Globalni inwestorzy najchętniej wybierają nowoczesne obiekty biurowe zlokalizowane w największych miastach w naszym kraju.

W Polsce nadal zawieranych jest najwięcej transakcji inwestycyjnych na rynku nieruchomości komercyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej (CEE). Analitycy Walter Herz podają, że na nasz kraj przypadło prawie 2,77 mld euro z 5,47 mld euro łącznego wolumenu transakcji zrealizowanych w pierwszym półroczu tego roku w regionie CEE. W Czechach inwestycje w tym segmencie przyniosły przeszło 1,6 mld euro, a na kolejnych miejscach, ze znacznie niższymi wynikami, uplasowały się Węgry, Rumunia i Słowacja. Polska zgarnęła niemal połowę kapitału zainwestowanego w nieruchomości komercyjne w regionie CEE w pierwszych sześciu miesiącach br.

Najliczniejsze i największe umowy kupna sprzedaży odnotowane zostały w segmencie biurowym, w którym wygenerowane zostało ponad 60 proc. wolumenu transakcyjnego. Na zakup nieruchomości handlowych przypadło zaledwie niespełna 16 proc. zainwestowanego kapitału, prawie 14 proc. objęły inwestycje w sektorze magazynowym, a 10 proc. inwestycje w hotele, segment mieszkaniowy i pozostałe nieruchomości.

– Uwaga inwestorów skupia się głównie na sektorze biurowym, dla którego osiągnięty w ostatnim półroczu wynik 1,7 mld euro wartości transakcji był najlepszy w historii naszego rynku. W największych ośrodkach biznesowych w kraju przejętych zostało ponad 50 budynków biurowych. A w trakcie negocjacji są dalsze umowy, których łączna wartość przekracza wysokość transakcji osiągniętą w pierwszej połowie tego roku. Największym zainteresowaniem inwestorów cieszyły się nieruchomości biurowe zlokalizowane w Warszawie, na którą przypadło 60 proc. wolumenu transakcyjnego w tym segmencie. Stolica Polski, w której sprzedanych zostało w tym czasie 26 obiektów biurowych, regularnie ugruntowuje wiodącą pozycję na rynku inwestycji biurowych w naszym regionie Europy. Niemniej, dużym powodzeniem inwestorów cieszą się również nieruchomości biurowe zlokalizowane w największych, regionalnych miastach w kraju. Jeśli sfinalizowane zostaną transakcje zaplanowane do realizacji na najbliższe miesiące, mamy szansę uzyskać w tym roku równie znakomity wynik na rynku inwestycyjnym, jak w rekordowym pod tym względem roku ubiegłym – informuje Bartłomiej Zagrodnik, Partner Zarządzający w Walter Herz.

W pierwszej połowie 2019 roku właściciela zmienił m.in. w Warszawie kompleks biurowy West Station I+II, Warsaw Trade Tower, Ethos, Wronia 31, Piękna 2.0, biurowiec Biura przy Bramie, czy kompleks Centrum Marszałkowska. W Poznaniu przejęta została inwestycja Malta Office Park, Poznań Financial Centre i Nowy Rynek B, a w Łodzi Symetris Business Park I&II. W Krakowie w nowe ręce przeszedł kompleks O3 Business Park I&II, .big, Rondo Business Park, czy K1, we Wrocławiu Business Garden Wrocław, a w Gdańsku Argon i Arkońska Business Park.  

Analitycy Walter Herz wskazują, że coraz większą grupę inwestorów w naszym kraju stanowią firmy z Azji, w tym z Korei Południowej, Singapuru i Filipin, na które w pierwszym półroczu br. przypadł zakup aktywów o wartości 0,5 mld euro. Do Polski płynie też kapitał z USA, Europy Zachodniej i Afryki, w szczególności z Republiki Południowej Afryki. Rośnie też udział inwestorów z CEE, przede wszystkim z Węgier i Czech.

Inwestycjom w Polsce sprzyja dobry poziom rozwoju naszej gospodarki oraz silny popyt konsumpcyjny. Duże znaczenie ma również na tym tle stabilny wzrost rynku najmu powierzchni komercyjnych. Dlatego inwestorzy stawiają teraz już nie tylko na najlepiej zabezpieczone umowami najmu, najnowocześniejsze obiekty, zlokalizowane w najlepszych punktach miast. Wybierają także bardziej wymagające inwestycje, o wyższym poziomie ryzyka, ale z dużym potencjałem wzrostu stopy kapitalizacji.

Jak informują analitycy Walter Herz, w przypadku najwyższej klasy obiektów biurowych, usytuowanych w najlepszych punktach Warszawy roczna stopa kapitalizacji wynosi dziś około 4,50 proc., a w lokalizacjach mniej centralnych jest nieco wyższa. Na największych rynkach regionalnych w kraju stopa zwrotu kształtuje się natomiast na poziomie od 5,40 proc. do 5,90 proc.

Na temat podatku u źródła w ostatnich miesiącach pojawiło się bardzo dużo publikacji, co pokazuje, że zagadnienie to budzi coraz większe zainteresowanie, także jako przedmiot kontroli urzędów skarbowych. Kwestia podatku u źródła jest wielowątkowa, dlatego przedsiębiorcy powinni zwrócić szczególną uwagę na kilka pułapek zastawionych przez ustawodawcę. Dotyczą one zwłaszcza kwestii dokumentacyjnych czy kwestii należytej staranności, jednak nieprawidłowości w tym zakresie mogą skutkować koniecznością zapłaty podatku odpowiednio według stawek 20% lub 19%, co w przypadku braku poboru podatku przy płatności oznacza konieczność zapłaty z własnych środków płatnika.

Odsetki a podatek u źródła

Ostatnio jednym z popularnych tematów jest zaciąganie kredytów lub pożyczek w zagranicznych bankach albo w spółce z grupy. Przez odsetki należy rozumieć wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy, jeżeli zostaje ono ustalone według pewnej stopy procentowej, czyli w stosunku do wartości sumy, od której odsetki są pobierane, i w stosunku do czasu użycia tej sumy. Na gruncie umowy modelowej OECD termin „odsetki” w znaczeniu, w jakim został użyty w art. 11 umowy OECD, jest rozumiany szeroko i oznacza „dochody z wierzytelności wszelkiego rodzaju” z tytułu udostępnienia dłużnikowi na czas oznaczony lub nieoznaczony kapitału w formie pieniężnej, które są zaliczane do kategorii „dochodów z majątku ruchomego”, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi pożyczkami, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Za odsetki w rozumieniu tego artykułu nie uważa się opłat karnych z tytułu opóźnionej zapłaty. Przy wypłacie odsetek kontrahentowi zagranicznemu płatnik pobiera 20% zryczałtowanego podatku, przelewając na konto kontrahenta 80% należnej kwoty odsetek, chyba że co innego stanowią umowy międzynarodowe o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Warto dodać, że jeśli zagraniczny przedsiębiorca prowadzi w Polsce działalność poprzez zakład w rozumieniu przepisów ustawy, to odsetki wypłacane zakładowi nie stanowią odsetek podlegających podatkowi u źródła. Odsetki te stanowią przychód zakładu opodatkowany na zasadach ogólnych w Polsce. Nie pobiera się zatem przy ich wypłacie zryczałtowanego podatku dochodowego.

Zwolnienie z podatku u źródła

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o CIT od podatku dochodowego zwalnia się przychody z tytułu odsetek, jeżeli spełnione zostaną pewne warunki. Po pierwsze wypłacającym odsetki musi być spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego, mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w ściśle określonych przypadkach położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Dodatkowo uzyskującym przychody z tytułu odsetek jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Pomiędzy spółkami występują odpowiednie powiązania kapitałowe (25%), a spółka uzyskująca dochody jest rzeczywistym właścicielem należności. Co ważne, powyższe cztery warunki powinny zostać potwierdzone minimum certyfikatem rezydencji oraz oświadczeniem potwierdzającym, że nabywca jest rzeczywistym właścicielem należności. Dodatkowo zgodnie z zasadą należytej staranności powinno się zweryfikować każdorazowo prowadzoną działalność oraz jej zakres. Zgodnie z projektem wyjaśnień do WHT opublikowanym przez Ministerstwo Finansów, zwłaszcza przy transakcji z podmiotami powiązanymi należy przeprowadzić dogłębną weryfikację kryterium beneficjenta rzeczywistego, opartą nawet o analizę sprawozdań finansowych, dokumentacji cen transferowych oraz innych dokumentów. W pozostałych przypadkach zastosowanie mają odpowiednie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które mogą przewidywać korzystniejsze opodatkowanie należności z tytułu odsetek.

Rzeczywisty beneficjent

Zgodnie z ustawą zmieniającą, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r., definicja „beneficjenta rzeczywistego” jest bardziej rygorystyczna/precyzyjna, albowiem powinien on spełniać łącznie wszystkie następujące warunki:

• otrzymywać należność dla własnej korzyści, w tym decydować samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosić ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części;
• nie być pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi;
• prowadzić rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby.

Przy ocenie prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej bierze się pod uwagę w szczególności, czy:

• jednostka wykonuje faktycznie czynności stanowiące działalność gospodarczą, w tym w szczególności, czy jednostka ta posiada lokal, wykwalifikowany personel oraz wyposażenie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej;
• zagraniczna jednostka kontrolowana nie tworzy struktury funkcjonującej w oderwaniu od przyczyn ekonomicznych;
• zawierane porozumienia są zgodne z rzeczywistością gospodarczą, mają uzasadnienie gospodarcze i nie są w sposób oczywisty sprzeczne z ogólnymi interesami gospodarczymi;
• samodzielnie wykonuje swoje podstawowe funkcje gospodarcze przy wykorzystaniu zasobów własnych, w tym obecnych na miejscu osób zarządzających.

Stanowisko Fiskusa

Powyższe regulacje w zakresie podatku u źródła są bardzo szczegółowe i często sprawiają podatnikom wiele problemów. Z pomocą nie przychodzi na pewno fiskus, który w interpretacji z 22 maja 2019, nr 0114-KDIP2-1.4010.101.2019.2.JC, stwierdził, że bez wiedzy odnośnie do rzeczywistego beneficjenta odsetek płatnik nie ma prawa zastosować obniżonej stawki podatku wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Musi pobrać podatek u źródła według odpowiedniej stawki. Podobne stanowisko zawarte zostało w projekcie objaśnień podatkowych z dnia 19 czerwca 2019 r. – zasady poboru podatku u źródła.

Co zrobić?

Dobrą praktyką rynkową jest wdrożenie w firmie odpowiednich procedur w zakresie podatku u źródła. Dogłębna analiza tematu zakończona spisaniem procesu i zakresu odpowiedzialności pozwoli nie tylko na zmniejszenie ryzyka nieprawidłowości, ale także uzasadni dochowanie należytej staranności oraz rozłoży odpowiedzialność na wiele osób. Dodatkowo procedura powinna przewidywać zakres dokumentów, jakie każdorazowo należy zgromadzić i przeanalizować przy płatnościach zagranicznych.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Po wakacyjnej przerwie zabrzmiał w szkołach pierwszy dzwonek. Wszyscy zastanawiają się co będzie z podwójnymi rocznikami i skutkami zmian przeprowadzonych w oświacie. W mojej ocenie głęboka reforma w edukacji jest konieczna, aby Polska mogła dynamicznie rosnąć i nadganiać lukę rozwojową do krajów z czołówki tych najbogatszych i tych o najwyższym poziomie dobrobytu społecznego – pisze w najnowszym komentarzu ekonomicznym Julia Patorska, Liderka zespołu ds. analiz ekonomicznych, Deloitte.

Demografia a wzrost gospodarczy

Jednym z większych wyzwań związanych z dalszym utrzymywaniem wzrostu gospodarczego jest niekorzystna sytuacja demograficzna Polski. Ostatni publikowany przez GUS współczynnik dzietności wynosi 1,45, to za mało, by kolejne pokolenia mogły płynnie wchodzić na rynek i zastępować starsze. Nawet wzrost współczynnika dzietności do oczekiwanego poziomu (2,1-2,15) nie spowoduje – w krótkim okresie – odwrócenia obserwowanych procesów i nie powstrzyma zmniejszania się liczby ludności kraju oraz postępującego starzenia społeczeństwa. Zgodnie z prognozami GUS liczba ludności, w zależności od przyjętych scenariuszy rozwoju, może osiągnąć w 2050 r. od 25,8 mln do 33,4 mln. Równocześnie bez względu na całkowitą liczbę mieszkańców Polski w tym czasie, udział osób po 65 roku życia w całkowitej populacji przekroczy 30 proc. (obecnie wynosi 16 proc.¹ ). Będzie to miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie potencjalnych zasobów pracy oraz wzrost liczby ludności w wieku emerytalnym.

I tutaj dochodzimy do możliwości wpływania na skutki niekorzystnych zjawisk demograficznych poprzez reformę edukacji. Szybsze wchodzenie na rynek pracy oraz wydłużenie okresu aktywności zawodowej, czyli późniejsze przechodzenie na emeryturę, mogą zniwelować niekorzystne zmiany w demografii społeczeństwa. Szybsze wejście do grona pracowników może wynikać nie tylko z wcześniejszego rozpoczęcia nauki w szkole, ale także dotyczyć skrócenia czasu przeznaczonego na edukację, na przykład z obecnych ponad 20 lat, uwzględniających etap od przedszkola do dwustopniowych studiów, do 18 lat. Nie oznacza to, że mamy drastycznie obciąć program nauczania, a raczej skuteczniej rozłożyć akcenty, uczyć krytycznego i analitycznego myślenia oraz sposobu dotarcia do informacji odchodząc od wciąż obowiązujących metod pamięciowych.

Ale system edukacji może jeszcze w inny sposób poprawiać sytuację demograficzną. Reforma edukacji (a w następstwie edukacja przystosowana do potrzeb zmieniającego się świata) może stać się wyróżnikiem Polski i czynnikiem przyciągającym do naszego kraju imigrantów z innych krajów, a także polską diasporę.

Produktywność jako drugi komponent wzrostu

PKB, jako jeden z podstawowych mierników efektów pracy społeczeństwa w danym kraju, jest zależny nie tylko od zasobów pracy, ale także ich jakości. Jakość pracy to średnia wydajność, odnosząca się wprost do produktywności. Iloraz tych dwóch czynników (zasobów pracy i produktywności) determinuje wielkość produktu krajowego brutto. Im szybszy wzrost obu czynników w określonym czasie, tym szybszy wzrost PKB. W sytuacji, kiedy czynniki te pozostają w stagnacji lub maleją, na przykład pod wpływem niekorzystnego trendu demograficznego, wzrost gospodarczy nie jest możliwy, albo, w skrajnie niesprzyjających warunkach, gospodarka może nawet kurczyć się, co oznaczałoby spadek PKB.

Niestety, w Polsce wciąż średni poziom produktywności odstaje od poziomu notowanego w państwach najbardziej rozwiniętych. Luka produktywności mierzona jest wydajnością pracy, ale poza zdolnościami pracowników zależy ona również od takich czynników jak: nakłady kapitału, poziom techniczny czy korzyści skali. Rozmiar tej luki między Polską a średnią unijną to prawie 40 proc., a względem Niemiec czy USA – ponad 45 proc.

Luka produktywności między Polską a wybranymi krajami [%] w 2019 r.

źródło: opracowanie własne na podstawie danych The Conference Board Total Economy Database

Analiza wzrostu produktywności polskiego pracownika na tle średniej państw Europy Zachodniej w latach 1993-2019 pokazuje, że zredukowaliśmy lukę produktywności niemal o połowę – z 66,6 proc. w 1993 do 39,8 proc. w 2019 r. Ważne, aby dostrzec, że tempo redukcji tej luki jest różne na przestrzeni ostatnich 30 lat. Początkowo szybkie doganianie średniej UE pod względem produktywności pracowników wynikało częściowo z efektu bazy i wykorzystania prostych rezerw wzrostu produktywności, takich jak redukcja nadmiernego zatrudnienia w przedsiębiorstwach (likwidacja „bumelanctwa” z czasów PRLu) czy transfer technologii z krajów rozwiniętych.

Jednym ze sposobów wzrostu produktywności jest inwestowanie w kapitał ludzki i przechodzenie do gospodarki opartej o wiedzę. Tym samym kluczowym elementem w kontekście podnoszenia jakości kapitału ludzkiego staje się edukacja. Są badania, które wprost to potwierdzają. W badaniu A. Nowak i in. (2016) pokazano empirycznie na dużej próbie polskich gospodarstw towarowych, że gospodarstwa kierowane przez osoby o wykształceniu wyższym charakteryzują się wyższą produktywnością pracy.²

Istnieją sektory gospodarki, w których wydajność pracy szczególnie odstaje od średniej unijnej. Rolnictwo, produkcja, górnictwo i energetyka to cztery sektory gospodarki polskiej, które odpowiadają za 60 proc. różnicy w produktywności względem krajów UE-15. Za lukę produktywności odpowiada w dużej mierze spora liczba mikroprzedsiębiorstw, których wydajność odstaje od wydajności pozostałych krajowych firm, bardziej niż w którymkolwiek kraju Unii Europejskiej. Dodatkowo mikroprzedsiębiorstwa niewiele inwestują, przez co trudno dostrzec zmiany. Wzrost produktywności w mikro i małych przedsiębiorstwach może natomiast opierać się w dużej mierze na zmianach strukturalnych zachodzących w kapitale ludzkim. Jest on kształtowany przede wszystkim w ramach powszechnej edukacji publicznej.

Finlandia – przykład do naśladowania

W latach 1970-2007 produktywność pracy w fińskiej gospodarce wzrosła trzykrotnie. Ważną rolę w tym odegrała edukacja.³ System edukacji wyższej elastycznie dostosowywał się do sytuacji ekonomicznej.

