Wzrost stóp procentowych o 200 punktów bazowych może podnieść oczekiwane straty kredytowe na amerykańskim rynku private credit do 3,47%, a w Europie do 2,20% – wynika z analizy Allianz Trade. Najbardziej narażone są mniejsze przedsiębiorstwa oraz firmy technologiczne z wysokim zadłużeniem.
Kapitału nie brakuje, ale jego koszt ma znaczenie
Globalny rynek private debt, czyli pozabankowego finansowania przedsiębiorstw, dysponował pod koniec 2025 r. aktywami o wartości niespełna 2 bln USD. W Europie wartość aktywów direct lending spadła z około 295 mld EUR do 252 mld EUR. Kapitał pozostaje dostępny, choć jego cena zależy od kondycji kredytobiorcy i możliwości refinansowania.
Kredyty private credit mają przeważnie zmienne oprocentowanie. Podwyżka krótkoterminowej stopy bazowej może podnieść koszty obsługi istniejącego długu w ciągu kwartału. Jeżeli EBITDA nie rośnie równie szybko jak odsetki, zmniejsza się finansowy margines bezpieczeństwa.
Allianz Trade: straty kredytowe mogą rosnąć nieliniowo
W II kwartale 2026 r. zrealizowane straty wynosiły 0,47%, wobec około 1% średnio w ciągu 21 lat. W scenariuszu wzrostu stóp o 50 punktów bazowych oczekiwane straty rosną do 1,05% w USA i 0,81% w Europie. Przy wzroście o 100 pb osiągają 1,33% i 0,99%, a przy podwyżce o 200 pb odpowiednio 3,47% oraz 2,20%.
| Scenariusz | USA | Europa |
|---|---|---|
| +50 pb | 1,05% | 0,81% |
| +100 pb | 1,33% | 0,99% |
| +200 pb | 3,47% | 2,20% |
Źródło: Allianz Trade Research. Scenariusze warunkowe, nie prognoza decyzji banków centralnych.
Autorzy nie przypisują scenariuszom prawdopodobieństwa realizacji. Wariant umiarkowany oznacza raczej powrót strat w okolice długoterminowej średniej niż powszechny kryzys kredytowy.
Pogorszenie pokrycia odsetek poprzedza niewypłacalność
Mediana wskaźnika pokrycia odsetek wzrosła do 1,72×, ale udział kredytobiorców, których wyniki nie wystarczają na opłacenie odsetek, zwiększył się do 14,1%. Wyższe koszty obsługi zadłużenia pochłonęły większość wzrostu EBITDA.
Jednym z sygnałów pogarszającej się kondycji są mechanizmy PIK (payment-in-kind), czyli kapitalizowanie odsetek zamiast ich płatności w gotówce. Nie zawsze jest to oznaka kłopotów — może być rozwiązaniem ustalonym od początku umowy. Znacznie bardziej niepokojące jest wprowadzenie PIK po udzieleniu finansowania.
Kredyty wykorzystujące PIK są około 2,8 razy bardziej narażone na przejście do kategorii non-accrual. Mechanizm odpowiada obecnie za około 11% przychodów odsetkowych w analizowanych portfelach, dwukrotnie więcej niż pod koniec 2022 r. W około 55% przypadków PIK uruchomiono dopiero po udzieleniu kredytu.
Restrukturyzacja długu nie zawsze rozwiązuje problem
Wąski wskaźnik niewypłacalności obejmujący przede wszystkim brak płatności i upadłość wynosi około 0,8%. Szersze miary, w których uwzględnia się również restrukturyzacje, wymiany zadłużenia i selektywne niewypłacalności, wynoszą od około 3,9% do 6%. Od 25% do 35% kredytów objętych działaniami ratunkowymi ponownie trafia później do kategorii niewypłacalnych.
Mniejsze firmy pod większą presją finansową
Udział kredytów wycenianych poniżej 90% ich wartości nominalnej zwiększył się w ciągu roku z 4% do 7%. Najwięcej takich kredytów występuje wśród przedsiębiorstw o EBITDA od 10 do 20 mln USD — 12%, w porównaniu z 6% dla firm o EBITDA od 20 do 100 mln USD.
Rok wcześniej: 4%
Czerwiec 2026: 7%
Firmy z EBITDA 10–20 mln USD: 12%
Firmy z EBITDA 20–100 mln USD: 6%
Źródło: Houlihan Lokey DataBank, Allianz Trade Research. Skala 0–12%.
Wyniki nie oznaczają, że wszystkie mniejsze przedsiębiorstwa mają trudności. Wskazują, że podwyższony koszt kapitału bardziej obciąża te firmy, które mają mniej możliwości refinansowania i słabsze przepływy pieniężne.
Branża oprogramowania najbardziej wrażliwa na koszty długu
W sektorze software mediana zadłużenia wynosi około 8,3-krotności EBITDA, wobec 7,0-krotności na całym rynku private credit. Pokrycie odsetek wynoszące około 1,4× jest najniższe wśród głównych analizowanych branż. Oprogramowanie stanowi około jednej piątej amerykańskiego rynku direct lending.
Średnia dla rynku private credit: 7,0×
Źródło: S&P Global, czerwiec 2026; Allianz Trade Research. Skala do 10× EBITDA.
Wysoka dźwignia jest skutkiem m.in. zadłużania się firm w czasach niskich stóp i wysokich wycen sektora technologicznego. Dodatkową niepewność dla modeli biznesowych części przedsiębiorstw stwarza rozwój sztucznej inteligencji. Allianz Trade przedstawia ilustracyjny scenariusz stresowy oparty na kryzysie telekomunikacyjnym z lat 2001–2002, w którym oczekiwane straty ekspozycji na software wynoszą około 3,3%. Nie jest to prognoza skutków AI.
Europa wykazuje niższe ryzyko niż Stany Zjednoczone
Udział sektora software w europejskim indeksie kredytów lewarowanych wynosi 6,6%, podczas gdy w USA 21,1%. Europejskie transakcje mają także przeciętnie większy udział kapitału własnego inwestorów. W 2024 r. było to 57% wobec 47% na rynku amerykańskim.
Europa: 6,6%
Źródło: Allianz Trade Research. Skala 0–25%.
Niższy poziom oczekiwanych strat w europejskich scenariuszach wiąże się z różnicami w strukturze finansowania. Autorzy wskazują jednak na mniejszą szczegółowość danych o europejskim private credit, przez co część szacunków opiera się na zależnościach zaobserwowanych w USA.
Znaczenie dla przedsiębiorstw i rynku kredytowego
Analiza nie wskazuje na powszechny kryzys private credit. Dotychczasowe straty pozostają poniżej długoterminowej średniej, ale utrzymywanie wysokich stóp może ograniczać rentowność i możliwości refinansowania najbardziej zadłużonych przedsiębiorstw. Statystyki formalnych niewypłacalności mogą ujawniać problemy później niż dane o pokryciu odsetek, kapitalizacji długu i jego restrukturyzacjach.
Źródło: Allianz Trade, „Wyższe stopy zwiększą obciążenia zadłużonych firm”, 26 października 2026 r. Analiza opiera się przede wszystkim na rynku pozabankowego finansowania przedsiębiorstw w USA, uzupełnionym o szacunki dla Europy; nie jest prognozą dla wszystkich firm w Polsce.
