Bieżący tydzień był jednym z najciekawszych okresów na rynkach od bardzo długiego czasu. Niezależnie od tego, jakie aktywa obserwowaliśmy, na wykresach wyraźnie widać było przeradzający się w panikę strach.

Strach związany z wpływem koronawirusa na globalną gospodarkę zupełnie zmienił dotychczasową sytuację – obserwowaliśmy drastyczne spadki aktywów postrzeganych za ryzykowne i wyraźne wzrosty tych uznawanych za bezpieczne. W ostatnich kilku dniach największe zmiany można było zaobserwować na rynkach akcji, a panikę można było odczuć zwłaszcza w trakcie sesji amerykańskich. Ostatnie pięć z nich przyniosło spadek kluczowych amerykańskich indeksów (S&P 500, Dow Jones Industrial Average, Nasdaq Composite) o ponad 10%. Pod presją znalazły się również akcje po naszej stronie Atlantyku, w tym polskie spółki – patrząc na sytuację rano wydawało się, że WIG20 zamknie tydzień ze stratą rzędu 15%.

Obawy te wpłynęły również na istotną zmianę oczekiwań względem działań światowych banków centralnych. Rynek spodziewa się, że spora część kluczowych banków, które mogą pozwolić sobie na rozluźnienie polityki pieniężnej, zdecyduje się na taki krok. Zgodnie z kontraktami fed funds futures, implikowane prawdopodobieństwo cięcia stóp procentowych podczas najbliższego spotkania FOMC wynosi ponad 100%. Oznacza to, że rynek jest obecnie przekonany, że dojdzie do obniżki stóp o 25 pb. i częściowo wycenia nawet większy ruch. Za ciekawostkę w tym kontekście uznać można to, że wyraźna zmiana oczekiwań względem działań banków centralnych nie ominęła również Polski. Kontrakty FRA 12×15 w PLN jeszcze kilka godzin temu sugerowały, że – nie zważając na wysoką tak bieżącą, jak i oczekiwaną inflację – rynek wyceniał dwie obniżki stóp procentowych w Polsce za rok (obecnie oczekiwania nieco spadły, rynek nadal wycenia jednak co najmniej jedno cięcie). Powyższe dane przywołuję nie po to, aby zasugerować, że taki scenariusz może nas czekać (w moim przekonaniu tego typu ruch ze strony RPP jest mało prawdopodobny), tylko aby pokazać skalę „przetasowań” na rynkach od nieco innej strony.

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

Szef rosyjskiej agencji wywiadowczej Siergiej Naryszkin z okazji obchodów 100-lecia służby ujawnił tożsamość kilku tajnych oficerów KGB i jego następcy, rosyjskiej służby wywiadu zagranicznego (SVR).

Przemawiając na konferencji prasowej w Moskwie, Naryszkin ujawnił nazwiska i przeczytał krótkie notatki biograficzne siedmiu oficerów tzw. nielegałów, określanych w języku rosyjskim jako „pазведчики-нелегалы”. Termin odnosi się do oficerów wywiadu, którzy są potajemnie delegowani do pracy za granicę, bez ochrony dyplomatycznej. Nie mają oficjalnych związków z rosyjską placówką dyplomatyczną, a niektórzy nawet udają obywateli państw trzecich.

Tzw. nielegałowie funkcjonują w KGB od 1922 r., a po 1991 r. w dyrekcji SVR „S”, której oficjalny tytuł to Pierwszy Główny Zarząd lub Pierwsza Naczelna Dyrekcja. Zwyczajem służb jest utrzymywanie w tajemnicy ich tożsamości, również po przejściu na emeryturę, a nawet po śmierci. Jednak jeszcze w grudniu ubiegłego roku Naryszkin zaskoczył wielu obserwatorów, ogłaszając, że wkrótce ujawni tożsamość wielu byłych członków, jak to określił „specjalnego personelu rezerwowego”.

Ujawnił nazwiska siedmiu osób i dość szeroko opisał ich pracę. Ujawnieni oficerowie to: Jurij Anatolijewicz Szewczenko (ur. 1939), Jewgienij Iwanowicz Kim (1932-1998), Michaił Anatoljewicz Wasenkow (ur. 1942), Witalij Wiaczesławowicz Nieetyksa (1946-2011) i jego małżonka Tamara Iwanowna Nieetyksa (ur. 1949), Władimir Josifowicz Lokhov (1924-2002) i Witalij Aleksiejewicz Nuykin (1939-1998).

Załączone biografie opublikowane przez SVR nie ujawniają żadnych szczegółów na temat krajów, w których działali, rodzaju realizowanych operacji i konkretnych dat, w których byli aktywni. Większość z nich działała od końca lat 60. do wczesnych lat 90. XX wieku.

Źródło: portal intelNews.org z 29.01.2020 r.

Szefowie wywiadu Turcji i Syrii – dwóch ostro rywalizujących państw w wojnie domowej w Syrii –spotkali się w poniedziałek 13 stycznia 2020 r. w Rosji, co zaskoczyło wszystkich obserwatorów. Spotkanie odbyło się w Moskwie, potwierdziły je obie strony. Jest to prawdopodobnie pierwszy od ponad dekady kontakt na tak wysokim szczeblu między wywiadem tureckim i syryjskim.

Turecki rząd prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana otwarcie wzywał do obalenia syryjskiego przywódcy Baszara al-Assada, a jego samego określał mianem „terrorysty” i obwiniał o tajne wspieranie paramilitarnych Kurdów, którzy od kilku dziesięcioleci toczą wojnę secesyjną z Turcją.

Jednak sytuacja w regionie jest dynamiczna, zwłaszcza od początku 2017 r., kiedy to Stany Zjednoczone zaczęły się wycofywać z konfliktu. W następnych miesiącach Waszyngton wycofał poparcie dla rebeliantów walczących z prezydentem Syrii. W ubiegłym roku wojsko amerykańskie opuściło północną Syrię i pozwoliło siłom tureckim najechać region i wyprzeć uzbrojone jednostki kurdyjskie z granicy syryjsko-tureckiej.

W tym okresie krążyły pogłoski o koordynacji działań wywiadowczych między Ankarą i Damaszkiem, ale nigdy nie wydano oficjalnego potwierdzenia. Dopiero 13 stycznia 2020 r. syryjska agencja informacyjna SANA ujawniła, że w Moskwie odbyło się spotkanie szefów wywiadu Syrii i Turcji. Niedługo potem wielu anonimowych tureckich urzędników potwierdziło te doniesienia.

Reuters, cytując tureckiego urzędnika, poinformował, że obie strony omówiły stan zawieszenia broni w północno-zachodniej prowincji Syrii oraz przyszłe kroki, mające na celu koordynację działań przeciwko kurdyjskim separatystom w północnych regionach Syrii.

Źródło: portal intelNews.org z 14.01.2020 r. [za:] syryjska agencja SANA i Reuters z 13.01.2020 r.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, dr Marek Ciecierski, Profesjonalny Wywiad Gospodarczy „Skarbiec” Sp. z o.o.

Ceny akcji wielu firm produkcyjnych nadal niskie mimo, że ich kondycja ekonomiczna jest dobra. Nie zaobserwowano spadku eksportu, a nawet w ostatnich miesiącach ubiegłego roku jego wartość pokonywała historyczne maksima. Czy to jest dobry moment na zakupy akcji polskich producentów?  

Rok 2019 zaczął się dla akcji największych polskich producentów bardzo dobrze. W pierwszym kwartale Giełdowy Indeks Produkcji (GIP60) wzrósł o 8,44% i z wartością 936,73 pkt zbliżył się do swojej wartości bazowej (1000 pkt) ustalonej na dzień 1 stycznia 2016 roku. Niestety w kolejnych kwartałach GIP60 już tylko tracił: w Q2 spadł o 6,61%, w Q3 o kolejne 5,56%, a w ostatnim kwartale zredukował swoją wartość o kolejne 4,11% do poziomu 792,21 pkt, co oznacza sumaryczny roczny spadek o 8,29%. Takie warunki doprowadziły do ustanowienia nowego historycznego minimum, które na początku grudnia wyniosło 778,95 pkt. Traciły głównie największe spółki, które zaważyły na słabym wyniku całego GIP60, co w znacznej mierze współgra z sytuacją panującą w ubiegłym roku na całej GPW – indeks SWIG80 zyskał 13,9% podczas, gdy WIG20 spadł o 5,6%.

Najlepsze spółki

W ubiegłym roku najczęściej na podium miesięcznych rankingów GIP60 trafiała spółka MERCATOR MEDICAL, która dwukrotnie znalazła się na pierwszym miejscu (w styczniu i w grudniu) i tyle samo razy zajęła trzecie miejsce tej klasyfikacji (w czerwcu i w październiku). I mimo, że spółka nie może zaliczyć ubiegłego roku do najlepszych pod względem budowy wartości rynkowej – masywny spadek wartości spółki, który trwał od połowy lutego do połowy maja był tak głęboki, że akcje spółki sumarycznie straciły w 2019 roku 7,87% – to wykazała duży potencjał do wzrostów. Na początku 2020 roku nastąpił skokowy wzrost popytu na produkty spółki w wyniku zataczającej coraz szersze kręgi epidemii koronawirusa. W konsekwencji akcje spółki są jedną z nielicznych bezpiecznych przystani inwestycyjnych w obecnej sytuacji kryzysowej, które od października podrożały już niemal trzykrotnie.

Na podiach comiesięcznych rankingów GIP60 w zeszłym roku gościliśmy aż 27 spółek, co stanowi prawie połowę całego portfela indeksu GIP60. Spektakularne wzrosty, jakich byliśmy świadkami w nienajlepszym przecież roku, mogą zdradzać niemały sentyment inwestorów do sektora produkcyjnego (dostanie się na podium GIP60 w 2019 roku wymagało przeważnie zwrotu przewyższającego 25% m/m), choć z drugiej strony część z tych „sukcesów” to było po prostu odreagowanie zbyt gwałtownych korekt, których doświadczały spółki.

Dlatego tradycyjnie o zwycięzcy rocznego rankingu GIP60 decyduje względna stopa wzrostu ceny akcji liczona od ceny otwarcia pierwszej sesji roku do ceny zamknięcia ostatniej. Największy roczny wzrost wartości rynkowej w 2019 roku zanotowała spółka ZPUE, dla której cena akcji wzrosła z 58,5 zł do 147 zł (+151,28%). Na drugim miejscu wrocławska SELENA FM za wzrost wartości akcji o 83,43%, a na trzecim miejscu spółka ES-SYSTEM, której wartość rynkowa w ciągu roku wzrosła o 65,71%. Warto w tym miejscu nadmienić, że spółki z branży elektromaszynowej zdominowały nie tylko podium rocznej klasyfikacji (1 i 3 miejsce), ale aż 6 spółek znalazło się w górnej dziesiątce rocznego rankingu, a średni roczny wzrost wartości rynkowej dla spółek z tej branży wyniósł 20%.

Przemysł zwalnia

Jak podaje GUS, w całym 2019 roku produkcja sprzedana przemysłu zwiększyła się o 4%. Zestawiając ten wynik z dynamiką na poziomie 5,8%, którą obserwowano w 2018 r. i 6,5% w 2017 r. nietrudno zauważyć spowolnienia w polskim przemyśle. Na szczęście skala tego spowolnienia jest mniejsza niż ma to miejsce np. w Niemczech, gdzie indeks produkcji obliczany przez niemiecki urząd statystyczny spadł do poziomów z początku 2015 roku (dane z końca listopada).

Osłabienie krajowego przemysłu, mimo że na tle naszych partnerów handlowych ciągle niewielkie, znajduje odzwierciedlenie w badaniach ankietowych przeprowadzanych regularnie na pracownikach działu logistyki wybranych spółek produkcyjnych. Wskaźnik PMI® pod koniec 2018 roku wynosił 47,6 pkt, a rok 2019 zakończył z wynikiem 48,0 pkt, zaliczając w październiku dołek na poziomie 45,6 pkt. Każdy odczyt poniżej neutralnego poziomu 50 pkt oznacza, że ankietowani zauważają spadek aktywności w branży produkcyjnej. Nie jest najlepiej, ale znowu nie najgorzej jeśli weźmiemy pod uwagę wyniki analogicznych badań przeprowadzonych w Niemczech (spadek z 51,5 do 43,7 pkt). Powagi obecnej sytuacji dodaje jeszcze fakt, że fala negatywnych nastrojów opanowała pracowników niemalże wszystkich krajów europejskich uczestniczących w badaniach firmy IHS Markit z wyjątkiem Grecji, która utrzymała PMI w okolicach 54 pkt.

Sytuacja naszych sąsiadów niewątpliwie stawia krajowy przemysł pod presją, z którą jak już zauważyliśmy, radzi on sobie nie najgorzej. Jak dotąd nie zaobserwowano spadku eksportu, a nawet w ostatnich miesiącach ubiegłego roku jego wartość pokonywała historyczne maksima. Gdyby taka sytuacja utrzymała się w najbliższym roku, a popyt wewnętrzny zachowywał się stabilnie, to stworzyłoby to w przemyśle przyzwoite warunki do dalszego rozwoju. Nie trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że źródłem naszej przewagi konkurencyjnej są niskie koszty produkcji, a to oznacza, że należy przyglądać się również postępującym zmianom w poziomach cen. Rosnąca inflacja, która osiągnęła wysokie poziomy np. w usługach, prędzej czy później musi przełożyć się na wzrost cen wyrobów. Duże znaczenie będzie tu miała również sytuacja na rynku walutowym. Oczywiście nie można również zapominać o epidemii COVID-19, która doprowadziła już do paraliżu chińskiego przemysłu i paniki na rynkach akcji, więc w najbliższym czasie, a może nawet w całym roku, będzie to istotny czynnik zarówno dla wyników polskich spółek produkcyjnych, jak również ich wyceny rynkowej.

W ciągu ostatnich 5 lat liczba czynnych adwokatów w Polsce wzrosła o prawie 5,5 tys. Przybyło też ponad 1,5 tys. tych, którzy nie wykonują zawodu. W przypadku aplikantów mówimy o spadku o blisko 1,8 tys. Z kolei grupa radców prawnych powiększyła się o przeszło 12 tys. Te dane dotyczą okresu od 2013 roku do połowy ub.r. Jeśli chodzi o doradców podatkowych, w styczniu br. było ich o ponad 200 więcej niż w 2015 roku. Teoretycznie przez ww. kwestie usługi powinny być tańsze. Jednak, jak podkreślają eksperci, dzieje się zupełnie odwrotnie.

Według danych Naczelnej Rady Adwokackiej, na koniec ubiegłego roku było dokładnie 19 142 adwokatów wykonujących zawód. Patrząc na ostatnie lata, liczba ta stopniowo wzrastała. W 2014 roku wyniosła 13 749, w 2015 roku – 15 028, a w 2016 roku – 16 094. Natomiast 3 lata temu adwokatów było 17 448, a 2 lata wstecz – 18 554.

– Dla rynku, w tym zwykłego Kowalskiego, to paradoksalnie niekoniecznie pozytywne wiadomości. Mitem jest bowiem to, że wraz ze wzrostem liczby adwokatów, spadają ceny. Dzieje się wręcz przeciwnie. Nasze usługi to nie jest bułka, którą trzeba sprzedać za wszelką cenę, bo inaczej się zeschnie. To jest uboczny skutek bardzo szerokiego otwarcia zawodu. Nie przewidzieli go ci, którzy wprowadzali zmiany, bo przecież zapowiadano więcej specjalistów i niższe ceny – komentuje Rafał Dębowski, sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej.

Z obserwacji NRA wynika, że od lat popyt jest na tym samym poziomie. W efekcie liczba spraw wpływających miesięcznie do danej kancelarii jest statystycznie mniejsza. Ponadto dane wskazują na rosnącą grupę adwokatów, którzy nie wykonują zawodu. W 2014 roku było ich 2515, a rok później – 2836. W kolejnych latach liczba ta stopniowo się zwiększała i wynosiła odpowiednio 3076 (2016 rok), 3544 (2017 rok), 3900 (2018 rok) i 4041 (2019 rok).

– Część osób traktuje aplikację jako dodatkowe wykształcenie umożliwiające alternatywną ścieżkę zawodową. Prawda jest też taka, że nie wykonują, nie rozpoczynają albo zawieszają swoją działalność ze względów ekonomicznych. Nie mają zbyt wielu klientów i spraw indywidualnych, więc szukają innych sposobów zarobkowania. Jak widać, dzieje się to ze skutkiem pozytywnym – wyjaśnia sekretarz Dębowski.

