To pierwszy projekt deregulacyjny, zgłoszony przez nas i przyjęty przez Rząd. Przyczyni się on m.in. do dużego uproszczenia załatwiania formalności pogrzebowych dla obywateli (np. brak dokumentów w 95% przypadków wniosków o zasiłek pogrzebowy w ZUS) i krótszy termin na wypłatę (skrócenie z 30 do 14 dni) – tak przyjęty właśnie przez Radę Ministrów projekt ustawy, który zmienić ma dotychczasowe przepisy o emeryturach i rentach z FUS, ocenia Polska Izba Branży Pogrzebowej.
Przyjęte właśnie przez Radę Ministrów zmiany to część zgłoszonych przez Izbę propozycji deregulacyjnych. O ich przygotowanie zwrócił się, kierowany przez Rafała Brzoskę, zespół, którego zadaniem stało się opracowanie m.in. ułatwiających działalność przedsiębiorcom czy ich klientom propozycji rozwiązań prawnych i instytucjonalnych.
Znaczące uproszczenia w obsłudze wniosków o zasiłek pogrzebowy
Na tzw. „pierwszy ogień” poszedł projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (UDER65). Zakłada on m.in. znaczące uproszenia dla obywateli, zakładów pogrzebowych i administracji w obsłudze wniosków o zasiłek pogrzebowy.
Polska Izba Branży Pogrzebowej zabiegała o nie od lat.
– To pierwszy projekt deregulacyjny, zgłoszony przez nas i przyjęty przez Rząd. Przyczyni się on m.in. do dużego uproszczenia załatwiania formalności pogrzebowych dla obywateli (np. brak dokumentów w 95% przypadków wniosków o zasiłek pogrzebowy w ZUS) i krótszy termin na wypłatę (skrócenie z 30 do 14 dni) – w ten sposób do przyjętych przez Radę Ministrów zmian odnosi się Wojciech Labuda, doradca Polskiej Izby Branży Pogrzebowej (PIBP).
Przyjęte rozwiązania dotyczące zasiłków z ZUS
W przyjętym przez Radę Ministrów znalazły się rozwiązania dotyczące zasiłków pogrzebowych z ZUS:
- Brak wydawania decyzji o przyznaniu zasiłku pogrzebowego w przypadku wniosków osób najbliższych zmarłego – brak konieczności dostarczania jakichkolwiek dokumentów do ZUS;
- Decyzja o prawie do zasiłku oraz jego wysokości będzie nadal wydawana w razie poniesienia kosztów pogrzebu m.in. przez więcej niż jedną osobę lub podmiot (np. pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związek wyznaniowy);
- Skrócenie terminu rozpatrzenia wniosku o zasiłek pogrzebowy z obecnych 30 dni do 14 dni;
- Uregulowanie pośrednictwa zakładów pogrzebowych w składaniu wniosków o zasiłek i możliwości wypłaty zasiłku bezpośrednio na konto zakładu.
Zdaniem Polskiej Izby Branży Pogrzebowej zaproponowane przepisy stanowią krok w dobrym kierunku, jednakże brak w nich kompleksowego rozwiązania zgłaszanych problemów:
- Projekt dotyczy tylko zasiłków z ZUS (w 2019: 350 tys.), ale już nie pozostałych (KRUS, służby mundurowe i in.: 70 tys.) – na zmianach nie skorzystają osoby korzystające z innych niż ZUS systemach ubezpieczeń;
- Brak ujednolicenia przepisów pomiędzy różnymi systemami i wprowadzenia odwołania do jednej ustawy o emeryturach i rentach z FUS (nadal zasiłki pogrzebowe będą uregulowane w aż 16 aktach prawnych);
- Brak wprowadzenia otwartego katalogu wydatków, które można pokryć z zasiłku pogrzebowego (obecnie występują rozbieżności w interpretacjach urzędniczych);
- Brak wprowadzenia jednej bazy danych o przyznanych zasiłkach pogrzebowych – pozostawienie możliwości nadużyć osób uprawnionych w różnych systemach i wypłaty więcej niż jednego zasiłku pogrzebowego w przypadku śmierci jednej osoby. Nie wprowadzono również ograniczeń w występowaniu o zasiłek pogrzebowy przez pracowników zakładów pogrzebowych, co rodzi ryzyko nowych nadużyć.
Co jeszcze powinno zostać uwzględnione?
Zdaniem Polskiej Izby Branży Pogrzebowej, do realizacji propozycji zgłoszonych do inicjatywy SprawdzaMY – w odniesieniu tylko do wniosków o zasiłki obsługiwanych przez ZUS – konieczna jest również zmiana Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Dopiero to umożliwiłoby pełną elektronizację postępowań we wszystkich przypadkach.
– Jednocześnie zwracamy uwagę, że w projekcie znalazła się tylko część z proponowanych i przyjętych przez zespół SprawdzaMY rozwiązań. Stąd też będziemy zabiegać o ich realizację na dalszych etapach prac legislacyjnych – zapowiada Wojciech Labuda.
Dodaje też, że Izba, którą reprezentuje, działać będzie cały czas na rzecz wprowadzenia kompleksowych zmian dotyczących m.in. uproszczenia wniosków o zasiłki pogrzebowe we wszystkich instytucjach – a także o realizację kolejnych zgłoszonych do inicjatywy SprawdzaMY projektów. Priorytetem dla Polskiej Izby Branży Pogrzebowej jest też doprowadzenie do wejścia w życie nowelizacji Prawa Pogrzebowego. Przyczyni się ono m.in. do znacznego podniesienia poziomu usług funeralnych – np. poprzez podwyższenie wymogów dotyczących zatrudnienia w firmach pogrzebowych, jak również określenie precyzyjnych wymagań związanych z przechowywaniem i transportem zwłok czy kremacją. Zaproponowane w nowelizacji Prawa Pogrzebowego rozwiązania przynieść mają też budżetowi Państwa znaczne wpływy, wynikające z likwidacji tzw. szarej strefy, szacowanej nawet na 1-2 mld zł.
