Europejski Bank Centralny (EBC) utrzymał stopy procentowe na dotychczasowym poziomie. Stopa depozytowa pozostaje na poziomie 2,50%, podstawowa stopa refinansowa wynosi 2,65%, a stopa kredytu w banku centralnym 2,90%. Rada Prezesów zwraca uwagę na dalszy wzrost cen energii, który zwiększa ryzyko przyspieszenia inflacji i osłabienia gospodarki strefy euro.
Październikowa decyzja przerywa serię podwyżek stóp procentowych, ale nie oznacza zakończenia zacieśniania polityki pieniężnej. EBC pozostawia sobie możliwość kolejnych działań, uzależniając je od perspektyw inflacji i kondycji gospodarki strefy euro.
Droższa energia komplikuje decyzje EBC
W październikowym komunikacie EBC szczególną uwagę poświęcono wzrostowi cen energii. Bank centralny ocenia, że skala i czas trwania obecnego szoku energetycznego mogą prowadzić do wyższej inflacji i słabszego wzrostu gospodarczego.
Dotychczas inflacja bazowa pozostawała zasadniczo stabilna, a dynamika wynagrodzeń nie wykazywała istotnej reakcji na drożejącą energię. EBC zaznacza jednak, że pełne konsekwencje wzrostu cen surowców energetycznych nie są jeszcze widoczne w gospodarce.
Przedłużający się okres wysokich cen energii zwiększa ryzyko przenoszenia wyższych kosztów na ceny innych towarów i usług. Może również prowadzić do tzw. efektów drugiej rundy, gdy wzrost kosztów utrzymania zaczyna wpływać na żądania płacowe, a wyższe wynagrodzenia na koszty działalności przedsiębiorstw.
Dla EBC oznacza to ryzyko utrzymywania się inflacji powyżej średniookresowego celu wynoszącego 2%.
Koszty energii i kredytu obciążają europejskie firmy
Rosnące ceny energii stanowią jednocześnie obciążenie dla wzrostu gospodarczego. Wyższe rachunki za energię ograniczają możliwości konsumpcyjne gospodarstw domowych, a przedsiębiorstwom zwiększają koszty prowadzenia działalności.
EBC wskazuje również na zaostrzenie warunków finansowania od poprzedniego posiedzenia Rady Prezesów. Może ono dodatkowo osłabiać aktywność gospodarczą, ograniczając popyt na kredyty, inwestycje i wydatki konsumpcyjne.
Zaostrzenie warunków finansowych może zarazem zmniejszać presję inflacyjną. Oznacza to, że bank centralny musi uwzględniać zarówno zagrożenie utrzymującym się wzrostem cen, jak i ryzyko słabszej koniunktury.
Kolejna zmiana stóp zależy od inflacji
Rada Prezesów podtrzymała zasadę podejmowania decyzji dotyczących stóp procentowych na podstawie bieżącej oceny sytuacji gospodarczej.
Przy ustalaniu poziomu stóp EBC będzie analizował perspektywy inflacji, związane z nimi czynniki ryzyka, dynamikę inflacji bazowej oraz skuteczność oddziaływania polityki pieniężnej na gospodarkę.
Bank centralny nie zobowiązuje się do określonej ścieżki zmian stóp procentowych. Oznacza to, że każda kolejna decyzja będzie zależała od aktualnych danych, a nie od wcześniej ogłoszonego harmonogramu podwyżek lub obniżek.
Celem EBC pozostaje sprowadzenie inflacji do 2% w średnim okresie, nawet jeśli najbliższe miesiące przyniosą dalsze wahania cen energii.
EBC ogranicza również wsparcie rynku obligacji
Równolegle z utrzymaniem stóp procentowych EBC kontynuuje zmniejszanie portfeli papierów wartościowych zgromadzonych w ramach programów APP (Asset Purchase Programme) oraz PEPP (Pandemic Emergency Purchase Programme).
Wartość posiadanych aktywów stopniowo maleje, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje środków pochodzących z wykupu zapadających papierów wartościowych.
Bank centralny podtrzymał także gotowość do wykorzystania instrumentów służących zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania mechanizmu transmisji polityki pieniężnej. Wśród nich pozostaje Instrument Ochrony Transmisji (TPI), który może być stosowany w przypadku nieuzasadnionych i gwałtownych zmian warunków rynkowych zagrażających skutecznemu prowadzeniu wspólnej polityki pieniężnej.
Źródło: Europejski Bank Centralny, 29 października 2026 r.