W latach 70. i 80. postawiono na kształcenie na kierunkach technicznych i informatycznych, uwzględniając także umiejętności dostosowywania się do nowych warunków, co pozwoliło w wysokim stopniu wykorzystać szanse płynące np. z polityki innowacyjnej ⁴. W latach 90. położono jeszcze większy nacisk na kształcenie specjalistów z zakresu technologii informatycznych. W ciągu 5 lat (1993-1998) liczba przyjęć studentów na uniwersytety prawie się podwoiła, a na politechniki – prawie potroiła ⁵. Wprost odnoszono się do terminu z Schumpetera – „Disruptive innovation” – w którym innowacje przynoszą jednostce możliwości i ostatecznie tworzą nowe miejsca pracy wykorzystując innowacje. Te sprawiają również, że niektóre stare jednostki i ich przestarzałe technologie wprocesie zmian giną. Występuje ciągła adaptacja do zmieniających się warunków gospodarczych, do czego kapitał ludzki jest świetnie przygotowany i sam te zmiany systematycznie napędza.

Konkluzje

Dyskusja o reformie szkolnictwa często odnosi się do perspektywy krótkoterminowej, czasem średnioterminowej. Brakuje w dyskursie spojrzenia na edukację w długim terminie. Zrozumienia, że system edukacji może mieć istotną rolę w planowaniu długoterminowego rozwoju zarówno społeczeństwa jak i całej gospodarki. Dodatkowo stagnacja w tym obszarze de facto oznacza regres – świat zbyt szybko się zmienia i trzeba umieć się do tych zmian dostosowywać. I nie jest to kwestia liczby lat spędzonych w szkole podstawowej czy jedynie dostępności edukacji powszechnej, ale także i przede wszystkim jej jakości i umiejętności odpowiadania na wyzwania dzisiejszego świata.

Jak wynika z raportu Global Human Trends 2019 przeprowadzonego przez Deloitte aż 84% badanych osób przypisuje znaczną lub dużą wagę do przekształcania doświadczeń pracownika, aby poprawić wydajność biznesową firmy[1]. Dla biznesu to wciąż wyzwanie, ale jednocześnie szansa na uzyskanie realnych korzyści m.in. wzrostu efektywności, który bezpośrednio może przekładać się na osiągane zyski.

Technologia coraz szczerzej wkracza w codzienną pracę, a firmy powinny podążać za najnowszymi trendami, aby móc czerpać z nich pełne korzyści. Jednym z narzędzi, które wspierają nie tylko wykonywanie zadań, ale także wymianę wiedzy i bieżącą komunikację, mogą być systemy ERP czy CRM. Nowoczesne systemy, są znacznie bardziej zautomatyzowane i inteligentne, a doświadczenie użytkownika stawiają na pierwszym miejscu. Rozszerzone o dodatkowe funkcje, pomagają firmom osiągać optymalną współpracę. Interakcja i wspieranie efektywnej komunikacji pomiędzy pracownikami, pozwala budować przewagę konkurencyjną. Na rynku dostępne są moduły stworzone z myślą o współpracy online.  Jakie korzyści niosą za sobą dla firm?

1. Zwiększanie efektywności

Systemy wspierające współpracę między pracownikami umożliwiają nie tylko kontakt w czasie rzeczywistym, ale co istotne – zbierają i przechowują wszystkie informacje w jednym miejscu. Jest to duża zaleta, odróżniająca takie systemy np. od komunikacji poprzez e-mail, komunikatory czy media społecznościowe. Moduł do systemów ERP może przypominać społecznościową oś czasu dostępną wewnątrz przedsiębiorstwa. Oferuje rozwiązania jak Facebook czy LinkedIn, dzięki czemu jest intuicyjny w obsłudze. Takie moduły umożliwiają udostępnianie informacji określonym grupom, odpowiednie ustawienie powiadomień push czy podpinanie wiadomości pod konkretne projekty lub karty klientów – mówi Filip Fludra Sales Manager Exact Software Poland. Firma korzystając z tego typu aplikacji, zapewnia bieżący dostęp do informacji i potrzebnych dokumentów, niezależnie od lokalizacji – dzięki wykorzystaniu urządzeń mobilnych, co może znacząco przyspieszyć współpracę. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w przypadku projektów międzydziałowych czy pomiędzy osobami pracującymi w różnych lokalizacjach.

Budowanie efektywności w firmie w dużej mierze zależy także od optymalnego przekazywania procesów i zadań pomiędzy poszczególnymi pracownikami czy działami. W Social Collaboration łatwo można monitorować przepływ pracy w danym projekcie na własnej osi czasu. W przypadku pracy zespołowej, która odbywa się etapami, informacje o kolejnych krokach przekazywane są bezpośrednio w systemi. Pracownicy z danej grupy otrzymują powiadomienia np. o nowych informacjach od klienta, zaakceptowanych działaniach czy dokumentach itp. Po zakończeniu jednego etapu, kolejny pracownik otrzymuje jasny sygnał, że może przystąpić do dalszej pracy, a jednocześnie ma łatwy dostęp do wszystkich potrzebnych informacji. Grupa pracująca nad danym projektem, ma wgląd w cały proces, otrzymuje bieżące wiadomości i łatwo może nawiązać dyskusję, jeśli jest to potrzebne. Czas zaoszczędzony na szukaniu informacji czy ich przekazywaniu, pracownicy mogą wykorzystać na bardziej istotne zadania i lepiej skupić się na postawionych celach.

2. Wyeliminowanie ryzyka utraty wiedzy

Wiedza wypracowana przez pracowników wewnątrz przedsiębiorstwa jest istotnym zasobem firmy, który powinien być jak najlepiej wykorzystany. Pozwala to zwiększać efektywność działań, a także oszczędzać czas poświęcany m.in. na wdrożenie nowych pracowników czy poszukiwanie informacji.

Jednym z ważnych elementów pracy zespołowej są nieformalne dyskusje i wymiana wiedzy. Przeniesienie ich do systemu, w którym są łatwo dostępne na bieżąco, a także przechowywane, znacznie ułatwia późniejszy dostęp do nich i pozwala w pełni wykorzystywać wypracowane już doświadczenia pracowników. Surowe dane dotyczące różnych transakcji czy działań są dzisiaj już niewystarczające. Aby budować przewagę konkurencyjną, warto w pełni wykorzystywać wiedzę, którą posiadają pracownicy, także tę nieformalną, która bywa bardzo pomocna np. w domykaniu transakcji czy efektywnym kontakcie z klientami – mówi Filip Fludra, Sales Manager Exact Software Poland.

3. Uporządkowanie informacji wg własnych potrzeb

Ułatwieniem zarówno codziennej pracy jak i zarządzania projektami czy zespołem, może być możliwość sortowania informacji zgodnie z własnymi preferencjami. Moduły umożliwiają podgląd własnej osi czasu, która działa podobnie jak np. tablica na LinkedInie czy Facebooku. Widoczne są tam wszystkie wiadomości, do których dany użytkownik został przypisany lub które były skierowane bezpośrednio do niego. System umożliwia tworzenie grup czy obszarów roboczych, a pomiędzy widokami można przełączać się za pomocą jednego kliknięcia. Pomaga to uporządkować prace i dostosowywać sposób układania informacji pod konkretną osobę. Przy przełączeniu się na podstronę konkretnego projektu łatwo można tworzyć harmonogramy, dodawać dokumenty i różnego rodzaju pliki (w też zdjęcia czy filmy), a także oznaczać konkretnych użytkowników i przypisywać ich do zadań. Choć nowe informacje dostępne są na głównej osi czasu, widok projektowy skupia je w jednym miejscu. System umożliwia także interakcje między użytkownikami, nie tylko poprzez aktywne dyskusje, ale także możliwość reagowania na posty.

Moduły wspierające systemy ERP czy CRM ułatwiają pracę nie tylko pracownikom, ale także wspierają efektywne zarządzanie działem czy całym przedsiębiorstwem. Przestrzeń robocza daje jasny wgląd do informacji finansowych. Prezentowane są m.in. prognozy sprzedaży, koszty wymagające zafakturowania czy godziny spędzone nad danym projektem. W jednym miejscu widoczne są zarówno bardzo ogólne, jak i szczegółowe informacje o całej firmie, a raporty generuje się za pomocą kilku kliknięć.

[1] https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/human-capital/articles/raport-trendy-hr-2019.html

Drutex po I połowie 2019 r. zanotował rekordowe wyniki sprzedaży. W pierwszym półroczu br. przychody wyniosły ponad 440 mln zł, natomiast zysk brutto 65 mln zł. W skali całego roku Drutex zakłada przekroczenie poziomu 1 mld zł obrotów. Firma mocno inwestuje w rozwój rozbudowując zakład m.in. o nową halę produkcyjną o powierzchni 14 tys. mkw., nowoczesny biurowiec czy zautomatyzowany dział wtryskarek.

– Wyniki sprzedaży osiągnięte w pierwszej połowie tego roku oceniamy jako bardzo dobre. 10 % wzrost wielkości sprzedaży względem analogicznego okresu poprzedniego roku bardzo nas cieszy. Wyniki finansowe potwierdzają jednocześnie, że rozwijamy się we właściwym kierunku, podejmujemy trafne decyzje biznesowe, a nasza szeroka oferta jest świetnie dopasowana do potrzeb i oczekiwań klientów na całym świecie. Cały czas inwestujemy w zwiększenie mocy produkcyjnych, bo na dzień dzisiejszy to nasze jedyne ograniczenie. Automatyzujemy i optymalizujemy procesy produkcyjne, wyposażamy hale produkcyjne w innowacyjne maszyny i urządzenia, tworzymy własne systemy informatyczne mające na celu usprawnienie produkcji. Niedługo uruchomimy nową halę produkcyjną, której koszt wraz z wyposażeniem wynosi ok. 40 mln zł. W ciągu trzech miesięcy udało nam się stworzyć własny, nowoczesny dział wtryskarek, który wytwarza wszelkie komponenty i półprodukty na potrzeby naszych okien, rolet czy drzwi. Rozbudowujemy biurowiec, wprowadzamy nowe produkty do oferty. To zagwarantuje nam dalszy dynamiczny wzrost skali działalności w kolejnych okresach. Generalnie, idziemy mocno do przodu i jestem przekonany, że najlepsze dopiero przed nami. – powiedział Leszek Gierszewski, Prezes Drutex S.A.

W pierwszej połowie tego roku Drutex osiągnął przychody na rekordowym poziomie ponad 440 mln zł, co oznacza wzrost w ujęciu r./r. o 10%. Zysk brutto w minionym okresie wzrósł do około 65 mln zł. – Zakładamy tym roku oraz w kolejnych latach wzrost przychodów w tempie co najmniej 10% rocznie. Oznacza to, że w całym 2019 roku powinny przekroczyć 1 miliard złotych obrotów – przyznał Leszek Gierszewski.

DRUTEX, to wiodący producent okien, drzwi i rolet w Europie. Firma, w ciągu około 30 lat stała się marką rozpoznawalną nie tylko w Polsce, ale niemal na całym świecie. Jej dynamiczny rozwój stał się możliwy dzięki stabilnym fundamentom opartym w 100% na polskim kapitale. Strategię zorientowaną na najwyższej jakości produktów, najnowocześniejszej technologii oraz proinwestycyjnej polityce, od samego początku wcielał w życie twórca tego okiennego giganta Leszek Gierszewski. Dzisiejsza pozycja DRUTEXU nie byłaby możliwa, gdyby nie zadowolenie i uznanie klientów, których firma liczy już kilka milionów i z każdym rokiem ta liczba bardzo szybko rośnie. DRUTEX jest dziś postrzegany jako jeden z najlepszych ambasadorów polskiego przemysłu na świecie.

Świat coraz szybciej odchodzi od pieniądza papierowego i transakcji gotówkowych. Bardzo wyraźnie widać to również w Polsce. Wielu rodzimych przedsiębiorców zdobyło już pierwsze doświadczenia z pieniądzem elektronicznym, a fintechy oferują ciekawe rozwiązania, realnie wspierające rozwój polskich firm.

W Szwecji trwa debata nad wprowadzeniem e-korony. Tamtejsze media od wielu miesięcy informują, że szwedzki bank centralny (Riksbank) pracuje nad elektroniczną walutą. Oczywiście nie wszystkim się to podoba. Przedstawiciel Swedish Bankers Associations powiedział, że e-korona nie oferuje nic nowego i jest to po prostu kontem bankowym, tyle, że w Riksbanku.

Niezależnie od tego, czy e-korona zostanie wdrożona pomimo oporu przedstawicieli tradycyjnych instytucji finansowych czy nie, Szwedzi odchodzą od pieniądza papierowego i Szwecja staje się krajem coraz bardziej bezgotówkowym. Karty kredytowe i debetowe są tam najczęstszym sposobem płatności, a udział transakcji za pośrednictwem smartfona jest taki sam, jak udział transakcji gotówkowych.

Warto podkreślić, że transakcje bezgotówkowe i pieniądz elektroniczny są popularne nie tylko wśród konsumentów, ale i u przedsiębiorców. Firmy realizujące płatności oczekują po prostu wyższego poziomu bezpieczeństwa. Potwierdza to sukces kolejnych platform płatności w czasie rzeczywistym, w tym wyspecjalizowanych w rozliczeniach business-to-business (BtoB).

Pieniądz elektroniczny – argumenty „za” i „przeciw”

Zjawisko odchodzenia od transakcji gotówkowych jest widoczne w wielu krajach. Możemy wskazać kilka konkretnych czynników, które wpływają na to, że firmy i klienci chętniej rozliczają się bezgotówkowo. Przede wszystkim taka forma płatności jest z pewnością dużo szybsza i efektywniejsza. Po drugie, przedsiębiorcy i konsumenci nie muszą też się martwić, że przechowywana przez nich gotówka zostanie ukradziona, lub po prostu zostanie zgubiona – jeśli system e-pieniądza jest odpowiednio zbudowany, to zawiera rozwiązania zapewniające jego bezpieczne funkcjonowanie.

Czy zatem odchodzenie od tradycyjnego pieniądza przybiera na sile? Odpowiedź sama ciśnie się na usta: zdecydowanie tak. I ten trend jest bardzo wyraźny. Najlepiej dowodzi go sukces jednego z prekursorów pieniądza elektronicznego – firmy PayPal, która jest w ostatnim czasie gwiazdą amerykańskiej giełdy. Jej giełdowa kapitalizacja – ponad 130 miliardów dolarów – jest już znacznie większa niż wielu działających globalnie banków.

Także z perspektywy zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego znajdziemy liczne argumenty, które skłaniają firmy do odejścia od papierowego pieniądza. Przykładowo, obieg pieniędzy elektronicznych można łatwiej nadzorować, co jest pomocne w uniknięciu zarzutów o udział w „praniu „brudnych pieniędzy”. A często pochodzą one z przestępstw przeciwko przedsiębiorcom. Na przykład pochodzących z wymuszeń, w których pojawiają się tak często stosowane w cyberatakach na systemy IT elementy żądania zapłacenia okupu. Tu zresztą się ujawnia przewaga e-pieniędzy poddanych nadzorowi nad kryptowalutami.

Przy argumentacji mniej konwencjonalnej, wskazuje się także, że gotówka jest po prostu… niehigieniczna. Były nawet prowadzone badania m.in. o tym, jakiego rodzaju substancje, wirusy czy bakterie można znaleźć na banknotach.

Cyberbezpieczeństwo dotyczy tradycyjnych, jak i nowoczesnych instytucji finansowych

Oczywiście ewentualne pojawienie się na szeroką skalę e-pieniądza może wygenerować także negatywne efekty uboczne. Wynikają one głównie z kwestii technologicznych. Skoro wszystko dzieje się na serwerach czy w chmurze obliczeniowej, to pojawiają się różnego rodzaju zagrożenia z obszaru cyberbezpieczeństwa.

Instytucje finansowe stale poddawane są atakom przestępców, którzy za cel obierają sobie choćby systemy bezpieczeństwa banków czy operatorów kartowych. Dlatego tak ważne zapewnienie bezpieczeństwa cyfrowego klientom – to obecnie wręcz być albo nie być, zarówno dla tradycyjnych banków, jak i dla szybko rosnących w siłę fintechów.

Można oczywiście jeszcze długo dyskutować o zaletach i wadach operacji bezgotówkowych i gotówkowych. W mojej opinii ogólny bilans zagrożeń i szans przemawia za pieniądzem elektronicznym. Papierowe pieniądze odchodzą do lamusa i z czasem ich zastosowanie będzie malało.

Globalny trend

Coraz mocniejsze stawianie na gospodarkę bezgotówkową i pieniądz elektroniczny to tendencja ogólnoświatowa, widoczna przede wszystkim w wielu krajach Azji i co ciekawe, Afryki.

Druga obecnie gospodarka świata, czyli Chiny, zdecydowanie dystansują państwa zachodnie w kwestii adaptacji pieniądza elektronicznego. Wystarczy wspomnieć, że we współpracy biznesowej z przedsiębiorstwami z Państwa Środka np. niekorzystanie z aplikacji WeChat jest poważną barierą w rozwoju kontaktów biznesowych. Aplikacja ta pozwala prowadzić komunikację biznesową z większością chińskich kontrahentów, w tym uzgodnić warunki i co ważne dokonać rozliczenia kontraktu. Można także wspomnieć o systemie płatności Alipay. W Polsce jest on także coraz bardziej popularny, ponieważ za pomocą tego systemu płaci się za zakupy zrobione poprzez znaną chińskie strony internetowe.

Inny przykład to Indie. Kraj ten miał spore wyzwanie ze skuteczną dystrybucją świadczeń socjalnych wśród najuboższych obywateli. Jednak od czasu, kiedy wprowadzono tożsamość cyfrową, czyli coś na kształt e-dowodu, okazało się, że obywatele uzyskali dostęp do wielu rozwiązań cyfrowych, w tym e-pieniądza. Warto pamiętać, że aby posługiwać się w kontaktach biznesowych na tamtejszym rynku pieniądzem elektronicznym, należy posiadać tzw. zidentyfikowaną tożsamość (ang. proof of identity).

