W maju 2026 r. polski sektor bankowy zarobił mniej niż rok wcześniej, głównie przez kurczącą się marżę odsetkową po obniżkach stóp procentowych. Jednocześnie banki zwiększają akcję kredytową, jakość portfela poprawia się do najlepszych poziomów od lat, a wysokie nadwyżki kapitałowe i płynnościowe nadal wzmacniają stabilność całego systemu.
Wynik banków niżej o 15,6% r/r, ale portfel kredytowy jest najzdrowszy od lat — sektor bankowy w maju 2026
Najnowsze dane Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego pokazują sektor bankowy w rozkroku: wynik finansowy netto po pięciu miesiącach 2026 r. jest wyraźnie niższy niż rok wcześniej, a marża odsetkowa systematycznie się kurczy pod wpływem cyklu obniżek stóp procentowych. Jednocześnie akcja kredytowa przyspiesza, jakość portfela kredytowego poprawia się niemal we wszystkich segmentach, a bufory kapitałowe i płynnościowe pozostają wielokrotnie wyższe od wymaganego minimum.
Struktura i koncentracja sektora
Na koniec maja 2026 r. działalność w Polsce prowadziło 30 banków komercyjnych, 488 banków spółdzielczych oraz 35 oddziałów instytucji kredytowych i banków zagranicznych. Banki komercyjne odpowiadają za 88,8 proc. aktywów sektora, banki spółdzielcze za 8,0 proc., a oddziały zagraniczne za 3,2 proc. Kapitał zagraniczny kontroluje 47,0 proc. aktywów sektora, Skarb Państwa — 42,7 proc., a polski kapitał prywatny — 10,3 proc. Sieć placówek nadal się kurczy: w ciągu ostatniego roku liczba oddziałów spadła z 4898 do 4860, choć zatrudnienie w sektorze pozostaje stabilne na poziomie ok. 149,7 tys. osób. Wskaźnik koncentracji CR5 (udział pięciu największych banków w aktywach) wyniósł 55,2 proc., a wskaźnik Herfindahla-Hirschmana — 801 punktów, co zgodnie z przyjętymi progami opisuje rynek jako konkurencyjny.
Wynik finansowy pod presją malejącej marży
Wynik finansowy netto sektora bankowego po pięciu miesiącach 2026 r. wyniósł 17,7 mld zł — o 3,3 mld zł (-15,6 proc. r/r) mniej niż w analogicznym okresie 2025 r., gdy sektor wypracował 21,0 mld zł. Sam maj przyniósł jednak poprawę miesiąc do miesiąca: wynik netto wyniósł 4,4 mld zł, o 0,6 mld zł (+15,5 proc.) więcej niż w kwietniu. Największym pojedynczym czynnikiem obniżającym wynik r/r były niższe przychody odsetkowe (-7,5 mld zł) — efekt trwającego od maja 2025 r. cyklu obniżek stóp NBP — częściowo skompensowane przez niższe koszty odsetkowe (+6,2 mld zł) oraz niższy podatek bankowy i CIT (łącznie +4,9 mld zł mniejsze obciążenie r/r).
Rentowność: marża odsetkowa wyraźnie się kurczy
Spadek wyniku znajduje odzwierciedlenie we wskaźnikach efektywności. ROE sektora (w ujęciu 12-miesięcznym) obniżył się do 14,76 proc. z 15,98 proc. rok wcześniej, a marża odsetkowa netto (NIM) skurczyła się z 3,77 proc. do 3,42 proc. — to najniższy poziom w całym dostępnym szeregu danych od maja 2024 r. Rośnie też wskaźnik obciążenia przychodów kosztami operacyjnymi (C/I), który sięgnął 45,1 proc. wobec 43,0 proc. rok wcześniej. Jedynym elementem poprawiającym rentowność jest malejący koszt ryzyka: wskaźnik R/I (relacja odpisów i rezerw do przychodów) spadł do 10,7 proc. z 15,0 proc. rok wcześniej — banki tworzą wyraźnie mniej rezerw niż jeszcze w 2025 r.
Dlaczego marża się kurczy. Od maja 2025 r. RPP obniżyła stopę referencyjną NBP z 5,75 proc. do 3,75 proc. Banki finansujące się w dużej mierze depozytami o niższym niż kredyty koszcie odczuwają to asymetrycznie — oprocentowanie kredytów spada szybciej niż koszt pozyskania finansowania, co ściska marżę odsetkową netto. Rosnący udział droższych depozytów terminowych w strukturze pasywów (31,0 proc. depozytów sektora niefinansowego wobec 17,6 proc. pięć lat temu) dodatkowo pogłębia ten efekt.
Akcja kredytowa przyspiesza
Mimo presji na marże, banki wyraźnie zwiększyły wolumen udzielonych kredytów. Należności brutto od sektora niefinansowego wzrosły w maju 2026 r. o 9,9 mld zł m/m (+0,7 proc.) i o 8,4 proc. r/r, do 1 335,3 mld zł. Wśród gospodarstw domowych wolumen zwiększył się o 5,2 mld zł m/m (+7,5 proc. r/r), a wśród przedsiębiorstw o 4,7 mld zł m/m (+10,1 proc. r/r). Najsilniej rośnie portfel kredytów konsumpcyjnych — o 11,0 proc. r/r, do 233,5 mld zł, najwyższej dynamiki od co najmniej pięciu lat. Portfel kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych urósł o 7,4 proc. r/r, do 516,3 mld zł, kontynuując odbicie po głębokiej zapaści z lat 2022–2023, gdy wolumen kurczył się nawet o 9,3 proc. rocznie.