W latach 2014-2018 liczba aplikantów regularnie spadała, natomiast w ubiegłym roku już wzrosła. Na początku analizowanego okresu było ich 6556, a następnie – 6551 (2015 rok) i 6191 (2016 rok). Później ta grupa zmniejszyła się do 4543 (2017 rok) i 3904 (2018 rok). Natomiast w ubiegłym roku nastąpił wzrost do 4759.

– Młodzi adepci prawa, którzy obserwują rynek, wiedzą o tym, że po aplikacji nie zarabia się kokosów. Po niej trzeba się jeszcze mocno natrudzić, żeby osiągnąć satysfakcjonujący poziom rozwoju zawodowego. I z tego się bierze mniejsze zainteresowanie takim działem w ostatnich latach – stwierdza sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej.

Widać też wzrost liczby radców prawnych. Według stanu z 30 czerwca 2019 roku, było ich 46 838. Natomiast statystyki Krajowej Rady Radców Prawnych na koniec 2013 roku wskazywały na 34 576, a 12 miesięcy później – 36 582. Dane za 3 kolejne lata to odpowiednio – 39 321, 43 606 oraz 45 305.

– To bardziej zwiększa konkurencyjność samych kancelarii radców prawnych niż wpływa na rynek od strony klienta. Z badań wynika, że Polacy nie korzystają z usług prawnych i nie widzą takiej potrzeby. Wiele osób zwraca się o pomoc do radcy prawnego dopiero wtedy, kiedy problem urósł do ogromnych rozmiarów. Ciągle popyt na usługi prawne jest o wiele mniejszy niż podaż. Natomiast ceny usług są różne, zależą od renomy kancelarii, trudności sprawy czy miasta. Każdy klient znajdzie pomoc dostępną dla niego cenowo – mówi Grzegorz Furgał, doradca Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ds. mediów i PR.

Jak informuje Krajowa Izba Doradców Podatkowych, w styczniu br. było 9017 doradców podatkowych. W 2015 roku ich liczba wyniosła 8792, a następnie wzrosła do 8837 (2016 rok) i 8858 (2017 rok). Natomiast 2 lata temu spadła do 8836, aby w ubiegłym roku podskoczyć do 8916.

– Dla klientów to bardzo dobra wiadomość, że jest coraz więcej doradców podatkowych. Usługi stają się dzięki temu bardziej dostępne. Wraz z rozwojem gospodarczym i wzrostem zainteresowania kwestiami podatkowymi, rośnie popyt na usługi profesjonalistów w tym zakresie. Z pewnością jest to pozytywne zjawisko – stwierdza Paweł Prus, rzecznik prasowy KIDP.

Na początku br. najwięcej doradców podatków było w województwie mazowieckim (2621). Wysokie liczby odnotowano kolejno w śląskim (1048), wielkopolskim (922), dolnośląskim (807) i małopolskim (753). Natomiast najmniej przedstawicieli tego zawodu znajdowało się w świętokrzyskim (117), opolskim (132), lubuskim (150), podlaskim (151) oraz warmińsko-mazurskim (189). W 2019 roku wpisano 327 nowych doradców wstępujących do zawodu. We wcześniejszych latach było ich mniej, 256 (2015 rok), 244 (2016 rok), 212 (2017 rok) i 185 (2018 rok).

– W teorii, zgodnie z prawami rynku, wzrost liczby doradców może wpłynąć na obniżenie cen tych usług. Ale prawidłowość rozliczeń podatkowych wpływa na bezpieczeństwo każdej firmy, również tej niewielkiej. Z punktu widzenia naszych klientów, cena jest ważna, ale większe znaczenie mają jakość i korzyści dla biznesu. Można zaryzykować stwierdzenie, że dobry doradca swoimi działaniami jest w stanie z dużą nadwyżką zarobić na siebie. Finalnie więc firma wręcz skorzysta finansowo na zatrudnieniu takiego eksperta – podsumowuje Paweł Prus z Krajowej Izby Doradców Podatkowych.

Amerykańska waluta ma już prawie za sobą jeden z najgorszych tygodni od dłuższego czasu. Cena dolara względem złotego nie pokazuje skali spadków, gdyż złoty w tym tygodniu również traci.

Dobre dane z USA a dolar traci

Wczoraj poznaliśmy pakiet danych z USA. Zamówienia na dobra nie są na wysokich poziomach, ale są wyraźnie powyżej oczekiwań analityków, którzy spodziewali się znacząco słabszych wyników. Delikatnie słabiej wypadły dane na temat wniosków o zasiłek dla bezrobotnych, ale są to dane tygodniowe, więc drobne zmiany nie mają przeważnie wpływu na rynki. Na koniec korzystnie wypadł również indeks podpisanych umów kupna domów. Pomimo tych wszystkich czynników wciąż trwała wczoraj ucieczka inwestorów od dolara. Na chwilę przerwana po dobrych danych. W ciągu tygodnia dolar stracił już dwa centy względem euro, odrabiając połowę strat poniesionych od początku roku.

Dobre dane z Japonii

W nocy poznaliśmy odczyty z Kraju Kwitnącej Wiśni. Z jednej strony wzrosło bezrobocie do poziomu 2,4%, z drugiej lepiej od oczekiwań zachowała się zarówno produkcja przemysłowa jak i sprzedaż detaliczna. Inwestorzy najwyraźniej uznali te ostatnie wskaźniki za ważniejsze od rynku pracy, gdyż zareagowali wzrostami na japońskim jenie. Zyskiwał on nie tylko względem mającego wyraźne problemy w tym tygodniu dolara, ale również względem innych głównych walut w tym euro. Drożał on też względem polskiego złotego od rana rosnąć z 3,59 zł na 3,62 zł.

Czy mocny frank naprawdę szkodzi?

Wielu analityków obawia się wpływu ostatnich wzrostów wartości franka szwajcarskiego na tamtejszą gospodarkę. Wpływ ten jest zdaniem komentatorów połączony ze wzrostem napięć na rynku w związku z epidemią Koronawirusa. Dane makroekonomiczne nie cierpią na razie aż tak bardzo. Delikatnie słabiej wypadła co prawda sprzedaż detaliczna, ale z drugiej strony indeks instytutu KOF osiągnął 100,9 pkt. Odczyty powyżej 100 sugerują pozytywne oczekiwania menedżerów związane z przyszłością. Analitycy spodziewali się 97,5 pkt, jednak jak widać Szwajcarzy pozytywnie patrzą w przyszłość.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Od kilku dni warszawska giełda odnotowuje ogromne spadki związane z rozprzestrzenianiem się koronawirusa. Wbrew powszechnej panice, praktycy rynkowi wskazują, że epidemia to nie czas na sprzedaż akcji, ale najlepszy moment na udane zakupy inwestycyjne “po przecenie”.

Wyprzedaż na Warszawskiej Giełdzie trwa już kilka dni. Jak podaje Gazeta Wyborcza, w miniony poniedziałek indeks WIG 20 stracił 4,2 proc. wartości, a akcje wielu polskich spółek notowanych na giełdzie osiągnęły najniższy poziom na przestrzeni ostatnich 52 tygodni. We wtorek obniżki były jeszcze wyższe. Przykładowo, akcje Orlenu spadły o 4,77 proc., a akcje Lotosu straciły w ciągu dwóch dni 7,9%.  Wczoraj po południu silne spadki odnotowały również takie spółki jak One More Level (-7,01), KGHM (-3,68), CCC (-5,80), TAURON (-3,11) czy Setenta, której akcje spadły aż o 13,17 proc.

– Koronawirus jest czymś nowym i dlatego nie jesteśmy pewni, jak w danej sytuacji zachowa się rynek. Ludziom towarzyszy wszechobecna panika, która udziela się również inwestorom. Dochodzi do sytuacji, w której  giełdy dołują pomimo tego, że sytuacja spółek jest bardzo dobra. Powodem takiego stanu rzeczy jest zachowanie ludzi, którzy w panice wycofują pieniądze, aby zabezpieczyć się na tzw. czarną godzinę. Wypłacanie funduszy wpływa automatycznie na zwiększenie liczby transakcji sprzedaży. Więcej osób chce sprzedać, a mniej kupić, dzięki temu cena spada. Nazywając rzeczy po imieniu, mamy obecnie do czynienia z prawdziwymi przecenami akcji, które nie są spowodowane złą sytuacją spółki, tylko paniką rynkową. W związku z tym, jest to najlepszy moment na inwestycję dla osób, które dysponują wolnymi środkami oraz odpowiednim horyzontem czasowym – podkreśla Cezary Chybowski prezes Reliance Polska, właściciel portalu inwestycyjnego Obligain. – Spodziewamy się jeszcze większych przecen akcji w momencie, gdy koronawirus dotrze do Polski. Jednakże wierzymy, że z biegiem czasu sytuacja będzie się normowała, a w efekcie większość spółek wyjdzie z tej sytuacji obronną ręką – dodaje.

Aktualna sytuacja globalna związana z rozprzestrzenianiem się występowania zachorowań na COVID-19 (zapalenie płuc spowodowane nowym koronawirusem SARS-CoV-2) wywołuje bardzo duży niepokój w wielu dziedzinach życia społeczno-ekonomicznego. Informacje, które docierają za pośrednictwem mediów, w tym społecznościowych mają także wpływ na nastroje związane z podróżowaniem, a przez to konkretne zachowania konsumentów. Mówiąc dosłownie – zawieszeniu w wielu przypadkach ulegają plany wyjazdowe Polaków, a branża turystyczna stoi przez ryzykiem poważnych problemów i wielu niejasności. W praktyce wiąże się to z m.in. wstrzymaniem lotów przez linie lotnicze czy odwołaniem wycieczek. Pojawiające się najczęściej pytanie ze strony konsumentów dotyczy ewentualnej rezygnacji i odzyskania wpłaconych zaliczek lub wręcz całych kwot.

Kiedy możemy odstąpić od umowy z biurem podróży?

W tej sytuacji, w przypadku klientów, którzy wykupili pakiety turystyczne biur podróży swoje zastosowanie mogą znaleźć zapisy Ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. 2017 poz. 2361).

W artykule 47 ust. 4 przywołanej ustawy zapisano bowiem, że „Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego. Podróżny może żądać wyłącznie zwrotu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia w tym zakresie.”

Podróże do Chin i północnych Włoch

Tak stanowi prawo, natomiast idąc krok dalej – sporą dyskusję wywołuje interpretacja zacytowanych powyżej zapisów. Nie ma bowiem wątpliwości, że zapisy te dotyczą niewątpliwie Chin i rejonu Wuhan, gdzie rozpoczęła się globalna ekspansja koronowirusa czy północnych Włoch – regionu Lombardii, gdzie również przez władze formalnie zostały odizolowane niektóre rejony. Znajduje to również swoje potwierdzenie w działaniach poszczególnych podmiotów – m.in. w odwołaniu połączeń przez PLL LOT do Pekinu i możliwości odzyskania pieniędzy za bilety lub ich przebukowania przez klientów czy anulacji wycieczek biur podróży, analogicznie – z możliwością pełnego zwrotu dla konsumentów.

Wyjazdy w regiony z pojedynczymi przypadkami zachorowań

W przypadku jednak wielu innych miejsc regionów, z których poprzez media płyną komunikaty o występowaniu pojedynczych przypadków zarażenia koronowirusem, sytuacja dotycząca prawa do rezygnacji i wyjazdu i automatycznego odzyskania całej wpłaconej kwoty pozostaje bardziej złożona. Warto bowiem zauważyć, że nie ma oficjalnego stanowiska np. rządu RP poprzez wytyczne MSZ lub władz danych krajów o formalnym zakazie wjazdu do miejsc, gdzie wystąpiły przypadki zachorowania koronowirusem. Do chwili obecnej nie pojawiły się bowiem formalne ogłoszenia o epidemii lub nie zostały w praktyce zamknięte granice. Ponadto od organów sanitarno-epidemiologicznych (w przypadku Polski Głównego Inspektora Sanitarnego) płyną komunikaty dla podróżujących (aktualizowane codziennie, na podstawie danych EDCC oraz WHO), mające jednak charakter ewidentnie doradczy, a nie wartość decyzji formalnej. Użyte w nich sformułowanie brzmi „GIS nie zaleca podróżowania… “. Ponadto w przypadku niektórych destynacji – dotyczy on nie jednoznacznie całego kraju, lecz szczególności wybranych regionów – tak jak ma to miejsce w przypadku Włoch, gdzie rekomendowane jest powstrzymanie się od podróży do przede wszystkim regionów północnych.

Co na to biura podróży?

Jak zatem może zostać rozwiązany sytuacja pojawiających się w ostatnich dniach zapytań klientów o możliwości rezygnacji z wycieczek do wielu innych miejsc? Jak zaznaczono powyżej – jest ona złożona i wręcz w pewnym momencie może stać się dosłownie „walką na argumenty”. Z perspektywy organizatora turystyki może pojawić się stanowisko, iż nie zachodzą wystarczające przesłanki do automatycznego anulowania całej wycieczki. Sytuacja klienta jest zatem określona przez tzw. „ogólne warunki uczestnictwa” każdego organizatora, stanowiące integralną część umowy z biurem podróży. Klient ma zawsze prawo do anulacji/rezygnacji z imprezy turystycznej, tylko pojawia się pytanie – jakie ma to konsekwencje w praktyce? W ramach poszczególnych zapisów organizatorzy turystyki wskazują konkretne graniczne terminy rezygnacji i wynikające z tego konsekwencje finansowe, na ogół wyrażone za pomocą procentowych potrąceń. Czy biura podróży uznają racje klientów i np. przychylą się do pozytywnej odpowiedzi poprzez zwrot całościowy kosztów lub zmianę terminu wyjazdu? To pytanie na tę chwilę wydaje się mocno subiektywne, bowiem zapewne każda sytuacja będzie rozpatrywana oddzielnie, biorąc pod uwagę konkretne warunki brzegowe itd.

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja, gdy Klient ma wykupione ubezpieczenie od kosztów rezygnacji w formie konkretnej polisy. W tym przypadku za każdym razem należy weryfikować także zapisy „ogólnych warunków uczestnictwa” pod kątem zawarcia właśnie epidemii/sytuacji kryzysowych wśród wystarczających powodów do uznania roszczenia.

Dwie dodatkowe uwagi warte wspomnienia o charakterze praktycznym:

Przywołane powyżej zapisy ustawy mają charakter w miarę nowy, wynikają z implementacji do polskiego prawa zapisów dyrektywy unijnej. Oznacza to w praktyce, że nie ma jeszcze jednoznacznej interpretacji tych przepisów, poprzez m.in. wyroki sądów itd. Stąd powyższe komentarze o złożoności sytuacji itd.

Biura podróży z punktu ich funkcjonowania nie mogą od razu/w jednej chwili zwracać klientom środków, bowiem… są tak naprawdę ich dysponentami, przekazując wpłaty klientów do poszczególnych dostawców usług, a więc linii lotniczych, obiektów noclegowych, atrakcji turystycznych, a samemu pracując na często kilkuprocentowych marżach. Dopóki zatem formalnie np. na skutek anulacji lotów przez linię lotniczą nie odzyskają tych środków może zostać zaburzona ich płynność finansowa, co może wywołać kolejną lawinę, w najgorszym wypadku upadku organizatorów turystyki.

Może w tym kontekście potrzebna jest dyskusja o nie tylko zabezpieczeniu interesu klientów, ale i właśnie organizatorów turystyki od takich sytuacji, na wzór np. pomocy państwowej dla ofiar klęsk żywiołowych itd.?

O autorze: Dr Piotr Kociszewski, prodziekan Wydziału Turystyki i Rekreacji w Szkole Głównej Turystyki i Hotelarswa Vistula, jest ekspertem w zakresie turystyki i prawa turystycznego. Wykłada także na Uniewersytecie Warszawskiem i jest właścicielem Biura Podróży PITUR.

Dlaczego w interesie pracodawcy leży prawidłowe przeprowadzenie wysłuchania pracownika przed wymierzeniem kary? Po pierwsze, pozwala ustalić obiektywne okoliczności naruszenia obowiązków. Po drugie, w razie sporu sądowego o uchylenie kary, może uchronić pracodawcę przed zarzutem niedopełnienia obowiązków.

