również jako sposób uregulowania opieki na czas postępowania. Sąd miałby ją orzekać, jeśli obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska. Odstąpiłby od tego rozwiązania, gdyby sprzeciwiało się ono dobru dziecka albo gdyby jedno z rodziców nie zgodziło się na powierzenie mu opieki.
Przy rozstrzyganiu o władzy rodzicielskiej i kontaktach sąd ma sprawdzać, czy dziecko jest bezpieczne i chronione przed przemocą domową. Projekt wpisuje też do kodeksu obowiązek ochrony prywatności i wizerunku dziecka. Według Ministerstwa Sprawiedliwości obejmuje on publikowanie przez rodziców zdjęć, nagrań i informacji o dziecku w internecie.
Kiedy 800+ dzieli się po połowie
Już dziś każde z rodziców może otrzymać po 400 zł za pełny miesiąc, jeśli sąd orzekł opiekę naprzemienną sprawowaną w porównywalnych, powtarzających się okresach. Projekt zachowuje podział świadczenia po połowie przy porównywalnych okresach opieki i wprowadza do ustawy o 800+ termin „piecza współdzielona”.
Projekt zmienia też sposób rozstrzygania o kosztach utrzymania dziecka. W uzasadnionych przypadkach, gdy sąd orzeknie pieczę współdzieloną, mógłby odstąpić od określania w wyroku rozwodowym, w jakiej wysokości każde z rodziców ma pokrywać koszty utrzymania i wychowania dziecka. Nadal obowiązywałyby ogólne zasady alimentacji.
Sprawy o kontakty mają trafiać do sądu prowadzącego rozwód
Jeśli sprawa o władzę rodzicielską lub kontakty z dzieckiem ruszyła przed złożeniem pozwu o rozwód lub separację, sąd rejonowy miałby przekazać ją sądowi okręgowemu w zakresie dotyczącym okresu od wniesienia pozwu. Według KPRM dziś takie postępowania w tym zakresie są zawieszane do zakończenia sprawy rozwodowej. Projekt przewiduje wejście nowych przepisów w życie po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
