Unia Europejska i Kanada przygotowują nowy etap współpracy gospodarczej obejmujący handel, surowce krytyczne, technologie i przemysł obronny. Podczas szczytu w Montrealu 29–30 października przywódcy rozmawiają o szerszym partnerstwie określanym jako „sojusz na rzecz przyszłości”. W 2025 r. wartość dwustronnego handlu towarami i usługami sięgnęła około 130 mld euro, o ponad 80 proc. więcej niż w 2016 r.
Relacje gospodarcze UE i Kanady nabierają znaczenia w warunkach napięć handlowych oraz rywalizacji o dostęp do technologii i surowców strategicznych. W spotkaniu uczestniczą premier Kanady Mark Carney, przewodniczący Rady Europejskiej António Costa i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Przedmiotem rozmów są nie tylko warunki wymiany handlowej, ale również odporność łańcuchów dostaw i bezpieczeństwo gospodarcze.
Handel UE z Kanadą przekroczył 130 mld euro
Według Rady UE wartość wymiany towarów i usług między Unią a Kanadą wyniosła w 2025 r. około 130 mld euro. To ponad 80-procentowy wzrost w porównaniu z 2016 r., kiedy podpisano kompleksową umowę gospodarczo-handlową CETA. Jej część handlowa jest tymczasowo stosowana od września 2017 r.
CETA zniosła znaczną część barier celnych i ułatwiła firmom dostęp do rynków po obu stronach Atlantyku. Obejmuje także handel usługami, zamówienia publiczne i wybrane regulacje dotyczące współpracy gospodarczej. Dalsze zbliżenie ma się odbywać w oparciu o istniejące porozumienie, bez konieczności negocjowania od podstaw nowych zasad handlu.
Łącznie Unia Europejska i Kanada odpowiadają za niemal jedną piątą światowego PKB oraz około 19 proc. globalnego handlu towarami i usługami. Skala obu gospodarek sprawia, że pogłębianie współpracy może mieć znaczenie także dla przedsiębiorstw działających w międzynarodowych łańcuchach dostaw.
Surowce krytyczne i technologie cyfrowe
Jednym z priorytetów rozmów w Montrealu jest bezpieczeństwo dostaw surowców krytycznych. Kanada dysponuje zasobami minerałów niezbędnych m.in. w produkcji baterii, elektroniki oraz technologii energetycznych i obronnych. Dla Unii, która stara się ograniczać zależność od skoncentrowanych źródeł zaopatrzenia, współpraca z kanadyjskimi dostawcami i inwestorami może stać się ważnym elementem dywersyfikacji.
Strony zapowiadają również rozwijanie współpracy cyfrowej, badawczej i innowacyjnej. Rząd Kanady wskazuje na możliwości łączenia europejskiego potencjału produkcyjnego i badawczego z kanadyjskimi kompetencjami w dziedzinie sztucznej inteligencji, technologii kwantowych i przemysłu kosmicznego. Konkretne zasady i skala nowych przedsięwzięć mają wynikać z dalszych uzgodnień.
Współpraca przemysłu obronnego i program SAFE
Istotnym obszarem partnerstwa staje się przemysł obronny. W czerwcu 2025 r. UE i Kanada podpisały porozumienie dotyczące bezpieczeństwa i obrony, a Kanada została jedynym państwem spoza Europy uczestniczącym w unijnym instrumencie SAFE. Mechanizm przewiduje do 150 mld euro pożyczek na inwestycje we wspólne zamówienia obronne państw członkowskich.
Udział Kanady stwarza warunki dla bliższej współpracy firm z sektora zbrojeniowego, w tym producentów sprzętu, komponentów i zaawansowanych technologii. Rozmowy obejmują także przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym oraz ingerencjom informacyjnym.
UE i Kanada rozważają szerszą formułę partnerstwa
Komisja Europejska przedstawia nowy „sojusz na rzecz przyszłości” jako ramy współpracy w zakresie wspólnego dobrobytu, bezpieczeństwa gospodarczego, technologii i obronności. Ursula von der Leyen zasygnalizowała we wrześniu 2026 r. możliwość zaproszenia Kanady do nowej formuły stowarzyszenia z Unią. Nie oznacza to jednak uzgodnionego członkostwa ani przyjęcia szczegółowych warunków takiej relacji.
Agenda szczytu obejmuje także energię, klimat, edukację, współpracę naukową oraz sytuację międzynarodową, w tym wsparcie dla Ukrainy i bezpieczeństwo w regionie Arktyki. Na zakończenie spotkania przewidziano wspólne oświadczenie przywódców.
Źródła: Rada Unii Europejskiej – program szczytu UE–Kanada 29–30 października 2026 r.; Komisja Europejska – EU-Canada relations; Kancelaria Premiera Kanady – zapowiedź szczytu z 25 października 2026 r.