Zastosowanie kary upomnienia, nagany, a w niektórych przypadkach kary pieniężnej, to powszechnie znany i stosowany środek dyscyplinowania pracowników. Pracodawcy często zapominają jednak o tym, że koniecznym elementem procedury gwarantującej skuteczność kary porządkowej jest wysłuchanie pracownika. Uniemożliwienie podwładnemu wypowiedzenia się lub też stworzenie fikcji wysłuchania ma poważne konsekwencje – w razie sporu sądowego jest podstawą uchylenia kary porządkowej.

Przykład:

Przełożony dowiaduje się o spóźnieniu pracownika. Podpisuje karę upomnienia i czeka z nią na spóźnionego podwładnego, wręczając mu ją natychmiast po pojawieniu się w pracy. Taki sposób postępowania jest błędny i w razie sporu sądowego – daje pracownikowi podstawy do żądania uchylenia kary.

Jak prawidłowo wymierzyć karę porządkową?

Przede wszystkim należy pamiętać, że możliwość zastosowania tego środka jest ograniczona w czasie. Kary nie można wymierzyć po upływie 2 tygodni od momentu, w którym pracodawca dowiedział się o naruszeniu obowiązku przez pracownika i po upływie 3 miesięcy od zaistnienia tego naruszenia. Ponadto kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Wysłuchanie jest na tyle istotne, że jeśli z powodu nieobecności w miejscu zatrudnienia pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu na zastosowanie kary nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W pierwszym przypadku, pracodawca będzie miał na wymierzenie kary dwa tygodnie od chwili powrotu pracownika do pracy (ale nie więcej, niż 3 miesiące od momentu naruszenia obowiązku). W drugim przypadku termin dwóch tygodni biegnie na nowo dopiero od dnia powrotu pracownika.

Celem wysłuchania jest umożliwienie pracownikowi złożenia wyjaśnień i przedstawienia swoich racji. Pozwala jednocześnie pracodawcy zdobyć wiedzę o zdarzeniu z perspektywy pracownika. W trakcie wysłuchania często wychodzą na jaw okoliczności, których pracodawca nie mógł poznać z innych źródeł, a które mają wpływ na ocenę sytuacji. Zatem podjęcie decyzji o ukaraniu i o rodzaju zastosowanej kary przed wysłuchaniem pracownika jest nie tylko sprzeczne z przepisami Kodeksu pracy, ale także nieracjonalne. Pracodawca podejmuje wówczas decyzję bez pełnego oglądu sytuacji.

Przepisy Kodeksu nie regulują przebiegu wysłuchania. Z orzecznictwa natomiast wynika, że chodzi o stworzenie pracownikowi możliwości swobodnego zaprezentowania swojego stanowiska w sprawie. Do  podwładnego należy decyzja, czy z tej możliwości skorzysta. Nie ma wymogu protokołowania wysłuchania, ale na wypadek ewentualnego sporu warto sporządzić przynajmniej notatkę. Jeśli pracownik złoży wyjaśnienia, ich treść powinna znaleźć się w notatce, a w przypadku odmowy  – warto zamieścić wzmiankę na ten temat. Wiarygodność notatki będzie większa, gdy zostanie podpisana przez osobę, która ją sporządziła oraz przez obwinionego pracownika. W razie postępowania przed sądem taki dokument będzie stanowić dowód potwierdzający stworzenie pracownikowi możliwości wypowiedzenia się. Poza tym notatka może zawierać informacje potrzebne do weryfikacji późniejszych wersji przedstawionych przez strony w toku postępowania sądowego o uchylenie kary.

Kto może prowadzić wysłuchanie?

Wysłuchanie może być przeprowadzone przez każdą osobę wyznaczoną przez pracodawcę. Nie musi to być członek zarządu, czy dyrektor, ale na przykład bezpośredni przełożony, czy pracownik działu HR. Dobrą praktyką służącą zachowaniu obiektywizmu i bezstronności jest obecność podczas wysłuchania członka kadry kierowniczej, który nie jest bezpośrednio zaangażowany w relacje z pracownikiem. Jeśli decyzję o ukaraniu podejmuje inna osoba niż ta, która uczestniczyła w wysłuchaniu, należy jej przekazać informacje o wyjaśnieniach złożonych przez pracownika.

Pracownik może złożyć wyjaśnienia osobiście, na piśmie, w formie wiadomości e-mail lub telefonicznie. Ta ostatnia opcja uniemożliwia jednak potwierdzenie treści notatki przez pracownika bezpośrednio po zakończeniu wysłuchania.

SN a pozorne wysłuchanie

Zdarza się, że pracodawca organizuje wysłuchanie pracownika, ale na spotkanie z nim przychodzi z gotowym zawiadomieniem o ukaraniu. Takie postępowanie może wskazywać, że wysłuchanie ma charakter pozorny i nie realizuje celu, w jakim jest przeprowadzane. Wprawdzie Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń ocenił, że pracodawca może ostatecznie nie wręczyć pracownikowi dokumentu (np. go podrzeć), jeśli jednak tak się nie stanie i pracownik udowodni, że decyzja o ukaraniu zapadła już przed wysłuchaniem, to ma realną szansę na uchylenie kary przez sąd.

5 najczęściej popełnianych błędów przy wysłuchaniu pracownika

1. Przełożony przedstawia pracownikowi wyłącznie własny punkt widzenia, nie dając mu szans na wyjaśnienia.
2. Przełożony przychodzi na spotkanie z pracownikiem z gotowym zawiadomieniem o ukaraniu podpisanym przez dyrektora, który nie bierze udziału w wysłuchaniu, a następnie wręcza dokument pracownikowi na koniec spotkania.
3. Przełożony nie daje pracownikowi dokończyć wypowiedzi.
4. Wysłuchanie przeprowadza się po upływie terminu do zastosowania kary porządkowej.
5. Przełożony przeprowadzający wysłuchanie nie przekazuje wyjaśnień pracownika pracodawcy, który podejmuje decyzję o ukaraniu.

Podsumowanie

Zanim pracodawca zdecyduje się na wymierzenie środka dyscyplinującego pracownika, powinien w prawidłowy sposób przeprowadzić wysłuchanie. Dzięki temu można zapobiec wystąpieniu przez podwładnego z pozwem o uchylenie przez sąd kary, a w razie zaistnienia sporu uchronić się przed zarzutem niedopełnienia obowiązków związanych ze stosowaniem kar porządkowych.

Karolina Kołakowska, adwokat w Kancelarii Brzezińska Narolski Adwokaci (http://bnadwokaci.pl/). Ekspert z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz ochrony danych osobowych, trener i szkoleniowiec.

Od czasu sięgnięcia po władzę w 2015 r. partia rządząca obiecywała reformę systemu wymiaru sprawiedliwości, która usprawni działania sądów. Nie wdając się w oceny słuszności zmian w sądownictwie podjętych w pierwszej fazie tych reform, należy jedynie odnotować, że żadna z nich nie była nawet pozornie ukierunkowana na uproszczenie procedur i przyspieszenie załatwiania spraw zwykłych obywateli. Jednak w 2019 r. przyjęta została nowelizacja przepisów procedury cywilnej, która wprowadziła wiele nowych rozwiązań, w tym między innymi możliwość rozpoznawania spraw w drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym. Czy ta zmiana znacząco przyspieszy postępowania odwoławcze? Czy jednocześnie będzie mieć wpływ na ich wynik?

Wolne sądy, najwolniejsze…

Długotrwałość postępowania sądowego, nadmierna biurokracja i formalizacja procedur – to jedne z najczęstszych skarg klientów, z jakimi styka się prawnik procesowy w Polsce. Trudno nie zgodzić się z taką tezą w sytuacji, gdy nawet w biurze obsługi interesanta Sądu Apelacyjnego w Warszawie można usłyszeć, że na wyznaczenie terminu rozprawy czeka się ponad rok, a postępowanie w drugiej instancji w tym sądzie, które w lwiej części składa się z wymiany dwóch pism procesowych – apelacji i odpowiedzi na nią – oraz jednego posiedzenia sądowego – rozprawy.

Mając na względzie wprowadzone zmiany, ustawodawca uznał, że to właśnie rozprawy są największym „hamulcowym” wymiaru sprawiedliwości i postanowił wprowadzić szereg zmian, które odwracają wcześniejszy trend kładzenia nacisku na ustność procesu cywilnego. Zmiany, które wprowadzono do Kodeksu Postępowania Cywilnego (dalej „KPC”) w 2012 r., zmierzały do ograniczania niczym wcześniej nielimitowanej liczby pism procesowych, którymi strony zasypywały sądy. I tak historia zatoczyła koło, bo po siedmiu latach obowiązywania tych przepisów wprowadzono nowe, które mają koncentrować proces cywilny w pismach, a rozprawy mają być wyznaczane tylko, gdy zachodzi taka potrzeba.

Druga instancja bez rozprawy – czy to dobrze?

Jednym z przepisów, który wszedł w życie 7 listopada 2019 r., jest art. 374 KPC w nowym brzmieniu. Wprowadza on uprawnienie sądu drugiej instancji do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli sąd nie widzi potrzeby wyznaczania rozprawy. Przyjmując tok rozumowania Ustawodawcy, że to odbywanie się rozpraw powoduje przedłużanie procesu cywilnego, odrzucenie tego modelu postępowania apelacyjnego wydaje się rozsądnym ruchem. Jednak czy aby na pewno? Skoro sądy pierwszej instancji wyznaczały rozprawy i trwało to kilkanaście miesięcy, to jeśli tę samą liczbę spraw będą musiały rozpoznać na posiedzeniach niejawnych, czy czas oczekiwania na rozstrzygnięcie skróci się zauważalnie?

Nie ulega wątpliwości, że sądom odpadnie kilka formalności do załatwienia. Nie będzie trzeba pisać i wysyłać zawiadomień do stron, rezerwować po przynajmniej 30 minut na każdą rozprawę czy ogłaszać wyroków. Sędziowie w zaciszach swoich gabinetów będą rozpatrywać sprawy, analizując wyłącznie dokumenty. Nie zmniejszy to jednak liczby spraw do rozpoznania.

Strona może jednak niejako przymusić sąd do wyznaczenia rozprawy, składając stosowny wniosek w apelacji lub odpowiedzi na apelację, ale czy strona niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będzie o tej możliwości wiedziała?

Bez pełnomocnika, bez rozprawy, bez szans

Załóżmy na chwilę, że szybkość procedowania w postępowaniach w drugiej instancji rzeczywiście wzrośnie, ale czy nie odbędzie się to kosztem stron niezastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników?

Weźmy pod rozwagę następujący przykładowy układ procesowy:

Powód działający samodzielnie w pierwszej instancji przegrał proces, jednak uważa, że wyrok nie odpowiada prawu i postanawia złożyć od niego apelację. Poniósł na początku koszty wpisu sądowego, następnie musi ponieść koszty wpisu od apelacji, składa odwołanie od wyroku, jednak nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy. Po kilku miesiącach otrzymuje pocztą rozstrzygnięcie, od którego nie ma odwrotu i odwołania. Czy to dobrze? Czy strona niezastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika na pewno wyraziła precyzyjnie wszystkie swoje zarzuty? Czy wychwyciła wszystkie uchybienia w subsumpcji normy prawnej, których mógł dopuścić się sąd pierwszej instancji? Patrząc natomiast z perspektywy pozwanego, czy precyzyjnie odpowiedział na wszystkie zarzuty? Czy mógł napisać więcej? Czy na pewno nie należało go dopytać o niektóre z użytych w piśmie sformułowań?

Odpowiedzi na postawione wyżej pytania nie są oczywiste. Ignorantia iuris nocet, można powiedzieć. Można, ale czy o to chodzi w wymiarze sprawiedliwości? Trzeba było czytać pouczenia, można powiedzieć. Można, ale ich konstrukcja jest taka, że bez biegłości w czytaniu i rozumieniu przepisów nie pomagają one zbyt efektywnie. Sędziowie będą wyznaczać rozprawy, jeśli będą mieć wątpliwości, można powiedzieć. Można, ale czy pokusa załatwienia sprawy bez oglądania stron nie zwycięży? Trzeba było wziąć pełnomocnika, można powiedzieć. Można, i do tego trzeba zachęcać, bo gąszcz przepisów, w których poruszać się musi strona procesu cywilnego, zdaje się gęstnieć z każdą kolejną zmianą.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Wartość polskich inwestycji bezpośrednich za granicą wyniosła na koniec 2018 r. 92,5 mld PLN. Według raportu „Zagraniczna ekspansja inwestycyjna polskich przedsiębiorstw – tendencje, perspektywy” przygotowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny zdecydowanie najważniejszą motywacją (93 proc.) badanych eksporterów do inwestowania za granicą jest zwiększenie rynku zbytu. Tylko 9 proc. planuje inwestycje bezpośrednie za granicą w latach 2020-2021.

Pod względem największych skumulowanych wartości bezpośrednich inwestycji za granicą, Polska (28,5 mld USD) zajęła na koniec 2018 roku 3. miejsce wśród krajów Europy Środkowo-Wschodniej – wyprzedziły nas tylko Czechy (34,8 mld USD) i Węgry (29 mld USD). Za nami znalazły się m.in. Estonia (8 mld USD) i Słowenia (6,7 mld USD). Na koniec 2018 r. aż 90 proc. polskich inwestycji bezpośrednich za granicą zlokalizowanych było w Europie.

Polski Instytut Ekonomiczny zaprezentował wyniki wieloletnich badań ankietowych prowadzonych we współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym na grupie 600 wyselekcjonowanych polskich przedsiębiorstw eksportujących. Ostatnie badanie przeprowadzono w październiku 2019 r. Wynika z niego, że inwestycje bezpośrednie za granicą podejmują głównie duże przedsiębiorstwa, zatrudniające 250 i więcej pracowników. Inwestujących za granicą eksporterów cechuje na ogół wysoki stopień orientacji eksportowej – dodaje Hanna Kępka, analityk zespołu handlu zagranicznego PIE. – Połowa z nich eksportowała ponad 50 proc. swojej produkcji, zaś tylko w co piątym udział eksportu w sprzedaży nie przekraczał 10 proc. Blisko 60 proc. polskich inwestorów za granicą ocenia swój poziom techniki jako średniowysoki.

Na przestrzeni lat 2006-2019 przedsiębiorstwa zmieniały preferencje w zakresie kierunków geograficznych swoich inwestycji. W 2006 roku większe znaczenie niż kraje UE-28 miały dla nich Ukraina oraz Białoruś. Tendencje te odwróciły się po kryzysie finansowo-gospodarczym 2008 roku. W latach 2010-2012 wzrosło z kolei zainteresowanie eksporterów-inwestorów rynkiem chińskim. W latach 2016-2017 dla około 30 proc. planowanych inwestycji w UE jako lokalizację wskazywano państwa członkowskie UE z Europy Środkowej, w tym dla blisko 1/3 z nich Czechy.

Czemu przedsiębiorcy nie inwestują za granicą?

Zdecydowana większość badanych przedsiębiorstw nie inwestuje za granicą – wynik w badaniach ankietowych PIE utrzymuje się od lat w granicach 91-93 proc., z wyjątkiem 2010 r., kiedy wzrósł do 97 proc. Główną przyczyną jest niezmiennie brak potrzeby inwestycji. W 2019 roku nie inwestowało za granicą 90 proc. respondentów, a brak potrzeby takich inwestycji wskazało za przyczynę 68 proc. spośród nich. W przypadku 16 proc. inwestowanie nie mieści się w strategii grupy kapitałowej, a więc brakuje samodzielnej polityki inwestycyjnej.

Na przestrzeni lat brak środków finansowych był coraz mniejszą przeszkodą dla przedsiębiorstw w podejmowaniu decyzji o umiędzynarodowieniu. W latach 2007-2008 miało to znaczenie dla ok. 10 proc. respondentów – w 2014 r. już tylko dla 5 proc. W ostatnich dwóch badaniach odsetek wskazań nieco wzrósł (w 2017 r. – 6 proc., w 2019 r. – 7 proc.), jednak nie na tyle, by stwierdzać jednoznacznie, że sytuacja finansowa przedsiębiorstw uległa pogorszeniu.

