71% instytucji finansowych integruje technologie wykrywania nadużyć i prania pieniędzy, jednak aż 86% przyznaje, że nie identyfikuje wszystkich powiązań między tymi przestępstwami – wynika z globalnego badania Datos Insights i SAS.
Instytucje finansowe coraz częściej integrują systemy wykrywania oszustw oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML, Anti-Money Laundering), jednak nadal mierzą się z problemami związanymi z wymianą informacji i zarządzaniem ryzykiem. Z najnowszego badania , przeprowadzonego przez Datos Insights na zlecenie SAS, lidera w dziedzinie danych i sztucznej inteligencji, wynika, że aż 86% instytucji finansowych nie identyfikuje wszystkich powiązań między oszustwami a praniem pieniędzy.
Raport „Fraud and AML Convergence: Closing the Speed Gap”, analizuje proces integracji tych dwóch obszarów, określany jako FRAML (Fraud and Anti-Money Laundering). Dane wskazują, że rozwój płatności w czasie rzeczywistym sprawia, iż środki finansowe przemieszczają się szybciej, niż instytucje są w stanie połączyć informacje pochodzące z systemów wykrywania oszustw i AML oraz podjąć odpowiednie działania.
– Zespoły odpowiedzialne za wykrywanie oszustw i przeciwdziałanie praniu pieniędzy mogą analizować różne aspekty tego samego zagrożenia, nie dostrzegając wzajemnych powiązań. Technologia pomaga niwelować te luki, ale sama w sobie nie rozwiązuje problemu. Instytucje, które osiągają największe postępy, integrują nie tylko dane, lecz także procesy zarządzania sprawami, prowadzenia postępowań wyjaśniających i wymiany informacji. Dzięki temu mogą analizować ryzyko w szerszym kontekście i szybciej podejmować działania – mówi Serpil Hall, Strategic Advisor for Fraud and AML w Datos Insights.
Wspólna infrastruktura nie oznacza wspólnego wykorzystania informacji
Historycznie zespoły bankowe odpowiedzialne za wykrywanie oszustw i przeciwdziałanie praniu pieniędzy funkcjonowały jako odrębne jednostki. Każdy z tych obszarów podlega innym regulacjom prawnym. Obecnie instytucje finansowe koncentrują się na integracji technologii, ponieważ wymaga ona stosunkowo najmniejszych zmian organizacyjnych. Znacznie wolniej postępuje natomiast dostosowywanie procesów i struktur zarządzania. W rezultacie systemy informatyczne są coraz lepiej połączone, ale informacje nadal pozostają rozproszone.
Z badania wynika, że:
- 71% instytucji finansowych aktywnie integruje technologie wykrywania i monitorowania oszustw oraz prania pieniędzy, ale zaledwie 13% podejmuje podobne działania w obszarze zarządzania, polityk wewnętrznych i struktur organizacyjnych.
- 72% instytucji wykorzystuje wspólną infrastrukturę do analizowania oszustw i prania pieniędzy, zachowując jednak odrębne modele analityczne i procesy. Tylko 1% deklaruje pełną integrację danych, modeli, infrastruktury i zasad zarządzania w obu obszarach.
- 87% respondentów ocenia, że ich instytucje są w stanie stworzyć jedynie częściowy, obarczony istotnymi lukami, obraz ryzyka związanego z klientem, uwzględniający zarówno oszustwa, jak i pranie pieniędzy.
Największą przeszkodą w integracji obu obszarów pozostają silosy organizacyjne. Niemal dziewięć na dziesięć instytucji (88%) uznaje podziały wewnętrzne, w tym odrębne struktury raportowania, za jedną z głównych barier. Kolejne miejsca zajmują ograniczenia technologiczne (73%) oraz problemy związane z zarządzaniem danymi i ich jakością (70%).
Wyzwania te wpływają również na codzienną działalność instytucji finansowych. 64% respondentów wskazuje przestarzałe systemy informatyczne jako jeden z największych problemów wewnętrznych, a 63% zwraca uwagę na wysoki odsetek fałszywych alarmów.