Równie ciekawy, choć dla wielu osób zapewne bardziej zaskakujący, jest przykład Afryki. To właśnie kraje z Czarnego Lądu są jednymi z liderów adaptacji transakcji bezgotówkowych. Wiele tamtejszych społeczeństw weszło do gospodarki opartej na transakcjach bezgotówkowych z pominięciem kolejnych etapów rozwoju obiegu pieniądza, typu karty płatnicze. Przykładem stosunkowo dobrze funkcjonującej afrykańskiej gospodarki z dużym udziałem rozliczeń bezgotówkowych jest Kenia, jedna z gospodarek będących liderem płatności. Wszystko za sprawą tamtejszej platformy do płatności mobilnych M-Pesa. Została ona stworzona przez jednego z operatorów komórkowych i dzisiaj spora grupa Kenijczyków korzysta z tej formy płatności – od regulowania rachunków za prąd czy gaz, po zakup biletu autobusowego.

Instytucja pieniądza elektronicznego

Od ponad roku Ebury jest instytucją pieniądza elektronicznego. Dlatego w zakresie rozliczeń i płatności mamy status na równi z bankami. Co istotne, umożliwiamy eksporterom i importerom dostęp do bankowości transakcyjnej, która daje im istotne przewagi w prowadzeniu działalności gospodarczej na międzynarodową skalę – nie tylko w Europie, ale także np. w wielu krajach Azji i Afryki.

Z racji wielu kontaktów z przedsiębiorcami obserwujemy, że wśród polskich eksporterów i importerów szybko wzrasta popularność korzystania z pieniądza elektronicznego. Dzieje się tak dlatego, że pieniądze elektroniczne mają przeznaczenie do konkretnych zastosowań. Polscy przedsiębiorcy, prowadzący rozliczenia handlowe z firmami z coraz większej ilości krajów, zamiast zakładać kolejne konta walutowe mogą w prosty sposób skorzystać z inkaso w 68 walutach.

Więc jeśli ktoś chce wystawiać faktury w dużej ilości walut, to posługiwanie się portfelem pieniądza elektronicznego (ang. electronic money wallet, e-portfel) jest najbardziej efektywnym rozwiązaniem. Z jednej strony polska firma może działać globalnie. Z drugiej – jego klienci lub kontrahenci często oczekują, aby płacić w ich lokalnej walucie i dokonywać zapłaty bezpośrednio w swoim kraju. Jest to bardzo wygodne i praktyczne rozwiązanie, a co równie istotne – korzystniejsze kosztowo niż tradycyjne usługi finansowe.

Ramy prawne

Kwestie prawne związane z pieniądzem elektronicznym są regulowane za pomocą unijnej dyrektywy PSD II (Payment Services Directive II), która rewolucjonizuje usługi finansowe. Jeśli chodzi o prawo polskie, warto zapoznać się z ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.

Autor: Jakub Makurat, Dyrektor Generalny Ebury Polska

Od kilku miesięcy portal RynekPierwotny.pl, ze względu na obchodzony jubileusz 10-lecia, podsumowuje ostatnią dekadę na rynku mieszkaniowym. Wiemy już, jak zmieniła się liczba polskich mieszkań (domów i lokali) w 2018 r, dlatego też eksperci portalu postanowili porównać ubiegłoroczne wyniki oraz dane z końca minionej dekady.

Główny Urząd Statystyczny regularnie podaje szacunkowy rozmiar polskiego zasobu mieszkaniowego, czyli liczbę lokali oraz domów. Informacje dotyczące takiej liczby mieszkań z końca 2018 roku, najwcześniej pojawiły się w Małym Roczniku Statystycznym Polski 2019. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili zaprezentować te najnowsze dane, których wcześniej nie analizowały inne media.

Szacunki GUS – u wskazują, że pod koniec 2018 r. zasób mieszkaniowy Polski liczył 14,615 mln mieszkań. Oznaczało to wzrost o 9,9% względem wyniku z 2009 r. (13,302 mln). Analogiczne zmiany z uwzględnieniem różnych właścicieli domów i lokali wyglądają następująco:

• mieszkania stanowiące własność osób fizycznych – 11,545 mln pod koniec 2018 r. (wzrost o 23% względem 2009 r.)
• mieszkania będące własnością spółdzielni mieszkaniowych – 2,030 mln pod koniec 2018 r. (spadek o 21% względem 2009 r.)
• mieszkania stanowiące własność gmin – 841 pod koniec 2018 r. (spadek o 21% względem 2009 r.)
• mieszkania będące własnością towarzystw budownictwa społecznego (TBS) – 102 pod koniec 2018 r. (wzrost o 29% względem 2009 r.)
• mieszkania stanowiące własność zakładów pracy – 69 pod koniec 2018 r. (spadek o 48% względem 2009 r.)
• mieszkania będące własnością Skarbu Państwa – 28 pod koniec 2018 r. (spadek o 51% względem 2009 r.)

Warto pamiętać, że imponujący wzrost liczby mieszkań należących do osób fizycznych był nie tylko efektem budowy nowych lokali oraz domów. Od 2009 r. do 2018 r. miały również miejsce liczne wykupy lokali spółdzielczych i komunalnych. Takie transakcje były główną przyczyną szybkiego kurczenia się zasobu mieszkaniowego spółdzielni oraz gmin. Swoich mieszkań chętnie pozbywały się także zakłady pracy oraz instytucje zarządzane przez Skarb Państwa.

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Inwestorzy na rynkach finansowych wyrażają zadowolenie z informacji, że USA i Chiny planują powrót do rozmów handlowych na początku października. W poprawie sentymentu pomagają też pozytywne doniesienia z Hong Kongu o spełnieniu jednego z kluczowych postulatów protestujących, jak również osłabienie ryzyka bezmownego brexitu pod koniec przyszłego miesiąca.

W ostatnich tygodniach doniesienia sugerowały, że już w tym miesiącu rozpoczną się poważne rozmowy mające załagodzić zaostrzona wojnę celną między Waszyngtonem i Pekinem, by później pojawiały się duże wątpliwości, czy do jakichkolwiek rozmów w ogóle dojdzie. Na takim tle komunikat chińskiego Ministerstwa Handlu o planowanym wyjeździe do Waszyngtonu rynki odbierają jako pozytywny zwrot. Mimo to nie robiłbym sobie dużych nadziei na postępy. Zbyt wiele szkód wyrządziła sierpniowa eskalacja napięć, aby dało się wszystko odwrócić jedna wizytą. Od niedzieli obowiązują nowe cła, które prezydent Trump traktuje jako osobisty sukces, a na Twitterze nie słabnie jego werbalna ofensywa. Jeszcze we wtorek prezydent USA stwierdził, że jeśli wygra wybory, umowa handlowa będzie „dużo surowsza”, a „w międzyczasie chiński łańcuch dostaw rozpadnie się, a firmy, miejsca pracy i pieniądze znikną!” Takie stanowisko nie przekona Chin, że USA mają dobre intencje we wznowieniu negocjacji. Ostatnie miesiące pokazują też, że zdanie Trumpa może ulec zmianie o 180 stopni z dnia na dzień, więc jak można wierzyć w jakiekolwiek deklaracje strony amerykańskie znad stołu negocjacyjnego? USA zależy na ukróceniu dążeń Chin do stania się globalną potęgą, co będzie podsycać konflikt handlowy na długo. Na razie możemy mieć pretekst do poprawy rynkowych nastrojów i chwili optymizmu w ponurych czasach. Ale nic więcej.

Wczoraj premier Wielkiej Brytanii poniósł podwójną porażkę w parlamencie. Opozycja i buntownicy z jego własnej partii przegłosowali ustawę blokującą rządowi możliwość przeprowadzenia bezumownego brexitu 31 października. Izba Gmin nie zgodziła się także na przedterminowe wybory 15 października. W efekcie rząd musi prosić UE o odroczenie daty brexitu o kolejne trzy miesiące, chyba że wcześniej zawrze porozumienie z Brukselą (co jest jednak nieprawdopodobne). Jeśli Izba Lordów zatwierdzi ustawę, bezumowny brexit 31 października stanie się niemożliwy… jako strategia rządu. By faktycznie był wykluczony, konieczna jest jeszcze zgoda UE. Jest oczywistym, że państwom europejskim nie zależy na pogrążeniu Wielkiej Brytanii w chaosie, ale jednocześnie potrzeba solidnego argumentu dla odroczenia daty brexitu. W kwietniu ówczesna premier Theresa May wywalczyła odroczenie z przyrzeczeniem przekonania parlamentu do zaakceptowania umowy rozwodowej. Krytykujący dokument Johnson nie będzie miał tej opcji do dyspozycji i jedyne, co mu zostanie, to wizja odzyskania kontroli nad parlamentem po przedterminowych wyborach, ale już po 31 października. Wielka Brytania ponownie opóźnia rozstrzygnięcie brexitu. Odbicie funta jest wyrazem odsunięcia w czasie najgorszego scenariusza, który jednak wciąż może wystąpić kiedyś w przyszłości.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Niemal co piąta mała i średnia firma (18%) doświadczyła utraty danych w ciągu ostatnich 6 miesięcy – wynika z badania Bezpieczeństwo przechowywania danych w MŚP zrealizowanego na zlecenie firmy One System. Jednocześnie, firmy zdają się być świadome związanych z tym zagrożeń. Według ankietowanych największe ryzyko dla firmowych danych stanowią awarie sprzętowe (65%), nieuwaga i nieroztropność pracowników (59%) oraz ataki hakerów (40%).

W ciągu minionego roku firmowe dane straciło 3%, a na przestrzeni ostatnich dwóch lat – 4% badanych MŚP. Przed ponad dwoma latami do takiego incydentu doszło u 11% firm. Zaskakiwać może fakt, że aż 60 proc. ankietowanych twierdzi, że do tej pory nie zmierzyło się z taką sytuacją. Świadczyłoby to o dobrym przygotowaniu MŚP na wszelkie zdarzenia zagrażające bezpieczeństwu danych. W rzeczywistości sytuacja zapewne nie jest tak optymistyczna. Należałoby przyjąć, że część badanych po prostu nie przyzna się do takiego incydentu. Są też organizacje, które nie mogą ujawniać takich faktów lub takie, które o utracie swoich danych dopiero się dowiedzą – komentuje Przemysław Sagalski z One System. Nie mamy wątpliwości, że przedsiębiorstwa dzielą się na takie, które już doświadczyły utraty danych oraz takie, które stracą je w niedalekiej przyszłości. Dlatego koniecznością dla każdej firmy, niezależenie od jej wielkości, jest wdrożenie planu tworzenia kopii zapaso­wych, które pozwolą odzyskać informacje po takim incy­dencie. Taki plan powinien stać się częścią szerszej polityki ochrony danych. – dodaje.

(Nie)przygotowani na najgorsze?

Co ciekawe, małe i średnie firmy są świadome ryzyk związanych z bezpieczeństwem danych. 65% badanych jako największe zagrożenie wskazało awarię sprzętową, 59% nieuwagę lub nieroztropność pracowników. Na atak hakerski wskazało 40% ankietowanych. Badane firmy liczą się też z możliwością sabotażu ze strony swoich pracowników – na tę odpowiedź wskazało 32% z nich. Jak mogą przygotować się na te zagrożenia? Podstawą jest nowoczesna infrastruktura serwerowa, która zagwarantuje, że ewentualna awaria nie spowoduje przerwy w działaniu całego systemu i zapewni firmie ciągłość działania. Receptą na potencjalne zaniedbania pracowników powinna być z kolei regularna edukacja personelu na temat dobrych praktyk z zakresu ochrony danych. Tylko w ten sposób uda się wytworzyć właściwe nawyki i uniknąć dotkliwych skutków cyberataków takich jak phishing, metoda oparta na fałszywych wiadomościach e-mail, która wykorzystuje niewystarczającą świadomość pracowników w zakresie cyberzagrożeń – mówi ekspert One System.

A jak przygotowanie na te zagrożenia wygląda w praktyce? Podstawowe zabezpieczenie przed złośliwym oprogramowaniem, czyli ochronę antywirusową na komputerach pracowników, stosuje 86% badanych. 63% firm wdraża tego rodzaju zabezpieczenia także na swoich serwerach. Posiadanie planu wykonywania kopii zapasowych deklaruje aż 83% pytanych. Niestety – kopie zapasowe w innej fizycznej lokalizacji przechowuje jedynie 64% z nich. W profesjonalnym podejściu do backupu stosowana jest zasada 3-2-1, która oznacza, że posiadamy 3 kopie danych, z których 2 przechowywane są lokalnie, ale na różnych nośnikach, oraz jedną w zdalnej lokalizacji, co ma chronić przed takim zdarzeniami, jak pożar, zalanie czy kradzież w siedzibie firmy. Jeśli traktujemy backup jako najbardziej skuteczną ochronę przed takimi zagrożeniami, jak ransomware, czyli złośliwym oprogramowaniem potrafiącym zaszyfrować połączone siecią zasoby, to ważne by jedna z kopii była przechowywana offline. – mówi Przemysław Sagalski.

Kosztowne przestoje

Małych i średnich firm nie omijają awarie i nieplanowane przestoje. Z powodu usterki serwera w ciągu ostatnich 6 miesięcy przerwę w pracy odnotowało 16% badanych firm. Do przestoju w ciągu ostatniego roku doszło u 7% badanych organizacji, a w ciągu ostatnich 2 lat – u 8%. Aż jedna czwarta firm wskazała, że nieplanowany przestój trwał pół dnia, a w przypadku 9% firm uniemożliwił pracę przez cały dzień roboczy. Tymczasem, według różnych źródeł, koszt przestoju średniej wielkości firmy w Polsce to około 10 000 zł netto za godzinę, co przy 8-godzinnym dniu przekłada się na kwotę 80 000 zł netto. Taka strata może skutkować nawet utratą płynności finansowej. Szkody nie ograniczają się tylko do sfery finansowej – awarie mogą zaszkodzić reputacji firmy, osłabić lojalność jej klientów i wpłynąć na relacje z dostawcami oraz partnerami biznesowymi. W najgorszym scenariuszu mogą doprowadzić do upadku i wielkiego rynkowego gracza, i skromnego przedsięwzięcia. – podsumowuje ekspert One System.

Sztuczna inteligencja ma coraz szersze zastosowanie, ale w Polsce brakuje regulacji związanych z jej rozwojem. Według znawców tematu, zmiany są potrzebne, jednak niekoniecznie w trybie pilnym. Na poziomie unijnym już zostały podjęte pierwsze kroki. U nas należy przyjrzeć się m.in. obszarowi przepisów prawa cywilnego. Pojawiają się bowiem pytania o zakres odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez AI czy korzystanie z samochodów autonomicznych. Ponadto eksperci zwracają uwagę na kwestie dotyczące prawa autorskiego czy ochrony danych osobowych. Bazowanie na obecnych rozwiązaniach może w przyszłości oznaczać chaos.

Przyszłościowe zmiany

Wzrasta popularność produktów i usług wykorzystujących modele i narzędzia sztucznej inteligencji. Jednocześnie w wielu krajach, w tym w Polsce, przepisy nie są w pełni dostosowane do postępu technologicznego. Jak stwierdza dr hab. Marek Świerczyński, prof. UKSW, AI problem ten eskaluje. Zdaniem eksperta, w kwestiach informatycznych brak jest ujednoliconej terminologii. Nie ma jasnych zasad dla rozwoju sztucznej inteligencji oraz dla jej bezpiecznego wykorzystania. Teraz jest właściwy moment na podjęcie tych prac. Prace legislacyjne powinny być konsultowane z utworzoną właśnie pod egidą Ministerstwa Cyfryzacji Wirtualnej Katedry Etyki i Prawa.

– AI przyspiesza szereg procesów społecznych i gospodarczych, przede wszystkim poprzez ułatwienie ich automatyzacji i optymalizacji. Jednak tak długo, jak wykorzystujemy sztuczną inteligencję jako narzędzie wspomagające człowieka, nie są potrzebne żadne istotne zmiany w przepisach. Nowe regulacje prawne będą konieczne, gdy będziemy chcieli, aby to rozwiązanie podejmowało autonomiczne decyzje w sposób niekontrolowany przez człowieka. Takie zmiany powinny być wprowadzane sektorowo, w odniesieniu do poszczególnych zastosowań sztucznej inteligencji, w razie ustalenia, że są one niezbędnie konieczne – komentuje Tomasz Zalewski, radca prawny i założyciel Fundacji LegalTech Polska.

Według Moniki Gebel, adwokat z międzynarodowej kancelarii Baker McKenzie, stopniowe wprowadzanie zmian w przepisach jest konieczne. Jednak ekspert nie określa tego jako pilnej sprawy. I zaznacza, że na poziomie UE zostały już podjęte pierwsze kroki. W grudniu 2018 r. Komisja Europejska przedstawiła plan rozwoju i stosowania Al. Obejmuje on m.in. wsparcie na rzecz zgodnej z RODO wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi. Ponadto w kwietniu br. zostały przyjęte przez KE „Wytyczne etyczne dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji”.

– Nie wiemy do końca, jaką rolę sztuczna inteligencja będzie odgrywać w przyszłości, a to z uwagi na trudności w zrozumieniu wszystkich aspektów jej funkcjonowania. Są pewne zagadnienia, nad którymi na pewno należałoby się zastanowić jak najszybciej. Brak reakcji władz przed upowszechnieniem się Al w Polsce może spowodować problemy np. w sądach, w działalności biznesowej czy z wykorzystaniem komercyjnym sztucznej inteligencji – podkreśla Katarzyna Szczudlik, adwokat z Kancelarii Wardyński i Wspólnicy.