Pozycjonowanie strony firmowej jest trochę jak prowadzenie auta: każdemu wydaje się, że zrobiłby to perfekcyjnie, dopóki nie usiądzie za kierownicą. Rzeczywistość pokazuje jednak, że nie każdy jest w stanie pokonać ostry zakręt nad przepaścią – a tym właśnie są nieprzemyślane działania SEO. Aby upewnić się, że prace podejmowane na stronie przyniosą oczekiwany efekt, dobrym wyjściem jest zwrócenie się do profesjonalistów, którzy, niczym wykwalifikowany kierowca rajdowy, poprowadzą Cię do mety, czyli wysokich pozycji w rankingu Google. A jeżeli już zacząłeś pozycjonować witrynę samodzielnie, sprawdź, na co zwrócić uwagę.

1. Struktura strony powinna być jasna i przejrzysta

To na witrynie firmowej opiera się internetowe życie Twojego przedsiębiorstwa, a także wszystkie działania SEO. Ona jest celem Twoich Klientów i na nią właśnie mają dotrzeć, a później pozostać tu na dłużej. Aby zatem na wstępie nie zniechęcić odbiorcy, zadbaj o hierarchiczną strukturę witryny, która doprowadzi zainteresowanego użytkownika prosto do celu. Pomogą Ci w tym specjaliści z Agencji IN. Zwykle do rozbudowy wystarczą trzy poziomy – to optymalna ilość pozwalająca zachować przejrzystość strony.

2. Treści muszą zainteresować odbiorcę

Twój serwis jest pełen rozbudowanych, przygotowanych pod SEO treści, ale i tak nie obserwujesz na stronie żadnego ruchu? Być może nie są one merytoryczne i nie przedstawiają dla odbiorcy żadnej wartości. Teksty, które publikujesz, powinny odpowiadać na pytania i potrzeby Twojej grupy docelowej. Zanim więc zamieścisz jakiś artykuł na stronie firmowej, upewnij się, że właśnie tego tematu będą szukać internauci.

3. Słowa kluczowe trzeba dobierać rozważnie

Opieranie tak ważnej kwestii, jaką jest dobór fraz pod pozycjonowanie, na domysłach, nie jest najlepszą strategią. Ty, jako przedsiębiorca na stałe związany z branżą, stosujesz chociażby profesjonalne słownictwo, którego nie znają Twoi odbiorcy. Przeciętny internauta nie wpisze raczej w pole wyszukiwania frazy „buty trekkingowe z membraną”, ale „buty górskie” czy „buty nieprzemakalne”. Planując słowa kluczowe, warto więc skorzystać z profesjonalnego planera, którego używa specjalistyczna agencja SEO (https://inpozycjonowanie.pl) – na przykład Agencja IN. Narzędzie to pokaże, jakie frazy z Twojej branży są najczęściej wpisywane w Google, a ekspert na bieżąco będzie się z Tobą konsultował w sprawie ich wyboru.

4. Teksty powinny być unikalne i niepowtarzalne

Zdarza się, że właściciele sklepów i stron internetowych umieszczają taki sam opis produktu czy kategorii na kilku różnych podstronach. I chociaż to rozwiązanie pozwala zaoszczędzić sporo czasu, to z punktu widzenia pozycjonowania lepiej go unikać. Roboty podczas indeksowania „rozpoznają” bowiem skopiowane treści i oznaczają je jako „duplicate content”, przez co strona znacznie traci w oczach Google. Często stosowanym zabiegiem jest powielanie opisu stworzonego przez producenta lub wytwórcę produktu albo technologii. Tej procedury algorytm wyszukiwarki również nie pochwala. Co zatem można zrobić? Jedynym i najlepszym wyjściem jest napisanie od zera własnych, unikalnych tekstów, których nie ma gdzie indziej.

Źródło – https://inpozycjonowanie.pl/

Co trzeci pracujący w Polsce obywatel Ukrainy planuje podjęcie zatrudnienia w Niemczech, które z początkiem marca złagodziły zasady zatrudniania obcokrajowców. Jednak Polska jest w stanie zawalczyć o pracowników zza naszej wschodniej granicy. Świadczą o tym wyniki badania socjologicznego „Pracownik z Ukrainy – między Polską a Niemcami”, przeprowadzonego przez EWL S.A. oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.  Metodą bezpośrednich wywiadów indywidualnych przebadanych zostało 855 obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w celu podjęcia pracy.

Mimo dużej popularności Polski jako kierunku migracji zarobkowej, zatrudnienie w Niemczech planuje co trzeci pracujący w Polsce obywatel Ukrainy. Na drugim miejscu uplasowały się Czechy (13%), a na trzecim – Szwecja (7%). Największą barierą w planach wyjazdu do Niemiec jest dla Ukraińców brak znajomości języka. W grupie pracowników z Ukrainy już planujących podjęcie pracy w Niemczech, jedynie 12% respondentów zadeklarowało znajomość języka niemieckiego na poziomach „średni”, „dobry” czy „bardzo dobry”, a niemal 2/3 przyznało się, że w ogóle go nie zna.

Według zebranych danych, ponad 2/3 respondentów, którzy już planują wyjazd do RFN, mogą zostać w Polsce, jeśli ich zarobki ulegną podwyższeniu. Niższa bariera językowa to z kolei argument dla co czwartego pracownika z Ukrainy. Bardzo istotnym atutem naszego rynku pracy jest możliwość uzyskania pozwolenia na pobyt w Polsce oraz obywatelstwa (22%), a także uproszczona procedura zatrudniania cudzoziemców (17%) .

„Bardziej otwarty na migrantów rynek europejski będzie stanowił dużą konkurencję dla polskich firm, jednak Polska także ma kilka „asów w rękawie”. Rokrocznie w naszym kraju obserwujemy wzrost wynagrodzeń, w tym wśród pracowników z Ukrainy, zaś polskim urzędom udało się zwiększyć liczbę wydanych zezwoleń na pracę. Idąc w tym kierunku, Polska będzie miała szansę powalczyć z Niemcami o pracowników ze Wschodu. Powinniśmy teraz skoncentrować się na zatrzymaniu specjalistów, którzy nauczyli się języka i zdobyli doświadczenie, ale muszą wyjechać z powodu problemów z przedłużeniem swojego pobytu” – uważa prezes EWL S.A. Andrzej Korkus.

1 marca Niemcy zmienią prawo migracyjne, otwierając się szerzej na pracowników z Ukrainy. Niemiecki rynek pracy jest atrakcyjniejszy od polskiego – czy polscy pracodawcy mogą obawiać się odpływu ukraińskich pracowników? Szanse naszego biznesu na wygraną w tej bitwie obniża wciąż brak polskiej polityki migracyjnej.

Nowe zasady w Niemczech nie oznaczają pełnego otwarcia tamtejszego rynku pracy. Chętni Ukraińcy będą m.in. musieli wykazać się znajomością języka niemieckiego (lub rozpocząć lektorat na miejscu), czy też uzyskać potwierdzenie dyplomu o posiadanych kwalifikacjach zawodowych. Jednak sam fakt zbliżających się zmian już został zauważony przez polskich przedsiębiorców. – Ukraińscy pracownicy pytają pośredników o szanse na rozpoczęcie pracy za Odrą – to budzi niepokój polskich pracodawców – wyjaśnia Katarzyna Siemienkiewicz, ekspert Pracodawców RP ds. prawa pracy. – Nawet niewykwalifikowani pracownicy mogą bowiem wyjechać z Polski i poszerzyć niemiecką szarą strefę. Exodusu jednak nie będzie, jako że niemiecka procedura nadal pozostaje dość restrykcyjna i stawia pewne wymogi – zaznacza ekspertka.

Niepokojąca jest jednak prognoza ujemnej – po raz pierwszy od 6 lat – dynamiki napływu ukraińskich pracowników na polski rynek pracy. Warto przypomnieć, że liczba Ukraińców ubezpieczonych w ZUS zmniejszyła się w IV kwartale 2019 r. o około 20 tysięcy. Pewne jest, że ukraińscy pracownicy wyjadą z Polski – nie wiadomo tylko na jaką skalę. Dane na ten temat pojawią się zapewne dopiero w połowie tego roku.

– Brak pracowników to obecnie najpoważniejszy problem polskiego rynku pracy, a zapowiedzi stworzenia polityki migracyjnej nadal pozostają wyłącznie zapowiedziami. Za złagodzeniem norm prawa migracyjnego w Niemczech lobbowali tamtejsi przedsiębiorcy – z kolei polscy biznesmeni nawet nie dostali szansy odniesienia się do jakiejkolwiek koncepcji polityki migracyjnej. Wciąż bowiem czekają na jej zaprezentowanie – podkreśla Katarzyna Siemienkiewicz.

Obecnie polscy przedsiębiorcy wciąż muszą zmagać się z długotrwałą, sformalizowaną procedurą, naszpikowaną biurokracją. Średni czas trwania uzyskiwania pozwoleń na pracę lub pobyt stały to np. 400 dni w województwie dolnośląskim, ponad 350 dni w pomorskim, 300 dni w lubuskim i zachodniopomorskim. Dlatego przedsiębiorcy, organizacje pracodawców oraz samorządy apelują o pilne przyspieszenie prac nad uproszczeniem przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców. Michał Podulski, wiceprezes Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia (SAZ) – członka Pracodawców RP, wskazuje na dwie główne kwestie do pilnego uregulowania: wydłużenie ważności oświadczeń do 12 lub nawet 18 miesięcy oraz przekazanie samorządom uprawnień urzędów wojewódzkich w zakresie rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pracę.

Zbliżające się wybory prezydenckie uruchomiły lawinę obietnic wyborczych, które jakoś trzeba sfinansować. Trzynasta emerytura jest tutaj dziwnym rozwiązaniem, ale efekt ten jest widocznie skuteczniejszy, niż po prostu podniesienie emerytur.

Będzie droższe tankowanie?

Mamy złą i dobrą wiadomość. Ta pierwsza to fakt, że minister infrastruktury podniósł opłatę paliwową o 12,3%. Dobra wiadomość dotyczy tego, że udział tej opłaty w cenie paliwa jest relatywnie niski i w rezultacie cena litra powinna wzrosnąć o trochę ponad 2 grosze. Jest to odważny ruch biorąc pod uwagę zbliżające się wybory. Jednak z czegoś trzeba finansować wypłatę trzynastej emerytury przed pierwszą turą wyborów prezydenckich.

Dolar wciąż w odwrocie

Pomimo dobrych danych z USA, gdzie liczba sprzedanych nowych domów jest o ponad 7% większa od oczekiwań, dolar w dalszym ciągu traci. W ciągu tygodnia jest już to 1,5 centa straty względem euro i wygląda na to, że najsilniejsza korekta w ruchu spadkowym może być powoli przełamaniem trendu. Warto zwrócić uwagę, że w dłuższym okresie analiza techniczna i tak wspiera scenariusz dalszego umacniania się dolara względem głównych walut światowych, w tym wspólnej europejskiej waluty. Efektem obecnego ruchu jest spadek ceny dolara poniżej poziomu 3,95 zł.

Ropa naftowa w odwrocie

Strach oraz spadające prognozy wzrostu gospodarczego na świecie powodują, że surowce energetyczne mają bardzo słabą passę. Ropa naftowa, która zaczynała ten rok w okolicach 66 dolarów za baryłkę, przez moment przekraczając nawet 70 dolarów, dzisiaj kosztuje zaledwie 52 dolary. Mowa tutaj o giełdzie w Londynie, w Nowym Yorku cena baryłki spadła już poniżej 50 dolarów. Nie pomagają (wolniej od oczekiwań) rosnące zapasy z USA, które zwyczajowo powodują wzrost cen surowca. Inwestorzy prawdopodobnie widząc tempo spadków, odkładają w czasie zakup, co tylko pogłębia spadki cen.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Według danych Grupy Progres 5 proc. firm twierdzi, że koronawirus jest obecnie realnym problemem dla ich biznesu. Wielu przedsiębiorców z branży produkcyjnej zakłada przymusowe przestoje czy ograniczenie czasu pracy. Niestety tylko część firm w Polsce jest przygotowana na konkretne scenariusze, które bardzo szybko mogą odczuć ich pracownicy. Inni szefowie, mimo że o tym mówią, dopiero szukają odpowiedniej recepty na walkę z wirusem.

Koronawirus nie dotarł jeszcze do Polski, a już zaczyna odbijać się echem na naszym rynku pracy. Niestety trafia na podatny grunt, bo kondycja polskich pracodawców była w ostatnim czasie wielokrotnie sprawdzana. Wzrost płacy minimalnej o 15,6 proc. w stosunku do 2019 r., wyższe koszty utrzymania pracownika czy spowolnienie gospodarcze nie wpływają dobrze na nastroje panujące w polskich firmach. Co więcej, utrudniają planowanie działań biznesowych pozwalających na stabilną sytuację przedsiębiorstw, ale też tworzenie planów awaryjnych. Są one niezbędne, by przetrwać w nagłych i dynamicznie zmieniających się realiach tj. pojawienie się koronawirusa.

Urlopy, przestoje, zwolnienia – każdy scenariusz zły?

– Z naszej wiedzy i rozmów prowadzonych z polskimi przedsiębiorcami wynika, że dopuszczają oni kilka scenariuszy, niestety każdy z nich odczują zatrudnione u nich osoby. Te najczęściej wymieniane dotyczą m.in. znacznej i nagłej redukcji zatrudniania, która w pierwszej kolejności obejmie pracowników tymczasowych. Sytuacja dotknie nie tylko Polaków, ale też Ukraińców, dla których pracy w Polsce ostatnio było coraz mniej. Tylko w lutym z rynku zniknęło od 30 do 40 proc. ofert, którymi zainteresowani byli obcokrajowcy – nie rozpoczynali oni pracy w naszym kraju, mimo wydanych oświadczeń. Co więcej, z naszych danych wynika, że znacznie zwiększyła się podaż pracy, a czas rekrutacji skrócił się nawet o połowę – mówi Cezary Maciołek, wiceprezes Grupy Progres.

Według Cezarego Maciołka innym ze scenariuszy planowanych w firmach jest redukcja wszelkich nadgodzin. Oferowana będzie praca w systemie 8-godzinnym, na ¾ lub ½  etatu. Co spowoduje wzrost liczby osób zatrudnianych w niepełnym wymiarze godzin. Według Eurostatu w 2018 r. w Polsce stanowili oni 6,2 proc. w grupie wszystkich aktywnych zawodowo – pracowało tak 685 tys. kobiet oraz 315 tys. mężczyzn.

Firmy, które swój biznes opierają na towarach importowanych z Chin, Niemiec, czy Włoch zakładają grupowe urlopy i całkowite wstrzymanie lub ograniczenie produkcji, co wpłynie nie tylko na sytuację pracowników tymczasowych, ale też na tych etatowych. Niestety, to działanie pojawia się w planach rosnącej liczby pracodawców. Szczególnie, że w polskiej gospodarce ok. 40 proc. towarów importowanych z Chin jest wykorzystywanych w procesach produkcyjnych. Bez chińskich komponentów, prace przedsiębiorstw zostaną wyhamowane.

Kolejną z opcji rozważaną w firmach produkcyjnych, które działają na wielu rynkach jest migracja pracowników w ramach jednej organizacji, będą oni wysyłać delegacje tam, gdzie produkcja nie zostaje wstrzymana i pracownicy są potrzebni.

Które branże i regiony są najbardziej zagrożone?

Z danych Grupy Progres wynika, że 5 proc. firm określa koronawirusa jako realny problem. Sektory, których najbardziej on dotyczy to szeroko pojęty przemysł, produkcja, branża odzieżowa, turystyczna oraz budownictwo.  Zjawisko widoczne jest w całej Polsce, jednak w tym momencie powody do niepokoju mogą mieć firmy i pracownicy z województw, w których działa wiele firm z zagrożonych gałęzi gospodarki: pomorskiego, łódzkiego, wielkopolskiego, śląskiego i dolnośląskiego. Tam najczęściej wspomina się o tym, że koronawirus może mieć wpływ na ich sytuację i decyzje dotyczącą kadry.

