„Obecna sytuacja to raj dla dłużników”. Niektóre sprawy przed sądem staną dopiero za rok. Czy wierzyciele wytrzymają taki czas oczekiwania na pieniądze?
Ograniczona ilość postępowań komorniczych, wolniejszy tryb procedowania spraw sądowych oraz brak eksmisji – czas pandemii koronawirusa to wręcz raj dla dłużników, a prawdziwy koszmar dla uczciwych przedsiębiorców, chcących odzyskać od dłużników swoje pieniądze lub pieniądze za wykonaną usługę. Jak mówi Prezes Grupy AVERTO Małgorzata Marczulewska w ostatnim czasie podwoiła się ilość egzekucji kierowanych do windykatorów. – Przedsiębiorcy są w desperacji i w tym koszmarnym czasie dla gospodarki próbują odzyskać swoje pieniądze. W wielu przypadkach parasol ochronny nad dłużnikiem rozpościera Państwo, które w ustawie covidowej przemyciło zapisy chroniące dłużników. Rozumiem, że trzeba wspierać tych, którym powinęła się noga, ale dlaczego wspierani są Ci dla których pandemia jest tylko wymówką, by nie płacić swoich zobowiązań? – mówi Prezes Grupy AVERTO, podając przykłady z ostatnich miesięcy.
Pandemia spowodowała drastyczne wydłużenie oczekiwania na sądowe nakazy zapłaty. To prawdziwy dramat dla wielu przedsiębiorców
Jak mówi Prezes Małgorzata Marczulewska najgorsze są tzw. „efekty domina”. – Zgłaszają się do nas naprawdę zdesperowani przedsiębiorcy, którzy proszą o szybką windykację długów od firmy, która nie uregulowała należności, bo jeżeli te pieniądze nie wpłyną na konto, to ten przedsiębiorca nie będzie mieć za co regulować swoich zobowiązań. Jeden nieuczciwy przedsiębiorca ciągnie ze sobą na dno kilku kolejnych, zwykle tych uczciwych i gotowych do ciężkiej pracy przedsiębiorców. Ktoś mógłby powiedzieć: brak jeden faktury i firma upada? To musiała być słaba firma! No nie jest tak. Zgłaszają się do nas firmy, które prowadzą wielomilionowe inwestycje i zatrudniają setki pracowników, a znaleźli się w takiej sytuacji, że muszą mocno zdynamizować procesy windykacyjne – mówi Małgorzata Marczulewska.
Co gorsze, pandemia spowodowała, że dłużnicy często czują się bezkarni. Postępowania przed sądem trwają miesiącami, a przez tryb zdalny i spiętrzenie spraw z wiosny, wiele terminów zostało przesuniętych. Im dłużej wierzyciel czeka na egzekucję, tym mniejsza szansa, że będzie ona skuteczna. To prawdziwy dramat dla uczciwych przedsiębiorców: – Obecna sytuacja to raj dla dłużników. Nie płacą, odmawiają negocjacji i mają mnóstwo czasu, by odroczyć płatność. Jeżeli wierzyciel zwróci się do sądu z prośbą o rozpatrzenie sprawy, to termin, kiedy ta sprawa będzie podjęta to nawet dwa lata! Teraz pojawiają się terminy na czerwiec-lipiec 2021. Jeżeli dłużnik nie płaci teraz faktur, a sprawa trafi do sądu za rok, to jaka jest gwarancja, że te pieniądze uda się odzyskać? Żadna. To jest loteria, a dłużnicy, którzy zadłużają się z premedytacją, wiedzą jaka jest sytuacja i na co mogą sobie pozwolić. Nie powinno tak być, że pandemia koronawirusa aż tak spowalnia procedury sądowe, to jest skazywanie niektórych firm na powolną śmierć – mówi Prezes Małgorzata Marczulewska. – Przedsiębiorcy traktują pandemię jako wymówkę, to bardzo złe, to powoduje piętrzenie się problemów w innych firmach. Jeden przedsiębiorca z problemem topi innych, jest mnóstwo firm, które upadają, a mają mnóstwo zamrożonych pieniędzy u dłużników – dodaje.