Kwestia odpowiedzialności

Zdaniem Moniki Gebel, jednym z kluczowych obszarów są przepisy prawa cywilnego. Istotne jest szczególnie wprowadzenie przepisów umożliwiających wskazanie podmiotów odpowiedzialnych za działania produktów i usług, opartych na AI, które będą podejmowały decyzje i wykonywały określone czynności na rzecz konsumentów. W proces tworzenia i stosowania takich rozwiązań zaangażowanych jest wiele firm. To dostawcy technologii oraz oprogramowania, spółki dostarczające dane i dostosowujące mechanizmy do swoich towarów czy przedsiębiorstwa wprowadzające je do obrotu. Ponadto doprecyzowania wymaga np. sposób i moment wykonywania obowiązków informacyjnych wobec klientów.

– W pierwszej kolejności można zwrócić uwagę na problematykę odpowiedzialności za produkt niebezpieczny. Regulacje unijne są w tej kwestii przestarzałe. Pochodzą z lat 80. XX wieku. Jeśli chodzi o produkt, którego działanie opiera się na algorytmach sztucznej inteligencji, to oczekiwalibyśmy zapewnienia bezpieczeństwa przez cały okres eksploatacji. Niestety, obecne przepisy przewidują, że bezpieczeństwo to jest zapewnione tylko w momencie wprowadzenia produktu na rynek. Coraz trudniej jest określić, kto powinien odpowiadać za szkodę wyrządzoną przez produkt. Obecne rozwiązania prawne są niedostateczne, co widać choćby na przykładzie wypadków spowodowanych z wykorzystaniem autonomicznych pojazdów – mówi prof. Świerczyński.

Jak tłumaczy Martyna Czapska, radca prawny z Baker McKenzie, na rynku nie ma samochodów w pełni autonomicznych, poruszających się bez kierowcy. One nie są jeszcze w fazie powszechnych testów. Natomiast definicja, wprowadzona do polskiego prawa w 2018 roku, przewiduje, że w aucie ma znajdować się człowiek, który w każdej chwili może przejąć kontrolę. To powoduje, że problem wprowadzenia nowych reguł odpowiedzialności za „działania” takich pojazdów nie jest na razie traktowany jako palący.

– Dopiero po modyfikacji przepisów będzie dopuszczalne w pełni korzystanie z autonomicznego pojazdu. Obecnie odpowiedzialność za szkody na mieniu i osobie, wyrządzone przez ruch mechanicznego środka komunikacji, poruszanego za pomocą sił przyrody, ponosi jego samoistny posiadacz na zasadzie ryzyka. Trudno wyobrazić sobie, aby odpowiadał on za wszelkie zniszczenia spowodowane przez automatycznego kierowcę, nie mając możliwości wpływania na jego ruch – dodaje Tomasz Zalewski.

Kluczowe obszary

Zmiany są potrzebne również w regulacjach dot. prawa autorskiego. W opinii mec. Katarzyny Szczudlik, należy zapewnić ochronę twórcom algorytmów oraz wytworom sztucznej inteligencji, czyli np. dziełom sztuki czy literackim. Obecnie na gruncie prawa polskiego nie ma możliwości przypisania Al autorstwa utworu. Ekspert zaznacza, że nie jest pewne, kogo należałoby uznać za autora wytworu powstałego z użyciem AI. Wydaje się, że nabywca rozwiązania opartego o AI, byłby zainteresowany posiadaniem praw autorskich do jego wytworów. Natomiast nie jest jasne, czy na gruncie obowiązujących przepisów byłoby to możliwe.

– Istotnym obszarem są stosunki prawne zawierane przy wykorzystaniu AI. Mamy do czynienia z dynamicznym rozwojem Internetu rzeczy, maszyny już się dogadują bezpośrednio między sobą. One same sobie wypracowują pewne reguły postępowania, a tego rodzaju komunikacja elektroniczna bez udziału człowieka funkcjonuje niejako poza systemem prawnym. Jeśli tego nie uregulujemy, to powstanie chaos związany np. z tym, w jaki sposób mamy rozstrzygać spory. Powoli tworzone są rekomendacje międzynarodowe z tego zakresu. Jednym z przykładów jest konwencja ONZ z 2005 roku czy najnowsze dokumenty Rady Europy. Naturalne jest, że tego rodzaju rozwiązania powinniśmy stopniowo przenosić na poziom naszej regulacji krajowej – wskazuje prof. Świerczyński.

Nowego spojrzenia wymagają przepisy w zakresie ochrony danych osobowych, które mają znaczenie z punktu widzenia podmiotów zajmujących się rozwojem modeli i narzędzi sztucznej inteligencji. Jak mówi Monika Gebel, te modele i narzędzia opierają się na dużych zbiorach danych, zarówno osobowych, jak i nieosobowych. Zdaniem eksperta z Baker McKenzie, niezbędne są sektorowe wytyczne w odniesieniu do stosowania przepisów w zakresie ich zbierania. Dotyczy to np. warunków udzielania zgód na ich przetwarzanie czy sposobu wykonywania obowiązków informacyjnych.

– Jest jeszcze kwestia procesów HR-owych, szczególnie w dużych organizacjach. Jeżeli pewne dane zostały wprowadzone do algorytmu, żeby nauczył się on zbierać osoby predestynowane do zajęcia danego stanowiska, to informacje te mogą mieć charakter dyskryminujący. Jeśli mamy np. 200 tys. rekordów, z których wynika, że organizacja preferuje mężczyzn, to pewnie tak też będzie w procesie rekrutacji prowadzonej z użyciem AI. W Stanach Zjednoczonych wystąpiły już przypadki dyskryminacji z uwagi na kwestie rasowe i płeć. Należałoby zatem stworzyć mechanizmy, które narzucałyby pracodawcom konieczność przyglądania się takim procesom i ich weryfikowania – dodaje mec. Katarzyna Szczudlik.

W ocenie prof. Świerczyńskiego, w naszych regulacjach krajowych powinniśmy uwzględniać zasady etyczne dotyczące sztucznej inteligencji. One są już wprowadzane przez organy międzynarodowe, na czele z Radą Europy. Bez tego zapanuje chaos. Dla przykładu, każdy będzie chciał uniknąć odpowiedzialności za używanie AI, a twórcy algorytmów, dystrybutorzy rozwiązań informatycznych czy użytkownicy będą wykorzystywać luki prawne. W interesie wszystkich jest ustanowienie jasnych zasad prawnych i etycznych dla rozwoju sztucznej inteligencji.

W ciągu ostatnich 8 lat ceny mieszkań w Islandii wzrosły o 97 proc. Polski rynek zachowuje się bardziej racjonalnie, wzrost cen był dwukrotnie niższy niż średnia dla UE, która wynosiła 15,3 proc. W Hiszpanii ceny spadły o 16 proc.

Jak wynika z danych Eurostatu w latach 2010-2018 ceny mieszkań wzrosły o ponad 50 proc. w Islandii, Estonii, na Łotwie, w Austrii, Szwecji i Norwegii. We Włoszech ceny są jednak o 16 proc. niższe niż w 2010 r., a w Hiszpanii o 12 proc. To pokazuje jak ryzykowne jest inwestowanie w rynek nieruchomości, a także to, że jest on cykliczny.

Natomiast największe zwyżki cen nieruchomości tylko w minionym roku odnotowano w Portugalii. Był to wzrost w porównaniu z 2017 r. aż o 10,3 proc. i w Irlandii (o 10,2 proc.), w tych krajach ceny najsilniej spadły w latach kryzysu finansowego sprzed dekady. Nieznacznie wolniej nieruchomości drożały w krajach na Węgrzech, w Czechach i Holandii.

Polska też należy do krajów, w których wzrost cen transakcyjnych przy nabywaniu nieruchomości był w 2018 r. wyższy niż przeciętnie w krajach UE. I znacznie przyspieszył w porównaniu z rokiem poprzednim (wzrost o 6,6 proc. w 2018 r., a 3,8 proc. w 2017 r.).

– Ta dynamika z lat 2010-2018 powinna nas cieszyć, bo cały czas pokazuje, że nasz rynek nieruchomości jest znacznie bardziej wstrzemięźliwy, wynika to choćby z tego, że Polacy nie mogą zadłużać się na 100 proc. wartości kupowanej nieruchomości – mówi w rozmowie z MarketNews24 Bartosz Turek, główny analityk HRE Investments. – Banki wymagają co najmniej 10 proc. wkładu własnego, a bez takich ograniczeń ceny mieszkań w Polsce rosłyby tak szybko jak na Łotwie czy na Węgrzech.

Słabością projektu budżetu jest pogarszanie sytuacji przyszłych emerytów, poza tymi, którzy dziś zarabiają najwięcej. Jeżeli w 2020 r. Ma być wypłacana trzynasta emerytura, to powinno to zostać zapisane w projekcie budżetu, aby nie psuć reguł gry.

– W całej historii wolnorynkowej polskiej gospodarki takiej sytuacji jeszcze nie było, a dobra sytuacja w finansach publicznych jest atutem – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. – Natomiast pozostaje pytanie czy powinniśmy pokazywać budżet bez deficytu za wszelką cenę.

W projekcie przyszłorocznego budżetu pojawia się sporo pozycji, które ograniczają jego porównywalność z poprzednimi budżetami. W związku ze zmianami wokół OFE do budżet wpłynie opłata przekształceniowa, a będzie to ok. 10 mld zł. To wspomoże budżet przez dwa lata, ale za taką cenę, że później tych pieniędzy w budżecie już nie będzie. Budżet dostanie już teraz pieniądze, które dostałby dopiero w przyszłości.

W projekcie budżetu nie znalazł się natomiast zapis o trzynastej emeryturze. Nie jest to jak na razie rozwiązanie ustawowe. Jeżeli trzynasta emerytura ma być wypłacana w 2020 r., to taki zapis powinien się znaleźć w projekcie ustawy budżetowej.

– Na pewno nie powinniśmy iść w kierunku rozwiązań, które poprawiają to, jak wygląda budżet, ale za cenę obniżenia konkurencyjności polskiej gospodarki, a takim rozwiązaniem jest zniesienie limitu składek ZUS powyżej 30-krotności średniego wynagrodzenia, a taki limit obecnie oznacza, że osoba, która zarabia powyżej tego limitu nie płaci już składek, bo w przyszłości ZUS nie powinien być obarczony wypłatą bardzo wysokich emerytur – ocenia ekspert XTB.

Zniesienie tego limitu oznacza, że dziś finanse ZUS będą wyglądać lepiej, ale za jakiś czas będą wyglądać znacznie gorzej. Co więcej, takie rozwiązanie zwiększy koszty pracy wielu specjalistów, w tych obszarach gospodarki, w których sytuacja pracodawców już dziś jest bardzo trudna.

– Lepiej byłoby pokazać budżet z niewielkim deficytem, ale poprawiający konkurencyjność polskiej gospodarki – komentuje dr P.Kwiecień.

R22 wypracowała rekordowe wyniki, dynamicznie poprawiając przychody i zysku. W 2018/2019 r. Grupa osiągnęła 145,6 mln zł przychodów i istotnie poprawiła rentowność. Znormalizowany zysk EBITDA wyniósł 37,9 mln zł, co oznacza wzrost o 39%, a zysk netto 16,7 mln zł, czyli aż 59% więcej niż rok wcześniej. Jeszcze szybciej wzrosły wyniki w samym IV kwartale, w którym dynamika wzrostu EBITDA przekroczyła 50%, a zysku netto 70%. Grupa kontynuuje międzynarodową ekspansję oraz rozwija portfolio usług i narzędzi automatyzujących procesy biznesowe.

Rok 2018/2019 był okresem bardzo dynamicznego rozwoju R22 zarówno w ujęciu biznesowym, jak i finansowym. Grupa osiągnęła pierwsze sukcesy w budowie lidera rynku Europy Środkowo-Wschodniej. R22 dzięki serii przejęć zdobyła i umocniła pozycję lidera na rumuńskim rynku hostingu i domen oraz przejęła wicelidera rynku chorwackiego. R22 zainwestowała również w perspektywiczne spółki technologiczne z własnymi rozwiązaniami o globalnym potencjale komercjalizacji – User.com oraz Blugento. Równolegle do wzrostu skali działalności i przekroczenia poziomu 250 tys. klientów, Grupa prowadziła działania w zakresie optymalizacji oferty oraz budowy synergii, których efektem jest wzrost ARPU i istotna poprawa rentowności.

– Jesteśmy dumni z wyników osiągniętych w IV kwartale i całym roku. Osiągnęliśmy rekordowe wyniki, które są efektem intensywnej pracy nad wzrostem przychodów oraz optymalizacją oferty, jak również międzynarodowej ekspansji. Potwierdzeniem słuszności i skuteczności realizowanej strategii, jest wzrost nie tylko przychodów, ale i rentowności, a co za tym idzie dynamiczny wzrost zysków Grupy. Widać to zarówno w obszarze hostingu, jak i omnichannel communication, w którym zysk EBITDA w samym IV kwartale wzrósł prawie dwukrotnie. – mówi Jakub Dwernicki, prezes R22.

W IV kwartale Grupa R22 osiągnęła 40,1 mln zł przychodów, co oznacza wzrost o 31% r/r. Wynik EBITDA wyniósł 10,8 mln zł i był o 51% wyższy niż rok wcześniej, a zysk netto 4,9 mln zł, po wzroście o 74%. Wyniki IV kwartału nie obejmują wszystkich spółek rumuńskich oraz chorwackiego Avalona, których konsolidacja rozpoczęła się w lipcu br. W IV kwartale wynik EBITDA segmentu omnichannel communication wzrósł o ponad 75% r/r i wyniósł 4,5 mln zł, przy wzroście przychodów o 29% r/r do 19,2 mln zł, a w segmencie hostingu wynik EBITDA wzrósł o 64% do 5,6 mln zł, przy wzroście przychodów o 55%. Jednocześnie, pomimo nakładów inwestycyjnych związanych z przejęciami, Grupa zmniejszyła zadłużenie netto względem EBITDA do poziomu 1,5x (1,3x z wyłączeniem pożyczki podporządkowanej od Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZAN). W całym roku R22 wypracowało 10,3 mln zł nadwyżki gotówkowej.

– Naszym celem jest utrzymanie tempa wzrostu i rozwój na kolejnych rynkach, przy jednoczesnym rozwoju oferty produktowej, oferowaniu kompleksowych narzędzi w zakresie cyfryzacji i automatyzacji procesów biznesowych. W ciągu 2 lat chcemy podwoić skalę biznesu, co możliwe jest dzięki rozwojowi organicznemu oraz przejęciom na kolejnych rynkach Europy Środkowo-Wschodniej. – dodaje Jakub Dwernicki.

W IV kwartale 2018/2019 r. obr. Grupa podpisała umowy przejęcia trzech spółek rumuńskich, dzięki czemu umocniła się na pozycji lidera, osiągając prawie 25 proc. udziału w rynku hostingu i domen oraz przejęciu wicelidera rynku chorwackiego, posiadającego prawie 17 proc. udziałów. Obecnie R22 prowadzi rozmowy w zakresie przejęć na kolejnych rynkach, jednocześnie nie wykluczając wejścia na wybrane rynki poprze organiczna budowę pozycji.

– Najważniejszą transakcją w obszarze hostingu był jednak wykup mniejszościowych akcji H88. To dla nas strategiczny krok w ujęciu korporacyjnym i inwestycyjnym. Przy atrakcyjnej wycenie nabywamy udziały w najdynamiczniej rozwijającym się podmiocie na polskim rynku hostingu i domen, z rosnącą międzynarodową ekspozycją. – komentuje Jakub Dwernicki.

W marcu 2019 r . R22 podpisała umowę wykupu mniejszościowych udziałów w segmencie hostingu. Transakcja o łącznej wartości 13,6 mln euro została zaplanowana na dwa etapy – pierwszy został zrealizowany 1 lipca 2019 r, a drugi zostanie zrealizowany do 11 lutego 2020 r.

Decydując się na założenie własnej działalności gospodarczej, często konieczne jest stworzenie w krótkim czasie zadaszonej powierzchni użytkowej, która posłużyłaby jako magazyn na niezbędne materiały. Taka przestrzeń okazuje się często również przydatna wraz z rozwojem i rosnącymi potrzebami biznesu.

Tradycyjne budownictwo oczywiście stwarza nam ku temu możliwości pod postacią np. budynków murowanych. Warto jednak rozważyć rozwiązanie będące nie tylko szybsze w budowie, ale także mniej kosztowne.

Od jakiegoś czasu na rynku popularność zdobywają obiekty, które zapewniają nam kompleksową ochronę towaru wymagającego przechowania, a przy tym są stosunkowo niedrogie. Tym innowacyjnym rozwiązaniem jest hala namiotowa.

Hala namiotowa sposobem na przechowywanie towaru

Hale namiotowe to stosunkowo nowy pomysł, który zyskuje uznanie nawet u najbardziej wymagających. Taki rodzaj obiektu do przechowywania towaru zdaje się być najlepszą inicjatywą na potrzeby magazynowania.

Dlaczego? Powodów jest przynajmniej kilka:

• Owe obiekty, odpowiednio dopasowane mogą służyć nawet przez cały rok, dzięki czemu nie ma konieczności przenoszenia składowanego towaru na sezon zimowy w inne miejsce.
• Trwała konstrukcja i dobre zabezpieczenia sprawiają, że osoba decydująca się na ten rodzaj magazynu z całą pewnością oszczędza dużo czasu i pieniędzy, a przy tym zyskuje na jakości.

Materiały, które można spokojnie składować w takim nowoczesnym magazynie, mogą być zarówno sprzętem budowlanym, maszynami rolniczymi, bądź towarem przydatnym do budowy domu. To oczywiście tylko przykłady, bo liczba zastosowań jest ogromna, a namiotową halę magazynową można dopasowywać do konkretnych potrzeb.

Łatwy montaż, a także możliwość dodawania kolejnych części magazynu w przyszłości, sprawiają, że największym ograniczeniem zdaje się być wyłącznie powierzchnia działki, na której magazyn ma stanąć.