Niepewny los pracowników

– Bez względu na to, czy wirusa uda się szybko okiełznać czy nie polscy pracodawcy powinni być przygotowani na najgorsze, mieć kilka planów awaryjnych w zależności od rozwoju sytuacji.  Nasi partnerzy biznesowi rzadko pytają o procedury związane z postępowaniem na wypadek pandemii i to w jaki sposób zapewniamy zastępstwo i w jakim czasie. Obecnie koncentrują się na tym jak zachować płynność procesów organizacyjnych oraz przede wszystkim finansową – zaznacza Cezary Maciołek. – Z naszych obserwacji wynika, że wiele firm działających na polskim rynku szuka ratunku u innych dostawców, niż Chiny, Niemcy czy nawet Włosi. Niestety niektórzy chwytają się przysłowiowej brzytwy – przepłacają, podpisują niekorzystne dla nich umowy, a to z pewnością nie wpłynie na polepszenie ich sytuacji. Moim zdaniem optymalnym rozwiązaniem na niepewne czasy powinna być przede wszystkim dobrze zaplanowana elastyczność – zaznacza.

Koronawirus, wbrew pozorom, w zależności od rozwoju sytuacji, może wpłynąć na wzrost popularności pracy tymczasowej – firmy będą bardziej doceniać tę formę współpracy, szczególnie w czasach kryzysowych, w których nie będą w stanie zagwarantować stałego etatu, a bez kadry ich firma nie przetrwa.  Bardziej popularna może stać się również praca zdalna. Obecnie, jak wynika z badania Grupy Progres „Rynek pracy 360 stopni”, 63 proc. polskich firm dopuszcza pracę zdalną. Najczęściej praktykowana jest opcja raz w miesiącu – 34 proc. i kilka razy w miesiącu – 38 proc., raz w tygodniu można pracować zdalnie w 14 proc. firm, tylko zdalnie w 14 proc. organizacji.

Jak dodaje Cezary Maciołek, jeśli wymienione scenariusze zostaną wcielone w życie, a koronawirusa w krótkim czasie uda się opanować to w kwietniu lub maju pojawi się wysoki pik rekrutacyjny. Firmy będą chciały nadrobić straty, poszukiwanie pracowników będzie zintensyfikowane m.in. w branżach produkcyjnej, odzieżowej czy turystycznej. Wtedy może wrócić problem z rekrutacją pracowników i sytuacja znowu odwróci się na ich korzyść.

Grudniowa uchwała Sądu Najwyższego[1] dała ZUS-owi potężny oręż do walki ze świadczeniami pobranymi nienależnie przez pracowników. Tym razem jednak wymierzyła go przeciwko pracodawcom.

Z uchwały Sądu Najwyższego (dalej – SN) wynika, że ZUS zamiast wystąpić o zwrot nienależnie pobranego zasiłku do pracownika, może skierować roszczenie bezpośrednio do płatnika (pracodawcy). Stanowisko wyrażone przez SN może zachęcić organy rentowe do wszczynania postępowań przeciwko przedsiębiorcom, którzy są z reguły łatwiej osiągalni i bardziej wypłacalni niż pracownicy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych konsekwentnie tropi przypadki, w których świadczenia takie jak np. zasiłki chorobowe, są wypłacane pomimo braku podstaw. Zgodnie z przepisami ma to miejsce gdy:

• świadczenia wypłacone są mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
• świadczenia są przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania
  w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.

W praktyce chodzi o sytuacje, w których wypłacany jest zasiłek chorobowy, a w tym samym czasie chory wykonuje pracę zarobkową albo umowa o pracę zawierana jest tylko po to, by zatrudniony mógł korzystać z zasiłku. Ten drugi przypadek jest zbliżony do okoliczności,
w których orzekał Sąd Najwyższy w grudniu ubiegłego roku. Chodziło o umowę o pracę zawartą przez pracodawcę z członkiem jego rodziny. Krótko po podpisaniu umowy opiewającej na wysokie wynagrodzenie, pracownik zaczął często przebywać na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umowa została zawarta dla pozoru – nie miała być wykonywana, stała się natomiast sposobem na uzyskanie świadczenia. Jeśli umowa jest zawarta dla pozoru – aby ukryć rzeczywisty cel jej zawarcia, uznaje się ją za fikcyjną, a w konsekwencji za nieważną. To z kolei powoduje brak podstaw do ubezpieczenia społecznego i wypłaty zasiłku. Dlatego jeśli zasiłek został pobrany, musi być zwrócony.

Do tej pory wśród pracodawców powszechne było przekonanie, że zwrot świadczenia to problem tego, kto z zasiłku korzystał. I faktycznie – ZUS zwykle w pierwszej kolejności dochodził zwrotu od pracownika. Sąd Najwyższy przyjrzał się jednak dokładniej przepisowi zgodnie z którym, jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami obciąża tego płatnika składek lub inny podmiot. Orzekający w siedmioosobowym składzie SN uznał, że organ rentowy (tj. ZUS) jako podmiot zobowiązany do zwrotu świadczenia nienależnie pobranego przez świadczeniobiorcę, może wskazać płatnika składek. Nie ma bowiem przepisów, które narzucałyby ZUS-owi kolejność, w jakiej ma egzekwować należne kwoty.

Omawiana uchwała nie zmienia położenia ubezpieczonych – finalnie nadal obciąża ich obowiązek zwrotu świadczenia. Może natomiast znacząco wpłynąć na praktykę ZUS-u
i zmienić sytuację przedsiębiorców – płatników. Zakład ma teraz zielone światło na to, by żądać zwrotu świadczenia bezpośrednio do przedsiębiorcy (pracodawcy). To z kolei oznacza, że odzyskanie pieniędzy od pracownika stanie się zmartwieniem pracodawcy, a nie jak dotychczas, organu rentowego.

Karolina Kołakowska, adwokat w Kancelarii Brzezińska Narolski Adwokaci (http://bnadwokaci.pl). Ekspert z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz ochrony danych osobowych, trener
i szkoleniowiec.

[1] Uchwała Sądu Najwyższego z 11.12.2019 r., III UZP 7/19.

Z początkiem bieżącego roku minęła pierwsza rocznica planowanego wejścia w życie zapisów ustawy o firmach inwestujących w najem nieruchomości (FINN), czyli tzw. polskich REIT-ach. Niestety, po z górą roku oczekiwania praktycznie nic nie wskazuje na to, by FINN-y miały ujrzeć światło dzienne w przewidywalnej przyszłości. Czy ujrzą je kiedykolwiek?

Wielki znak zapytania

Proces wdrażania na krajowym rynku kapitałowym instytucji REIT, pod rodzimym pojęciem FINN, ruszył już ponad trzy lata temu i doczekał się już trzeciej wersji projektu. Jak tłumaczą eksperci z portalu RynekPierwotny.pl według pierwotnych założeń FINN-y miały inwestować wyłącznie w nieruchomości komercyjne. Następnie dołączono do nich mieszkaniowe, by w końcu, już w najnowszej wersji projektu ustawy z września 2018 roku, pozostawić tylko te ostatnie jako jedyny dopuszczalny cel inwestycyjny polskich REIT-ów.

Ministerstwo Finansów, instytucja odpowiedzialna za ostateczny kształt przedmiotowych przepisów, uzasadniała tego typu decyzję opinią Narodowego Banku Polskiego, który zdecydowanie odrzucił możliwość inwestowania w komercję przez FINN-y. Powodem miałoby być wysokie ryzyko inwestycyjne, wynikające z faktu zdominowania rodzimego rynku nieruchomości komercyjnych przez dużych inwestorów zagranicznych, z którymi ponoć trudno by było konkurować świeżo powołanym podmiotom. A to – zdaniem NBP – mogłoby rodzić niebezpieczeństwo strat nie tylko dla inwestorów, ale co gorsza dla krajowego systemu bankowego, który dla FINN-ów miałby stanowić jedno z głównych źródeł pozyskiwania kapitału.

Wg portalu RynekPierwotny.pl niestety wszystko wskazuje na to, że w jakiejkolwiek opcji FINN-y jako rodzime REIT-y nieprędko ujrzą światło dzienne, o ile ujrzą je kiedykolwiek. Oczywiście samo nasuwa się pytanie, dlaczego projekt rzekomo tak ważnej ustawy trafił na dobre do sejmowej „zamrażarki” w poprzedniej kadencji Sejmu, pomimo wręcz entuzjastycznych ocen i opinii wyrażanych przez rządowych notabli jeszcze na kilka tygodni przed planowanym wejściem w życie przepisów o FINN w styczniu 2019 roku.

Strach przed porażką?

Jedyną sensowną teorią, tłumaczącą zatrzymanie prac ustawodawczych poprzedniej kadencji Sejmu w przedmiotowym przypadku, jest po prostu obawa rządowych gremiów odpowiedzialnych za powstanie ustawy o FINN-ach przed legislacyjną porażką. Czy faktycznie istnieją uzasadnione obawy, że wejście w życie przepisów o firmach inwestujących w najem nieruchomości mogłoby okazać się wizerunkową klapą rządowych decydentów, co gorsza wypadającą w newralgicznym czasie tuż przed ostatnimi wyborami parlamentarnymi?

Zasadniczy problem z FINN-ami, wg przyjętej w projekcie ustawy z września 2018 r. formuły, miałby polegać na tym, że od klasycznych REIT-ów odróżniałoby je to, co w inwestycjach absolutnie najważniejsze, czyli ich dywersyfikacja. Światowe REIT-y inwestują we wszelkiej maści obiekty komercyjne: biurowce, galerie handlowe, magazyny, hotele itp., natomiast mieszkaniówka stanowi margines ich zainteresowań albo wręcz wcale nie jest brana pod uwagę. W przypadku FINN-ów miało być dokładnie odwrotnie – przyjęto regułę inwestowania praktycznie tylko w mieszkania na wynajem, przy niemal całkowitym wykluczeniu obiektów komercyjnych.

Tymczasem jak wiadomo im słabsza dywersyfikacja portfela inwestycyjnego, tym wyższe jego ryzyko. FINN-y byłyby więc typowo rodzimym „wynalazkiem” o podwyższonym ryzyku, a ich wprowadzenie na rynek klasycznym eksperymentem z trudnym do przewidzenia efektem końcowym.

Poza tym wymogi jakie postawiono podmiotom aspirującym do instytucji FINN, czyli przede wszystkim wysoki poziom nieruchomościowych aktywów rzędu minimum 50 mln zł, mógłby ograniczyć wolumen kandydatów do jednej tylko pozycji – Funduszu Mieszkań na Wynajem BGK.

Powrót do korzeni?

Potwierdzeniem wyżej opisanej tezy jest praktycznie jedyny sygnał na przestrzeni kilkunastu miesięcy, jaki w spawie perspektyw FINN dotarł na rynek ze strony gremiów rządowych. Pojawił się on na spotkaniu wiceministra rozwoju Roberta Nowickiego z członkami Polskiej Izby Nieruchomości Komercyjnych, jakie miało miejsce pod koniec ub. roku. Przy tej właśnie okazji wiceminister przyznał, że pomysł inwestowania przez FINN-y jedynie w mieszkania traci na aktualności na rzecz przywrócenia możliwości rozszerzenia ich opcji inwestycyjnych także na nieruchomości komercyjne. Oznaczałoby to swoisty powrót do korzeni, czyli zarówno wcześniejszych założeń ustawowych polskich REIT-ów, jak i wypracowanych przez dekady i sprawdzonych ich standardów światowych.

W tej sytuacji mogłoby się wydawać, że nie ma nic prostszego. Zgodnie z zasadą dyskontynuacji ustawodawca wyrzuca do przysłowiowego kosza nieuchwalony w poprzedniej kadencji projekt ustawy o FINN, a następnie uruchamia procedowanie kolejnego, będącego wynikiem bieżących ustaleń i konsultacji. Sęk w tym, że od trzech już miesięcy nad kwestią polskich REIT-ów zapanowała ponownie cisza, która po raz kolejny potwierdza bardzo słabe perspektywy uruchomienia ich misji w kraju.

Polskich REIT-ów droga pod górkę

Wbrew dość powszechnej opinii o świetlanych perspektywach REIT-ów na rodzimym rynku kapitałowym oraz o ich wręcz zbawiennym znaczeniu dla rozwoju krajowej mieszkaniówki, sprawa zdaje się nie wyglądać aż tak optymistycznie i bezproblemowo.

Wg ekspertów portalu RynekPierwotny.pl przede wszystkim podstawowym warunkiem sukcesu FINN-ów jest w pełni rozwinięty rynek kapitałowy z prężnie działającą giełdą papierów wartościowych. Tymczasem warszawska GPW wydaje się od dłuższego czasu bardziej zwijać niż podlegać pożądanemu rozwojowi. Co szczególnie deprymujące, kategoria tzw. „ulicy”, czyli szerokiej rzeszy inwestorów indywidualnych, ze szczególnym uwzględnieniem drobnych ciułaczy, w praktyce od lat tu nie istnieje.

Gwoździem do trumny zainteresowania giełdą przez przysłowiowego Kowalskiego był kazus GetBacku, który skutecznie wypłoszył resztki inwestorów indywidualnych, dla których warszawska giełda bardziej kojarzy się dziś z kasynem i hazardem aniżeli z cywilizowaną formą inwestowania. Tymczasem bez udziału na odpowiednią skalę giełdowej drobnicy marzenie o powodzeniu projektu wprowadzenia w Polsce REIT-ów może okazać się jedynie mrzonką.

Co gorsza, rodzima historia pośredniego inwestowania w nieruchomości za sprawą certyfikatów krajowych funduszy nieruchomości (tzw. FIZ), a więc podmiotów pod wieloma aspektami analogicznymi do FINN-ów czy REIT-ów, jest o tyle bogata, co zdecydowanie niechlubna. Przez długie lata kojarzyły się one w Polsce głównie z permanentnymi stratami idącymi w dziesiątki procent, co zapewne nie byłoby czynnikiem zachęcającym do inwestycji w udziały FINN, przynajmniej w początkowym okresie ich rynkowej misji.

I wreszcie wbrew pozorom, a nawet zwykłej logice, inwestycje bezpośrednie i pośrednie w nieruchomości to dwie zupełnie różne kwestie, zwłaszcza w warunkach krajowych, będących pochodną mentalności rodaków. Innymi słowy, argument, że wręcz owczy na dziś dzień pęd Polaków do lokowania oszczędności w mieszkania na wynajem jest gwarancją powodzenia spółek FINN na giełdzie, to zdecydowanie błędna kalkulacja, nie mająca wiele wspólnego z rzeczywistością.

Niestety wobec tych wszystkich wątpliwości widoczna dziś awersja rodzimych decydentów do jak najszybszego wprowadzenia w Polsce instytucji REIT-ów wydaje się jak najbardziej uzasadniona i zrozumiała. W tym przypadku ewentualnej porażki legislacyjnej, której skutki trudno byłoby przecenić, nie dało by się bowiem w żaden sposób zamaskować, zbagatelizować czy wytłumaczyć. W takim razie nasuwa się pytanie – jakie są perspektywy wprowadzenia FINN-ów do polskiego prawa w stosunkowo bliskiej perspektywie.

Niestety wygląda na to, że raczej iluzoryczne, i to pomimo bardzo popularnej tezy, że powołanie do życia tego typu podmiotów w kraju jest absolutnie niezbędne, a nawet nieuniknione w przewidywalnej przyszłości.

Autor: Jarosław Jędrzyński, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Czas pierwszych rozliczeń ze skarbówką już za pasem. Do najbliższego poniedziałku 2 marca podatnicy, którzy w minionym 2019 roku wynajmowali mieszkanie, opłacali ryczałt z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub zarabiali jako wspólnicy w spółce, mają czas na rozliczenie się z fiskusem. Adwokat i doradca podatkowy dr Jacek Drosik z Kancelarii Ślązak, Zapiór i Wspólnicy w Katowicach przypomina, że to już ostatni dzwonek na złożenie zeznania podatkowego PIT-28.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, termin na złożenie deklaracji podatkowej o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, mija z końcem lutego. W tym roku jednak ostatni dzień lutego przypada w sobotę, zatem ostateczny termin rozliczenia się z PIT-28 za 2019 rok przesunięty zostaje na najbliższy poniedziałek 2 marca. Rozliczenia można dokonać przez Internet przez system Ministerstwa Finansów, nawet do godz. 23:59 w poniedziałek. Pamiętać jednak należy, że jedynym potwierdzeniem prawidłowo złożonego zeznania podatkowego w formie elektronicznej jest otrzymanie tzw. UPO, czyli Urzędowego Poświadczenia Odbioru. Nie warto więc zostawiać rozliczenia na ostatnie minuty.