„Dłużnicy przeciągają terminy płatności i faktycznie nie grozi im za to nic”
Sytuacja jest dramatyczna, a brak działania może przynieść efekt gospodarczy w postaci ogromnej ilości upadłych firm, które stracą płynność finansową, bo ich klienci / dostawcy / partnerzy, po prostu nie uregulowali swoich płatności. Najgorsza sytuacja jest w takich branżach jak gastronomia czy logistyka, bo to właśnie w tych sektorach dochodzi do najbardziej płynnych transakcji na linii klient – wykonawca. Cierpi również branża usługowa, ale na mniejszą skalę. – Dłużnicy przeciągają terminy płatności i faktycznie nie grozi im za to nic. Musimy skierować sprawę do komornika, a żeby ją do niego skierować to musimy mieć sądowy nakaz zapłaty. Na nakaz sądowy czeka się miesiącami, dług rośnie i nic. Życie toczy się dalej, a uczciwe przedsiębiorstwa bankrutują. W takich sytuacjach można poprosić o pomoc firmę windykacyjną i my swoim działaniem dążymy do efektywnych mediacji między dłużnikiem, a wierzycielem. Jako Grupa AVERTO angażujemy w nasze działanie również agencję detektywistyczną – dodaje Małgorzata Marczulewska. – Nie możemy czekać, czekanie jest najgorszym pomysłem w tak dynamicznej sytuacji gospodarczej jaką mamy teraz. Kiedy widzimy, że płatność za fakturę jest opóźniona – reagujmy natychmiast. Telefon, mail, próba rozmowy. Takie rozeznanie sprawy pozwoli nam sprawdzić czy u naszych partnerów biznesowych wszystko jest w porządku – dodaje ekspert.
A co jeżeli firma jest uczciwa, ale przez kryzys finansowy ma problemy z płatnościami? Prezes Grupy AVERTO przyznaje, że takie sytuacje mają miejsce, ale droga do ich rozwiązania jest zwykle zupełnie inna. – Jak ktoś ma problemy, ale jest uczciwy, to nie ucieka od swojego dłużnika i od windykatorów, a robi wszystko, by rozwiązać problem, dogadać się i zachować twarz. Mamy dobre doświadczenia z rozwiązywania problemów, gdy dłużnik jest uczciwy. To się może zdarzyć, naprawdę to nie jest tak, że windykator to człowiek bez serca. Najważniejsze jest jednak uczciwie przyznać do tego, że problem jest i starać się do rozwiązać – dodaje Małgorzata Marczulewska.
Mikroprzedsiębiorcy najczęściej utożsamiają bezpieczeństwo finansowe ze stałym poziomem obrotów w firmie (52% badanych), oszczędnościami w banku (46%) oraz z posiadaniem stałych kontrahentów, którzy zapewniają comiesięczny zysk (46%). Tegoroczna edycja Indeksu Bezpieczeństwa Finansowego pokazała, że ponad połowa mikrofirm (53%) deklaruje spadek dochodów spowodowany pandemią i związanym z nią zamrożeniem gospodarki. Ponadto istotnie, aż o 26 punktów procentowych, spadło poczucie bezpieczeństwa mikrofirm. 
Obostrzenia wprowadzone w pierwszych miesiącach pandemii COVID-19 mocno odcisnęły się na polskich przedsiębiorcach. Ekonomiczne przewidywania tej grupy są negatywne, prawie połowa z nich obawia się o finansową przyszłość swojej firmy (43%). Co więcej, dynamiczne zmiany i wizja wprowadzania kolejnych obostrzeń sprawiły, że blisko co trzeci badany nie potrafił jednoznacznie ocenić sytuacji finansowej swojego przedsiębiorstwa (32%). Październikowe wzrosty zachorowań na COVID-19 wskazują na dalsze zwiększanie się obaw przedsiębiorców do czasu opanowania sytuacji, czy chociaż częściowego jej ustabilizowania. komentuje Adrian Wróblewski, Dyrektor Działu Analiz w SW Research.
