Około 5,25 proc. – tyle mogłaby wynosić stopa procentowa Fed na koniec 2026 r., gdyby bank reagował na zmiany własnych prognoz zgodnie z modelem opisanym w analizie opublikowanej przez Peterson Institute for International Economics (PIIE). Wrześniowa mediana projekcji uczestników Fed wynosi tymczasem 4,1 proc. Autor nie przesądza, że bank popełnia błąd. Oczekuje jednak wyjaśnienia, dlaczego odchodzi od wcześniejszego sposobu reagowania.
Punktem wyjścia są publikowane przez Fed projekcje gospodarcze. Pozwalają porównać, jak uczestnicy Federalnego Komitetu Otwartego Rynku (FOMC) zmieniają ocenę inflacji, bezrobocia i właściwego poziomu stóp procentowych.
Zestawienie grudnia 2025 r. z wrześniem 2026 r. pokazuje wyraźne przesunięcie: oczekiwana inflacja jest wyższa, przewidywane bezrobocie niższe, a prognozowany wzrost gospodarczy pozostał taki sam. Podniesiono również przewidywaną stopę procentową, ale skala tej korekty jest przedmiotem dyskusji.
Inflacja wyższa, rynek pracy mocniejszy
W grudniu 2025 r. mediana prognoz bazowej inflacji PCE na 2026 r. wynosiła 2,5 proc. We wrześniu wzrosła do 3,4 proc. Wskaźnik bazowy pomija ceny żywności i energii.
Jednocześnie prognoza stopy bezrobocia na IV kwartał 2026 r. spadła z 4,4 do 4,1 proc. Mediana prognoz wzrostu realnego PKB pozostała na poziomie 2,3 proc.
| Prognoza dotycząca 2026 r. | Grudzień 2025 r. | Wrzesień 2026 r. | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Bazowa inflacja PCE | 2,5 proc. | 3,4 proc. | +0,9 pkt proc. |
| Stopa bezrobocia | 4,4 proc. | 4,1 proc. | −0,3 pkt proc. |
| Wzrost realnego PKB | 2,3 proc. | 2,3 proc. | bez zmian |
| Stopa funduszy federalnych na koniec roku | 3,4 proc. | 4,1 proc. | +0,7 pkt proc. |
Źródło: projekcje FOMC. Mediany zaokrąglone zgodnie z tabelami Fed. Inflacja i wzrost PKB dotyczą zmiany między IV kwartałami, bezrobocie – średniej w IV kwartale.
Jak zmieniły się prognozy na 2026 rok
Skąd bierze się poziom 5,25 proc.
Analiza PIIE wykorzystuje wariant reguły Taylora oparty na rewizjach prognoz Fed. Sprawdza, jak bank koryguje przewidywaną ścieżkę stóp, gdy zmienia oczekiwania dotyczące gospodarki.
Dla punktu wyjścia z grudnia 2025 r. model wskazuje około 5,25 proc. na koniec 2026 r. Różnica wobec wrześniowej projekcji wynosi zatem około 1,15 pkt proc. To wynik obliczeń autora, a nie zapowiedź decyzji Fed ani prognoza rynkowa.
Stopa Fed na koniec 2026 roku: projekcje i model
Reguła Taylora jest punktem odniesienia dla banku
Reguła Taylora wiąże poziom stopy procentowej z odchyleniem inflacji od celu oraz stopniem wykorzystania możliwości gospodarki. W klasycznym ujęciu utrzymująca się wyższa inflacja przemawia za podniesieniem nominalnej stopy bardziej niż proporcjonalnie do wzrostu inflacji. Dzięki temu rośnie także stopa realna, czyli uwzględniająca zmianę cen.
Nie istnieje jednak jedna bezsporna wersja takiej reguły. Fed opisuje kilka wariantów, które różnią się m.in. wagą przypisywaną aktywności gospodarczej i tempem dostosowywania stóp. Część uwzględnia stopniową reakcję, rozłożoną na kolejne okresy.
Sam bank podkreśla, że FOMC korzysta z reguł jako narzędzia pomocniczego, ale nie stosuje ich mechanicznie. Wyniki zależą od wyboru miernika inflacji oraz szacunków wielkości, których nie można bezpośrednio zaobserwować – takich jak neutralna stopa procentowa czy potencjalny poziom produkcji.
Ostrożniejsza reakcja może mieć uzasadnienie
Autor analizy PIIE dopuszcza, że Fed traktuje część wzrostu cen związanego z cłami i konfliktem z Iranem jako przejściową. Jednorazowe podniesienie poziomu cen nie musi bowiem oznaczać trwałego przyspieszenia inflacji. Po uwzględnieniu takiej możliwości ocenia działania banku przychylniej.
Główny postulat dotyczy komunikacji: Fed powinien wskazać, jaką część presji cenowej uznaje za nietrwałą i jak zareaguje, jeżeli ta ocena okaże się błędna.
Projekcja stóp nie jest zobowiązaniem
Publikowane przez Fed mediany zbierają indywidualne oceny uczestników FOMC. Każdy przygotowuje prognozę na podstawie własnych założeń dotyczących właściwej polityki pieniężnej. Mediana dla inflacji nie musi zatem pochodzić od tej samej osoby co mediana dla stóp.
Grudniowa projekcja stopy na koniec 2026 r. wynosząca 3,4 proc. nie była więc obietnicą jej osiągnięcia. Podobnie wrześniowe 4,1 proc. pozostaje oceną warunkową, zależną od rozwoju sytuacji gospodarczej.
Różnica między projekcją a modelem jest powodem do zadawania pytań o założenia polityki pieniężnej. Sama w sobie nie rozstrzyga jednak, jaki poziom stóp okaże się właściwy: reguły upraszczają gospodarkę, a bank centralny musi również odróżniać zmiany przejściowe od trwałych.
Źródła: analiza opublikowana przez PIIE; projekcje FOMC z grudnia 2025 r. i września 2026 r.; materiał Fed o regułach polityki pieniężnej. Wykresy: opracowanie redakcyjne na podstawie wskazanych danych.