Kto musi rozliczyć się na PIT-28?

Do złożenia deklaracji podatkowej PIT-28 zobowiązane są osoby fizyczne, które jako formę opodatkowania uzyskiwanych przychodów wybrały zryczałtowany podatek dochodowy. Do tej grupy należą osoby, które w 2019 roku wynajmowały mieszkanie, nie prowadząc jednak w tym przedmiocie działalności gospodarczej. Z wyjątkiem najmu, w sposób zryczałtowany mogą być również opodatkowane przychody przedsiębiorców – mogą być to osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą lub w formie spółki cywilnej albo jawnej. Należy jednakże w każdym przypadku badać, czy przedsiębiorcy nie zaliczają się do podmiotów wykluczonych z tej grupy przez ustawę (np.  nie mają prawa do ryczałtu przedsiębiorcy osiągających w całości lub w części przychody z tytułu prowadzenia aptek). Ponadto, formularz PIT-28 muszą również składać właściciele nieruchomości, którzy uzyskują przychody z najmu prywatnego lub dzierżawy i zdecydowali się na rozliczenie w formie ryczałtu. Zatem wszyscy rozliczający się z podatku dochodowego w formie ryczałtowej powinni złożyć zeznanie PIT-28.

O czym warto pamiętać?

Składając deklarację podatkową PIT-28 podatnik może rozliczyć się wyłącznie z przychodów opodatkowanych ryczałtem. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody, które opodatkowane są na innych zasadach, powinien złożyć osobne zeznanie podatkowe. Na przykład, osoba uzyskująca dochody z tytułu umowy o pracę oraz dodatkowo wynajmuje mieszkanie, powinna złożyć dwie deklaracje podatkowe – PIT-28 na którym rozliczy najem oraz PIT-37 wynikający ze stosunku pracy. Warto również podkreślić, że zeznania PIT-28 nie można rozliczyć wspólnie z małżonkiem, poza najmem ryczałt uniemożliwia też wspólne rozliczenie na zasadach ogólnych.

Do tej pory inteligentnym tachografom przypisywano głównie rolę poprawy bezpieczeństwa na drodze i walki z plagą manipulacji. Jednak wraz z zatwierdzeniem pakietu mobilności, co najprawdopodobniej nastąpi jeszcze w pierwszej połowie 2020 roku, to rozliczanie płacy minimalnej oraz śledzenie operacji kabotażowych staną się ważnymi funkcjonalnościami tak zwanych smart tacho. Oznacza to, że ponad 36 tysięcy polskich firm, odpowiedzialnych za transport międzynarodowy rzeczy na zasadach komercyjnych[1], stanie przed koniecznością zmierzenia się z nowymi wytycznymi Unii Europejskiej. Jak to będzie wyglądać w praktyce oraz dlaczego tachografy inteligentne nieustannie są ulepszane do coraz to nowych wersji? Na te pytania odpowiada Mateusz Włoch z Inelo.

Pakiet mobilności i zmiana tachografów

Sprawa jest kontrowersyjna. Dlaczego? Po pierwsze, od lipca 2019 roku do stycznia 2020 roku zarejestrowano 13 446 nowych ciągników[2]. Zgodnie z rozporządzeniem 165/2014 z dnia 04.02.2014 r., są to pojazdy z wbudowanym fabrycznie lub montowanym obligatoryjnie smart tacho, czyli najnowszym na rynku urządzeniem cyfrowym rejestrującym czas pracy kierowców zawodowych. Przewoźnicy będą zmuszeni wymienić czytniki w tych samochodach, gdy pojawią się zmienione przepisy unijnego legislatora i producenci stworzą kolejną wersję inteligentnych tachografów. Jak to będzie się odbywać?

Cały proces nastąpi etapowo, ale wydaje się, że dość szybko. Po zatwierdzeniu zmian w prawie transporotowym w ramach pakietu mobilności UE opublikuje przepisy techniczne – wyjaśnia ekspert Inelo. – Przewiduję, że na ten dokument możemy czekać maksymalnie około 12 miesięcy. Po dwóch latach od ustanowienia tych szczegółowych przepisów technicznych – w tym czasie producenci mają stworzyć inteligentny tachograf drugiej generacji – obowiązkowe stanie się montowanie najnowszej wersji rejestratora w fabrycznie nowych pojazdach ciężarowych. Po trzech latach wymóg ten będzie stosowany wobec wszystkich pojazdów ciężarowych, jeżdżących w transporcie międzynarodowym, a po czterech latach będzie trzeba wymienić tachografy inteligentne pierwszej generacji również w tych ciężarówkach, które są wyposażone w smart czytniki cyfrowe obowiązujące od połowy 2019 roku.

Warto przyjrzeć się tej procedurze i czujnie śledzić kolejne kroki europarlamentarzystów w Brukseli, gdyż możliwe, że za pięć lat, aby móc wykonywać jakikolwiek transport międzynarodowy, trzeba będzie dysponować pojazdem wyłącznie z inteligentnym tachografem drugiej generacji.

Kabotaż z pakietem mobilności będzie trudniejszy

Według aktualnych statystyk Eurostat w 2018 roku ciężarówki na polskich tablicach rejestracyjnych przewiozły 16 637 milionów tonokilometrów w ramach operacji kabotażowych. Mimo spadku tego wolumenu aż o 7 proc. w stosunku do 2017 roku, Polska nadal dominuje w kabotażach realizowanych na terenie krajów Wspólnoty. Za nami pozostają między innymi Litwa (3885 mln tkm), Rumunia (3725), Holandia (1862). Niemcy również wykonują takie przewozy, jednak zdecydowanie rzadziej. W 2018 roku przewieźli 1532 mln tkm w granicach innych krajów UE. Jesteśmy liderem Europy, ale nasza pozycja może słabnąć w ciągu najbliższych kilku lat, a po wejściu w życie pakietu mobilności firmy będą musiały się zmierzyć ze zmieniającymi się i niekorzystnymi regulacjami. Dostęp do rynków wewnętrznych państw członkowskich Wspólnoty będzie mocno ograniczony.

Właśnie na tym polu mają również pomóc tachografy inteligentne drugiej generacji. Jak to będzie wyglądać w praktyce? Funkcją rejestratora cyfrowego będzie między innymi automatyczne zapisywanie przekraczania granic, na przykład na podstawie wbudowanych map. Natomiast kierowca będzie miał obowiązek wpisywania momentów rozładunku i załadunku. W jakim celu? Będzie to jednoznaczna informacja dla inspektorów, czy kierujący pojazdem ciężarowym przejechał przez państwo unijne tranzytem czy zrealizował transport międzynarodowy, czy może kabotaż – wyjaśnia Mateusz Włoch z Inelo. – Dodatkowo, te dane wskażą, jak długo pracownik przebywał w podróży służbowej w danym kraju i jakie z tego tytułu należy mu się wynagrodzenie minimalne. W przyszłości kontrolerom z pewnością pomoże także system elektronicznych listów przewozowych. Ten projekt jest obecnie rozwijany i będzie procedowany w Parlamencie Europejskim. Przedsiębiorcy zaoszczędzą czas dzięki automatyzacji przesyłania danych, a inspekcje zyskają dostęp do szczegółowych informacji o rodzaju przewozu i jego realizacji. Zmiany mają służyć usprawnianiu pracy urzędników oraz wdrażaniu nowych regulacji odnośnie płac minimalnych i kabotażu w czasie, gdy zacznie obowiązywać pakiet mobilności – dodaje ekspert.

Tachografy w busach

W nowej sytuacji znajdą się także przewoźnicy, dysponujący flotą busów. Według najnowszych informacji, od 1 lipca 2026 roku każdy pojazd w DMC do 3,5 tony ma mieć na pokładzie tachograf inteligentny. Będzie to już rejestrator drugiej generacji. Tym samym samochody transportu lekkiego mają być obligatoryjnie wyposażone w takie samo urządzenie do rejestrowania czasu pracy kierowców, jak kierujący tirami. W branży przewozów międzynarodowych to prawdziwa rewolucja, gdyż dopiero pakiet mobilności może uregulować kontrowersyjną wśród transportowców kwestię inteligentnych tachografów w busach. To okaże się niebawem. Kolejne i prawdopodobnie ostatnie dwa posiedzenia
– Rady UE i PE w sprawie zmieniającego się prawa transportowego odbędą się przypuszczalnie w pierwszej połowie 2020 roku.

[1] Dane m.in. GITD, CEIDG/KRS

[2] Dane PZPM, www.pzmp.org.pl

Obecnie zmianami na rynkach finansowych w głównej mierze sterują wieści dotyczące epidemii koronawirusa, który wywołuje chorobę COVID-19.

Początek minionego tygodnia przyniósł pewną poprawę nastrojów w kontekście koronawirusa i wydawało się, że sytuacja na rynkach przynajmniej częściowo zaczyna powracać do normalności. Tempo wzrostu zakażeń oraz liczba nowych zgonów powiązanych z koronawirusem uległy obniżeniu (Wykres 1). W momencie pisania tego raportu na świecie odnotowano około 82 tys. przypadków zakażeń wirusem w 50 krajach (wzrost o ok. 7 tys. w relacji do poprzedniego tygodnia). W konsekwencji śmierć poniosło nieco ponad 2,8 tys. osób (wzrost z poziomu ok. 1,9 tys.).

Wykres 1: Potwierdzone przypadki zakażeń koronawirusem [na świecie i w Chinach] [skala logarytmiczna] (22/01/20 – 26/02/20)

Źródło: WHO Data: 26/02/2020

Kluczową kwestią, która zaniepokoiła inwestorów w ostatnich dniach, był istotny skok liczby zakażeń koronawirusem poza granicami Chin. 18 lutego liczba przypadków w krajach innych niż Chiny wynosiła około tysiąca. Do 27 lutego liczba ta wzrosła ponad trzykrotnie, a w ostatni weekend obserwowaliśmy wzrost zakażeń i zgonów z tytułu koronawirusa m.in. w Korei Południowej, Włochach i Iranie. Liczba przypadków zarejestrowanych poza Chinami w ostatnim czasie wzrosła do ponad 3300 (Wykres 2), co stanowi około 4,1% przypadków zarejestrowanych na świecie. Wzrost ten jest niebagatelny, zważywszy na to, że wcześniej nie przekraczał on 1%.

Wykres 2: Potwierdzone zakażenia koronawirusem [poza Chinami] [skala logarytmiczna] (22/01/20 – 26/02/20)

Źródło: WHO Data: 26/02/2020

Na nowe doniesienia związane z zakażeniami poza Chinami negatywnie reagowały szczególnie rynki akcji, w tym kluczowe amerykańskie indeksy giełdowe. Indeksy Dow Jones Industrial Average oraz S&P 500 od początku tygodnia straciły około 6%. Istotnego spadku doświadczył również indeks Shanghai Composite, aczkolwiek zdołał on odrobić część ostatnich strat.

Reakcja rynku walutowego była bardziej „uporządkowana”. Do wzrostów powrócił jen japoński, ponownie zachowując się jak waluta safe haven. Wygląda na to, że inwestorzy dość szybko zapomnieli o bardzo słabych danych o PKB Japonii w czwartym kwartale 2019 r. Ze względu na istotny wzrost liczby zakażeń notowanych w Korei Południowej, istotnej deprecjacji doświadczył południowokoreański won. Spadki notowały również waluty rynków wschodzących, takie jak polski złoty. Juan chiński z kolei zdołał się ustabilizować, a nawet odrobić część strat w relacji do dolara amerykańskiego. Kurs USD/CNY obecnie utrzymuje się nieznacznie powyżej poziomu 7,0.

Wykres 3: Indeksy Dow Jones Industrial Average & S&P 500 (2020)

Źródło: Refinitiv Data: 26/02/2020

W jaki sposób epidemia wpływa na światową gospodarkę?

Ograniczone publikacje makroekonomiczne opublikowane dotychczas nie pozwalały na oszacowanie pełnego wpływu koronawirusa na światową gospodarkę. Styczniowe odczyty indeksów PMI dla przemysłu Chin opisujące aktywność biznesową w sektorze pokazały spadki w relacji do poprzedniego miesiąca, sugerując lekkie pogorszenie sytuacji gospodarczej w Chinach (Wykres 4). Niemniej warto zwrócić uwagę, że obawy związane z koronawirusem zaczęły wyraźnie rosnąć dopiero pod koniec okresu, który obejmują dane.

Wykres 4: Indeksy PMI dla Chin (2016 – 2020)

Źródło: Refinitiv Datastream Data: 25/02/2020

Patrząc na dane spoza Azji, publikacje odczytów aktywności w istotnej części gospodarek wypadały dość dobrze – tak było przynajmniej na Starym Kontynencie. Ostatni odczyt indeksów PMI dla strefy euro pokazał ich stabilizację. W lutym wskaźnik dla sektora usług wzrósł, osiągając poziom 52,8 pkt – wyższy poziom odnotowano w sierpniu ubiegłego roku. Wskaźnik dla sektora przemysłu, którego poziom w większym stopniu zależy od kształtowania się popytu zewnętrznego, osiągnął najwyższy poziom od roku i obecnie (49,1 pkt) znajduje się stosunkowo blisko poziomu 50 pkt, który oddziela ekspansję od kurczenia się sektora. Większość wzrostu wskaźnika miała związek z nowymi zamówieniami i zatrudnieniem, odnotowano jednak problemy związane z łańcuchami dostaw. Dane dotyczące kolejnego miesiąca zostaną opublikowane 24 marca. Wtedy będziemy w stanie lepiej ocenić wpływ koronawirusa na przedsiębiorstwa w strefie euro.

Co czeka gospodarki Azji?

Mimo fali ponurych nagłówków z całego świata, jakie pojawiły się w ostatnich dniach, podtrzymujemy pogląd, że wpływ epidemii koronawirusa na rynki finansowe w długim terminie będzie ograniczony, a negatywne skutki ekonomiczne okażą się tymczasowe.

Na negatywny wpływ epidemii koronawirusa w krótkim terminie najbardziej narażone mogą być kraje, których gospodarki uzależnione są od popytu z Chin, a zatem m.in. Korea Południowa (gdzie 25% eksportu trafia do Chin), czy Japonia (20%).  Sądzimy, że całkiem prawdopodobne jest, że Japonia doświadczy recesji w pierwszym kwartale roku po ostrym, 6,3-procentowym spadku w ujęciu zanualizowanym odnotowanym w czwartym kwartale 2019 r., który w sporej części miał związek z ostatnią podwyżką podatku od sprzedaży. W przypadku Chin za niemal pewne można uznać, że w pierwszym kwartale br. wzrost spowolni, jednak obniżenie przez agencję S&P prognozy wzrostu gospodarki kraju do 5% w 2020 r. uważamy za przesadną reakcję. Kluczową publikacją jaką poznamy w najbliższym czasie i swoistym testem dla CNY, będzie sobotnia publikacja oficjalnych danych PMI za luty, które naszym zdaniem niemal na pewno wskażą na spowolnienie.

Oczekujemy jednak, że średni i dłuższy termin przyniosą poprawę sytuacji, po tym, jak obawy związane z wirusem zaczną ustępować – podobnie jak miało to miejsce w przypadku epidemii wirusa SARS. Tempo ożywienia gospodarczego, naszym zdaniem, będzie zależeć od tego, jak długo zostaną utrzymane środki mające na celu powstrzymanie dalszej ekspansji koronawirusa. Część z nich została już poluzowana, niemniej większość nadal pozostaje w mocy. Jeżeli dane ekonomiczne ulegną pogorszeniu, możliwe jest również rozluźnienie polityki pieniężnej ze strony banków centralnych w Azji. Banki powinny mieć możliwość rozluźnienia swojej polityki w kolejnych miesiącach i wsparcia gospodarek regionu poprzez wprowadzenie na rynek dodatkowej płynności. Ludowy Bank Chin już podjął tego typu działania. Sądzimy, że w przypadku krajów Azji istnieje również możliwość wsparcia ze strony polityki fiskalnej, które mogłoby złagodzić tymczasowe skutki epidemii koronawirusa. Za przykład takich działań może służyć ogłoszona w tym tygodniu decyzja Hongkongu o wprowadzeniu pakietu pomocowego w wysokości 120 mld dolarów hongkońskich.

Co może stać się później?

