W 2025 r. z zaawansowanych technologii korzystało 42,1 proc. przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce. W największych firmach odsetek ten wynosił 96,4 proc., a w najmniejszych objętych badaniem – 30,3 proc. Z danych GUS wynika, że automatyka przemysłowa częściej niż sztuczna inteligencja wiązała się z redukcją etatów w wybranych działach przedsiębiorstw. Firmy wykorzystujące nowe technologie wskazywały przede wszystkim na wzrost produktywności, poprawę jakości i ograniczenie kosztów.
Główny Urząd Statystyczny opublikował 18 listopada 2026 r. wyniki badania wykorzystania zaawansowanych technologii w polskim przemyśle w 2025 r. Analiza obejmuje chmurę obliczeniową, Internet Rzeczy (IoT), analizy Big Data, sztuczną inteligencję (AI) i automatykę przemysłową.
Wyniki pozwalają ocenić skalę stosowania tych rozwiązań, cele przedsiębiorstw oraz deklarowane korzyści. Pokazują także, jak często wdrożenia wiązały się ze zmianami zatrudnienia. Badanie nie mierzy natomiast wielkości inwestycji technologicznych ani rzeczywistego wzrostu wydajności poszczególnych firm.
Zaawansowane technologie niemal powszechne w dużych firmach
Wśród przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 250 osób z zaawansowanych technologii korzystało 96,4 proc. badanych podmiotów. W firmach mających od 50 do 249 pracujących odsetek ten wynosił 65,5 proc., a w przedsiębiorstwach zatrudniających od 10 do 49 osób – 30,3 proc.
Różnica między największymi i najmniejszymi przedsiębiorstwami sięga 66,1 pkt proc. Duże zakłady niemal powszechnie wykorzystują przynajmniej jedną z badanych technologii. Wśród małych przedsiębiorstw dotyczy to mniej niż jednej trzeciej podmiotów.
Skala działalności może ułatwiać finansowanie inwestycji, zatrudnianie specjalistów oraz integrowanie nowych systemów z istniejącą infrastrukturą produkcyjną. Duże przedsiębiorstwa mogą również rozkładać koszty wdrożeń na większą wartość produkcji. GUS nie badał jednak bezpośrednio przyczyn różnic między poszczególnymi grupami.
Wskaźnik wykorzystania technologii nie jest miarą stopnia automatyzacji zakładu. Firma korzystająca z jednego zaawansowanego rozwiązania jest uwzględniana w statystyce na tych samych zasadach co przedsiębiorstwo stosujące kilka technologii w różnych obszarach działalności.
Energetyka wyprzedza przetwórstwo przemysłowe
Najwyższy udział przedsiębiorstw korzystających z zaawansowanych technologii odnotowano w sektorze wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, parę wodną i ciepło. Wyniósł on 78,5 proc.
W przedsiębiorstwach prowadzących działalność związaną z dostawą wody, gospodarowaniem ściekami i odpadami odsetek wyniósł 48,6 proc. W przetwórstwie przemysłowym było to 41 proc., a w górnictwie i wydobywaniu – 36,1 proc.
Przewaga energetyki nad przetwórstwem przemysłowym wynosi 37,5 pkt proc. Jednym z możliwych wyjaśnień jest charakter infrastruktury energetycznej, wymagającej monitorowania parametrów pracy, sterowania urządzeniami i przetwarzania danych operacyjnych. Wyniki GUS nie pozwalają jednak ustalić, jakie technologie mają największy udział w poszczególnych sektorach.
Big Data przynosi firmom poprawę jakości i wzrost produktywności
Wśród przedsiębiorstw prowadzących analizy danych typu Big Data 73,6 proc. wskazywało poprawę jakości produktów lub świadczonych usług jako korzyść ze stosowania tej technologii. Zwiększenie produktywności deklarowało 69,8 proc., redukcję kosztów – 63,3 proc., a skrócenie czasu produkcji lub ograniczenie przestojów – 62,5 proc.
W przypadku sztucznej inteligencji najczęściej wymienianą korzyścią był wzrost produktywności. Wskazywało na niego 49,5 proc. przedsiębiorstw korzystających z AI. Poprawę jakości produktów lub usług deklarowało 40,8 proc., ograniczenie kosztów – 39,5 proc., a skrócenie czasu produkcji lub redukcję przestojów – 35,2 proc.
Wyniki pokazują, że przedsiębiorstwa stosujące Big Data częściej deklarowały wymienione korzyści niż firmy korzystające z AI. Nie jest to jednak dowód większej skuteczności jednej technologii. Badanie dotyczy różnych grup użytkowników i nie określa wartości osiągniętych oszczędności ani skali wzrostu produkcji.
Dane GUS wskazują także, do jakich celów przedsiębiorstwa wykorzystywały poszczególne rozwiązania. Podniesienie wydajności produkcji lub świadczenia usług wskazywało 60,5 proc. firm stosujących Big Data, 49,2 proc. korzystających z Internetu Rzeczy i 38 proc. wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Wśród użytkowników AI relatywnie często wymieniano również marketing i reklamę – 34,3 proc. przedsiębiorstw – oraz uzyskiwanie lepszej informacji na różnych poziomach zarządzania, na co wskazywało 31,8 proc.
Chmura obliczeniowa przede wszystkim poprawia bezpieczeństwo danych
Inne korzyści dominują wśród przedsiębiorstw korzystających z chmury obliczeniowej. Poprawę bezpieczeństwa danych wskazywało 77 proc. jej użytkowników. Był to najwyższy odsetek spośród korzyści analizowanych dla tej technologii.