Analizując dane z ostatnich pięciu lat warto zwrócić uwagę na województwa łódzkie i śląskie, które awansowały o 2 pozycje w zestawieniu. Co ciekawe, oba regiony przegoniły w rankingu Wielkopolskę. Różnice między wspomnianą trójką regionów są jednak niewielkie, więc w kolejnych latach możliwe są pewne przetasowania. Województwo łódzkie i śląskie awansowały w rankingu ze względu na zwiększoną aktywność w obszarze B+R. Przykładowo łódzkie znalazło się wśród trzech regionów, które w tym roku zbliżyły się najbardziej do lidera w kategorii wydatków na badania i rozwój. Zwiększaniu potencjału sprzyjają centralna lokalizacja, poprawa infrastruktury oraz dalszy rozwój ośrodka akademickiego. O trwałości trendu w kolejnych latach i utrzymaniu tegorocznej pozycji zadecyduje efektywność poniesionych nakładów oraz ich wpływ na wydajność prowadzonej w regionie działalności.
Wiodącym tematem tegorocznego badania, były ograniczenia, ale i szanse wynikające z kryzysu związanego z pandemią COVID-19. – Historia poprzednich kryzysów pokazuje, że największe zmiany w losach firm, zarówno jeśli chodzi o wygraną, jak i przegraną, wynikają z dekoniunktury. Kryzysy to chwile prawdy, w których zarządzający mogą przekształcić, zresetować czy ponownie wymyślić swoje firmy – zauważył Joao Bras Jorge, Prezes Zarządu Banku Millennium.
Z kolei Alina Michałek, ekspert HR w HRlink, zaznacza, że dane z raportu potwierdzają to, co jest bolączką pracodawców od lat – za mało uwagi poświęcają na komunikację z pracownikami. – W tym niepewnym czasie śledziliśmy wiele komunikatów w mediach odnoszących się do aktualnej sytuacji, liczby zachorowań, analiz czy prognoz. Większość z nas z uwagą i niepokojem szukała najbardziej aktualnych danych o rozwoju pandemii w kraju i na świecie, a także o jej wpływie na stan rynku pracy. Jednocześnie rodziły się pytania do pracodawców o nowe procedury i plany kontynuacji biznesu, które w niektórych firmach pozostawały bez echa. System komunikacji ze strony firm zawiódł, bo niemal 40% respondentów nie otrzymała żadnych informacji ze strony pracodawcy o tym, jak pandemia wpłynęła na ich biznes. W czasach niepewności i zagrożenia jednym z niezbędnych działań jest informowanie pracowników o aktualnych danych, prognozach, największych wyzwaniach na najbliższy czas. Wiąże się to ze stworzeniem przestrzeni, w której pracownicy mogą podzielić się obawami, wyjaśnić wątpliwości. Ma to z jednej strony ogromny wpływ na ich bezpieczeństwo i stabilizację, a z drugiej jest fundamentem komunikacyjnego sukcesu firmy. Ponadto te działania wzmacniają więzi, dają wyraz szacunku, identyfikacji z firmą, a przede wszystkim pokazują, że pracodawcom zależy na przejściu przez ten trudny okres razem z załogą – dodaje Alina Michałek.
Gotowość do zmiany pracy to jedna z najbardziej stałych cech pracowników i kandydatów w Polsce. Jak pokazuje nasz raport, nawet pandemii nie udało się zmienić tej tendencji. Ostatnie pół roku dla wielu pracowników oznaczało niepewność i obawy przed konsekwencjami pandemii. To sytuacja motywująca do większej aktywności na rynku pracy, mimo ryzyk związanych z adaptacją do nowego środowiska – komentuje Agata Dzierlińska, HR Business Partner w Grupie Pracuj.
Co trzeci badany poszukujący pracy (63%) uważa, że obecnie znalezienie zatrudnienia będzie trudniejsze, niż przed pandemią. Choć to wciąż większość respondentów, jest ich zdecydowanie mniej niż w kwietniu (75%). Nieco mniej wyraźne zmiany dotyczą oczekiwań wobec warunków zatrudnienia. Badani Polacy nadal częściej są skłonni przyjąć pracę poniżej swoich kwalifikacji (45%), niż zgodzić się na obniżenie oczekiwań finansowych (24%).