Pozostajemy ostrożni, ale też stosunkowo optymistyczni w kontekście wpływu epidemii na światową gospodarkę i rynki finansowe w średnim terminie. Warto zwrócić uwagę, że o ile liczba ofiar śmiertelnych w związku z koronawirusem nadal rośnie, obecnie zaledwie 57 z nich (2%) odnotowano poza Chinami, większość (94,3%) natomiast jest skoncentrowana w prowincji Hubei. Wygląda na to, że nowe przypadki zakażeń w Chinach osiągnęły szczyt (Wykres 5), a wzrost liczby wyzdrowień przyspieszył. Przy okazji naszego poprzedniego raportu z 11 lutego wskazywaliśmy, że stosunek wyzdrowień do zgonów był wówczas bliski 4:1. Obecnie jest to niemal 12:1, co oznacza, że do tej pory wyzdrowiało około 40% osób zakażonych wirusem.

Wykres 5: Nowe przypadki zakażenia koronawirusem – zmiana dzienna [Chiny] (23/01/20 – 26/02/20)

Źródło: Worldometer Data: 26/02/2020

Wykres 6: Nowe przypadki zakażenia koronawirusem – zmiana dzienna [wyłączając Chiny] (23/01/20 – 26/02/20)

Źródło: Worldometer Data: 26/02/2020

W związku z powyższym, nie widzimy powodów, aby popadać w panikę, ani nie spieszymy się z wprowadzaniem zmian do naszych obecnych prognoz walutowych. Nadal sądzimy, że waluty rynków wschodzących powinny doświadczyć aprecjacji, po tym, jak zniknie niepewność związana z koronawirusem. Niemniej będziemy nadal obserwować codzienne doniesienia dotyczące liczby zakażeń i pozostałe statystyki w celu wychwycenia sygnałów sugerujących zmianę sytuacji na froncie walki z koronawirusem. Cały czas wyczekujemy również na kolejne odczyty globalnych indeksów PMI oraz twardych danych z Chin, aby ocenić skalę wpływu koronawirusa na stan gospodarki światowej.

*zgodnie z danymi Worldometer (worldometers.info)

Autorzy: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk – analitycy Ebury

Obowiązki spoczywające na podatniku podatku od nieruchomości w przypadku zdarzeń mających wpływ na wysokość opodatkowania podatkiem od nieruchomości w ciągu roku.

Osoby fizyczne oraz prawne, u których w ciągu roku wystąpiły okoliczności wpływające na podatek od nieruchomości, mają szereg obowiązków związanych z prawidłowym zadeklarowaniem i rozliczeniem podatku. Informacje przekazywane czy deklarowane organom podatkowym powinny być pełne i zgodne ze stanem faktycznym. Brak poinformowania organów podatkowych w terminie lub nieujawnienie istotnych okoliczności podlegają pod surowe przepisy kodeksu karnoskarbowego oraz regulacje dotyczące odsetek. W niektórych przypadkach organy podatkowe mogą nawet wydłużyć okres przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zasady ogólne

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej „pod. opłat. lok.”) obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia kolejnego miesiąca po dacie zdarzenia. Innymi słowy, jeżeli podatnik nabył nieruchomość w maju, wówczas obowiązek podatkowy powstaje w czerwcu. Powyższa zasada wydaje się prosta do interpretacji, jednak co w sytuacji, gdy podatnik nabywa niedokończoną inwestycję? Wyrok w dniu 5 września 2019 r. w podobnej sprawie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. I SA/Sz 127/19, który wskazał, że zasadniczo nabycie już istniejącego budynku (jego części) rozstrzyga o powstaniu obowiązku podatkowego.

Inna reguła obowiązuje w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy związany jest z okolicznością istnienia budynku lub budowli albo ich części. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa budynku lub budowli została zakończona albo rozpoczęto jej użytkowanie. Przepis ten budzi wiele kontrowersji w szczególności w zakresie momentu zakończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania. Przykładowo WSA w Gliwicach w wyroku z 23 maja 2019 r., sygn. I SA/Gl 1334/18, wskazał, że przesądzającym momentem jest rozpoczęcie faktycznego użytkowania budynku, niezależnie od spełnienia formalnych kryteriów wynikających z prawa budowlanego.

Z kolei zgodnie z treścią art. 6 ust. 3 pod. opłat. lok. w sytuacji, gdy w trakcie roku podatkowego miało miejsce zdarzenie mające wpływ na wysokość podatku od nieruchomości, jak np. zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości, podatek ulega odpowiednio podwyższeniu lub obniżeniu, poczynając od pierwszego dnia kolejnego miesiąca. Zmiana przeznaczenia może być różnego rodzaju. Przykładowo w ciągu roku może nastąpić zmiana z wynajmu mieszkalnego na wynajem nieruchomości na sklep, a później wynajem dla partii politycznej.

Co do zasady obowiązek podatkowy wygasa wraz z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeżeli ma to miejsce w trakcie roku, obowiązek podatkowy określa się proporcjonalnie.

Obowiązki podatnika – osoby fizyczne

Jeżeli wystąpi jedna z powyższych sytuacji, niezbędne jest podjęcie przez podatnika odpowiednich działań. W przypadku podatku od nieruchomości inne regulacje obowiązują w zakresie osób fizycznych, inne w przypadku osób prawnych. W przypadku osób fizycznych – mają one 14 dni na zgłoszenie do właściwego organu podatkowego informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych na formularzu IN-1. Termin liczy się od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających zmianę.

Należy zaznaczyć, że w takim zgłoszeniu podatnik powinien wskazać i ujawnić wszystkie niezbędne dane do ustalenia wysokości zobowiązania i to jego obowiązkiem jest aktualizowanie tych informacji w ciągu roku (wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2018 r., sygn. I SA/Po 615/18). Powyższe nie oznacza konieczności corocznego składania takich informacji, lecz jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności powodujących zmianę zasad opodatkowania. Po otrzymaniu informacji od podatnika organ podatkowy wyda decyzję w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości. Warto zaznaczyć, że obowiązek ujawnienia wszystkich danych dotyczących nieruchomości jest bardzo istotny i powinien być skrupulatnie wypełniony przez podatnika, gdyż w niektórych sytuacjach może prowadzić do wydłużenia okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przykładowo NSA w wyroku z 14 czerwca 2018 r., sygn. II FSK 3484/17, orzekł, że „okres przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości może ulec przedłużeniu do 5 lat, w wypadku wystąpienia określonych uchybień realizacji obowiązków dokumentacyjnych podatnika, o których mowa w art. 68 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Należy do nich nieujawnienie przez podatnika wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego”.

Obowiązki podatnika – osoby prawne

Więcej obowiązków w związku z zaistnieniem zmiany w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w trakcie roku mają osoby prawne, jednostki organizacyjne i spółki niemające osobowości prawnej.

W przypadku wystąpienia w ciągu roku zdarzenia powodującego wygaśnięcie lub powstanie obowiązku podatkowego podatnik będący osobą prawną powinien złożyć w ciągu 14 dni od daty zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku deklarację na podatek od nieruchomości na dany rok. Ewentualnie, jeżeli zmiana dotyczyła np. przeznaczenia nieruchomości, podatnik powinien skorygować uprzednio złożone deklaracje. Ponadto zgodnie z zasadą samoobliczenia podatku występującą w przypadku osób prawnych, powinny one obliczyć i wpłacić na odpowiedni rachunek organu podatkowego należny podatek w terminie do 15 miesiąca (w styczniu do 31).

Należy zaznaczyć, że w przypadku wystąpienia współwłasności nieruchomości pomiędzy osobą fizyczną i prawną zastosowanie znajdą reguły dotyczące osób prawnych. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy grunt jest wykorzystywany pod działalność, czy nie, ponieważ zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 maja 2019 r., sygn. I SA/Rz 1199/18, decydującym czynnikiem jest jego posiadanie (własność) przez osobę prawną.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Euler Hermes, globalny ubezpieczyciel należności handlowych, zbadał sytuację firm w Polsce pod względem niewypłacalności*. Kluczowe wnioski:

• W styczniu 2020 roku w oficjalnych źródłach (Monitorach Sądowych i Gospodarczych) opublikowano informację o 84 niewypłacalnych firmach wobec 98 w 2018, o 14% mniej niż przed rokiem
• Skala zmian pochodną spadku (styczeń r/r) ich liczby w kluczowych branżach jak budownictwo (-10), handel (-5) czy transport (-2)
• Niestety, w usługach liczba niewypłacalności pozostała na relatywnie wysokim w skali miesiąca poziomie (20 firm)
• 30% wzrost liczby niewypłacalności firm produkcyjnych, najwyższa ich liczba od 7 lat (32 w styczniu 2013 roku)
• Produkcja art. inwestycyjnych bardziej ryzykowna od produkcji art. konsumpcyjnych (11 vs. 19 niewypłacalności), chociaż…
• Niewypłacalność 6 producentów i przetwórców żywności w skali miesiąca świadczy o trudnym okresie w wielu sektorach przemysłu spożywczego

Tomasz Starus, Członek Zarządu Euler Hermes odpowiedzialny za ocenę ryzyka komentuje: Czy odczyt z początku roku może świadczyć o odwróceniu trendu i po 4 latach wzrostu lub ostatnio utrzymywania się liczby niewypłacalności na wysokim poziomie ich liczba zacznie wreszcie spadać? Odpowiedź dadzą dopiero kolejne miesiące, ale od razu można zauważyć, że mówimy bardziej o efekcie statystycznym, niż o rzeczywistej poprawie. Kilka lat wzrostu ryzyka niewypłacalności w Polsce sprawiło, że nawet 14% spadek r/r za okres jednego miesiąca cofa nas najwyżej o rok, do poziomu z 2018 roku, który nie był w tym względzie łaskawy dla firm, a już na pewno nie był rokiem hossy pod kątem ich płynności finansowej i w efekcie – niewypłacalności.

O ile wyniki budownictwa w końcówce roku były nienajgorsze (pomimo tego, iż cały 2019 sprawił jednak zawód, biorąc pod uwagę oczekiwania na rynku), a uruchamiane nowe inwestycje zaowocowały bieżącym dopływem gotówki do branży, to trudno wskazać podobną przyczynę w transporcie, która uzasadniałaby zmniejszenie w nim liczby niewypłacalności, nawet tak nieznaczne. O braku odbicia w transporcie świadczą m.in. malejące zakupy ciężkich zestawów transportowych (zresztą to tendencja ogólnoeuropejska), których w styczniu sprzedano w Polsce mniej, niż np. w Holandii.

Handel dyskontował jeszcze zwiększenie programów socjalnych w ubiegłym, wyborczym roku (500+ na pierwsze dziecko, transfery dla emerytów), chociaż aktualne odczyty poziomu konsumpcji wskazują, że impuls ten może być krótkotrwały.

Przemysł – ryzyko wzrosło, zwłaszcza w produkcji art. inwestycyjnych, części i komponentów

Wzrost liczby niewypłacalności w przemyśle o 30% r/r nie ma jednej przyczyny, wskazać można ich kilka – zależnie od rodzaju produkcji. Producenci art. inwestycyjnych, których niewypłacalności w styczniu były prawie dwukrotnie liczniejsze (19) niż tych konsumpcyjnych (11) byli tym razem względnie mało zróżnicowaną grupą. Ich profil produkcji to różnego rodzaju części i konstrukcje metalowe oraz dostarczanie rodzaju maszyn dla przemysłu i obsługa procesów inwestycyjnych. Ponowne spowolnienie inwestycji przedsiębiorstw w ostatnim czasie nie pozostało więc bez echa. Dobre wyniki eksportu ogółem nie muszą zaś świadczyć o równomiernym utrzymywaniu się popytu na wszystkie grupy towarowe – dostawcy części musieli odczuć m.in. spowolnienie aktywności przemysłu w Niemczech.

Czy na tym tle sektor produkcji art. konsumpcyjnych, odpowiadający za 1/3 niewypłacalności przemysłu jest w zdecydowanie odmiennej kondycji? Na pewno nie ta część, która zajmuje się produkcją i przetwórstwem żywności. Pomimo utrzymującego się wysokiego popytu wewnętrznego jak i eksportowego aż 6 niewypłacalności w skali miesiąca potwierdza duży problem z utrzymaniem marż, rentownością pogłębianych przez różne chwilowe czynniki (ASF, susza, ptasia grypa etc.).

Jak dodaje Tomasz Starus: Wspomniane problemy i spowolnienie przekładające się na liczbę niewypłacalności nie miały jak dotąd związku z koronawirusem i jego skutkami dla gospodarki. Zanim więc polski przemysł doczekać się może odbicia w europejskiej produkcji przemysłowej, której jest częścią w łańcuchu dostaw, spodziewać się może pogłębienia sygnalizowanych tendencji na skutek wspomnianej epidemii. Polski przemysł nie jest samowystarczalny, co jest efektem rosnącej specjalizacji i udziału w globalnym łańcuchu dostaw – tak jak przemysł w innych krajach korzysta z importowanych komponentów, m.in.; elektronicznych i elektrycznych z Dalekiego Wschodu czy z innych krajów europejskich, które też wykorzystują podstawowe półprodukty z całego świata. Mowa tutaj o elektronice w produkcji części samochodowych, artykułów AGD ale też o tekstyliach i półproduktach do produkcji odzieży, obuwia i artykułów wyposażenia wnętrz. Zaraz po problemie dostępności półproduktów i części pojawi się kwestia popytu na wyroby polskich producentów – jego redukcji w odpowiedzi na zakłócenia w łańcuchach dostaw czy z powodu upadłości wielu firm nieprzygotowanych na takie zakłócenia produkcji i sprzedaży…

* Niewypłacalności obejmują niezdolność do regulowania zobowiązań wobec dostawców, skutkującą upadłością bądź którąś z form postępowania restrukturyzacyjnego.

W 2019 roku ZUS przeprowadził ponad 574 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. W porównaniu z 2018 rokiem liczba ta wzrosła o niemal 78 tys. W ubiegłym roku wydano prawie 40 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych na łączną kwotę przeszło 37,4 mln zł. Natomiast 12 miesięcy wcześniej takich rozstrzygnięć było o ponad 7 tys. mniej, w sumie na 31,2 mln zł. Zdaniem ekspertów, kontroli będzie coraz więcej, bo widoczny jest m.in. problem nadużywania L4.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ciągu ubiegłego roku przeprowadził 574,1 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. To o blisko 78 tysięcy więcej niż w 2018 roku, kiedy było ich 496,3 tys. Skala działań w 2019 roku była podobna do tej w 2015 roku (584,1 tys.) i w 2016 roku (569,5 tys.).

– ZUS ma ustawowy obowiązek kontrolować zarówno prawidłowość orzekania o niezdolności do pracy, jak i wykorzystania zwolnień lekarskich. System ubezpieczeń społecznych jest tworzony i finansowany przez obywateli oraz zasilany z naszych składek. Instytucja, której powierza się zarządzanie tymi środkami, musi kontrolować ich wydatkowanie – komentuje Paweł Żebrowski, rzecznik ZUS-u.

Natomiast Wojciech Bociański, ekspert BCC ds. służby zdrowia, podkreśla, że takie kontrole są konieczne. I zaznacza, że w Polsce pacjenci za łatwo dostają zwolnienia. Z kolei jak przekonuje Robert Lisicki, dyrektor Departamentu Pracy w Konfederacji Lewiatan, większe zaangażowanie ZUS-u w tej kwestii to wyjście naprzeciw postulatom zgłaszanym przez pracodawców. Oni mają poczucie, że pewien odsetek zwolnień jest nie do końca zasadnych albo wykorzystywanych niezgodnie z zaleceniami lekarza.

– Wśród pracowników można zaobserwować tendencję wzrostową do korzystania ze zwolnień. To oczywiście problem dla gospodarki, ale przede wszystkim dla pracodawców w zapewnieniu efektywności prowadzonej działalności. Jednak, chcąc podejść do tej kwestii globalnie, należałoby zweryfikować, na jakie jednostki chorobowe wystawiane są zaświadczenia o czasowej niezdolności – mówi Sławomir Jagieła, ekspert BCC ds. systemu ochrony zdrowia.

Według Pawła Żebrowskiego, wprowadzenie elektronicznych zwolnień ułatwiło monitorowanie sytuacji. W zasadzie każdy może być skontrolowany, ponieważ ZUS typuje osoby losowo. Jednak kontroli podlegają przede wszystkim osoby, które często korzystają z kolejnych krótkotrwałych zwolnień lekarskich od różnych lekarzy albo zwolnień długoterminowych, a także osoby, które kiedyś musiały zwrócić zasiłek, bo korzystały z niego nieprawidłowo.