Płatności w czasie rzeczywistym, wykrywanie zagrożeń dopiero następnego dnia
Systemy wykrywania oszustw potrafią oceniać transakcje w ciągu milisekund, podczas gdy monitoring AML zazwyczaj odbywa się już po ich realizacji, często w ramach zbiorczych analiz przeprowadzanych w nocy. Wraz z upowszechnianiem się płatności w czasie rzeczywistym różnica w szybkości działania tych systemów staje się coraz większym wyzwaniem.
Niemal trzy czwarte instytucji (73%) deklaruje, że zespoły odpowiedzialne za wykrywanie oszustw i przeciwdziałanie praniu pieniędzy często lub zawsze wymieniają się danymi podczas prowadzonych postępowań wyjaśniających. Jednak w przypadku zautomatyzowanego monitoringu, który pozwala identyfikować zagrożenia bez konieczności wcześniejszego wykrycia problemu przez pracownika, odsetek ten spada do zaledwie 17%. Oznacza to, że powiązania między podejrzanymi działaniami są często identyfikowane dopiero po rozpoczęciu dochodzenia, zamiast być automatycznie wykrywane, zanim środki zostaną przetransferowane.
Brak integracji generuje również wymierne koszty. 81% instytucji wskazuje na problem powielających się alertów lub spraw, natomiast 71% zwraca uwagę na wyższe koszty operacyjne wynikające z utrzymywania odrębnych zespołów i rozwiązań technologicznych.
– Integracja systemów przeciwdziałania przestępczości finansowej to przede wszystkim kwestia zarządzania ryzykiem, a nie wyłącznie spełniania wymogów regulacyjnych. Organy nadzorcze będą w coraz większym stopniu oczekiwać od instytucji finansowych identyfikowania i zapobiegania nielegalnym działaniom, zanim jeszcze dojdzie do prania pieniędzy. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy zespoły odpowiedzialne za wykrywanie oszustw i AML działają w oparciu o wspólną strategię i wymieniają się danymi już na wczesnym etapie – mówi Stu Bradley, Senior Vice President of Risk, Fraud and Compliance Solutions w SAS.
FRAML – od koncepcji do praktycznego zastosowania
Wyniki badania pokazują, że integracja systemów przeciwdziałania oszustwom i praniu pieniędzy przestaje być jedynie koncepcją omawianą w sektorze finansowym, a coraz częściej staje się rzeczywistym modelem operacyjnym. Potrzeba zmian rośnie wraz z rozwojem oszustw wykorzystujących sztuczną inteligencję, technologii deepfake, sieci tzw. słupów finansowych (money mules) oraz płatności w czasie rzeczywistym. Zjawiska te sprawiają, że tradycyjne granice między oszustwami a praniem pieniędzy coraz bardziej się zacierają.
– Wiele banków, z którymi rozmawiam, już dziś wymienia dane między zespołami lub analizuje możliwości wdrożenia wspólnych systemów zarządzania sprawami. Celem jest zbliżenie procesów wykrywania oszustw i przeciwdziałania praniu pieniędzy do działania w czasie rzeczywistym – dodaje Serpil Hall.
Instytucjom, które dopiero rozpoczynają proces integracji, autorzy raportu rekomendują podejście etapowe. Pierwszym krokiem może być połączenie już wykorzystywanych rozwiązań do wykrywania oszustw i zapewniania zgodności z regulacjami dotyczącymi przestępczości finansowej, bez konieczności ich całkowitej wymiany.
– Instytucje finansowe nie muszą wymieniać całego ekosystemu rozwiązań służących do przeciwdziałania przestępczości finansowej, aby osiągnąć postęp. Modernizację warto prowadzić etapami, zaczynając od najważniejszych obszarów ryzyka, usprawniając wymianę danych na wszystkich etapach monitorowania i zapewniając wspólne środowisko do prowadzenia postępowań wyjaśniających – podkreśla Stu Bradley z SAS.