W przypadku konieczności demontażu, nie potrzebujemy wielu czynników, które sprawnie pomogłyby rozłożyć postawiony budynek. Hala namiotowa jest produktem, który można szybko przenieść w inne miejsce. To bardzo elastyczne rozwiązanie, a owa mobilność jest zaletą, której nie uświadczymy w przypadku obiektów murowanych.

Czas na budowę?

Wielu inwestorów, na różnych etapach rozwoju poszukuje odpowiedniego miejsca, które posłużyłoby jako zakład dla pracowników, bądź miejsce, gdzie z łatwością można przechowywać wytworzone materiały. Jednym ze sposobów postawienia w szybkim czasie takiego pomieszczenia są hale produkcyjne.

Czy jest to opłacalne rozwiązanie? 

Szybki montaż jest dużą zachętą dla potencjalnych kupujących, bowiem fachowe firmy są w stanie wnieść taki kompleksowy obiekt już w około miesiąc. Rozbiórka tego typu magazynu również jest szybka. Stając przed koniecznością wybudowania dodatkowego obiektu, trzeba przyznać, że gotowe elementy i przyjemnie krótki czas montażu brzmią bardziej zachęcająco, niż stos formalności, wydłużony czas budowy i miesiące czekania na upragniony efekt.

Szczegółowo o halach namiotowych ułatwiających nam przechowywanie można poczytać na stronie http://grupalukasiuk.pl/pl/magazynowe, a przy tym poznać korzystną ofertę przygotowaną zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla osób prywatnych. Przy decyzji o wzniesieniu tego typu budynku warto jest kierować się właśnie w stronę firm mających na koncie grono zadowolonych klientów, a jakość wykonania stawiają na szczycie swojej listy atutów.

Hale namiotowe są w roku 2019 powszechnie stosowane jako magazyny, rynek jest poszerzany, a opcji zagospodarowania pomieszczeń przybywa. Dzięki nietuzinkowym rozwiązaniom, zyskują one coraz większą rzeszę odbiorców w różnych sektorach gospodarki. Z całą pewnością warto się nimi zainteresować i przyjrzeć bliżej.

​Skuteczna walka rządu z szarą strefą w branży paliwowej przynosi wymierne efekty. W ostatnich latach dynamicznie rośnie konsumpcja paliw w Polsce, co wpływa na rekordowe zyski PKN ORLEN. Wprowadzony przez premiera Mateusza Morawieckiego pakiet paliwowy realnie wzmacnia też budżet państwa, do którego trafia teraz więcej podatków z legalnej działalności firm paliwowych. Na korzyści wynikające z wdrożenia przepisów ograniczających szarą strefę wskazywali Marian Banaś, były Minister Finansów, a obecnie Prezes NIK i Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy Zdrój.

Prezes NIK Marian Banaś podkreślał, że ograniczanie szarej strefy było możliwe dzięki skutecznym działaniom legislacyjnym, ale też wzmocnieniu bieżących działań kontrolnych i skutecznej wymianie informacji pomiędzy instytucjami. Zaznaczył, że uszczelnienie systemu podatkowego przyniosło wymierny efekt w postaci wyższych wpływów podatkowych – w 2015 r. z tego tytułu do budżetu Państwa trafiło 269 mld zł, a w 2018 r. było to już 375 mld zł.

Jednym z beneficjentów wdrożonych przepisów jest także PKN ORLEN. Od 2015 r. do 2018 r. spółka odnotowała wzrost sprzedaży oleju napędowego o 43% do 17 mln ton. W tym czasie sprzedaż benzyny wzrosła o 20% do prawie 4,5 mln ton. Dzięki ograniczeniu szarej strefy zyski spółki i sprzedaż paliw na stacjach paliw znacząco wzrosły.

Zasady uczciwej konkurencji i przestrzeganie przepisów są dla nas bardzo ważne. Podjęte przez Premiera Mateusza Morawieckiego działania zwalczające szarą strefę pokazały, z jak olbrzymią skalą problemu mieliśmy wcześniej do czynienia. Po kilku latach obowiązywania pakietu paliwowego widzimy jego korzystny wpływ na rynek, w tym na nasze zyski. Przez ostatnie 3,5 roku wyniosły one ok. 21 mld zł. Tymczasem w latach 2008-2015 było to raptem 2,9 mld zł. Ten rekordowy wzrost nie wziął się „z powietrza” – mówi Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN.

Wprowadzone w 2016 roku przepisy uporządkowały rynek paliwowy, zwiększyły jego transparentność i uzdrowiły konkurencję, na czym znacząco zyskał też budżet państwa. Trafiło do niego więcej podatków z legalnej działalności firm paliwowych. Tylko PKN ORLEN w 2018 roku z tytułu różnych podatków wpłacił do budżetu ponad 36 mld zł. W 2015 roku, gdy pakiet paliwowy jeszcze nie obowiązywał, było to o ok. 10 mld zł mniej. W ciągu ostatniego 3,5 roku spółka odprowadziła do budżetu państwa łącznie przeszło 112 mld zł. Dla porównania, w ciągu 8 lat, kiedy walki z szarą strefą nikt skutecznie nie podjął, budżet zasiliło nieco ponad 162 mld zł.

Działania rządu uszczelniające rynek paliw korzystnie wpłynęły też na strukturę rynku w Polsce. Rafinerie pracują przy pełnym obciążeniu. Wzrósł także poziom paliw legalnie sprowadzanych do kraju. W tym celu wykorzystany został potencjał rafinerii w ramach całej Grupy ORLEN. Aby zaspokoić zapotrzebowanie na polskim rynku, PKN ORLEN zwiększył import paliw z litewskich Możejek, co przełożyło się na wyniki tej rafinerii.

Trwają prace nad kolejnymi przepisami, które umożliwią dalsze zmniejszenie szarej strefy. Spółka liczy na pozytywny efekt wdrożenia we wrześniu br. pakietu opałowego ograniczającego nielegalny handel olejem opałowym na polskim rynku. Tym bardziej, że udział GK ORLEN w jego sprzedaży w 2018 roku wyniósł ponad 50%. Wstępne szacunki branży wskazują, że oszustwa podatkowe z tego tytułu mogą wynosić co najmniej 200 mln zł rocznie.

Branża boryka się także ze zjawiskiem nielegalnego wykorzystanie gazu płynnego LPG do celów grzewczych i dokonywania oszustw akcyzowych związanych z tym procederem. Luka w legalnej konsumpcji autogazu może wynosić nawet 500 tys. ton gazu rocznie. Udział szarej strefy w tym obszarze szacowany jest na kilkaset milionów złotych rocznie. Problem rozwiązać ma rozszerzenie od 1 grudnia br. monitoringu dostaw gazu płynnego LPG na stacje paliw w ramach systemu SENT.

Rząd zamierza także uporządkować rynek smarów w Polsce oraz gospodarkę olejami odpadowymi powstającymi z eksploatacyjnego zużywania się smarów. Obecnie są one nielegalnie spalane, a powinny zostać poddane procesom odzysku i recyklingu. Szara strefa w tym obszarze znacznie ogranicza wyniki takich firm, jak PKN ORLEN. Odpowiedzią rządu będzie pakiet smarowy. Na jego wprowadzeniu zyska nie tylko spółka, ale też budżet państwa i środowisko naturalne, ponieważ przepisy te wpisują się w rządowy program „Czyste Powietrze”.

• Giełdy z regionu Trójmorza podpisały list intencyjny w sprawie uruchomienia nowego indeksu – CEEplus
• Uruchomienie indeksu zostało oficjalnie ogłoszone, w obecności Ministra Inwestycji i Rozwoju Jerzego Kwiecińskiego, podczas XXIX Forum Ekonomicznego w Krynicy-Zdroju
• Indeks będzie obejmował największe i najbardziej płynne spółki notowane na poszczególnych rynkach Grupy Wyszehradzkiej, Chorwacji, Rumunii i Słowenii, za jego obliczanie będzie odpowiadać GPW
• Indeks będzie instrumentem bazowym dla funduszu pasywnego zarządzanego przez TFI PZU

Prezesi giełd z Grupy Wyszehradzkiej (Polski, Czech, Słowacji i Węgier), Chorwacji, Rumunii i Słowenii podpisali list intencyjny dotyczący rozpoczęcia publikacji nowego indeksu giełd z regionu Trójmorza – CEEplus. Uruchomienie indeksu zostało oficjalnie ogłoszone, w obecności Ministra Inwestycji i Rozwoju Jerzego Kwiecińskiego, w trakcie panelu „Utworzenie wspólnego indeksu giełdowego dla regionu Trójmorza –  szanse i korzyści” podczas XXIX Forum Ekonomicznego w Krynicy-Zdroju. Giełda Papierów Wartościowych (GPW) będzie odpowiadać za kalkulację i publikację indeksu.

– Uruchomienie wspólnego indeksu giełdowego dla firm działających w państwach grupy V4 oraz Chorwacji, Rumunii i Słowenii to ważny krok w kierunku pogłębienia współpracy regionalnej i jednocześnie otwarcia regionu na świat. Trójmorze ma szanse stać się gospodarczym sercem Europy. Podczas gdy Unia Europejska przechodzi kryzys spowolnienia, Europa Środkowa dysponuje potencjałem, który jeszcze nie został w pełni wykorzystany. Narzędzie, jakim będzie indeks CEEplus zwiększy atrakcyjność inwestycyjną regionu i pozwoli nam rozwijać się w jeszcze szybszym tempie – podkreślił Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki.

– Współpracę w ramach Inicjatywy Trójmorza zainicjował sektor publiczny, jednak jej powodzenie w dużej mierze zależeć będzie od zaangażowania inwestorów prywatnych. Uruchomienie nowego indeksu – CEEplus – jest dla nich czytelnym sygnałem, że drzwi do inwestycji są szeroko otwarte. O wartości rynku Trójmorza i zapotrzebowaniu na kapitał niech świadczy to, że nakłady na same tylko inwestycje infrastrukturalne w regionie do 2030 r. powinny wynieść od 200 mld do nawet 1,1 biliona euro. Jeśli ktoś pokusiłby się o stworzenie inwestycyjnej mapy świata, my dzisiaj wbilibyśmy w nią bardzo widoczną pinezkę – powiedział Jerzy Kwieciński, Minister Inwestycji i Rozwoju.

W portfelu indeksu znajdzie się ponad 100 najbardziej płynnych spółek notowanych na rynkach regulowanych giełd z regionu Europy Środkowo-Wschodniej: Bratysławie, Bukareszcie, Budapeszcie, Lublanie, Pradze, Warszawie, Zagrzebiu. Kwalifikacja spółek do indeksu będzie bazować na kryterium płynności – średnie obroty na sesję o wartości co najmniej 90 tys. EUR w ciągu 6 miesięcy. Udział spółek w indeksie będzie wyznaczany na podstawie liczby akcji w wolnym obrocie z uwzględnieniem limitów wynikających z reguły 5/10/40 (największa spółka do 10%, spółki o wadze powyżej 5% nie mogą w sumie przekraczać w indeksie wagi 40%). Dodatkowo spółki z jednego kraju nie będą mogły stanowić więcej niż 50% portfela indeksu, co w praktyce będzie dotyczyć jedynie spółek notowanych na GPW.

Podpisanie listu intencyjnego rozpoczynającego publikację nowego indeksu regionalnego wpisuje się w współpracę pomiędzy rynkami kapitałowymi regionu. Dzięki temu projektowi głos giełd z Europy Środkowo-Wschodniej będzie lepiej słyszalny w debacie na temat rynków kapitałowych w Unii Europejskiej. To inicjatywa, która umożliwia Unii Europejskiej pozyskanie spójnego, reprezentującego cały region stanowiska.

– Coraz więcej inwestorów szuka możliwości zdywersyfikowanego inwestowania w awangardę spółek z krajów z regionu Trójmorza. Polski rynek kapitałowy należy do 25 najwyżej rozwiniętych na świecie, więc naszym zadaniem jest promowanie trójmorskich spółek. Cieszę się, że wspólnie z Giełdami oraz największą instytucją finansową regionu możemy zaoferować nowatorski produkt inwestycyjny – podkreślił Marek Dietl, Prezes Zarządu GPW.

Informacje o indeksie będą podawane raz dziennie na podstawie kursów zamknięcia, a następnie przeliczanie po kursie NBP w walutach lokalnych, euro oraz dolarze amerykańskim. CEEplus będzie indeksem cenowym, który będzie jednocześnie instrumentem bazowym dla funduszu pasywnego TFI PZU, o nazwie inPZU CEEplus. Będzie to kolejny z subfunduszy inPZU tworzących fundusz parasolowy inPZU SFIO. Fundusz będzie kierowany do klientów indywidualnych i profesjonalnych za pośrednictwem platformy inPZU, a jego sugerowany horyzont inwestycyjny to co najmniej trzy lata.

– Jesteśmy dumni z tego, że możemy wspólnie z warszawską giełdą i giełdami regionalnymi wziąć udział w wyjątkowym przedsięwzięciu obrazującym aktywność i ambicje gospodarek krajów Trójmorza. Dlatego nie powinien również dziwić fakt, że specjalnie z tej okazji rozpoczynamy sprzedaż funduszu opartego o indeks CEEplus. Wierzę, że jego wyniki będą odbiciem aspiracji giełd naszego regionu. Głęboko wierzę również w potencjał naszej rosnącej części Europy i jestem przekonany, że nasze kraje są doskonałymi destynacjami dla inwestorów z całego świata – powiedział Paweł Surówka, prezes Grupy PZU.

Wstępne rozmowy o utworzeniu wspólnego indeksu rozpoczęły się przy okazji pierwszego szczytu giełd z regionu Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) w formacie V4+2, który odbył się 20 lutego 2018 r. w Pradze. Wzięli z nim udział prezesi giełd z Polski, Czech, Węgier i Słowacji oraz Rumunii i Chorwacji. Powstanie indeksu regionalnego zapowiedzieli prezesi regionalnych giełd podczas debaty „Kooperacja rynków kapitałowych regionu Europy Środkowo-Wschodniej” w trakcie XXVIII Forum Ekonomicznego w Krynicy-Zdroju.

Mogło się już wydawać, że Boris Johnson, zawieszając prace parlamentu, dopiął swego i doprowadzi do brexitu obojętnie od jego ostatecznego kształtu. Teraz jednak utracił większość w Izbie Gmin i zamiast o samym brexicie coraz częściej słyszymy o przedterminowych wyborach.

Na Wyspach robi się coraz ciekawiej

Przeważnie przechodzenie pojedynczych posłów pomiędzy partiami nie budzi sensacji. Czasem jednak się zdarza, że pojedynczy głos jest głosem decydującym. Wczoraj konserwatyści stracili raptem jednego posła na rzecz Liberalnych Demokratów, ale już to wystarczyło, by koalicja rządowa nie miała większości. Opozycja również takowej nie posiada. Nie zmienia to faktu, że sytuacja Borisa Johnsona, pomimo zawieszenia prac parlamentu, od połowy września wyraźnie się komplikuje. Funt przyjął tę wiadomość neutralnie. Z jednej strony brak stabilnej większości to niepewność, a niepewność szkodzi walucie. Z drugiej oddala się perspektywa brexitu bez umowy, co raczej cieszy osoby zainteresowane funtem.

Indeksy dla usług

Indeks PMI zwyczajowo podaje się dla branży przemysłowej. Ma on jednak swój bliźniaczy indeks dla usług. Został on opublikowany dzisiaj rano. Co ciekawe wypada on dużo lepiej niż ten dla przemysłu. Unia Europejska wykazała wynik 53,5 pkt, czyli o ponad 6 punktów wyższy niż w przemysłowym. Za interesujący fakt możemy uznać, że w tym wypadku dobrze wypadają Niemcy, którzy w poprzednim odczycie szorowali o dno. Problem w tym, że o ile gospodarki coraz bardziej przenoszą ciężar na branżę usługową, o tyle indeks dla usług w dalszym ciągu jest znacznie mniej istotny dla rynków od przemysłowego.

Zmiana ról w Europie

Obecnie intrygująco prezentuje się pozycja głównego motoru napędowego Unii. Bardzo długo stanowisko to zajmowali Niemcy. Stagnacja, słabe dane makroekonomiczne i fatalne indeksy koniunktury pokazują jednak, że kraj ten na jakiś czas wypisał się z tej roli. W miejsce to niespodziewanie wskoczyli Francuzi. Pokazują oni ostatnio bardzo dobre odczyty, zarówno we wzroście gospodarczym, jak i w indeksach koniunktury, gdzie jako jedyna z największych europejskich gospodarek pokazała przewagę pozytywnych odpowiedzi. Pewnym cieniem na wynikach Francji kładzie się jednak zadłużenie, które w przeciwieństwie do Niemców nie tylko nie spada, ale rośnie.

W kalendarzu danych makroekonomicznych warto zwrócić uwagę na:

• 16:00 – Kanada – decyzja Banku Kanady w sprawie stóp procentowych,
• 20:00 – USA – beżowa księga, czyli stenogramy z ostatniego posiedzenia FED.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Delegowany czy nie? W Niemczech, Holandii, Belgii, Austrii, we Włoszech i Francji, a także w Norwegii i Finlandii nie ma to znaczenia. Tamtejsi urzędnicy za nic mają mobilny charakter pracy. Jeśli kierowca realizuje międzynarodowe przewozy drogowe, to ma zarabiać minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym kraju. Nawet jeśli spędza w innym państwie EU niż rodzime zaledwie kilka godzin. Bezpieczeństwo właściwego rozliczenia płacy minimalnej jest istotne w przypadku kontroli, gdyż na przykład ustawa MiLoG przewiduje aż do 500 tysięcy euro kary. Ogólnopolskie Centrum Rozliczania Kierowców (OCRK) podpowiada, jak jej uniknąć.

Kim jest pracownik delegowany?

Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. To ten akt prawny określa pracownika delegowanego jako zatrudnionego, który przez ograniczony czas wykonuje swoją pracę na terytorium innego państwa członkowskiego, niż to, w którym zwyczajowo pracuje. Na podstawie przepisów unijnych każdy pracownik ma prawo otrzymywania od pracodawcy wynagrodzenia co najmniej
w wysokości płacy minimalnej państwa przyjmującego.

