ORLEN może zaoszczędzić nawet 2 mld dolarów do 2034 r. dzięki wypowiedzeniu wieloletniej umowy na dostawy LNG z Kataru – wynika z wyliczeń analityków cytowanych przez Reutersa. Kontrakt zawarty w 2009 r. uzależniał cenę gazu od notowań ropy Brent, przez co zakupy stały się znacznie droższe od części dostępnych alternatyw. Firma Argus oszacowała potencjalne oszczędności na 1,95 mld dolarów, a po uwzględnieniu kosztów transportu na 1,58 mld dolarów. ORLEN nie potwierdził tych wyliczeń.
Zerwanie umowy z Katarem może przynieść miliardowe oszczędności
Według analizy Reutersa z 13 listopada 2026 r. zakończenie kontraktu z QatarEnergy może pozwolić ORLENOWI ograniczyć wydatki na zakup skroplonego gazu ziemnego o około 1,7–2 mld dolarów w okresie do 2034 r. Takie szacunki przedstawili niezależni analitycy i uczestnicy rynku LNG.
Martin Senior, szef działu wycen LNG w Argus, obliczył potencjalne oszczędności na 1,95 mld dolarów. Po uwzględnieniu kosztów frachtu kwota spada do około 1,58 mld dolarów. Inni analitycy i traderzy przedstawili szacunki wynoszące 1,7 mld i 1,9 mld dolarów.
Ostateczna korzyść będzie zależała od cen gazu kupowanego w miejsce katarskich dostaw. Senior zaznaczył, że w przypadku zakupów na europejskim rynku spot oszczędności mogłyby być znacznie mniejsze. Prognozowane ceny gazu w holenderskim hubie TTF są bowiem tylko nieznacznie niższe od cen wynikających z wypowiedzianej umowy w pozostałym okresie jej obowiązywania.
Katarski gaz kosztował około 15 dolarów za MMBtu
Główną przyczyną wysokiego kosztu kontraktu była formuła cenowa oparta na notowaniach ropy Brent. Według uczestników rynku cena LNG w umowie z QatarEnergy odpowiadała około 16 proc. ceny baryłki ropy.
Przy notowaniach Brent wynoszących około 96 dolarów za baryłkę dawało to cenę zbliżoną do 15 dolarów za milion brytyjskich jednostek cieplnych (MMBtu). Tymczasem ceny wynikające z wielu długoterminowych kontraktów na amerykański LNG wynosiły około 6–7 dolarów za MMBtu.
Analitycy wskazali jednak, że przy uwzględnieniu prognozowanych zmian cen ropy oraz amerykańskiego gazu Henry Hub przewaga cenowa dostaw z USA wynosiłaby około 4–5,5 dolara za MMBtu. To właśnie przyszłe ceny surowców, a nie wyłącznie różnica między ich bieżącymi notowaniami, mają znaczenie dla wyliczenia oszczędności do 2034 r.
Kontrakt podpisano w 2009 r., kiedy uzależnianie cen LNG od ropy było powszechną praktyką. Od tego czasu wzrosła dostępność gazu z USA, sprzedawanego na podstawie innych formuł cenowych. Wysokie notowania Brent dodatkowo zwiększyły koszt dostaw z Kataru.
ORLEN wypowiedział kontrakt po przerwach w dostawach
10 listopada 2026 r. ORLEN poinformował o wypowiedzeniu jednej z dwóch umów z QatarEnergy. Powodem była utrzymująca się siła wyższa, która uniemożliwiała katarskiemu dostawcy realizację zobowiązań. Kontrakt pozostaje w mocy przez 60 dni od złożenia wypowiedzenia.
Umowa zawarta przez PGNiG w 2009 r. przewidywała dostawy 1 mln ton LNG rocznie do 2034 r. ORLEN oszacował jej wartość w 2026 r. na około 570 mln euro.
Problemy z dostawami rozpoczęły się w marcu, po irańskich atakach na instalacje LNG w katarskim Ras Laffan. QatarEnergy ogłosił siłę wyższą, a ruch gazowców przez cieśninę Ormuz został poważnie zakłócony.
Według prawników specjalizujących się w sektorze energetycznym, cytowanych przez Reutersa, wypowiedzenie umowy z powodu siły wyższej nie wiąże się dla ORLENU z karą za jej wcześniejsze zakończenie.
Spółka wskazała przerwy w dostawach jako przyczynę wypowiedzenia kontraktu. Nie powoływała się na niekorzystną formułę cenową.
Amerykański LNG może zastąpić dostawy z Kataru
Rozwiązana umowa obejmowała około 14 ładunków LNG rocznie. Gdyby kontrakt obowiązywał do 2034 r., QatarEnergy dostarczyłby jeszcze około 100 takich ładunków.
ORLEN kupuje gaz również ze Stanów Zjednoczonych i Norwegii. Jest między innymi długoterminowym odbiorcą LNG z terminalu Plaquemines w Luizjanie, należącego do amerykańskiej spółki Venture Global. Na początku listopada rozpoczęły się komercyjne dostawy z pierwszej fazy tego terminalu.
Martin Senior z Argus wskazał, że uruchomienie dostaw z Plaquemines może ograniczyć potrzebę dodatkowych zakupów gazu na rynku spot. Byłoby to korzystne dla ORLENU, ponieważ ceny wynikające z części amerykańskich kontraktów długoterminowych są niższe od europejskich cen rynkowych.
Rzecznik ORLENU przekazał Reutersowi, że obecne warunki rynkowe pozwalają pozyskiwać gaz na korzystniejszych zasadach niż przewidywała wypowiedziana umowa. Spółka odmówiła jednak skomentowania wyliczeń dotyczących potencjalnych oszczędności.
Drugi kontrakt ORLENU z QatarEnergy pozostaje w mocy
Wypowiedzenie dotyczy tylko jednej z dwóch długoterminowych umów z katarskim dostawcą. Drugi kontrakt, obejmujący do 1 mln ton LNG rocznie, obowiązuje do 2034 r. Jego cena jest powiązana z notowaniami gazu ziemnego, a nie ropy Brent.
ORLEN zapewnił, że rozwiązanie pierwszej umowy nie wpływa na bezpieczeństwo dostaw. Według spółki wydobycie z własnych złóż oraz pozostałe kontrakty długoterminowe w pełni pokrywają zapotrzebowanie grupy na gaz.
Źródła
- Reuters, Marwa Rashad, Marek Strzelecki, „Dropping Qatar LNG deal seen saving Poland’s Orlen up to $2 billion”, 13 listopada 2026 r.
- Reuters, „Poland’s Orlen ends long-term QatarEnergy LNG contract over delivery failure”, 10 listopada 2026 r.
- ORLEN S.A., raport bieżący nr 39/2026, 10 listopada 2026 r.
