Komisja Europejska przeznaczy 50 mln euro na przyspieszenie prac nad regionalnym centrum bezpieczeństwa morskiego na Morzu Czarnym. Państwa UE i ich partnerzy chcą lepiej chronić żeglugę, porty oraz infrastrukturę krytyczną przed atakami dronów i zagrożeniami hybrydowymi. Podczas spotkania w Brukseli uzgodniono również dalsze prace nad szlakiem transportowym łączącym Europę z Azją Centralną przez Morze Kaspijskie.
Ustalenia przedstawiono 16 listopada 2026 r. po drugim spotkaniu ministerialnym dotyczącym bezpieczeństwa i połączeń międzyregionalnych. W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele państw Unii Europejskiej, Ukrainy, Turcji, Mołdawii, Armenii, Azerbejdżanu oraz Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Ze strony Komisji Europejskiej uczestniczyli m.in. Kaja Kallas, Marta Kos i Jozef Síkela.
50 mln euro na bezpieczeństwo żeglugi
Komisja Europejska zapowiedziała przeznaczenie 50 mln euro na przyspieszenie tworzenia Black Sea Maritime Security Hub – centrum współpracy w zakresie bezpieczeństwa morskiego. Ma również przedstawić harmonogram uruchomienia tego mechanizmu. Komunikat nie określa daty rozpoczęcia jego działalności.
Państwa regionu chcą poprawić zdolności monitorowania sytuacji na morzu oraz ochrony portów, instalacji podmorskich i obiektów położonych na morzu. Wśród omawianych działań znalazły się współpraca straży przybrzeżnych, przeciwdziałanie zagrożeniu minowemu i rozwój zdolności obrony przed dronami.
Bezpieczeństwo Morza Czarnego pogorszyło się w wyniku rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie. Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę, że ataki dronów coraz częściej zagrażają żegludze. Zaproponowali także wykorzystanie doświadczeń państw regionu Morza Bałtyckiego w ochronie infrastruktury krytycznej.
Porty i eksport Ukrainy
Morze Czarne jest ważną trasą przewozu żywności, surowców energetycznych i materiałów wykorzystywanych w przemyśle. Zagrożenia dla portów i statków zwiększają ryzyko przerw w dostawach oraz podnoszą koszty działalności operatorów transportowych i eksporterów.
W Brukseli poparto dalsze wzmacnianie unijnych korytarzy solidarnościowych, dzięki którym Ukraina może kierować eksport alternatywnymi trasami. Zapewnienie dostępu do zagranicznych rynków pozostaje istotne dla ukraińskich przedsiębiorstw i odbudowy gospodarki.
Szlak przez Morze Kaspijskie ma być szybszy
Druga część spotkania dotyczyła transkaspijskiego korytarza transportowego. Szlak łączy Azję Centralną z Europą przez Morze Kaspijskie, Kaukaz Południowy i region Morza Czarnego. UE chce rozwijać go jako kolejną trasę przewozu towarów pomiędzy europejskim i azjatyckim rynkiem.
W komunikacie podkreślono, że sama rozbudowa portów, terminali i linii kolejowych nie wystarczy do zwiększenia ruchu towarowego. Potrzebne są sprawniejsze odprawy graniczne, współpraca służb celnych i lepsza koordynacja operatorów. Celem jest skrócenie czasu tranzytu oraz poprawa terminowości dostaw.
Dla przedsiębiorstw logistycznych kluczowe będą koszty i przewidywalność przewozów. Każdy dodatkowy przeładunek i przestój na granicy wydłuża transport, dlatego sprawność organizacyjna całego korytarza może przesądzić o jego atrakcyjności dla importerów i eksporterów.
Energetyka i infrastruktura cyfrowa
Uczestnicy rozmów omówili także inwestycje w sieci elektroenergetyczne, połączenia między krajowymi systemami energetycznymi, odnawialne źródła energii i bezpieczną infrastrukturę cyfrową. W pierwszej połowie 2027 r. planowane jest spotkanie poświęcone priorytetowym projektom energetycznym, w tym integracji rynków i bezpieczeństwu dostaw.
Współpracę koordynuje uruchomiona w czerwcu 2026 r. Connectivity Agenda Platform. Skupia ona państwa partnerskie, instytucje unijne, międzynarodowe instytucje finansowe oraz przedsiębiorstwa. Rozważane są instrumenty łączące środki publiczne i prywatne, w tym gwarancje inwestycyjne. Nie podano jednak łącznej wartości ani terminów realizacji omawianych projektów infrastrukturalnych.
W dniach 9–10 listopada w Kiszyniowie odbyło się pierwsze spotkanie platformy poświęcone cyfryzacji. Rozmawiano o bezpiecznych sieciach, systemach sztucznej inteligencji i cyfrowych usługach publicznych. Kolejne spotkanie ministerialne w sprawie bezpieczeństwa i połączeń międzyregionalnych zaplanowano za rok.
Źródło: Rada Unii Europejskiej, „Co-Chairs’ Conclusions on Cross-Regional Security and Connectivity”, 16 listopada 2026 r.



