Rozgrywki piłkarskie PKO Bank Polski Ekstraklasy od lat są nie tylko źródłem emocji sportowych, lecz także ważnym elementem polskiej gospodarki. Jak pokazuje najnowszy raport „Ekstraklasa – kibice, kluby i miasto, miliardowe wspólne korzyści” przygotowany przez ekspertów PwC Polska, działalność najwyższej ligi piłkarskiej generuje wartość dodaną rzędu 1,7 miliarda złotych rocznie. To efekt zarówno działalności samych klubów, jak i wydatków kibiców związanych z uczestnictwem w meczach. Warto przyjrzeć się bliżej, w jaki sposób futbol ligowy wpływa na polską gospodarkę, rynek pracy, finanse publiczne oraz życie społeczne i kulturalne.
Ekstraklasa w liczbach – gospodarczy potencjał ligi
Według raportu PwC, łączna wartość dodana, jaką Ekstraklasa wnosi do gospodarki, to wspomniane 1,7 mld zł rocznie. Składa się na to:
- 948 mln złotych wygenerowanych przez działalność klubów piłkarskich,
- ponad 715 mln złotych rocznych wydatków kibiców na uczestnictwo w meczach (z wyłączeniem biletów i karnetów, które są już uwzględnione w przychodach klubów).
Do tego dochodzą wpływy podatkowe dla budżetu państwa na poziomie 594 mln zł rocznie oraz niemal 9,3 tys. miejsc pracy stworzonych i utrzymywanych dzięki Ekstraklasie.
Takie liczby pokazują, że liga nie jest jedynie sportową atrakcją, lecz także poważnym sektorem gospodarczym o znaczącym wpływie na wiele branż i regionów w Polsce.
Struktura wydatków kibiców – jak piłka napędza konsumpcję
Badania ankietowe przeprowadzone wśród kibiców wykazały, że statystyczny fan Ekstraklasy wydaje średnio 227 zł podczas wizyty na meczu swojej drużyny. Wydatki te dzielą się na kilka kategorii:
- 55 zł – produkty spożywcze, napoje, gastronomia,
- 61 zł – transport,
- 91 zł – inne wydatki (np. gadżety, pamiątki, rekreacja).
Łącznie daje to kwotę przekraczającą 911 mln zł rocznie, gdy zestawi się ją z frekwencją stadionową. To pieniądze, które zasilają lokalne biznesy – restauracje, bary, firmy transportowe, punkty usługowe czy hotele. Dla wielu miast obecność klubu Ekstraklasy oznacza więc nie tylko sportowe prestiże, ale także dodatkowy impuls gospodarczy.
Kluby jako ambasadorzy miast
Eksperci PwC podkreślają, że kluby piłkarskie są ambasadorami swoich miast, zwiększając ich rozpoznawalność i przyciągając turystów. Mecze przyciągają bowiem nie tylko mieszkańców, ale także kibiców z innych regionów. Szacunki wskazują, że w sezonie 2024/25 ruch turystyczny związany z Ekstraklasą wyniósł ponad 1,8 mln osób, z czego 450 tys. stanowili przyjezdni spoza regionów, w których odbywały się mecze.
Oznacza to, że Ekstraklasa odpowiadała za 11% uczestników wszystkich imprez sportowych masowych w Polsce w 2023 roku oraz za 2,5% prywatnych wyjazdów turystycznych Polaków w tym samym czasie. W przeliczeniu na pieniądze – turystyka meczowa wygenerowała 530 mln zł popytu na usługi rekreacyjne i turystyczne, co stanowiło prawie 5% wydatków Polaków w tej kategorii.
Liderzy w tworzeniu wartości dodanej
Analiza PwC pokazuje również, że nie wszystkie kluby Ekstraklasy mają jednakowy wpływ na gospodarkę. Największe znaczenie mają drużyny z dużych budżetów i rzeszą kibiców:
- Legia Warszawa – 306,8 mln zł wartości dodanej (18,4% całej ligi),
- Lech Poznań – 206,7 mln zł (12,4%),
- Pogoń Szczecin – 141,6 mln zł (8,5%).
Te trzy kluby odpowiadają łącznie za prawie 40% całkowitej wartości dodanej Ekstraklasy. Jednak również mniejsze drużyny mają istotny wpływ na lokalne gospodarki – szczególnie w mniejszych miastach, gdzie kluby stanowią ważny element lokalnej tożsamości i wspólnoty.
Wkład w lokalne PKB – przykłady z miast
Pod względem udziału w produkcie krajowym brutto (PKB) poszczególnych miast najlepiej wypadają:
- Zagłębie Lubin – generuje 1,2% PKB Lubina,
- Górnik Zabrze – 0,8% PKB Zabrza,
- Raków Częstochowa, Korona Kielce i Stal Mielec – ok. 0,4% PKB swoich miast.
Widać więc, że w niektórych miejscowościach piłka nożna jest jednym z głównych motorów rozwoju gospodarczego, a mecze stanowią wydarzenia o randze wykraczającej poza sport.
