W ciągu zaledwie kilku lat Polska niemal potroiła swoje rezerwy złota. Tylko w lutym 2025 roku Narodowy Bank Polski dokupił około 29 ton kruszcu, zbliżając się do symbolicznego progu 20% udziału złota w aktywach rezerwowych. Z 480 tonami w skarbcu stajemy się realnym graczem wśród światowych potęg – ale czy złoto, którego większość wciąż znajduje się poza granicami kraju, to rzeczywiście gwarancja bezpieczeństwa?
Ambitne plany coraz bliżej realizacji
Według kalkulacji firmy Tavex na podstawie udostępnionych danych przez NBP[1] w lutym 2025 rezerwy złota Narodowego Banku Polskiego zwiększono o niemal 29 ton. Biorąc pod uwagę wcześniejsze inwestycje, obecnie daje to łącznie 480 ton złota, które stanowią już ponad 19% udziału w całości aktywów rezerwowych. Biorąc pod uwagę deklarowany przez Prezesa NBP 20% cel, śmiało można stwierdzić, że obecnie znajduje się on na wyciągnięcie ręki. Można więc podejrzewać, że ostatni zakup 29 ton z lutego będzie ostatnią, tak dużą transakcją.
Złoto od zawsze postrzegane jest jako jedna z najbezpieczniejszych form inwestycji. Nic więc dziwnego, że w taki właśnie sposób swoje rezerwy budują banki centralne. Historia pokazuje, że długoterminowo, jego cena rośnie, szczególnie w czasie napięć geopolitycznych, katastrof czy epidemii, co może mieć szczególne znaczenie, mając na uwadze niestabilną sytuację polityczną. Postawienie złota jako filaru strategii zarządzania rezerwami przez Narodowy Bank Polski jest z pewnością przemyślaną decyzją – podkreśla Tomasz Gessner, główny analityk Tavex.
Polska śmiało podchodzi do inwestycji w złoto. Według danych Światowej Rady Złota na koniec zeszłego kwartału (Q4 2024)[2] byliśmy dziesiątym krajem, co do wielkości posiadanych rezerw. Przed nami plasowały się kolejno: Stany Zjednoczone Ameryki, Niemcy, Włochy, Francja, Chiny, Szwajcaria, Indie, Japonia oraz Holandia.
Rezerwy poza granicami
Pewne wątpliwości może budzić natomiast kwestia przechowywania kruszcu. Według danych Narodowego Banku Polskiego[3] na koniec grudnia 2024 r. zasoby złota NBP wynosiły 448 ton, z czego jedynie 25% znajdowało się w kraju. Reszta, czyli około 75% przechowywane jest za granicą – głównie w skarbcach Banku Anglii w Londynie oraz Banku Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku. Pytania o kwestie bezpieczeństwa kruszcu, zwłaszcza znajdującego się w Londynie, zyskały w ostatnim czasie uzasadniony charakter. W związku z dużymi przepływami złota z Londynu do Nowego Jorku, które wynikają między innymi z fizycznych żądań rozliczenia kontraktów terminowych na nowojorskiej giełdzie metali Comex, Bank Anglii informował o wydłużeniu czasu oczekiwania na magazynowane złoto nawet do 2 miesięcy. Z drugiej strony, dywersyfikacja miejsc przechowywania zasobów państwowych ma na celu zmniejszenie ryzyka geopolitycznego.
Na wagę złota
O tym, jak istotne są „złote” rezerwy państwowe przekonaliśmy się już w swojej historii. Kiedy w 1939 roku nad Polską gromadziły się ciemne chmury, natychmiastowo podjęto decyzję o ewakuacji narodowych skarbów przed okupantem. Najcenniejszym co wówczas posiadaliśmy było 80 ton w sztabkach czystego złota. To właśnie one przebyły niezwykle długą drogę, która wiodła między innymi przez Rumunię, Turcję, Syrię, Francję czy Dakar w zachodniej Afryce. Przemierzając kolejne kilometry, nasze złoto dopiero w 1944 roku dotarło do Nowego Jorku, gdzie skarb został podzielony: 43% trafiło do USA, 45% do Banku Anglii, a 12% do Kanady. Przez lata polski rząd stawał w obliczu wielu geopolitycznych wyzwań w celu zabezpieczenia, a następnie przywrócenia skarbu do kraju. Co ciekawe, udało się tego dokonać dopiero w 2019 roku. Podczas tajnej operacji, polski rząd przewiózł przedwojenne złoto wraz z nową transzą zakupową – w sumie 100 ton sztabek o wartości około 4 miliardów funtów przetransportowano z Banku Anglii do Warszawy. Przewozy odbywały się w nocy w opancerzonych konwojach i obejmowały osiem lotów, co było jednym z największych transportów złota od czasów II wojny światowej[4].
[1] https://nbp.pl/wp-content/uploads/2021/07/cfi-pl.pdf
[2] https://www.gold.org/goldhub/data/gold-reserves-by-country
[3] https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/09/zloto-jako-skladnik-rezerw.pdf
[4] Opracowanie na podstawie: https://www.youtube.com/watch?v=waZtO35-RG8
