Polski sektor bankowy wypracował po czterech miesiącach 2026 r. 13,3 mld zł zysku netto, o 19,9 proc. mniej niż rok wcześniej. Spadek nastąpił mimo rosnącej akcji kredytowej, poprawy jakości portfela oraz wysokiej płynności banków. Głównymi obciążeniami były niższy wynik odsetkowy związany z kompresją marż oraz wzrost podatku dochodowego.
Polski sektor bankowy zarobił po czterech miesiącach 2026 r. 13,3 mld zł — o niemal jedną piątą mniej niż rok wcześniej. Spadek zysku nastąpił mimo rosnącej akcji kredytowej i poprawiającej się jakości portfela. Za pogorszenie wyniku odpowiadają dwa czynniki: kurcząca się marża odsetkowa oraz wyraźnie wyższe obciążenie podatkowe.
Dane na koniec kwietnia 2026 r. • Źródło: UKNF na podstawie danych sprawozdawczych NBP z 2 czerwca 2026 r. • Opracowanie: 29.06.2026
Zysk niższy o jedną piątą — pomimo dobrej koniunktury kredytowej
Skumulowany wynik finansowy netto sektora bankowego na koniec kwietnia 2026 r. wyniósł 13,3 mld zł i był niższy o 3,3 mld zł (−19,9%) od rezultatu z analogicznego okresu 2025 r. W samym kwietniu banki zarobiły 3,8 mld zł — o 13,6% więcej niż miesiąc wcześniej, co wskazuje, że bieżąca rentowność miesięczna pozostaje zdrowa, a pogorszenie ujęcia narastającego ma charakter bazowy.
Spadek jest tym bardziej wymowny, że nastąpił w warunkach, które same w sobie sprzyjają bankom: portfel kredytów rósł, jakość należności poprawiała się, a baza depozytowa pęczniała. Tegoroczna ścieżka wyniku wyraźnie odstaje jednak od dwóch poprzednich lat.
Wynik netto sektora bankowego — ujęcie narastające (mln zł)
Skumulowany zysk od początku roku. Linia 2026 r. przebiega poniżej ścieżek z lat 2024–2025.
Źródło: UKNF na podstawie danych sprawozdawczych NBP. Opracowanie własne.
Skąd wzięła się różnica: dwa czynniki ciążą wynikowi
Rozłożenie zmiany wyniku rok do roku na czynniki pierwsze pokazuje, że historia spadku jest węższa, niż mogłaby sugerować jego skala. Dwie pozycje odpowiadają za niemal całość pogorszenia: erozja wyniku odsetkowego oraz wzrost zapłaconego podatku.
Od 16,6 do 13,3 mld zł — dekompozycja zmiany wyniku r/r (mln zł)
Wpływ poszczególnych pozycji rachunku wyników na zmianę zysku netto między kwietniem 2025 a kwietniem 2026 r.
Źródło: UKNF na podstawie danych sprawozdawczych NBP. Opracowanie własne.
Marża odsetkowa się kurczy
Przychody odsetkowe spadły o 6,1 mld zł r/r, do 54,3 mld zł — to bezpośredni efekt obniżek stóp procentowych, które przeszacowały oprocentowanie aktywów szybciej niż koszt finansowania. Tańsze stało się też pozyskiwanie pieniądza: koszty odsetek zmalały o 4,9 mld zł. W rezultacie sam wynik odsetkowy obniżył się o 1,2 mld zł, do 36,0 mld zł. Wymownym sygnałem jest marża odsetkowa netto (NIM), która w ciągu roku stopniała z 3,76% do 3,44% — o 0,32 p.p.
Wyższy podatek dokłada drugą połowę
Drugim, równie istotnym obciążeniem był podatek dochodowy: jego kwota wzrosła o 2,7 mld zł r/r. To właśnie ta pozycja, a nie koszty ryzyka czy działania, przesądziła o większości pozostałego ubytku. Co istotne — koszty rezerw i odpisów zadziałały w przeciwnym kierunku, poprawiając wynik o 0,9 mld zł, co potwierdza, że pogorszenie zysku nie wynika z materializacji ryzyka kredytowego.
| Pozycja | IV 2025 | IV 2026 | Zmiana r/r |
|---|---|---|---|
| Wynik odsetkowy | 37 215 | 36 049 | −1 166 |
| Wynik z opłat i prowizji | 6 611 | 7 026 | +415 |
| Koszty działania i amortyzacja | −21 145 | −22 545 | −1 400 |
| Wynik z rezerw i odpisów | −3 570 | −2 695 | +875 |
| Podatek | −5 203 | −7 876 | −2 672 |
| Pozostałe pozycje | — | — | +648 |
| Wynik netto | 16 606 | 13 307 | −3 299 |
Pochodną tych zmian jest rentowność kapitału. ROE sektora obniżyło się z 15,70% do 14,89%, a wskaźnik kosztów do dochodów (C/I) wzrósł z 43,4% do 44,7% — co naturalne, gdy mianownik (przychody) topnieje szybciej niż baza kosztowa. Rentowność aktywów (ROA) utrzymała się tymczasem na poziomie 1,31%.