Zwiększenie produktywności deklarowało 55,3 proc. firm, skrócenie czasu produkcji lub ograniczenie przestojów – 44,3 proc., a redukcję kosztów – 31,2 proc. Bezpieczeństwo systemów informatycznych było także najczęściej wskazywanym celem korzystania z chmury. Wymieniło je 48,7 proc. przedsiębiorstw wykorzystujących tę technologię.
W przypadku Internetu Rzeczy największy odsetek przedsiębiorstw deklarował zwiększenie produktywności – 62,9 proc. Skrócenie czasu produkcji lub ograniczenie przestojów wskazywało 61,1 proc., a poprawę jakości produktów lub usług – 58,1 proc.
Rozwiązania IoT umożliwiają zbieranie i analizowanie danych z urządzeń oraz procesów przemysłowych. Informacje te mogą służyć między innymi monitorowaniu pracy maszyn i wykrywaniu nieprawidłowości. Badanie GUS potwierdza, że przedsiębiorstwa korzystające z IoT często deklarują korzyści związane z wydajnością i organizacją procesów produkcyjnych.
Automatyka przemysłowa częściej wiąże się z redukcją etatów niż AI
Największe różnice między technologiami występują w danych dotyczących zmian zatrudnienia. Wśród przedsiębiorstw korzystających z automatyki przemysłowej 13 proc. wskazało redukcję liczby etatów w niektórych działach. W przypadku sztucznej inteligencji odsetek ten wynosił 4,4 proc., Big Data – 5,1 proc., Internetu Rzeczy – 4,5 proc., a chmury obliczeniowej – 2,5 proc.
Redukcję etatów deklarowało więc niemal trzykrotnie więcej użytkowników automatyki przemysłowej niż użytkowników AI, licząc odsetek przedsiębiorstw korzystających z danej technologii.
Automatyka była jednak również najczęściej wskazywaną technologią wśród firm deklarujących wzrost zatrudnienia. Zwiększenie liczby etatów w wybranych działach zgłaszało 9,2 proc. przedsiębiorstw korzystających z tego rozwiązania. Zatrudnienie nowych, wysoko wykwalifikowanych specjalistów deklarowało 12 proc.
W przypadku AI oba wskaźniki wynosiły 3,4 proc. Wśród użytkowników Big Data wzrost liczby etatów zgłaszało 1,8 proc. przedsiębiorstw, a zatrudnienie wysoko wykwalifikowanych specjalistów – 6,4 proc.
Dane nie oznaczają, że automatyzacja zmniejszyła zatrudnienie w przemyśle o 13 proc. GUS mierzył odsetek przedsiębiorstw, w których wystąpiły określone zmiany kadrowe, a nie liczbę zlikwidowanych i utworzonych stanowisk. Nie można na tej podstawie obliczyć bilansu zatrudnienia.
Przedsiębiorstwa mogły również równocześnie ograniczać zatrudnienie w jednym dziale i zwiększać je w innym. Wyniki wskazują, że automatyzacja wiąże się ze zmianami struktury zatrudnienia, ale nie pozwalają określić ich łącznej skali w liczbie etatów.
Poprawa jakości głównym celem stosowania automatyki
Wśród przedsiębiorstw korzystających z automatyki przemysłowej 74,7 proc. wskazywało poprawę jakości produktów lub świadczonych usług jako cel jej stosowania. Skrócenie czasu produkcji i ograniczenie przestojów wymieniało 67,5 proc. użytkowników tej technologii, zwiększenie wydajności – 65,6 proc., a redukcję kosztów – 55,5 proc.
Dla przedsiębiorstwa produkcyjnego poprawa jakości może oznaczać ograniczenie liczby wadliwych wyrobów i kosztów poprawek. Skrócenie przestojów zwiększa natomiast możliwości wykorzystania istniejących maszyn i urządzeń bez konieczności proporcjonalnego zwiększania zatrudnienia. Są to potencjalne ekonomiczne efekty automatyzacji, których wartości finansowej badanie GUS nie szacuje.
Automatyzacja może zmieniać również zapotrzebowanie na kwalifikacje pracowników. Obsługa zaawansowanych urządzeń, programowanie systemów sterowania oraz utrzymanie zautomatyzowanych linii wymagają innych kompetencji niż wykonywanie powtarzalnych czynności produkcyjnych.
W badaniu 12 proc. przedsiębiorstw stosujących automatykę przemysłową deklarowało zatrudnienie nowych, wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Był to najwyższy wynik spośród pięciu analizowanych technologii.
Zmiana metodologii ogranicza porównania z poprzednimi latami
Badanie GUS przeprowadzono na podstawie próby losowej przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób, których podstawowa działalność należy do przemysłu, czyli sekcji B–E klasyfikacji PKD 2007.
W porównaniu z poprzednią edycją zmieniono sposób naliczania wskaźnika korzystania z chmury obliczeniowej. Pytanie zawężono do zaawansowanego korzystania z tej technologii. Jednocześnie w badaniu dotyczącym 2025 r. po raz pierwszy uwzględniono automatykę przemysłową.
Oznacza to, że łączny wskaźnik wykorzystania zaawansowanych technologii nie jest w pełni porównywalny z wynikiem poprzedniego badania. Na jego wartość wpływa bowiem zmiana zakresu uwzględnianych rozwiązań.
GUS publikuje dane w cyklu dwuletnim. Badanie nie obejmuje mikroprzedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 10 osób, dlatego wskaźnik 42,1 proc. odnosi się wyłącznie do objętej badaniem populacji firm przemysłowych.
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, „Wykorzystanie zaawansowanych technologii w przedsiębiorstwach przemysłowych w 2025 r.”, 18 listopada 2026 r. Opracowanie własne na podstawie danych GUS.