Jakość portfela: najlepsza od lat
Poprawa jakości aktywów to jeden z najmocniejszych elementów tegorocznych danych. Udział kredytów zagrożonych (faza 3) w portfelu sektora niefinansowego spadł do 4,5 proc. z 4,9 proc. rok wcześniej, przy pokryciu odpisami na poziomie 57,6 proc. Poprawa widoczna jest niemal w każdym segmencie: kredyty mieszkaniowe gospodarstw domowych mają najniższy udział NPL w całym zestawieniu — 1,2 proc. (wobec 1,5 proc. rok wcześniej), kredyty konsumpcyjne spadły do 5,5 proc. z 6,3 proc., a należności od MŚP do 6,2 proc. z 6,6 proc. Jedynym segmentem idącym pod prąd są duże przedsiębiorstwa, gdzie udział NPL wzrósł do 7,0 proc. z 6,8 proc. rok wcześniej — sygnał, że pogorszenie koniunktury dotyka bardziej dużych, niż małych i średnich graczy korporacyjnych.
Depozyty: gospodarstwa domowe i firmy odkładają coraz więcej
Depozyty sektora niefinansowego wzrosły w maju 2026 r. do 2 185,8 mld zł (+10,4 proc. r/r), z czego depozyty gospodarstw domowych sięgnęły 1 541,3 mld zł (+9,6 proc. r/r), a depozyty przedsiębiorstw — 597,6 mld zł, notując najwyższą od lat dynamikę wzrostu, 13,0 proc. r/r. Wskaźnik kredyty/depozyty wzrósł do 59,1 proc., co oznacza, że banki wciąż mają znaczącą nadwyżkę finansowania depozytowego nad akcją kredytową. W strukturze depozytów utrzymuje się wieloletni trend przechodzenia z rachunków bieżących na lokaty terminowe — udział depozytów terminowych sięgnął 31,0 proc. całości, wobec 17,6 proc. pięć lat wcześniej.
Kapitał i płynność: bufory bezpieczeństwa bez zmian
Sytuacja kapitałowa i płynnościowa sektora pozostaje mocna i stabilna, znacząco przewyższając wymogi regulacyjne.
| Wskaźnik | Wartość | Wymagane minimum | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Łączny współczynnik kapitałowy (TCR) | 21,3% | ok. 10,5–13,5%* | banki komercyjne i spółdzielcze, marzec 2026 |
| Współczynnik kapitału Tier 1 | 19,8% | ok. 8,5–11,5%* | marzec 2026 |
| Fundusze własne | 291,6 mld zł | — | +9,6% r/r |
| Wskaźnik płynności LCR | 234% | 100% | banki komercyjne, maj 2026 |
| Wskaźnik stabilnego finansowania NSFR | 171% | 100% | banki komercyjne, marzec 2026 |
* Minimalne wymogi kapitałowe różnią się między bankami w zależności od indywidualnych buforów nadzorczych (filar II, bufor antycykliczny, bufor ryzyka systemowego); podane przedziały mają charakter orientacyjny.
Ostatni rozdział kredytów frankowych
Portfel kredytów mieszkaniowych w CHF dla gospodarstw domowych kontynuuje wieloletni proces wygaszania: liczba czynnych umów spadła do 96,4 tys. z 159,7 tys. rok wcześniej, a wolumen (już po pomniejszeniu o rezerwy na ryzyko prawne zgodnie z MSSF 9) do 3,6 mld CHF z 9,2 mld CHF przed rokiem. To efekt zarówno spłat i przewalutowań, jak i rosnącego pokrycia portfela odpisami z tytułu ryzyka prawnego związanego z pozwami frankowymi.
Uwaga metodologiczna. Znaczące zmiany części wartości i wskaźników między grudniem 2025 a styczniem 2026 wynikają z wyłączenia należności i zobowiązań wobec funduszy przepływowych ze sprawozdawczości przekazywanej przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz przeklasyfikowania tych pozycji przez banki z sektora finansowego do sektora instytucji rządowych i samorządowych (uchwała Zarządu NBP nr 45/2025 z 18 grudnia 2025 r.). Dane oznaczone w niniejszym artykule gwiazdką (*) dotyczą kategorii, na które ta zmiana miała istotny wpływ, i nie powinny być odczytywane jako czysto rynkowa zmiana skali działalności banków.
Źródło danych: Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF), Departament Bankowości Komercyjnej, Zespół Analiz Sektora Bankowego — „Dane miesięczne sektora bankowego według stanu na koniec maja 2026 r.”, opracowane na danych sprawozdawczych NBP z dnia 30 czerwca 2026 r. Opracowanie własne na podstawie materiału UKNF. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