Ekstraklasa a rynek pracy
Według raportu, rozgrywki Ekstraklasy przyczyniają się do stworzenia i utrzymania 9,3 tys. miejsc pracy. Składają się na to:
- 4,7 tys. miejsc pracy bezpośrednio dzięki działalności klubów (pracownicy biurowi, trenerzy, obsługa stadionowa, personel techniczny, marketingowcy),
- 4,6 tys. miejsc pracy w sektorach powiązanych, stworzonych w wyniku wydatków kibiców (gastronomia, transport, usługi ochroniarskie, handel detaliczny).
Każdy mecz ligowy to setki osób zatrudnionych przy jego organizacji – od stewardów i ochroniarzy po pracowników gastronomii i mediów. Liga staje się więc także ważnym pracodawcą i stabilizatorem rynku pracy w wielu regionach.
Branże korzystające na Ekstraklasie
Eksperci PwC wyróżnili główne sektory, które czerpią największą wartość dodaną z działalności klubów i kibiców:
- handel detaliczny – sprzedaż gadżetów, odzieży sportowej, pamiątek,
- działalność sportowa i rekreacyjna – akademie piłkarskie, szkoły sportowe,
- rozrywka i rekreacja – koncerty, eventy towarzyszące,
- gastronomia i zakwaterowanie – bary, restauracje, hotele,
- transport – przewoźnicy lokalni i ogólnopolscy,
- usługi ochroniarskie i administracyjne – obsługa stadionów i wydarzeń.
To szerokie spektrum pokazuje, że piłka nożna jest czynnikiem napędzającym wiele różnych branż i wspierającym zróżnicowany rozwój gospodarczy.
Społeczny wymiar Ekstraklasy
Poza liczbami i wskaźnikami ekonomicznymi nie można zapominać o roli społecznej. Kluby Ekstraklasy to nie tylko przedsiębiorstwa, ale także centra integracji lokalnych społeczności. Dla wielu mieszkańców są powodem do dumy, a mecze stanowią rytuał budujący więzi rodzinne i sąsiedzkie.
Jak podkreśla Marcin Animucki, prezes Ekstraklasa SA, kluby inwestują rocznie ponad 25 mln zł w kształcenie dzieci i młodzieży, a dodatkowe środki dokładają same. Działalność ta ma wymiar długofalowy – propagowanie zdrowego stylu życia i sportu wśród młodych ludzi może przynieść wielomiliardowe oszczędności w służbie zdrowia w przyszłości.
Edukacja, zdrowie i wartości
Działalność klubów to również działania wychowawcze – promowanie dyscypliny, pracy zespołowej i ducha fair play. Dla dzieci i młodzieży akademie piłkarskie są często pierwszym miejscem, gdzie uczą się regularnej aktywności fizycznej i zasad zdrowego współzawodnictwa. To wartości trudne do osiągnięcia w innym środowisku, a piłka nożna staje się narzędziem edukacyjnym i profilaktycznym.
Rekomendacje PwC – jak rozwijać polską ligę?
Aby w pełni wykorzystać potencjał Ekstraklasy, PwC przygotowało zestaw rekomendacji opartych na najlepszych praktykach zagranicznych:
- Dialog i współpraca między klubami – tworzenie wspólnych projektów sponsorskich i partnerskich, co wzmacnia całą ligę.
- Rozbudowa oferty dnia meczowego – atrakcyjne strefy dla kibiców, gastronomia, widowiskowe oprawy, które zwiększają lojalność fanów i przyciągają sponsorów.
- Uspójnienie zasad wydatkowania środków publicznych – większa transparentność, opracowanie katalogu dobrych praktyk w zakresie inwestycji w infrastrukturę, akademie i profesjonalizację kadr.
- System zachęt dla prywatnych firm – np. możliwość zaliczania wydatków na sponsoring sportu i kultury do kosztów podatkowych, co zwiększyłoby kapitał prywatny w finansowaniu klubów (na wzór Wielkiej Brytanii).
Wdrożenie tych rekomendacji mogłoby sprawić, że Ekstraklasa nie tylko utrzyma obecny poziom, ale także stanie się bardziej konkurencyjna wobec lig zagranicznych.
Piłka nożna jako element kultury i gospodarki
Ekstraklasa to dziś nie tylko sport – to ekosystem łączący gospodarkę, kulturę i społeczeństwo. Wpływa na rozwój miast, wspiera lokalne przedsiębiorstwa, integruje społeczności, edukuje młodzież i promuje Polskę na arenie międzynarodowej.
Raport PwC jasno pokazuje, że wartość ligi wykracza daleko poza murawę stadionów. Ekstraklasa to 1,7 miliarda złotych rocznie dla gospodarki, prawie 600 milionów zł wpływów podatkowych i 9,3 tys. miejsc pracy – ale też wartości niemierzalne: emocje, tożsamość lokalna i wspólnota.
