W kwietniu 2018 r. opublikowano zaproponowany przez Ministerstwo Finansów projekt zmian w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczący indywidualnych interpretacji podatkowych. Nowe przepisy mają na celu ograniczenie nadużyć związanych z wykorzystywaniem indywidualnych interpretacji podatkowych przez grupy podatników do osiągania korzyści podatkowych. Nowelizacja wywrze także wpływ na dotychczas wydane interpretacje podatkowe, dotyczące czynności z udziałem podmiotów powiązanych.
Czy zmiana przepisów jest konieczna?
Indywidualna interpretacja daje podatnikowi gwarancję, że nie poniesie on negatywnych konsekwencji, o ile będzie się do niej stosował. W obecnym stanie prawnym, zdaniem MF, ochronna moc indywidualnych interpretacji podatkowych jest bardzo często nadużywana. W uzasadnieniu projektu wskazano, iż – jak wynika z praktyki – podatnicy uczestniczą w różnego rodzaju łańcuchach restrukturyzacyjnych, które mają na celu wyłącznie optymalizację podatkową. Występując z wnioskami indywidualnymi, opisują stan faktyczny jedynie ze swojej perspektywy, pomijając przy tym powiązania z innymi podmiotami takiego łańcucha. W rezultacie otrzymana interpretacja zawiera jedynie indywidualną ocenę rozliczeń podatkowych, bowiem organ nie ma możliwości oceny wszystkich podmiotów uczestniczących w transakcjach.
Obligatoryjny wniosek grupowy
Obecne przepisy o.p., umożliwiają wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej jednemu podmiotowi w jego indywidualnej sprawie bądź też wystąpienie z wnioskiem przez kilka podmiotów zaangażowanych w daną czynność lub transakcję, z której mogą wyniknąć skutki podatkowe. Zgodnie z nowymi przepisami, dla podmiotów powiązanych, chcących uzyskać interpretację w zakresie transakcji i czynności, w których uczestniczą, złożenie wniosku grupowego ma być obligatoryjne.
Projektowane regulacje szczegółowo wskazują na konieczność wykazania oczekiwanych i uzyskanych korzyści, w tym także korzyści podatkowych, wynikających z dokonanej transakcji lub czynności. Należy także opisać występujące pomiędzy podmiotami powiązania oraz wskazać transakcje planowane bądź będące w toku, od których uzależnione jest pośrednio lub bezpośrednio osiągnięcie korzyści. Ponadto należy wskazać wartość przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub prawa majątkowego, gdy ich wartość nominalna lub rynkowa na dzień złożenia wniosku wynosi ponad 10 000 000 zł, a także określić, czy transakcje objęte stanem faktycznym będą zawierane wyłącznie z podmiotem powiązanym, czy także z innymi podmiotami.
Skutkiem nieprawidłowego wskazania uzyskanych i oczekiwanych korzyści (co najmniej 25% różnicy od wartości rzeczywistych) będzie wyłączenie mocy ochronnej wydanej interpretacji indywidualnej. W przypadku złożenia wniosku grupowego, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej będzie miał aż 6 miesięcy na wydanie interpretacji, a nie 3, jak ma to miejsce w przypadku wniosków indywidualnych. Ministerialny projekt przewiduje również możliwość występowania z wnioskiem o interpretację przez podmioty udzielające różnego rodzaju dofinansowań tj. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.
Ryzyko wygaśnięcia interpretacji
Zgodnie z projektowanymi założeniami, po upływie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy nowelizującej wygasną wszystkie interpretacje, które zostały wydane przed dniem wejścia w życie zmian. Podmioty zainteresowane utrzymaniem w mocy wydanych interpretacji, będą musiały przekazać Dyrektorowi KIS dodatkowe informacje, wymagane przy składaniu wniosku grupowego.
Co przyniosą nadchodzące zmiany?
Wydłużenie terminu na wydanie interpretacji wskutek wniosku grupowego z 3 do 6 miesięcy może okazać się sporym problemem. Jest to jednak niewielka niedogodność w porównaniu z wygaśnięciem interpretacji indywidualnych, co do których podatnicy nie przekażą fiskusowi dodatkowych, wymaganych informacji. Projektowane zmiany wymuszają na podatnikach obowiązek stałego monitorowania i weryfikowania okoliczności przedstawionych we wnioskach. Trudno więc w takiej sytuacji mówić o jakimkolwiek charakterze ochronnym interpretacji. Sposób działania resortu finansów potęguje wśród przedsiębiorców nie tylko poczucie braku pewności prawa, ale także może zniechęcać do rozwijania działalności i inwestowania.
Negatywne konsekwencje dotkną także uczciwych podatników
W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy organy państwa pospiesznie wprowadzają wiele przepisów, mających pomóc w walce z podatkowym bezprawiem. Istnieje jednak obawa, że znowelizowane przepisy będą nadużywane przez organy podatkowe, a uzyskanie pozytywnej – z punktu widzenia przedsiębiorcy – indywidualnej interpretacji będzie niemalże niemożliwe. Co więcej, negatywne konsekwencje dotkną także uczciwych przedsiębiorców, którzy nie stosują agresywnej optymalizacji podatkowej. W świetle nadchodzących zmian warto już dziś zweryfikować dotychczas uzyskane interpretacje indywidualne, aby ocenić, czy występuje ryzyko ich wygaśnięcia.
Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku oraz doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców.
