Pięć powiązanych ze sobą spółek uzależniało udzielenie pożyczki od zakupu kursu językowego lub pakietu medycznego. Według UOKiK opłaty za dodatkowe usługi były w rzeczywistości ukrytymi kosztami kredytu, które nawet siedmiokrotnie przekraczały ustawowe limity. Urząd postawił zarzuty firmom D&D Group oraz czterem spółkom MediQurs. Grożą im kary do 10 proc. obrotu, a osobom zarządzającym nawet 2 mln zł.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowania przeciwko spółkom D&D Group, MediQurs, MediQurs Bis, MediQurs Bis 1 oraz MediQurs 1. Z ustaleń urzędu wynika, że firmy oferowały pożyczki pod nazwą „limit gotówkowy”, uzależniając wypłatę pieniędzy od wykupienia dodatkowych usług.
W jednej z analizowanych umów klient pożyczał 6 tys. zł, ale musiał dodatkowo zapłacić 7 tys. zł za kurs językowy. Łączna kwota do spłaty wynosiła 13 tys. zł, czyli ponad dwukrotnie więcej niż wartość otrzymanej pożyczki.
Pożyczka tylko z kursem językowym lub pakietem medycznym
Spółki oferowały klientom umowy określane jako „Kup teraz, zapłać później”. Formalnie dotyczyły one rozłożenia na raty opłat za kurs językowy lub pakiet telemedyczny. W ramach tej samej umowy konsument otrzymywał również dostęp do gotówki.
Zakup dodatkowej usługi był obowiązkowy. Klient nie mógł otrzymać pożyczki bez wykupienia kursu lub pakietu medycznego, nawet jeśli nie zamierzał z nich korzystać.
Wysokość opłaty za kurs zależała od kwoty udzielanego finansowania. Im większa pożyczka, tym droższa była dodatkowa usługa. Według UOKiK taki sposób ustalania ceny wskazuje, że opłata za kurs stanowiła w rzeczywistości koszt uzyskania kredytu.
Opłaty nawet siedmiokrotnie przekraczały ustawowe limity
Ustawa o kredycie konsumenckim określa maksymalną wysokość kosztów pozaodsetkowych, które mogą zostać naliczone pożyczkobiorcy. Ograniczenia obejmują m.in. prowizje i inne opłaty związane z udzieleniem finansowania.
Z ustaleń UOKiK wynika, że badane spółki nie traktowały obowiązkowych kursów i pakietów medycznych jako kosztów kredytu. Dzięki temu mogły pobierać opłaty znacznie wyższe niż dopuszczają przepisy. W niektórych przypadkach przekraczały one ustawowy limit nawet siedmiokrotnie.
Skalę obciążeń pokazuje jedna z umów przeanalizowanych przez urząd.
| Element umowy | Kwota |
|---|---|
| Kwota pożyczki | 6 000 zł |
| Opłata za kurs językowy | 7 000 zł |
| Łączna kwota do spłaty | 13 000 zł |
| Opłata za kurs w stosunku do pożyczki | 116,7 proc. |
W tym przypadku sama opłata za kurs przewyższała wartość pożyczonych pieniędzy o 1 tys. zł. Na każde otrzymane 100 zł klient musiał oddać ponad 216 zł.
– Podejrzewamy, że pod pozorem sprzedaży kursów edukacyjnych i pakietów medycznych spółki te w rzeczywistości prowadzą działalność pożyczkową, próbując obchodzić w ten sposób przepisy chroniące konsumentów – mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.
Szef urzędu podkreśla, że o zakwalifikowaniu umowy jako kredytu decyduje jej rzeczywisty charakter, a nie nazwa nadana przez przedsiębiorcę. Samo określenie finansowania jako „limit gotówkowy” nie zwalnia więc z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Większość klientów miała ponad 50 lat
Według UOKiK klientami badanych spółek były przede wszystkim osoby powyżej 50. roku życia, w tym emeryci. Wielu pożyczkobiorców korzystało z wykupionych kursów językowych i pakietów medycznych w niewielkim stopniu lub nie korzystało z nich wcale.
Zdaniem urzędu może to świadczyć o tym, że klienci zawierali umowy przede wszystkim po to, aby otrzymać pieniądze. Kurs językowy czy dostęp do telemedycyny były dla nich jedynie obowiązkowym dodatkiem, bez którego uzyskanie pożyczki nie było możliwe.
UOKiK ustalił również, że wszystkie pięć spółek jest ze sobą powiązanych osobowo. Te same osoby występują w nich w różnych konfiguracjach jako wspólnicy oraz członkowie zarządów.
Kary do 10 proc. obrotu. UOKiK zawiadomił prokuraturę
Postępowania przeciwko D&D Group oraz czterem spółkom MediQurs mogą zakończyć się nałożeniem kar finansowych w wysokości do 10 proc. obrotu każdej z firm. Sankcje mogą również objąć osoby zarządzające, którym grożą kary do 2 mln zł.
Prezes UOKiK skierował także do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Postępowania administracyjne i ewentualne postępowanie karne są od siebie niezależne.
Sprawa jest na etapie postępowań prowadzonych przez UOKiK. Ostateczne rozstrzygnięcia dotyczące naruszeń i ewentualnych kar jeszcze nie zapadły.