Czy kierowca może być pracownikiem delegowanym?

Do momentu wprowadzenia pakietu mobilności dyrektywa 96/71/WE ma zastosowanie także do kierowców. Mimo mobilnego charakteru pracy kierowcy, przedsiębiorca powinien zapewnić co najmniej minimalne stawki wynagrodzenia pracownikowi wykonującemu pracę w państwie przyjmującym. Pod płacę minimalną podlegają przewozy kabotażowe, natomiast wyjęte spod tych obowiązków są przejazdy tranzytowe. W przypadku przewozów międzynarodowych z załadunkiem lub rozładunkiem w innym kraju to, czy dany przewóz podlega pod obowiązek wypłaty płacy minimalnej państwa przyjmującego, określa ten kraj w opublikowanych na dedykowanej stronie wytycznych – mówi Bartłomiej Zgudziak, ekspert ds. analiz i rozliczeń z OCRK.

Ważne dla przedsiębiorcy i kierowcy

Do zagranicznej płacy minimalnej możemy wliczyć premie, ryczałt za nocleg oraz wynagrodzenie zasadnicze, które wypłacane jest za ogólną pracę kierowcy bez znaczenia, w jakim kraju jest wykonywana. Wynagrodzenie to może być zaliczane do zagranicznych minimalnych płac proporcjonalnie do godzin pracy w danym kraju.

Pozostałe składniki wynagrodzenia oraz dieta z tytułu podróży służbowej mogą być zaliczane do zagranicznej płacy minimalnej, ale tylko jeżeli dane państwo pozwoli na taką praktykę. Najczęściej stanowiska te publikowane są na stworzonych w tym celu platformach internetowych, w wytycznych dotyczących zasad rozliczania płacy minimalnej dla pracowników delegowanych. Obowiązek pełnego i jasnego dostępu do tych informacji wynika z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/67/UE z dnia 15 maja 2014 r. – dodaje ekspert OCRK.

Płaca minimalna niemiecka

Do płacy minimalnej niemieckiej, oprócz opisanych wyżej składników, zaliczane są dodatki, takie jak dyżur oraz nadgodziny wypracowane na terytorium Niemiec. Obok wynagrodzenia do płacy zaliczana jest dieta pomniejszona o 8,37 € (zgodnie z niemieckim rozporządzeniem o ubezpieczeniu społecznym). Warto także zwrócić uwagę, iż sam czas pracy na terenie Niemiec nie jest wyznacznikiem  wysokości wyrównania, jakie zostanie wyliczone kierowcy. Istotnym czynnikiem jest także jego ogólny pobyt na terytorium tego kraju. Podczas przebywania w Niemczech kierowca będzie otrzymywał diety i ryczałty z tytułu zagranicznej podróży służbowej, które będą częścią płacy minimalnej, odpowiednio pomniejszając dopłaty. Wyższa dieta zagraniczna zwiększa należności kierowcy z tytułu podróży służbowej, które są wolne od podatku i składek ZUS do wysokości limitów ustalonych w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Wyrównania do zagranicznych minimalnych płac są wynagrodzeniem pracownika w związku z czym podlegają opodatkowaniu oraz składkom ZUS.

Przykładowe rozliczenie:

Na wykresie nr 1 przedstawiono przykładowy czas pracy kierowcy w Niemczech. Należne wynagrodzenie minimalne za czas pracy na terenie Niemiec w tym wypadku wyniesie:

8:00 h x 9,19 € = 73,52 €

Wypłacone Polskie wynagrodzenie:

Stawka godzinowa pracownika (3 € x 8:00 h) = 24 €

Dieta (czas pobytu w Niemczech 19:00 h) = 49 €

Potracenie SVeV na wyżywienie            – 8,37 €

1 ryczałt za nocleg w Niemczech = 37,5 €

RAZEM = 102,13 €

Wyrównanie do minimalnej niemieckiej = 73,52 € – 102,13 €. W analizowanym przykładzie przedsiębiorca wypłacił wyższe wynagrodzenie niż to, wynikające z ustawy niemieckiej, w związku z czym nie musi niczego wyrównywać kierowcy. Natomiast w tabeli nr 1 pokazano, jak wysokość diety zagranicznej wpływa na ewentualną dopłatę za pracę na terytorium Niemiec. W wyliczeniach uwzględniono zaliczanie wyżej opisanych składników.

Płaca minimalna francuska

Do minimalnej płacy we Francji zaliczane jest wynagrodzenie zasadnicze kierowcy oraz wypłacane dodatki za godziny nocne (tylko w przewozie rzeczy), godziny nadliczbowe i dyżury. Ponadto, przy poprawnym zapisie oraz argumentacji, częścią francuskiej płacy minimalnej może być ryczałt za nocleg. Sposób w jaki premia będzie zaliczana, zależy od jej przeznaczenia. Rozliczenie minimalnej płacy we Francji zgodnie z wytycznymi ma opierać się na francuskim kodeksie transportowym. Wysokość minimalnej stawki we Francji zależna jest od prowadzonego pojazdu, kwalifikacji kierowcy oraz rodzaju wykonywanych tras. Wyliczając minimalne wynagrodzenie należy wziąć pod uwagę szereg dodatków, o których mówią francuskie przepisy, takich jak dodatki: stażowe, za pracę
w nadgodzinach, za pracę w niedzielę i święta, za pracę w porze nocnej i amplitudy. W tabeli nr 2 przedstawiono przykładowe przeliczenie pracy kierowców na terytorium Francji w zależności od wyliczonego czasu pracy.

Optymalizacja kluczem do oszczędności

Bardzo istotne jest, aby wyliczenia wyrównań były wykonane prawidłowo, ponieważ za niedopełnienie tego obowiązku grożą przewoźnikowi dotkliwe kary. Zgodnie z Ustawą o regulacji ogólnej płacy minimalnej (Ustawa o płacy minimalnej – MiLoG), Rozdz. 3 § 21 (3) – naruszenie przepisów w przypadkach opisanych w ustępie 1 punkt 9 oraz w ustępie 2 może być ukarane grzywną wysokości do pięciuset tysięcy euro, w pozostałych przypadkach grzywną w wysokości do trzydziestu tysięcy euro – wyjaśnia ekspert.

Jednak nie należy rezygnować z optymalizacji rozliczeń. Takie działanie, oparte o doświadczenie i znajomość przepisów, pozwala do maksimum ograniczyć koszty przedsiębiorstwa w zakresie wypłat wyrównań. Odpowiednio dobrane należności z tytułu podróży służbowej pozwalają przedsiębiorcy ograniczać koszty związane z wynagrodzeniem kierowcy przy jednoczesnym utrzymaniu poziomu wypłaty „na rękę” kierowcy. Delegacje do limitów rozporządzenia są wolne od podatku i składek ZUS oraz jednocześnie będą wliczane do minimalnych płac (to w jakiej części, zależy od danego kraju), ograniczając możliwe dopłaty. Warto więc pytać specjalistów, którzy są na bieżąco ze wszystkimi regulacjami obowiązującymi w krajach Wspólnoty – dodaje Bartłomiej Zgudziak z OCRK.

• Rekordowy spadek rentowności obligacji
• Budżet na 2020 wspiera rynek długu
• Zagrożeniem rosnąca inflacja

Polskie rentowności osiągają kolejne rekordowo niskie wartości. Zysk na 10-letnich obligacjach skarbowych spadł do poziomu 1,70. To historycznie najniższa wartość tego wskaźnika. Polskie obligacje nie są wyjątkiem, podobne trendy obserwujemy też na innych rynkach. Widać to szczególnie w Niemczech.

Ta sytuacja jest pochodną tego, co dzieje się w globalnej gospodarce. W tym „dovish stance”, czyli gołębia postawa banków centralnych. Już dziś rynek wycenia na 100 proc., że Europejski Bank Centralny obniży stopy o 10 pb. Po lipcowym cięciu stóp procentowych przez FED i tutaj rynki oczekują dalszego poluzowania polityki fiskalnej i kolejnej obniżki stóp o 25 pb. W strefie euro również spodziewamy się działań zmierzających do pobudzenia zwalniającej gospodarki. Wszyscy boją się spowolnienia i trwa swoista rywalizacja pomiędzy bankami centralnymi, kto da więcej i podtrzyma wzrost gospodarczy. Dzisiejsze rekordowe poziomy na długu w naszej opinii nie oznaczają, że to już koniec. Naszym zdaniem wiele wskazuje na to, że możemy spodziewać się kolejnych rekordów.

Rząd opublikował projekt ustawy budżetowej. Budżet państwa ma być zrównoważony. Oznacza to, że wpływy i wydatki z budżetu zbilansują się. Taka sytuacja sprzyja obligacjom. Co prawda w przedstawionym projekcie nie uwzględniono podatku od sprzedaży detalicznej i tzw. trzynastej emerytury. W wyliczeniach uwzględniono wyższe wpływy z podatku VAT oraz składek ZUS od najlepiej zarabiających, którzy nie będą już korzystali z limitu dochodów w wysokości 30-krotności średniej pensji.

Wewnętrznym ryzykiem, na który musimy zwracać uwagę, jest sektor bankowy i to, co się wydarzy z kredytami udzielonymi we frankach. Kolejnym zagrożeniem lokalnym jest inflacja. W całym regionie w porównaniu do niskich rentowności inflacja jest dość wysoka. Zarówno Węgry i Czesi mają wysoką inflację w stosunku do długoterminowych obligacji. Rada Polityki Pieniężnej nie reaguje i w najbliższym czasie nie należy się spodziewać zmiany polityki w tym zakresie. Zakładamy, że stopy pozostaną na tym samym poziomie. Według wskaźników ekonomicznych inflacja będzie rosła do końca roku, najwyższych jej odczytów spodziewamy się na przełomie roku – w okolicach 3,5 proc. W pierwszych miesiącach przyszłego roku powinna zacząć spadać.

Application Protection Report 2019[1] od F5 Labs wskazuje, że formularze online, jak strony logowania i koszyki zakupów, są coraz częściej przejmowane przez cyberprzestępców polujących na personalne dane finansowe (PFI). Formjacking przesyłający dane z przeglądarki internetowej klienta do lokalizacji kontrolowanej przez atakującego, pozostaje jedną z najczęstszych taktyk ataków. Stanowił aż 71% wszystkich analizowanych naruszeń danych w sieci w 2018, a w ostatnich dwóch latach wybija się na dominującą metodę ataków iniekcyjnych.

Tylko 83 incydenty przypisywane atakom formjacking wpłynęły w 2019 r. na bezpieczeństwo niemal 1,4 mln kart płatniczych. Najwięcej ataków (49%), które zakończyły się powodzeniem, wystąpiło w handlu detalicznym, 14% dotyczyło usług biznesowych zaś 11% skoncentrowało się na sektorze przemysłowym. Branża transportowa była atakowana tą metodą najczęściej (szczególnie personalne dane finansowe), stanowiąc aż 60% wszystkich kradzieży powiązanych z kartami kredytowymi.

Trendowi sprzyja decentralizacja usług i treści internetowych, która zwiększa możliwości ataku, coraz bardziej narażając firmy i konsumentów na kradzież haseł i kart kredytowych.

Formjacking przeżywa w ostatnich dwóch latach eksplozję popularności – mówi Ireneusz Wiśniewski, dyrektor zarządzający F5 Poland. Dzieje się tak, ponieważ krytyczne komponenty kodów aplikacji sieciowych (np. koszyki zakupów czy systemy płatności online) są coraz częściej outsourcowane do strony trzeciej. Deweloperzy sieciowi korzystają z bibliotek kodów, a bywa że linkują swoje aplikacje bezpośrednio do skryptów obsługiwanych przez firmy zewnętrzne. W efekcie organizacje stają się bardziej podatne, bo ich kod jest ściągnięty z dziesiątków różnych źródeł. Niemal wszystkie te źródła są poza możliwością kontroli i wykraczają poza zabezpieczenia przedsiębiorstw. Dodajmy, że wiele stron internetowych korzysta z tych samych zasobów zewnętrznych: atakujący wiedzą, że wystarczy dokonać jednej zmiany schematu danych, żeby uzyskać dostęp do ogromnej publi potencjalnych ofiar – dodaje Wiśniewski.

Wprawdzie ataki iniekcyjne nie są nowością, niemniej F5 Labs twierdzi, że pozostaną rosnącym trendem.  Zgodnie z Exploit Database[2] 11% nowo odkrytych błędów w kodach (exploitów) w 2018 r. utworzyło część łańcucha ataków formjacking, włącznie ze zdalnym wykonaniem kodu (5,4%), dołączaniem plików – arbitrary file inclusion (3,8%) i zdalnym wykonaniem CMD (1,1%).

Ataki iniekcyjne zmieniają się wraz z naszymi zachowaniami – twierdzi Ireneusz Wiśniewski. Wykrywanie i ograniczanie tego typu błędów zależy od dostosowania kontroli i oceny sytuacji, nie tylko naprawy kodu. Im więcej kodu oddajemy w obce ręce, tym mniej widzimy i  kontrolujemy – dodaje.

Zalecenia F5 Labs dla zabezpieczenia operacji:

Stworzenie inwentaryzacji aplikacji internetowych obejmującej dokładny audyt treści stron trzecich. Proces jest wart przeprowadzenia, mimo że jest skomplikowany, bo poddostawcy (trzecia strona) zazwyczaj łączą się z kolejnymi, dodatkowymi witrynami i mają niskie standardy bezpieczeństwa.

Poprawianie środowiska. Chociaż łatanie niekoniecznie naprawia błędy w treściach pobranych z zewnątrz, to utrudnia rozprzestrzenianie się błędów z punktu początkowego, tzw. zaczepienia. Ponieważ ataki iniekcyjne w sieci są wszechstronną techniką, ważne jest też poprawianie aplikacji działających samodzielnie, aby zapobiegać uszkodzeniom powodowanym przez zasoby zewnętrzne.

Skanowanie podatności. CISCO od lat rekomenduje skanowanie zewnętrzne celem uzyskania hakerskiego obrazu sytuacji. Jest to bardzo ważne w sytuacji, gdy po stronie klienta gromadzone są ogromne ilości danych.

Monitorowanie zmian kodu. Niezależnie od tego, gdzie jest hostowany kod, ważne jest uzyskanie większej widoczności, bez względu na to, czy pojawiają się nowe luki, czy nie. Oznacza to monitorowanie pakietów GitHub i AWS S3, a także natywnych repozytoriów kodu.

Uwierzytelnianie wieloczynnikowe. Powinno być wdrażane w każdym systemie łączącym się z aktywami o dużym znaczeniu, ponieważ atak iniekcyjny, jest często używany do ominięcia uwierzytelnienia, żeby uzyskać dostęp do kodu serwera www. Szyfrowanie warstwy aplikacji może idealnie uzupełniać TLS/SSL, aby zachować poufność na poziomie przeglądarki. Wiele znanych produktów WAF (zapory sieciowej) ma taką możliwość, jednak zaawansowany WAF daje wyższy poziom widoczności i kontroli warstwy aplikacji, co pomaga w zmniejszeniu ryzyka rozproszonych, polimorficznych iniekcji.

Wdrożenie potencjału narzędzi oprogramowania serwera. Utworzenie Polityki Bezpieczeństwa treści (CSP) umożliwi blokowanie nieautoryzowanych iniekcji kodu na stronie internetowej lub w aplikacji. Metody internetowe SubResource Integrity (SRI) mogą sprawdzić, czy aplikacje od innych firm nie zostały zmienione. Oba narzędzia wymagają poprawnego dopasowania do aplikacji internetowej. W tej pracy przyda się solidny, elastyczny WAF.

Monitorowanie nowo zarejestrowanych domen i certyfikatów. Służą one często do hostowania szkodliwych skryptów, a wydają się nieszkodliwe dla użytkowników końcowych.

[1] Analiza wykorzystująca dane z 760 raportów

[2] https://www.exploit-db.com/

• Grenlandia języczkiem u wagi mocarstw
• Zaostrza się wojna handlowa pomiędzy USA i Chinami
• Globalny „risk-off” osłabia złotego

Jak wyglądałyby rynki, gdyby prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump zakończył swoją aktywność na Twitterze, a Duńczycy zdecydowaliby się sprzedać deficytową Grenlandię? Tego nie wiemy i zapewne nie będziemy świadkiem żadnego z tych wydarzeń. Warto jednak przyjrzeć się działaniom gospodarza Białego Domu, które wpływają na światowe rynki.

O co chodzi z tą Grenlandią?

Skąd nagłe zainteresowanie Grenlandią? Odpowiedź jest prosta. Ocieplenie klimatu powoduje, że przez Morze Arktyczne można podróżować skracając drogę morską z Chin do Europy. Zatem ten szlak może mieć strategiczne znaczenie dla dalszego rozwoju chińskiej gospodarki. Apetyt na Grenlandię i jej bogate złoża surowców od lat ma także Rosja. Tym samym pomysł prezydenta Trumpa ma racjonalne podłoże ekonomiczne. Przejmując wyspę, Amerykanie nie tylko staliby się właścicielami licznych surowców i rzadkich minerałów, ale i zyskaliby przewagę strategiczną nad Rosją i Chinami.

To nie jest pierwszy raz, kiedy prezydent Stanów Zjednoczonych próbuje odkupić wyspę od Duńczyków. Pierwsza taka propozycja pojawiła się w latach sześćdziesiątych XIX wieku, kiedy w Białym Domu zasiadał Andrew Johnson – ten sam, który kupił od Rosji Alaskę. Druga propozycja pojawiła się po zakończeniu II wojny światowej. Prezydent Harry Truman oferował Duńczykom 100 mln dolarów za to terytorium. Dziś transakcja wydaje się niemożliwa. Chociaż ostatnie słowo mają sami mieszkańcy wyspy, którym umowa o autonomii Grenlandii daje prawo do decyzji w tej kwestii.