Jednocześnie jednak tuż za nią w piramidzie oczekiwań plasują się gwarancja stabilnego i bezpiecznego zatrudnienia (57%) oraz stabilna pozycja firmy mimo zmian na rynku (41%). Choć spokój związany z utrzymaniem pracy jest nieco mniej istotny dla badanych, niż w kwietniu, jest ważniejszy dla wyraźnie większej grupy osób niż ciekawe obowiązki (34%) czy możliwość awansu (32%).
Opinie te mogą zaskakiwać w obliczu stosunkowo pozytywnych danych płynących z rynku pracy. Między styczniem i wrześniem 2020 na portalu Pracuj.pl ukazało się 391 010 ogłoszeń, a szczególnie wysokie liczby ofert przyniósł III kwartał. Jak jednak komentował przy okazji najnowszego raportu Rynek Pracy Specjalistów Rafał Nachyna, Dyrektor Zarządzający Pracuj.pl, pracownicy są świadomi wyzwań wynikających ze zmieniającej się sytuacji pandemicznej.
– W opiniach badanych widać wyraźnie wpływ pandemii na deklarowane postawy – uważa Paweł Chmielowski, właściciel Instytutu Badań Społecznych Tric. Przede wszystkim dotyczy to poczucia niepewności. Ludzie nie są pewni w jaki sposób spędzą Dzień Wszystkich Świętych. Nie wiedzą jeszcze czy odwiedzą groby, czy spotkają się z bliskimi. Obawiają się przyszłości związanej z ewentualnymi rządowymi zakazami.
Warto także podkreślić, że w tym roku zanika tradycyjny zwyczaj spotykania się po wizytach na grobach bliskich. Tylko 28,3% Polaków deklaruje, że spotka się w gronie rodzinnym po wizycie na cmentarzu. Ponad 46% jednoznacznie deklaruje, że nie zamierza tego zrobić tym razem.
– Warto zwrócić uwagę na korelację obaw związanych z potencjalnym zarażeniem wirusem na cmentarzu, a planowanym spotkaniem z rodziną – uważa Paweł Chmielowski z Instytutu Badań Społecznych i Rynkowych Tric. Społeczeństwo staje się uważne co pokazuje fakt, że jedynie niecała jedna trzecia badanych planuje po odwiedzeniu grobów wizytę i spotkanie z rodziną – dodaje Chmielowski.
Pojawia się także kontekst niepewności formalno-prawnej. Prawie 14% badanych nie jest pewnych czy cmentarze rzeczywiście będą otwarte co wpływa na ich plany. W kontekście wyjazdów z kolei prawie 7% obawia się zostać zaskoczonych nagłym wprowadzeniem lockdownu i problemem z powrotem do miejsca zamieszkania. Ponad 9% Polaków zaznacza też kwestię problemów logistycznych ponieważ w tym roku dzień Wszystkich Świętych przypada na niedzielę czyli dzień wolny od pracy.
W tym roku większość Polaków planuje wydać podobną kwotę na znicze i kwiaty przy okazji dnia Wszystkich Świętych.
Obecnie, jak wynika z badania „Finansowe DNA Polek i Polaków 2020”, aż 63% Polaków deklaruje posiadanie oszczędności. Najczęściej zadeklarowały to osoby w wieku 40-49 lat (71% wskazań́ w tej grupie), najrzadziej natomiast osoby w wieku 60-69 lat (53% wskazań́ w tej grupie). Najtrudniej odłożyć́ gospodarstwom 1-osobowym – oszczędności posiada 56% z nich. Z kolei najwięcej wskazań́ miały gospodarstwa 4-osobowe – 71% z nich zadeklarowało, że posiada oszczędności. Im wyższy dochód gospodarstwa domowego, tym częściej ma ono oszczędności – tylko 29% gospodarstw domowych z dochodem netto do 2 tys. zł posiada oszczędności, podczas gdy w przypadku gospodarstw z dochodami przekraczającymi 8 tys. zł netto miesięcznie – udział oszczędzających przekracza 80%