– Konfederacja Lewiatan wspierała wprowadzenie e-zwolnień. Uważaliśmy bowiem, że to rozwiązanie przyczyni się do lepszego monitorowania rynku i już widać efekty. Pracodawcy ponoszą spore koszty w wyniku niecelowego wykorzystywania L4 przez pracowników. To dezorganizuje pracę – dodaje dyrektor Lisicki.

W ubiegłym roku ZUS wydał 39,9 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych na łączną kwotę przekraczającą 37,4 mln zł. Dla porównania, 12 miesięcy wcześniej statystyki te wyniosły odpowiednio 32,6 tys. oraz 31,2 mln zł. Zdaniem Wojciecha Bociańskiego, nie są to duże pieniądze dla ZUS-u, zwłaszcza przy kosztach, które na bieżąco ponosi. Większe znaczenie ma to dla gospodarki i pracodawców, którzy czasowo tracą pracowników.

– Nie tylko ZUS dokonuje kontroli. Ma do tego prawo każdy pracodawca, który zatrudnia więcej niż 20 osób. Upoważnieni pracownicy firmy mogą sprawdzić, w jaki sposób pracownik wykorzystuje swoje zwolnienie lekarskie. Taka weryfikacja odbywa się w czasie wizyty w domu zatrudnionego – informuje Paweł Żebrowski.

Natomiast zdaniem Roberta Lisickiego, przeprowadzenie kontroli przez pracodawcę jest dodatkowym wyzwaniem, zwłaszcza dla jego służb kadrowych. Tu pojawiają się problemy związane z weryfikacją sposobu wykorzystywania zwolnienia, ponieważ tak naprawdę kluczowe są wskazania lekarza, tym bardziej że nasila się problem chorób psychicznych. Do Konfederacji Lewiatan sporadycznie docierają głosy o takich kontrolach. Według eksperta, odbywają się one w przypadkach, w których firmy mają poczucie, że są jawnie oszukiwane przez pracownika.

– Uważam, że kontroli przeprowadzanych przez ZUS będzie coraz więcej. I prawdopodobnie wzrośnie też skuteczność takich działań. Już pomaga w tym system elektronicznych zwolnień. To powinno zdyscyplinować nieuczciwych pracowników – zaznacza Wojciech Bociański z BCC.

Z kolei Sławomir Jagieła prognozuje wzrost decyzji wstrzymujących wypłatę zasiłków chorobowych. Zdaniem eksperta, stanie się tak z powodu uszczelniania systemu oraz nadużywania wydawania L4. Ale problemem jest też spadek efektywności ekonomicznej każdego zakładu pracy, co ma przełożenie na krajową gospodarkę.

• Krajowy rynek marketingu w wyszukiwarkach w 2020 roku ma osiągnąć wartość ponad 2 mld złotych, odnotowując coroczny wzrost o 6,1 procent[1].
• Tylko dwie trzecie firm w Polsce wykorzystuje Internet do pozyskiwania nowych klientów lub reklamowania swoich usług[2].
• Polscy specjaliści są cenieni na świecie, czego dowodem jest m.in. ich uczestnictwo w jury międzynarodowych konkursów.
• Ekspertów od pozycjonowania można spotkać na semKRK #14 – wydarzeniu organizowanym przez DevaGroup, które odbędzie się 6 marca w krakowskim Muzeum Manggha.

Przedsiębiorstwa w Polsce coraz częściej korzystają z możliwości plasowania reklam oraz pozycjonowania strony w wynikach wyszukiwania. Krajowy rynek marketingu w wyszukiwarkach (search advertising) w tym roku osiągnie wartość ponad 2 mld złotych, a przeciętne wydatki na reklamę w przeliczeniu na jednego użytkownika Internetu wzrosną do 71 PLN[3].

– Mimo rosnącej wiedzy o nowych narzędziach reklamowych, wiele firm wciąż nie wykorzystuje w pełni marketingu online w swojej codziennej pracy. Tylko dwie trzecie przedsiębiorstw w Polsce używa Internetu do pozyskiwania nowych klientów lub reklamy[4] – zauważa Krzysztof Marzec, CEO DevaGroup. – Jedną z przeszkód może być brak wiedzy czy doświadczenia. Pierwsze kroki w branży można stawiać, zdobywając wiedzę z poradników o marketingu w wyszukiwarkach lub na wydarzeniach skupiających specjalistów z całej Polski.

Najlepszym miejscem do rozpoczęcia takiej nauki w najbliższym czasie będzie semKRK #14 organizowane przez DevaGroup, które odbędzie się 6 marca w Krakowie. Wydarzenie poświęcone tematyce marketingu w wyszukiwarkach oraz analityki skupi specjalistów z całej Polski. Eksperci będą się dzielić m.in. wiedzą na temat Google Ads, Google Search Console, planowania struktury serwisu, linkowaniu oraz pozycjonowania.

Wydarzenie poprowadzi Krzysztof Marzec, ekspert z prawie 15-letnim doświadczeniem w branży marketingowej i jeden z polskich specjalistów docenianych globalnie. W nadchodzącej edycji prestiżowego konkursu European Search Awards będzie pełnił funkcję Head Judge na Polskę, został także nominowany do grona sędziów w Global Search Awards. W Krakowie Marzec będzie dzielił się m.in. wiedzą z zakresu tworzenia reklam zoptymalizowanych pod Google Ads. Na semKRK #14 wystąpią również m.in.: Anna Karczewska (When.pl), Paweł Rabinek (Redseo), Sebastian Heymann (EACTIVE #wiemyjak), Michał Suski (Surfer SEO), Kamil Demidowski (Fox Strategy), Monika Kołodziejczyk (ThinkDigital), Albert Czajkowski (Czajkowski.Consulting).

– Wartość branży rośnie średnio o 6,1 procent rocznie[5] – rośnie również jej konkurencyjność. Jednocześnie rzeczywistość, z którą pracujemy, codziennie się zmienia – wyszukiwarki nieustannie wprowadzają nowe funkcje czy zasady, które wpływają na pozycjonowanie stron – komentuje Krzysztof Marzec. Zdaniem eksperta, w tak dynamicznej branży kluczem do osiągnięcia sukcesu są trzy podstawowe zasady:

1. Wieloaspektowe podejście do kampanii

Często słyszy się o kampaniach, których sukces oparł się na wykorzystaniu wyłącznie jednego mechanizmu związanego z pozycjonowaniem. Zarówno sędziowie w konkursach branżowych, jak i klienci częściej jednak doceniają kompleksowe podejście do wyzwań. To oznacza wykorzystanie różnorodnych metod pozycjonowania oraz reklamy, bez ograniczania się tylko do jednej z nich.

2. Poszukiwanie opinii z zewnątrz

Częste dyskusje z osobami z branży i networking na branżowych wydarzeniach umożliwiają spojrzenie „z zewnątrz” na nasze działania. Dlatego wydarzenia w rodzaju semKRK stanowią niezwykle cenną okazję dla osób, które chcą rozwiać swoje wątpliwości dotyczące danej kampanii czy porozmawiać z ekspertami na temat prowadzonych przez nich działań.

3. Nieustanne poszerzanie wiedzy

W tak dynamicznie zmieniającej się branży nieustanne poszerzanie swojej wiedzy jest konieczne. Oprócz śledzenia najnowszych wiadomości, warto również bywać na wydarzeniach dla specjalistów, aby wymienić doświadczenia. W ten sposób można nie tylko nawiązać ważne kontakty, ale również odkryć nowe sposoby na optymalizację prowadzonych działań czy poznać nowe narzędzia przydatne w codziennej pracy marketingowca.

[1] Search advertising, Statista

[2] Reasons why businesses use internet in Poland 2019, Statista

[3] Search advertising, Statista

[4] Reasons why businesses use internet in Poland 2019, Statista

[5] Search advertising, Statista

Koronawirus czyni szkody nie tylko w świecie fizycznym, ale i w tym wirtualnym. Postępujący strach przed szerzącą się epidemią wykorzystują skutecznie oszuści działający w sieci. Oferują oni „szczepionki” przeciw wirusowi bądź maski ochronne w fałszywych sklepach internetowych. Widoczne są też próby wyłudzania danych bądź pieniędzy w ramach phishingu, a także masowe udostępnianie fake newsów. Jak chronić się przed aktywnością cyberprzestępców?

Epidemia koronawirusa, zapoczątkowana w środkowych Chinach na początku grudnia, rozprzestrzenia się w błyskawicznym tempie. Według najnowszych doniesień, obecność wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono już w ok. 30 krajach na całym świecie. Szerzącej się epidemii towarzyszy coraz więcej fałszywych bądź mylących informacji pojawiających się w sieci. Napędzają one panikę i strach wśród społeczeństwa, co jest chętnie wykorzystywane przez internetowych oszustów.

Maski typu anty-koronawirus i fałszywe szczepionki

Jedną z odczuwalnych w ostatnich tygodniach oznak obawy przed szalejącym wirusem są masowo wykupywane maseczki ochronne. Ich ceny wzrosły, praktycznie z dnia na dzień – nawet dziesięciokrotnie! Problem z zaopatrzeniem w maski ma coraz więcej hurtowni i aptek, co chętnie wykorzystują sprzedawcy na portalach aukcyjnych. Produkt ten, dostępny zwykle za kilka złotych, potrafi osiągać na Allegro ceny niemal 200 zł. Warto przy tym podkreślić, że maseczki higieniczne służą głównie temu, by ograniczyć ryzyko zarażenia przez osoby, u których wykryto obecność koronawirusa. Co ciekawe, z dnia na dzień zmieniają się też nazwy produktów oraz ich pozycjonowanie w sieci – ze zwykłych maseczek ochronnych czy też chirurgicznych stały się one nagle maseczkami typu „anty-koronawirus”. Powstają nawet dedykowane sklepy internetowe „specjalizujące się” w sprzedaży masek chroniących przed koronawirusem. Wśród nich można znaleźć takie, których wiarygodność budzi spore wątpliwości. – Jeśli przyjrzymy się danym sklepu przedstawionym w jego regulaminie, możemy zauważyć, że wyglądają one na należące do innej firmy. Nie mamy więc pewności, czy strona ich po prostu komuś nie “podebrała”. Dodatkową lampkę ostrzegawczą stanowią niedziałające odnośniki do mediów społecznościowych czy konieczność płatności przez PayPal, co może utrudniać reklamację. Dlatego zawsze wybierajmy zakup w sprawdzonych źródłach – mówi Weronika Bartczak, koordynatorka zespołu ds. cyberbezpieczeństwa z CyberRescue, startupu wyspecjalizowanego w pomocy osobom, które padły ofiarami cyberprzestępców. Oszuści idą o krok dalej, oferując w sieci „szczepionki” na koronawirusa, co jest jawnym oszustwem. Ich zakupu można dokonać w bitcoinach. To jedno z następstw pojawiających się w sieci teorii spiskowych, zgodnie z którymi szczepionka ta została wynaleziona już pięć lat temu i od tego czasu była ukrywana przed społeczeństwem.

Plaga fake newsów i wyłudzanie danych

Wraz z globalnym rozprzestrzenianiem się epidemii rośnie też problem dezinformacji i masowo udostępnianych fake newsów poświęconych koronawirusowi, związanych głównie z nieprawdziwymi statystykami odnośnie zachorowań, jak i fałszywymi propozycjami terapii. Moderatorzy sieci społecznościowych mają w związku z tym ręce pełne roboty, starając się walczyć z fałszywymi treściami, blokując je bądź oznaczając w sposób widoczny dla użytkowników. Rosnącym i niepokojącym zjawiskiem towarzyszącym tematowi koronawirusa jest tzw. phishing – czyli metoda wyłudzania pieniędzy bądź danych przez przestępców działających w internecie. Na tę chwilę przypadki phishingu są zgłaszane głównie w krajach, gdzie wirus jest już obecny. Warto jednak zapoznać się z mechanizmem działania takich ataków, na wypadek pojawienia się podobnych prób w naszym kraju. Oszuści podszywają się w fałszywych wiadomościach SMS bądź telefonach pod inne firmy, przekazując rzekome informacje na temat epidemii lub informując o darmowych maseczkach. Jednocześnie, wyłudzają od swoich ofiar personalne informacje, a nawet pieniądze. Kolejnym problemem – bazującym na strachu przed chorobą – są także udostępniane w sieci wiadomości e-mail z treściami poradnikowymi na temat wykrywania i leczenia koronawirusa. Zawarte w nich pliki i/lub linki zawierają złośliwe oprogramowanie, które infekują urządzenia elektroniczne, nierzadko skutecznie wykradając wrażliwe dane.

Jak chronić się przed działalnością oszustów?

Przede wszystkim należy zachować zdrowy rozsądek i nie dawać się udzielającej się szeroko społecznej panice. Informacje na temat koronawirusa warto czerpać przede wszystkim z oficjalnych kanałów, takich jak https://www.gov.pl/web/zdrowie/ lub http://www.euro.who.int/en/home. Starajmy się weryfikować autentyczność interesujących nas postów związanych z zagadnieniem koronawirusa zanim podzielimy się nimi dalej w sieci. Jeśli chcemy zaopatrzyć się w maskę ochronną, postawmy na sprawdzone źródła jak np. apteki. – Aby ochronić się przed działalnością oszustów internetowych, którzy chcą wyłudzić nasze dane bądź pieniądze, pamiętajmy o maksymalnej ostrożności przy dokonywaniu transakcji w sklepach internetowych bądź na portalach aukcyjnych. Zawsze sprawdzajmy wiarygodność sklepu. Pamiętajmy też, by nigdy nie otwierać podejrzanych linków lub załączników. Jeśli chcemy zweryfikować ich autentyczność, możemy zgłosić się do ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa – podsumowuje Weronika Bartczak z CyberRescue.

Kilkanaście krajów na świecie wprowadziło tak zwany „podatek cukrowy” do swojego porządku prawnego. Opodatkowanie ilości cukru zawartego w produktach spożywczych ma na celu przeciwdziałanie masowej konsumpcji cukru, która prowadzi do wielu chorób. Założeniem podatku jest to, że producenci zmniejszą ilość słodzików w swoich produktach. W Polsce dyskusja o wprowadzeniu „podatku cukrowego” toczy się od paru lat. Statystyka donosi, że średnia roczna konsumpcja cukru zwiększyła się w ostatnim pięćdziesięcioleciu aż dwa razy. To oznacza, że przeciętny Polak zjada rocznie ponad 50 kilogramów cukru. Tak duża konsumpcja prowadzi do wzrostu zachorowań na cukrzycę i inne choroby cywilizacyjne. Jednak „podatek cukrowy” – jak każda propozycja wprowadzenia kolejnego podatku – spotyka się z wieloma emocjami. Konsumenci boją się wzrostu cen, a producenci – utraty dotychczasowego popytu i wzrostu kosztów produkcji.

– W ostatnich dniach pojawiły się zapowiedzi ze strony Ministerstwa Zdrowia, dotyczące wprowadzenia tego typu podatku. Mamy nadzieję na realne wprowadzenie gotowych rozwiązań w ciągu trzech lat. Jednak każdy nowy podatek jest bardzo kontrowersyjnym i trudnym tematem – powiedziała serwisowi eNewsroom Sylwia Szczepańska, dyrektor ds. dialogu w Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP). – Ten podatek jest nam jednak potrzebny, również z finansowego punktu widzenia. Radykalnie rosną bowiem wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na leczenie osób, które nadużywają cukru i stosują złą dietę. Powinniśmy więc zastanowić się nad rozwiązaniem, które przekona społeczeństwo do wprowadzenia „podatku cukrowego”. Rozwiązaniem mogłoby być przeznaczenie środków z podatku na fundusz onkologiczny – który byłby skierowany na zwiększenie dostępności najnowocześniejszych procedur medycznych i leków w onkologii. Każdy z nas, w rodzinie bądź w najbliższym otoczeniu, styka się z osobami chorymi na nowotwory. Jest to temat który nas bardzo dotyka. Myślę, że przeznaczenie środków z „podatku cukrowego” na fundusz onkologiczny uzyskałoby akceptację społeczną – przekonuje Szczepańska.