Tweety zamiast negocjacji

Od kilku miesięcy rynki reagują na kolejne wiadomości związane z wojną handlową pomiędzy Chinami i USA. Nastroje na globalnych rynkach wciąż kształtuje też obawa o recesję, której zapowiedzią jest spowolnienie gospodarcze. Do tego dochodzą problemy związane z brexitem.

Napięcie na linii Chiny i USA umacnia „risk-off”, który wspiera amerykańską walutę i utrzymuje hossę na obligacjach.

Zaskoczeniem była nagła decyzja Chin o nałożeniu ceł na amerykański import o wartości 75 miliardów dolarów. Pekin nie musiał długo czekać na reakcję Stanów Zjednoczonych. Wpis prezydenta Trumpa na Twitterze również zapowiedział kolejne cła na chińskie towary warte 550 miliardów dolarów rocznie. Mają one wejść w życie w dwóch etapach 1 września i 15 grudnia. Nasilenie konfliktu pociągnęło indeksy w dół, amerykański S&P500 zanotował tygodniową stratę w wysokości 1,4 proc.

Obecnie mamy do czynienia z dużą zmiennością rynków. Wystarczy przypomnieć, że w ciągu zaledwie pół roku Amerykańska Rezerwa Federalna zmieniła retorykę  o 180 stopni od zacieśnienia polityki fiskalnej do jej rozluźnienia. W lipcu br. obniżyła stopy procentowe  o 25 pb. We wrześniu rynek oczekuje kolejnej  obniżki, licząc na cięcie stóp o kolejne 25 pb. Już dziś rynek wycenia kolejne obniżki stóp na 75 proc. do końca stycznia. Wskaźniki makroekonomiczne pokazują spowolnienie, trudno jednak jeszcze dziś powiedzieć czy światowa gospodarka jest na skraju recesji. Prawdopodobieństwo recesji w najbliższych 12 miesiącach co prawda nieznacznie rośnie, wg. modelu Atlanty FEDu jej wystąpienie szacowane jest na blisko 30 proc.  Z uwagą przyglądamy się wskaźnikom wyprzedzającym i czekamy na decyzję banków centralnych i wprowadzenie zapowiadanych stymulusów fiskalnych. Czekamy na kolejne kroki FEDu, który  jest mocno naciskany przez prezydenta Donalda Trumpa.

Ryzykowne aktywa w odwrocie

Ostatni tydzień sierpnia był gorącym okresem na giełdach. Obserwowaliśmy korektę na ryzykownych klasach aktywów, takich jak akcje i surowce. Spadek zanotował MSCI World Indeks krajów rozwiniętych (- 0,8 proc.). W Niemczech wszystkie wskaźniki wyprzedzające pokazują spowolnienie gospodarki. Nasi zachodni sąsiedzi rozważają wprowadzenie stymulusów fiskalnych poprzez obniżenie podatku CIT. To dobra wiadomość dla spółek, w których budżecie zostałyby dodatkowe środki. Dla przypomnienia taki mechanizm pobudził  gospodarkę w 2017 r. w USA.

• Prokonsumencki wyrok TSUE zagrożeniem dla sektora bankowego
• Pierwsze publikacje wyników za II kwartał wyglądają obiecująco

Na rynkach kapitałowych mamy do czynienia obecnie z dużą zmiennością. Na sytuację na warszawskiej giełdzie oprócz globalnych czynników wpływ mają w dużej mierze lokalne problemy, które w ostatnich dniach wysunęły się na pierwszy plan. Pierwszy to oczekiwanie na wrześniowe orzeczenie TSUE dotyczące kredytów udzielanych we frankach szwajcarskich. Niekorzystny dla sektora bankowego wyrok może zachwiać całym sektorem finansowym w Polsce. Banki silne kapitałowo raczej nie połamią sobie zębów na tych kredytach, jednak inne banki mogą nie podołać.

Drugim powodem jest opublikowana kilka dni temu obszerna analiza Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. Do tej pory uznawano, że problem klauzul abuzywnych, czyli umów zawierających niedozwolone zapisy, dotyczy tylko indeksowanych kredytów frankowych. Twórcy analizy twierdzą jednak, że wszystkie udzielone kredyty we frankach należy traktować tak samo. To już jest znaczny problem dla sektora bankowego. Według danych Najwyższej Izby Kontroli banki udzieliły 900 tys. kredytów we frankach szwajcarskich. Skumulowana wartość kredytów udzielonych w walucie szwajcarskiej w bankach notowanych na GPW przekracza 80 mld zł.

Tak proklienckie podejście do zawartych umów może generować gigantyczne straty dla banków i może mieć szersze konsekwencje dla całej gospodarki. Stąd właśnie silna przecena sektora bankowego, która spowodowała, że  w sierpniu indeks największych spółek WIG20 był jednym z najsłabszych na świecie.

Pierwsze wyniki spółek całkiem przyzwoite

Dobre wiadomości płyną z pierwszych publikacji wyników spółek giełdowych. Na pełne podsumowanie II kwartału br. musimy jeszcze poczekać, jednak pierwsze raporty pokazują, że – co do zasady – wyniki polskich spółek są przyzwoite. Słabsze wyniki pokazały jedynie spółki przemysłowe, szczególnie te z ekspozycją na zagranicę. Patrząc na poszczególne spółki widzimy jednak spore różnice. Bardzo dobrze radzi sobie handel detaliczny, co znalazło odzwierciedlenie w zachowaniu akcji takich spółek jak Dino, Eurocash czy właściciel Biedronki – Jeronimo Martins.

– Dzięki inwestycjom bezpośrednim firm z Wielkiej Brytanii w 2017 roku PKB Polski było wyższe o 15 mld zł – tak wynika z analizy Deloitte. Stało się to za sprawą napływu wiedzy, technologii oraz zwiększenia zasobu kapitału. Stopniowe zacieśnianie związków między tymi  państwami obserwuje się od 30 lat, a na ich zintensyfikowanie wpłynęły zmiany ustrojowe i wejście Polski do Unii Europejskiej. Eksperci firmy doradczej Deloitte w raporcie „Relacje gospodarcze pomiędzy Polską i Wielką Brytanią – wyjątkowe i trwałe partnerstwo” zauważają, że łączne zatrudnienie w brytyjskich firmach działających w Polsce wynosi blisko 115 tys. osób, a malejąca dysproporcja w poziomie rozwoju gospodarczego wpływa na zmianę w strukturze handlu między krajami. Od 1995 roku wymiana handlowa między Polską a Wielką Brytanią wzrosła ponad 500 proc., a w jej strukturze znajduje się coraz więcej dóbr i usług o wysokim stopniu zaawansowania.

W rankingu Banku Światowego Doing Business, czyli gospodarek z najbardziej przyjaznymi biznesowi przepisami Wielka Brytania i Polska zajmują odpowiednio 9. i 33. miejsce wśród 190 państw, wyprzedzając tym samym Czechy (35. miejsce) czy Węgry (53. miejsce.). – Znaczący odsetek przedsiębiorców, którzy inwestują nad Wisłą, pochodzi z Wielkiej Brytanii. Tym samym firmy brytyjskie, które w latach 90. XX w. pomagały tworzyć sektor prywatny w Polsce, dziś wspierają jego rozwój, a przez to innowacyjność naszej gospodarki. Polacy zaś są najliczniejszą mniejszością narodową w Wielkiej Brytanii – mówi Irena Pichola, Partner, Lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju w Polsce i Europie Środkowej, Deloitte.

Do 2017 r. Wielka Brytania ulokowała w naszym kraju ponad 48 miliardów zł, dzięki czemu polskie PKB w 2017 r. było o 15 mld zł wyższe.

Eksport, import, usługi

Udział Wielkiej Brytanii w eksporcie Polski wynosił 6,6 proc. w pierwszym kwartale 2019 r., a kraj ten, poza naszym głównym partnerem handlowym – Niemcami (27 proc.) – pozostaje w czołówce partnerów eksportowych Polski, z podobnym udziałem w eksporcie co Czechy (6,1 proc.).

– Choć Polskę i Wielką Brytanię dzieli znaczna odległość geograficzna, kwestie importu i eksportu zbliżają te kraje regularnie od 30 lat. Podczas gdy w 1995 r. wartość wywozu produktów do Wielkiej Brytanii wyniosła niespełna miliard dolarów, to w 2018 r. było to już 16,6 miliardów w ujęciu nominalnym. Co ważne, ten wzrost został odnotowany we wszystkich głównych kategoriach produktów, a więc od elektroniki i maszyn, przez chemię i metale po minerały, produkcję tekstylną i spożywczą. Ta ostatnia zresztą może się pochwalić najbardziej spektakularną, bo ponad dwudziestokrotną zwyżką – mówi Damian Olko, Menedżer w zespole analiz ekonomicznych, Deloitte.

Eksport w tym sektorze wzrósł ze 143 milionów dolarów w 1995 r. do 3,21 miliardów w 2017 r. Najczęściej sprzedajemy do Wielkiej Brytanii produkty spożywcze, takie jak drób i czekolada.

W przypadku importu towarów brytyjskich do Polski również można mówić o znaczącym wzroście z około 1,5 miliarda dolarów w 1995 r. do 6,5 miliarda w 2018 r. Najchętniej przywozimy z Wielkiej Brytanii produkty chemiczne (ok. 25 proc. całego importu), takie jak na przykład leki oraz maszyny (ok. 19 proc. importu), w tym wyposażenie biurowe i komputery.

Po Niemczech i Szwajcarii, Wielka Brytania jest też ważnym odbiorcą usług z Polski (udział 7,3 proc.) i drugim eksporterem usług dla Polaków (udział 8,4 proc.).

– Według ostatnich dostępnych danych z 2016 r. podmioty z siedzibą w Wielkiej Brytanii były najważniejszym partnerem handlowym Polski w międzynarodowej wymianie usług prawnych, księgowych oraz doradztwa w zakresie zarządzania i PR. Bilans kategorii usług z perspektywy Polski był dodatni. Udział Wielkiej Brytanii wynosił 19,9 proc. w odniesieniu do usług dostarczonych i 21,4 proc. w odniesieniu do usług nabytych przed podmioty działające w Polsce. Największą wartość usług dostarczonych do Wielkiej Brytanii wypracował sektor telekomunikacyjny i informatyczny, co miało związek z szybko rozwijającymi się centrami usług wspólnych w Polsce – mówi Irena Pichola.

Brytyjski wkład w polski wzrost

W 2016 r. nad Wisłą działało 387 brytyjskich przedsiębiorstw niefinansowych (czyli takich, których główną działalnością jest produkcja i obrót dobrami lub świadczenie usług niefinansowych) zatrudniających ponad 10 pracowników. Łącznie pracowało w nich ponad 110 tys. osób. Natomiast brytyjskie przedsiębiorstwa finansowe zatrudniają w Polsce ponad 4 tys. osób, a więc łącznie zatrudnienie w brytyjskich firmach sięga ok. 115 tys. osób.

–  Mimo zmieniającego się otoczenia międzynarodowego, relacje między Polską a Wielką Brytanią można określić mianem wyjątkowego i trwałego partnerstwa. Ostatnie stulecie, zwłaszcza okres po upadku komunizmu, to epoka rozkwitu naszych stosunków handlowych, których szybki rozwój przynosi korzyści obu krajom. Najlepszym dowodem rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej jest dynamicznie rosnąca wymiana handlowa, której wartość w latach 1995-2018 wzrosła ponad pięciokrotnie – mówi Ambasador Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Jonathan Knott.

Najwięcej, bo aż 127 firm z brytyjskim kapitałem działa w przetwórstwie przemysłowym (38 tys. pracowników). Drugi w kolejności sektor to handel z 69 brytyjskimi firmami zatrudniającymi w sumie 43,7 tysiące pracowników. Bardzo liczne są też wyspecjalizowane firmy zajmujące się działalnością profesjonalną, naukową i techniczną – w 2016 r. było ich 74, ale ze względu na ich mniejsze rozmiary zatrudniały łącznie 13 tys. pracowników.

– Polska jest postrzegana pozytywnie ze względu na wielkość gospodarki i jej rosnącą integrację z gospodarką światową i rynkiem unijnym, a także dostępność krajowych dostawców dóbr i usług. Bardzo cieszy mnie fakt, że firmy z brytyjskim kapitałem planują dalszy rozwój na polskim rynku: statystycznie 3 na 4 firmy chcą zwiększać zatrudnienie i nakłady inwestycyjne. Z optymizmem patrzę w przyszłość brytyjskich firm w Polsce – mówi Antoni F. Reczek, Prezes Brytyjsko-Polskiej Izby Handlowej

– Różnica, która najbardziej rzuca się w oczy to wyższa wydajność pracy firm z brytyjskim kapitałem. Na pewno w jakimś stopniu jest to związane z większą skalą działalności i zatrudnienia, które przeciętnie jest prawie 5 razy większe niż rodzimych firm. Warto zwrócić uwagę na fakt, że – poza przetwórstwem przemysłowym – wyższa wydajność nie jest jednoznacznie związana z inwestycjami w aktywa materialne – mówi Damian Olko. We wszystkich analizowanych branżach wydatki na koszty osobowe firm brytyjskich są wyższe niż w przedsiębiorstwach polskich. W 2016 r. wydawały one przeciętnie na jednego pracownika o 36 proc. więcej (75 tys. zł wobec 56 tys. zł), na czym korzystali nie tylko pracownicy, ale także fiskus. Aż 63 proc. badanych przez Deloitte dużych brytyjskich przedsiębiorstw spodziewa się, że zatrudnienie w najbliższych 5 latach będą większe niż w analogicznym okresie wstecz, taką samą opinię odnośnie inwestycji ma 73 proc. ankietowanych.

Polacy na Wyspach

Od 2010 roku Wielka Brytania pozostaje najczęściej wybieranym przez obywateli Polski kierunkiem migracji. W 2018 roku na Wyspach mieszkało 905 tys. Polaków. O skali migracji i podróży między Polską a Wielką Brytanią świadczy liczba pasażerów obsłużonych w polskich portach lotniczych – w 2018 r. niemal 22 proc. (7,8 mln) z nich leciało do Wielkiej Brytanii. Dla Brytyjczyków wzrost zatrudnienia imigrantów z Polski oznacza intensywniejszy rozwój gospodarki oraz sprzyja wzrostowi przychodów do budżetu państwa. To także szansa ekspansji dla polskich firm, zwłaszcza z branży spożywczej. Wyliczenia za 2016 rok wskazują, że prawie 35 proc. emigrantów przekazywało część swoich zarobków do Polski. W 2017 roku wartość przekazów z Wielkiej Brytanii do Polski była drugą najwyższą – po Niemczech – i wyniosła 1,15 miliarda dolarów, co stanowiło 0,22 proc. PKB Polski wobec 1,3 proc. PKB przekazów ogółem.

Potencjał dalszej współpracy – zrównoważony rozwój

Działalność operacyjna i inwestycyjna brytyjskich firm przyczynia się także do realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. Jednym z wielu przykładów wymiany doświadczeń i obiecującym obszarem jest transformacja energetyczna, ze szczególnym uwzględnieniem morskiej energetyki wiatrowej, której potencjał w Polsce szacowany jest na 10,3 GW. Wielka Brytania jest największym w Europie producentem energii z wiatru na morzu (8 GW rocznie), a do 2030 r. planuje wytwarzać w ten sposób nawet 30 GW. Innymi perspektywicznymi obszarami są zagadnienia elektromobilności, nowoczesnej infrastruktury transportowej oraz szeroko rozumianych technologii cyfrowych.

Globalne wyzwania związane np. ze zmianami klimatu, odpowiedzialną produkcją i konsumpcją czy czystą energią to jednocześnie ogromne szanse biznesowe, które mogą napędzać rozwój współpracy między Polską a Wielką Brytanią w nadchodzących latach.

Więcej o raporcie oraz panel z udziałem przedstawicieli brytyjskich firm już dzisiaj – 4 września o 17:15 – w Pawilonie Brytyjskim podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy.

Wraz z rozwojem technologii, coraz mocniej wkraczającą w nasze życie automatyzacją, zmieniają się potrzeby pracowników, charakter oraz definicja samej pracy. Postęp automatyzacji i sztucznej inteligencji przyczyni się do zaistnienia zupełnie nowych profesji. Jak podaje firma konsultingowa McKinsey, w wyniku rozwoju nowoczesnych technologii do 2030 roku powstanie na świecie nawet 50 mln nowych miejsc pracy, a zawód będzie musiało zmienić od 75 do 375 mln zatrudnionych. Na te zmiany będą musiały odpowiedzieć również nowoczesne biura, modyfikując swoje dotychczasowe oblicze. Jak twierdzą eksperci JLL, przestrzeń biurowa powinna odpowiadać na potrzeby pracowników w czasie rzeczywistym, a w przyszłości będą one definiowane także przez nowo powstające zawody.

Zmiany na rynku pracy są i będą napędzane przez nowoczesne technologie, które coraz częściej będą uzupełniać, usprawniać i redefiniować istniejące miejsca pracy, niż je zastępować. Skończą się czasy, w których ludzie musieli godzinami siedzieć nad arkuszami kalkulacyjnymi, przetwarzać informacje czy obsługiwać zapytania klientów. Maszyny usprawnią te zadania, a pracownicy będą mogli poświęcić czas na realizację bardziej skomplikowanych obowiązków, wymagających udziału człowieka. Ta perspektywa wpływa również na wygląd i funkcjonalność środowiska pracy.

