Sztuczna inteligencja staje się jednym z najważniejszych czynników konkurencyjności gospodarek i przedsiębiorstw. Z najnowszego raportu QuantumBlack, AI by McKinsey pt. Central Europe’s AI Opportunity wynika, że AI może wygenerować od 280 do 700 mld euro wartości ekonomicznej rocznie w Europie Środkowej, co odpowiada od 6 do 15 proc. całkowitego obrotu netto całego regionu. Polska, jako kluczowa gospodarka Europy Środkowej, dysponuje największym potencjałem wykorzystania tej szansy.
Potencjał jest ogromny, ale firmy wciąż pozostają w tyle
Według analiz QuantumBlack, AI by McKinsey, przy obecnym tempie rozwoju technologii i realistycznych scenariuszach wdrożeń sama automatyzacja wspierana przez sztuczną inteligencję (AI) może wygenerować dla polskiej gospodarki około 105 mld euro dodatkowej wartości do 2030 roku – więcej niż w jakimkolwiek innym kraju regionu. Jednocześnie Polska pozostaje jednym z państw o największej luce między indywidualnym a biznesowym wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Choć AI szybko staje się narzędziem codziennego użytku, adopcja technologii na poziomie przedsiębiorstw nie nadąża za jej możliwościami. W Polsce 29 proc. konsumentów korzysta już z AI prywatnie, podczas gdy na poziomie organizacji technologię wdrożyło jedynie 8 proc. firm. Dla porównania, średnia dla Europy Zachodniej wynosi 28 proc.
W całej Europie Środkowej tylko 12 proc. przedsiębiorstw wykorzystuje AI w skali całej organizacji, podczas gdy około 60 proc. gospodarki regionu koncentruje się w sektorach, w których wdrażanie AI jest szczególnie wymagające – takich jak produkcja przemysłowa, budownictwo, handel detaliczny, energetyka, logistyka czy usługi finansowe.
– AI przestała być projektem technologicznym na uboczu. Dla polskich firm jest to dziś pytanie o konkurencyjność: które domeny biznesowe – od produkcji i łańcucha dostaw po sprzedaż, obsługę klienta, ryzyko, finanse i tworzenie oprogramowania – należy przeprojektować jako pierwsze – wskazuje Michał Miktus, Partner Lokalny w McKinsey & Company w Polsce oraz lider QuantumBlack, AI w Europie Środkowej.
Największa wartość poza działami IT
Raport pokazuje, że największe korzyści z AI nie będą wynikały wyłącznie z automatyzacji pracy biurowej czy wsparcia programistów. Kluczowe znaczenie będzie miało wykorzystanie sztucznej inteligencji w podstawowych procesach operacyjnych przedsiębiorstw.
W przypadku Europy Środkowej szczególnie duży potencjał występuje w sektorach stanowiących fundament gospodarki regionu: zaawansowanej produkcji, handlu i dóbr konsumpcyjnych, budownictwa, energetyki, logistyki oraz usług finansowych. AI może wspierać m.in. planowanie produkcji, predykcyjne utrzymanie ruchu, kontrolę jakości, zarządzanie łańcuchem dostaw, personalizację sprzedaży, obsługę klienta czy analizę ryzyka.
– Największa wartość nie powstanie dzięki pojedynczym pilotażom ani wdrożeniom chatbotów. Liderzy rynku koncentrują się na transformacji całych domen biznesowych – od sprzedaży i obsługi klienta po produkcję czy zarządzanie łańcuchem dostaw. To właśnie tam AI może generować trwałą przewagę konkurencyjną i realny wzrost produktywności – dodaje Michał Miktus.
Od eksperymentów do transformacji
Mimo rosnących inwestycji większość organizacji nadal znajduje się na wczesnym etapie wdrażania AI. Globalnie aż 88 proc. firm deklaruje wykorzystanie AI przynajmniej w jednej funkcji biznesowej, jednak jedynie niewielka grupa osiągnęła mierzalny wpływ na wyniki finansowe.
Zdaniem autorów raportu sukces wymaga odejścia od rozproszonych eksperymentów na rzecz kompleksowej transformacji wybranych obszarów działalności. Organizacje, które skutecznie skalują AI, działają według trzech zasad:
- Identyfikują obszary o największym potencjale biznesowym,
- Wdrażają rozwiązania AI bezpośrednio w codziennych procesach operacyjnych,
- Dostosowują model organizacyjny, kompetencje i sposób zarządzania do funkcjonowania w środowisku wspieranym przez AI.
O raporcie
Raport Central Europe’s AI Opportunity analizuje potencjał sztucznej inteligencji w ośmiu krajach Europy Środkowej: Polsce, Czechach, Słowacji, Węgrzech, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji i Słowenii. Badanie identyfikuje największe źródła wartości ekonomicznej związanej z AI, poziom adopcji technologii w regionie oraz działania, które pozwalają organizacjom przejść od pilotażowych wdrożeń do trwałej transformacji biznesowej.