Akcja kredytowa przyspiesza, a jakość portfela się poprawia
Pod powierzchnią słabszego wyniku sektor pracował na pełnych obrotach po stronie wolumenów. Należności od sektora niefinansowego brutto urosły do 1 325,4 mld zł, a w samym kwietniu portfel powiększył się o 10,1 mld zł. W ujęciu rocznym kredyty dla gospodarstw domowych zwiększyły się o 6,6%, a dla przedsiębiorstw — aż o 9,8%, co sygnalizuje powrót apetytu firm na finansowanie.
| Portfel | Wolumen (mld zł) | Zmiana r/r |
|---|---|---|
| Kredyty mieszkaniowe (gosp. domowe) | 514,6 | +7,1% |
| Kredyty konsumpcyjne | 230,6 | +8,6% |
| Kredyty operacyjne | 198,6 | +11,0% |
| Kredyty inwestycyjne | 187,2 | +13,4% |
Najszybciej rósł portfel inwestycyjny przedsiębiorstw (+13,4% r/r) — to czytelna wskazówka, że firmy nie ograniczają się do finansowania bieżącej działalności, ale wracają do projektów rozwojowych. Równolegle jakość portfela uległa poprawie: udział należności w fazie 3 (z utratą wartości) dla sektora niefinansowego obniżył się z 5,0% do 4,5%. W kredytach mieszkaniowych gospodarstw domowych wskaźnik ten spadł do zaledwie 1,2%, a w konsumpcyjnych — z 6,5% do 5,6%.
Depozyty rosną, baza kapitałowa i płynnościowa pozostają mocne
Wartość depozytów sektora niefinansowego wzrosła o 9,4% r/r, do 2 174,9 mld zł. Dominują w nich oszczędności gospodarstw domowych (1 539,0 mld zł, 70,8% całości). Relacja kredytów do depozytów utrzymała się na niskim poziomie 59,0%, co oznacza, że sektor finansuje akcję kredytową z dużą nadwyżką stabilnych depozytów. Stopniowo rośnie przy tym udział depozytów terminowych — do 31,1% — co odzwierciedla reakcję klientów na ofertę odsetkową banków.
Fundamenty ostrożnościowe pozostały solidne. Łączny współczynnik kapitałowy (TCR) banków komercyjnych i spółdzielczych wyniósł 21,2%, a fundusze własne urosły do 290,1 mld zł. Płynność utrzymuje się znacznie powyżej wymaganych minimów: LCR sięgnął 232%, a NSFR — 171%.
Co to oznacza dla zarządów
Niższy zysk sektora nie jest sygnałem osłabienia kondycji banków, lecz konsekwencją cyklu stóp procentowych i polityki podatkowej. Dla firm szukających finansowania to korzystne otoczenie: marże kredytowe są pod presją, banki dysponują nadwyżką depozytów, a apetyt na kredyt inwestycyjny po stronie podażowej wyraźnie się odbudowuje.
Struktura rynku i tło metodologiczne
Na koniec kwietnia 2026 r. działalność prowadziło 30 banków komercyjnych, 488 spółdzielczych oraz 35 oddziałów instytucji kredytowych. Suma bilansowa sektora wyniosła 3 384,9 mld zł i była niższa o 3,5% r/r — należy jednak podkreślić, że ten spadek oraz część wskaźników koncentracji (HHI obniżył się do 789, CR5 do 54,5%) wynikają w istotnym stopniu ze zmiany metodologicznej. Od stycznia 2026 r. Bank Gospodarstwa Krajowego wyłączył ze sprawozdawczości należności i zobowiązania wobec funduszy przepływowych, a banki przeklasyfikowały te pozycje z sektora finansowego do sektora instytucji rządowych i samorządowych. Porównania rok do roku dla tych wielkości należy więc interpretować z ostrożnością.
Na marginesie głównego obrazu wygasa też temat frankowy: portfel walutowych kredytów mieszkaniowych w CHF skurczył się do 6,2 mld zł i 100,3 tys. czynnych umów, kontynuując wieloletni trend spadkowy.
Najważniejsze wnioski
- Wynik netto sektora po I–IV 2026 r. wyniósł 13,3 mld zł, o 19,9% mniej r/r, mimo że bieżąca rentowność miesięczna pozostaje zdrowa (3,8 mld zł w kwietniu).
- Za spadek odpowiadają niemal w całości dwie pozycje: kompresja wyniku odsetkowego (NIM 3,44% wobec 3,76%) oraz wzrost podatku o 2,7 mld zł.
- Koszty ryzyka działały na korzyść banków — wynik z rezerw i odpisów poprawił się o 0,9 mld zł, a udział NPL spadł do 4,5%.
- Akcja kredytowa przyspiesza: kredyty przedsiębiorstw +9,8% r/r, w tym inwestycyjne +13,4% — sygnał odbudowy apetytu firm na finansowanie rozwoju.
- Pozycja kapitałowa (TCR 21,2%) i płynnościowa (LCR 232%, NSFR 171%) pozostają mocne; relacja kredyty/depozyty na poziomie 59,0%.
Źródło danych i metodologia. Dane: Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF), Departament Bankowości Komercyjnej, Zespół Analiz Sektora Bankowego — opracowanie miesięczne na danych sprawozdawczych NBP wg stanu na koniec kwietnia 2026 r. (data sprawozdawcza: 2 czerwca 2026 r.). Opracowanie własne na podstawie danych UKNF. Wskaźniki ROE/ROA/NIM liczone jako relacja wielkości z 12 kolejnych miesięcy do średnich z 13 miesięcy; C/I i R/I jako średnie kroczące z 12 miesięcy. Należności prezentowane wg wartości brutto, wyceniane wg zamortyzowanego kosztu oraz wartości godziwej przez inne całkowite dochody (z wyłączeniem instrumentów dłużnych). Zmiany sumy bilansowej i wskaźników koncentracji w ujęciu r/r są częściowo efektem zmiany klasyfikacji pozycji BGK od stycznia 2026 r. (uchwała Zarządu NBP nr 45/2025).