Biura czekają zmiany

Zmieniające się obowiązki, narodziny nowych zawodów, przeformułowanie charakteru samej pracy powodują, że biuro w swojej podstawowej funkcjonalności zaczyna się dezaktualizować. Jak temu zapobiec? Według analiz JLL, można zidentyfikować trzy kluczowe poziomy, na których powinny koncentrować się firmy, aby ich biura w pełni odpowiadały na potrzeby pracowników. Tym pierwszym, namacalnym jest oczywiście wymiar fizyczny, czyli wszystko to, co widzimy, dotykamy i czujemy. To doświadczenia, który wywołuje w pracownikach design biura, jego plan, układ piętra, a także możliwość skorzystania z biurowej kawiarni, sali przeznaczonej do ćwiczeń, czy przestrzeni, w której pracownicy mogą się odprężyć i w nieformalnej atmosferze wymienić się myślami. Kluczowy jest także wymiar cyfrowy, odnoszący się do narzędzi, których pracownicy używają, by wykonać swoje zadania – urządzeń mobilnych, laptopów, rozwiązań wideokonferencyjnych, aplikacji, oprogramowania, narzędzi szkoleniowych. I w końcu, firmy muszą zwracać kluczową uwagę także na wymiar emocjonalny, czyli nadawanie sensu poszczególnym przestrzeniom. Istotny jest np. styl przywództwa, poczucie celu, jaki odczuwają pracownicy, struktura organizacyjna oraz środowisko ludzi, którzy tworzą organizację.

Aktualnie podstawę projektowania nowoczesnych przestrzeni biurowych stanowią dane. Co to oznacza? Obserwacja, mierzenie wskaźników i analiza – to one dyktują, w jaki sposób będzie wyglądać nasze biuro. Jednak w perspektywie 10 lat możemy spodziewać się przesunięcia w stronę projektowania responsywnego, które będzie miało na celu np. modyfikowanie warunków środowiska pracy w zależności od poziomu stresu. Będzie przypominać scenę teatralną – napędzaną danymi i sztuczną inteligencją przestrzeń ulegającą ciągłej zmianie. Dlaczego? Aby stworzyć pracownikom warunki, w których będą mogli odnosić sukcesy, bez problemu nawiązywać kontakt ze swoimi współpracownikami i po prostu osiągnąć maksymalne zadowolenie – mówi Guzman de Yarza Blache, EMEA Head of Workplace Strategy, JLL.

Przestrzeń szyta na miarę

Jak wynika z danych JLL, 10 lat temu firmy przeznaczały od 15 do 20 mkw. powierzchni na pracownika. W tym momencie na jedną osobę przypada od 10 do 15 mkw., a w 2029 będzie to prawdopodobnie od 5 do 10 mkw. przestrzeni. Jednocześnie rośnie udział elastycznych powierzchni do pracy w portfolio najemców, które za 10 lat mogą stanowić już 15-20% (dla porównania aktualnie wskaźnik ten oscyluje na poziomie 3-5%). Jak podkreśla Guzman de Yarza Blache, w miarę jak firmy ograniczają ilość przestrzeni przypadającej na jednego pracownika, decydują się one również na głęboką transformację swoich biur. Przestrzenie flex, miejsca dedykowane pracy kreatywnej i zespołowej – to wszystko jasno dowodzi, że pracodawcy starają się stworzyć biura szyte na miarę potrzeb swoich pracowników.

Jak pokazują ostatnie lata, elastyczne powierzchnie do pracy to jeden z najważniejszych trendów na rynkach biurowych. Segment powierzchni flex powstał na początku lat 80. – wówczas w Europie pojawiły się biura serwisowane, będące pierwszymi dostawcami elastycznych rozwiązań biurowych. W miarę rozwoju rynku, gdy coraz liczniej zaczęły pojawiać się start-upy, na popularności zyskały koncepty coworkingowe, a następnie – hybrydowe. W Polsce popyt na biura elastyczne stale rośnie. Największy jest w Warszawie, jednak rynki regionalne – Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Katowice, Poznań czy Łódź, nadal zwiększają swoją ofertę. Łączny wolumen elastycznych powierzchni w Polsce osiągnął przeszło 250 00 mkw. Coraz większe zapotrzebowanie na powierzchnie flex ma między innymi związek z sezonowymi zmianami popytu na przestrzenie biurowe, koniecznością wynajęcia dodatkowej przestrzeni na czas dodatkowego projektu biznesowego, czy w momencie nagłego wzrostu zatrudnienia. Dodatkowo, elastyczne przestrzenie biurowe są dla firm istotnym wsparciem wobec rozwijającego się rynku pracownika, kiedy to wielu pracodawców jest zaniepokojonych coraz większymi problemami z utrzymywaniem lub przyciąganiem specjalistów.

Na wyzwania związane z rozwijającym się rynkiem pracownika odpowiadają m.in. powierzchnie flex, które są doskonałą opcją dla coraz bardziej mobilnych i poszukujących innowacyjnych przestrzeni do pracy młodych ludzi. Warto przy tym zwrócić uwagę na szereg dodatkowych elementów w ofercie operatorów. Mowa tu na przykład o różnorodnych opcjach eventowych budujących społeczność wokół danej przestrzeni biurowej. To wartość dodana, poszukiwana przez coraz więcej pracodawców, dzięki której ich kultura organizacyjna idzie z duchem czasu – podsumowuje Anna Bartoszewicz-Wnuk, Dyrektor Działu Doradztwa ds. Miejsca Pracy, JLL.

Nowe zawody zmienią świat

Gartner, jeden z największych technologicznych ośrodków analitycznych przewiduje, że wdrożenie w firmach samej sztucznej inteligencji do 2020 roku wyeliminuje 1,8 mln miejsc pracy na świecie, ale stworzy 2,3 mln kolejnych związanych z jej obsługą. Podobne zmiany mogą mieć miejsce w wielu innych branżach. Z punktu widzenia historii nie mamy jednak do czynienia z niczym nowym. Zawody znane naszym dziadkom już dawno odeszły w niepamięć, za to pojawiły się kolejne, w dużej mierze powstałe z uwagi na rozwój technologii.

Eksperci serwisu 80000hours.org przeprowadzili analizę rynku pracy, która wykazała, że mniejsze prawdopodobieństwo automatyzacji i dobrze płatna praca są zazwyczaj powiązane z umiejętnościami miękkimi. Do najważniejszych należą m.in. zdolność krytycznego myślenia, zarządzania czasem, rozwiązywania problemów, koordynacji i aktywnego uczenia się. W świecie technologii bardzo ważną rolę odgrywać będą więc cechy, które cenione są przez pracodawców, od wielu lat. Eksperci mogą przewidywać kolejne kierunki rozwoju automatyzacji i jej prędkość, natomiast to, w dużej mierze, od pracowników będzie zależeć, w jakim stopniu będą z niej korzystać – mówi Maciej Noga, Przewodniczący Rady Nadzorczej w Grupie Pracuj.

Coraz mocniej wkraczająca w nasze życie automatyzacja zwiększy produktywność pracowników, a przez to przyczyni się do wzrostu ich wynagrodzeń i oczekiwań. Z drugiej strony, nowe technologie mogą wymagać istotnych nakładów finansowych związanych z przebranżowieniem, a także zmianami środowiska pracy. Nowe kompetencje, często bardziej miękkie, ludzkie, bazujące na emocjach, kreatywności i elastyczności będą wymagały przestrzeni, które pozwolą na stymulowanie i rozwój tego, co jest tak bardzo ludzkie, odmienne od twardej robotyzacji.

Wszystkie te zmiany oznaczają dla kandydata i pracodawcy, że dziś coraz ważniejszą rolę odgrywa na rynku pracy otwarta głowa i chęć uczenia się nowych rzeczy. Automatyzacji podlegają przede wszystkim powtarzalne zadania, dlatego roboty wyeliminowały np. tak wielu maklerów giełdowych. Bez człowieka jednak technologia nie istnieje, to my nadajemy jej odpowiedni kierunek i wartość – podsumowuje Maciej Noga.

Jak podkreślają eksperci JLL biuro, w którym będzie funkcjonował pracownik przyszłości, powinno w czasie rzeczywistym odpowiadać na jego potrzeby. Modularna, zmienna przestrzeń, koncentrująca usługi, oferująca cały pakiet udogodnień, a także zapewniająca komfortowe miejsce nie tylko do pracy, ale także wyciszenia i chwili oddechu będzie tym, co może przechylić szalę zwycięstwa w wyścigu o pracownika jutra. Za 10 lat w każdym aspekcie ludzkiego życia najbardziej wartościowe, napędzające i przełamujące schematy będą doświadczenia. To co poza podstawowym produktem, usługą, można oferować klientowi, użytkownikowi czy pracownikowi będzie owocowało przewagą na rynku, również w kwestii pracy.

Funt jest wyżej po wczorajszych obradach w brytyjskim parlamencie, ale nie odbierałbym tego jako przejaw spadku szans na bezumowny brexit, ale bardziej jako wyraz kapitulacji części krótkich pozycji w obliczu coraz większej niepewności o dalszy tok wydarzeń. Funt z łatwością będzie targany w obu kierunkach w zależności, jakie nowe rewelacje przyniesie kolejny dzień.

Funt najpierw spad do 30-letnich minimów, by potem odbić w zagadkowych okolicznościach i wreszcie podciągnąć się do punktu wyjścia tego tygodnia w reakcji na wieczorne głosowania w Izbie Gmin. Zgodnie z oczekiwaniami posłowie przegłosowali wniosek o nadzwyczajne przejęcie kontroli nad tokiem obrad, co w rzeczywistości oznacza otwarcie drogi do przegłosowania aktu prawnego blokującego rządowi możliwość przeprowadzenia bezumownego brexitu. Jeśli wczorajsza większość parlamentarna utrzyma się do dzisiejszego głosowania nad legislacją, rząd będzie musiał starać się o odroczenie daty brexitu do 31 stycznia 2020 r., jeśli do 19 października nie zostanie podpisane porozumienie z UE. Z uwagi, że żadne prace nad porozumieniem nie trwają (strona brytyjska sprzeciwia się irlandzkiemu backstopowi, ale nie proponuje alternatywy), oznaczałoby to kolejne odroczenie. Jeśli ustawa przejdzie, premier Boris Johnson już jest gotowy z wnioskiem o przyspieszone wybory. Do tego jednak potrzebuje głosów opozycji (2/3 głosów Izby Gmin), a Partia Pracy uzależniła poparcie wniosku od zatwierdzenia odroczenia brexitu. To jest ryzykowna strategia, gdyż nie jest wykluczone, że rząd znajdzie furtkę, by zignorować postanowienia nowej ustawy. Ponadto wniosek o przyspieszone wybory nie zawiera w sobie terminu – co jeśli Johnson wyznaczy go po 31 października? Ponadto ustawa blokująca bezumowny brexit musi jeszcze przejść przez Izbę Lordów, by być obowiązująca – jeśli Izba Lordów nie zdąży z głosowaniem przed zawieszeniem prac parlamentu, cały plan opozycji legnie w gruzach. Dlatego uważam, że szanse na pozytywne rozstrzygnięcia dla funta wcale wyraźnie nie wzrosły. Niepewność pozostaje wysoka, a funt z łatwością będzie targany w obu kierunkach w zależności, jakie nowe rewelacje przyniesie kolejny dzień.

Indeks IMS dla przemysłu USA w sierpniu nieoczekiwanie spadł do 49,1 i pierwszy raz od trzech lat wskazał na kurczenie się aktywności w sektorze. Otrzymaliśmy dowód, że spowolnienie w globalnym przemyśle w końcu zaczyna przenikać na rynek amerykański. Sierpień jest też pierwszym miesiącem, który pokazuje reakcję firm na ostatnią eskalację wojny celnej z Chinami. W Europie i Chinach takie szokujące dane zapalałyby światło ostrzegawcze, ale w przypadku USA nie dajmy się ponieść emocjom. Dane bez wątpienia są złe, ale przemysł stanowi tylko 11 proc. PKB USA i to sektor usługowy jest dużo ważniejszy. A jak zdążyły pokazać odczyty z Eurolandu i Chin sektor usługowy pozostaje odporny na przejawy spowolnienia w przemyśle. Zatem z oceną kondycji gospodarki USA i implikacji dla wrześniowej decyzji Fed trzeba poczekać do odczytu ISM dla usług w czwartek. Mimo to nerwowość wokół USD narasta i dolar przestaje być łatwym kierunkiem ucieczki dla kapitału. Jednak jeśli kolejne odczyty (ISM, NFP) pokażą, że gospodarka ma się dobrze, USD wróci do łask.

Korekta dolara przynosi chwilę ulgi dla poturbowanych aktywów rynków wschodzących, na czym też korzysta złoty. Im dłużej panuje względny spokój na rynkach zewnętrznych, tym bardziej nieuzasadnione jest pozostawanie złotego na niskich poziomach. Ale ryzyka wciąż przeważają po negatywnej stronie, a niespodzianki takie, jak wczorajszy słaby ISM z USA, maja miejsce sporadycznie. W dłuższym okresie złoty będzie silniejszy, ale nie będzie to prosta droga.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Tzw. specustawa mieszkaniowa albo Lex Deweloper weszła w życie 22 sierpnia 2018 roku, niedawno więc obchodziła pierwszą rocznicę swojej misji. Jest najprawdopodobniej najbardziej rewolucyjnym, a zarazem kontrowersyjnym aktem prawnym regulującym rynek nieruchomości od początku transformacji. Pytanie, na ile skutecznym z rocznej perspektywy?

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, potocznie zwana specustawą mieszkaniową bądź Lex Deweloper, miała w swoim założeniu przede wszystkim uprościć i maksymalnie skrócić procedury administracyjne wymagane do uruchomienia inwestycji mieszkaniowych, głównie w celu przyśpieszenia i zwiększenia skali programu Mieszkanie Plus.

Jak tłumaczą eksperci portalu RynekPierwotny.pl miało to działać na zasadzie koncepcji pozyskiwania pozwoleń na budowę na podstawie gminnej uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, która zastępuje w tej kwestii decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedmiotowe przepisy miały zatem stać się cudownym panaceum na powszechne w Polsce głębokie niedobory planów zagospodarowania przestrzennego. Wreszcie misją specustawy mieszkaniowej miało być przywrócenie – zablokowanego ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego – służącego budownictwu mieszkaniowemu obrotu gruntami rolnymi położonymi w obrębach miast, połączonego z automatycznym i bezkosztowym odrolnieniem takich terenów. Pytanie, ile z tych ambitnych założeń udało się po roku działania specustawy zrealizować.

Niestety wygląda na to, że bardzo niewiele. Ustawodawca pomimo najlepszych chęci wsparcia inwestorów i pierwotnego segmentu krajowej mieszkaniówki nie przewidział skali awersji do omawianych przepisów ze strony nie tylko samorządowców, ale także całej rzeszy urbanistów, architektów, czy miejskich aktywistów. Wszyscy oni w specustawie od początku widzą przede wszystkim ogromne zagrożenie dla zachowania ładu przestrzennego poprzez umożliwienie deweloperom niekontrolowanej ekspansji, która miałaby zastąpić i wyeliminować od lat pieczołowicie konstruowany system planowania przestrzennego. W tej sytuacji władze gminne wyposażone przez ustawę w instrumenty pozwalające na skutecznie odrzucanie wniosków inwestorów o ustalenie lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, odrzucają je w najlepsze i torpedują kolejne podejścia firm deweloperskich.

Jakie to instrumenty?

Nowe przepisy stały się niestety zakładnikiem własnych standardów urbanistycznych, które w pierwotnej wersji ustawy określono na bardzo wymagającym poziomie, dopuszczając dodatkowo możliwość ustalania własnych, jeszcze bardziej rygorystycznych standardów przez gminy. Jak wskazuje portal RynekPierwotny.pl chodzi o dostęp do drogi publicznej, sieci wodno-kanalizacyjnej i elektroenergetycznej, odległości od przystanków transportu publicznego i co najważniejsze – odległości od szkół i przedszkoli z wyśrubowanymi limitami przyjęć dzieci z planowanych osiedli. Co więcej, zapewnienie miejsc w szkole lub przedszkolu dla odpowiedniej liczby dzieci miało być potwierdzone zaświadczeniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, którego uzyskanie najczęściej graniczy z cudem.

Ponieważ przepisy powyższe okazały się nie do końca zgodne z prawem oświatowym, w ramach nowelizacji ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości zostały zmienione poprzez wykreślenie wymagań dotyczących przedszkoli, ale nie wyeliminowało to zamieszania jakie stało się już naturalnym środowiskiem funkcjonowania nowych przepisów. Co więcej, nowelizacja nie wprowadziła żadnych zmian, które miałyby w jakikolwiek sposób podnieść skuteczność ustawy, czyli z godnie z jej głównym celem i zadaniem kilkukrotnie skrócić okres przygotowania i realizacji inwestycji mieszkaniowych.

Co ciekawe, trudno znaleźć nawet jakiekolwiek dane na temat wolumenu wniosków, które w ramach misji specustawy mieszkaniowej doczekały się w całym kraju w ciągu roku szczęśliwego finału w postaci pozwolenia na budowę. Są źródła, które doliczyły się od kilku do kilkunastu takich sytuacji, jednak bez podawania jakichkolwiek szczegółów. W każdym razie na pewno gminnej uchwały o lokalizacji inwestycji nie doczekała się dotychczas żadna znacząca inwestycja w większym mieście. Co gorsza jednak trudno oczekiwać jakiejkolwiek zmiany tej tendencji w przewidywalnej przyszłości.

Summa summarum wiele wskazuje na to, że w przypadku specustawy mieszkaniowej mamy do czynienia z kolejnym niewypałem legislacyjnym w ramach tworzonych w ostatnich latach nieruchomościowych przepisów. Co gorsza, bezowocna pierwsza rocznica specustawy mieszkaniowej wróży jej jak najgorzej na kolejne lata jej kulejącej misji. Niestety marzenia o wysypie tanich gruntów rolnych pod budownictwo mieszkaniowe w miastach, czy tym bardziej o szybko taniejących mieszkaniach za sprawą wdrażanych w życie dobrodziejstw specustawy mieszkaniowej okazały się tylko szybko utraconym złudzeniem.

Autor: Jarosław Jędrzyński, ekspert portalu RynekPierwotny.pl